Bilgisayar Sistemi Bulunan Gümrük idarelerinde Yürütülecek işlemlere İlişkin Yönetmelik (Mülga)

YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. 31.05.2002 tarihli, 24771 Mükerrer sayılı R.G. ile yayımlanan yeni Gümrük Yönetmeliği 01.07.2002 tarihi itibariyle Yürürlüğe girmiştir BİLGİSAYAR SİSTEMİ BULUNAN GÜMRÜK İDARELERİNDE YÜRÜTÜLECEK İŞLEMLERE İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler Amaç Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerindeki gümrük işlemlerinin yürütülmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Kapsam Madde 2- Bu Yönetmelik bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde yürütülecek işlemleri kapsar. Tanımlar Madde 3 - Bu Yönetmelikte geçen; a) Tescil: Beyana ilişkin bilgilerin bilgisayar sistemine girilmesi ve sistem tarafından kaydedilmesini; b) Tescil onayı: Tescil edilen özet beyan veya gümrük beyannamesinin ilgili memur tarafından bilgisayar ortamında kabulü ile bunların dökümleri üzerine imza atılmak ve mühür basılmak suretiyle yapılan işlemi, c) Özet beyan: taşıyıcı veya acentası tarafından düzenlenen, taşımaya ve taşıma konusu eşyaya ilişkin bilgilerin yer aldığı formu, d) Taşıma senedi: Taşıyıcı tarafından düzenlenen, deniz ve hava taşımacılığındaki konşimentolar ile kara taşımacılığındaki yük senetlerini; e) Bilgisayar sistemi: Gümrük idarelerinde cari işlemlerin yürütüldüğü entegre bilgisayar sistemini; f) Veri girişi: Bilgisayar sistemine bilgi girişini; g) Gümrük Yönetmeliği: 3/2/1973 tarihli ve 14337 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği ile bunun ek ve değişikliklerini; ifade eder. Rejim Kodları Madde 4- Gümrük beyanlarında kullanılan dört rakamlı rejim kodlarının ilk iki rakamı yapılan rejim beyanını son iki rakamı bir önceki rejim beyanını ifade eder. (Dört rakamlı rejim kodları ve bunların tanımı bu Yönetmeliğin 1 no.lu ekinde yer alan listede gösterilmiştir.) Kullanıcı Kod Numaraları Madde 5- Gümrük bilgisayar sistemine veri girebilmek için Gümrük Müsteşarlığınca verilen kod numaraları kullanılır. Gümrük Komisyoncuları veya yardımcıları veri girişi yaparken, kod numaralarının yanı sıra gümrük komisyoncusunun şahsına ait vergi numarasını da gümrük beyannamesinin 14 no.lu kutusuna kaydederler. Teslim Kağıdı Madde 6- Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde taşıma senedinin alıcı nüshasının aslı teslim kağıdı hükmündedir. İşlemleri tamamlanmış gümrük beyannamesi nüshası, gümrük vezne alındısı veya bankalarca düzenlenen gümrük vergi alındısı ile taşıma senedini ibraz eden mükelleften başkaca bir belge aranmaksızın eşyası teslim edilir. Kullanılacak Belgeler Madde 7- Taşıyıcılar, gümrük idarelerine, Gümrük Müsteşarlığınca belirlenen usul ve esaslara göre ve bu Yönetmeliğin 2 no.lu ekindeki forma uygun olarak bastırılmış Özet Beyan Formu verir. Gümrük Yönetmeliği hükümlerine göre gümrük işlemleri sırasında kullanılan giriş manifesto (özet beyan) tescil defteri, çıkış manifesto (özet beyan) tescil defteri, ambar giriş defteri, ambar çıkış defteri, giriş beyannameleri tescil defteri, çıkış beyannameleri tescil defteri, transit beyannameleri tescil defteri, antrepo beyannameleri tescil defteri, cari hesap defteri, tasfiyelik eşya listesi, giriş beyannameleri bordrosu, çıkış beyannameleri bordrosu ve benzeri belgeler bilgisayar sistemi tarafından üretilir. Gümrük Tarifesindeki Değişiklikler Madde 8- Gümrük vergi oranlarının değiştiği hallerde, gümrük idarelerindeki bilgisayar sistemlerine yeni vergi oranları yüklenir. Ancak, yeni vergi oranlarının yürürlüğe girmesi ile bunların sisteme yüklenmesi arasında bir süre geçmesi ve mükelleflerin bu süre içinde fiili ithalatı gerçekleştirmek istemesi durumunda, beyan eski vergi oranları üzerinden yapılabilir. Bu gibi hallerde, fiili ithalattan sonra, duruma göre noksan alınan vergilerin istenmesi veya fazla alınan vergilerin geri verilmesi yönünde işlem yapılır. İKİNCİ KISIM Giriş İşlemleri BİRİNCİ BÖLÜM Özet Beyan Özet Beyanın Tescili Madde 9- Bir taşıt aracıyla gelen eşyaya ilişkin özet beyan ve taşıma senedi bilgileri önceden gümrük idaresinden alınmış kullanıcı koduna sahip taşıyıcı veya acentası tarafından gümrük bilgisayar sistemine girilmek suretiyle tescil edilir ve alınan döküm imzalanır. Grup şeklinde yapılan taşımalarda ise ana özet beyana dayanan alt özet beyan ve ara taşıma senedi bilgileri taşıyıcı veya acentası tarafından sisteme girilerek tescil edilir ve bunun bilgisayardan alınan dökümü imzalanır. Yurda geçici olarak giren eşyanın sundurmaya alınmak istenmesi halinde, bu yöndeki talep yazılı olarak gümrük idare amirine bildirilir. İdare amirinin talebi uygun bulması durumunda, ilgili gümrük memuru özet beyan modülündeki "teslim alma" tipini seçerek sisteme girdiği özet beyanı tescil eder ve onaylar. Özet Beyanın Onayı Madde 10- Bilgisayar sistemine veri girişi yapılarak tescil edilen ana veya alt özet beyan ve ekleri gümrük kabul memuruna teslim edilir. Gümrük kabul memuru ilgili ekranı açarak, özet beyan ve eklerini ekran bilgileri ile karşılaştırır; uygun sonuç alırsa onay işlemini yapar. Ekran bilgileri ile özet beyan formundaki bilgilerin aynı olmadığının anlaşılması halinde, onay işlemi yapılmayarak belgeler iade edilir. İKİNCİ BÖLÜM Ambar Giriş ve Çıkış İşlemleri Eşyanın Ambara Alınması Madde 11- Gümrük ambar memuru, ambara alınan eşya için, kendisine verilen ve üzerinde özet beyan numarasının yer aldığı sundurma giriş listeleri ile ekrana çağırdığı özet beyan bilgilerini karşılaştırarak ambar giriş işlemlerini onaylar. Bu onay sonrasında sundurma giriş listeleri ilgili ambar memuru tarafından muhafaza edilir. Karşılaştırma sonucunda özet beyana göre herhangi bir eksiklik, fazlalık veya hasar varsa, bu durumu gösterir bir tutanak düzenlenir. Bilgisayar sisteminden dökümü alınan tutanak, gerekli takibatın yapılması bakımından özet beyan servisine gönderilir. Eşyanın Ambardan Çıkarılması Madde 12- Beyan sahibi, işlemi tamamlanmış gümrük giriş beyannamesinin mükellef nüshası ve ödemeye ilişkin belge ile taşıma senedinin alıcı nüshasının aslını gümrük ambar memuruna teslim eder. Gümrük ambar memuru, "Ambar çıkış ekranı"nı açar ve ilgili beyannamenin numarasını kaydederek bu beyannameye ilişkin ambar kayıtlarını ekrana çağırır. Gerekli uygunluğun varlığını gördükten sonra onay vererek Ambar Çıkış Kontrol Fişini döker. Daha sonra bu fişi imzalayarak taşıma senedi alıcı nüshası ile birlikte işletme ambar memuruna verir. İşletme ambar memuru taşıma senedini alıkoyarak, eşyayı teslim eder ve çıkış kontrol fişini mükellefe imzalattırır ve bunun üzerine kendi imzasını da atar. Bu şekilde eşya ambardan çıktığında, gümrüklü sahanın çıkış kapısında görevli gümrük muhafaza memuru çıkış kontrol fişini alıkoyar ve eşyanın gümrüklü sahadan çıkışına izin verir. Tahlile veya ekspertize gönderilmek üzere ambardan çıkarılan eşya için özet beyan modülündeki tutanak ekranı açılarak, "numçıkış" kodunun kullanıldığı tutanak düzenlenir. Ambara Alınmayan Eşyanın Teslimi Madde 13- Gümrüklü sahaya gelen ve özet beyanı verilen eşya sundurmaya veya ambara alınmaksızın beyan sahibine teslim edildiğinde, özet beyan modülünden ekrana getirilen tutanak ile eşyanın teslimine ilişkin kayıtlar yapılır. Bu eşya ile ilgili gümrük beyannamesinin işlemleri tamamlandığında, özet beyan kayıtları bilgisayar sistemi tarafından kapatılır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Gümrük Giriş Beyannamesi Gümrük Giriş Beyannamesinin Tescili Madde 14- Gümrük giriş beyannamesine ilişkin bilgiler, ait olduğu özet beyan ve taşıma senedi kayıtları açılarak, önceden gümrük idaresinden alınmış kullanıcı koduna sahip beyan sahibi tarafından gümrük bilgisayar sistemine girilir. Vergi hesapları bilgisayar sistemi tarafından otomatik olarak yapılır. Teminatlı işlemlerde buna ilişkin bilgiler de sisteme girilir ve beyanname sistem tarafından tescil edilir. Gümrük Giriş Beyannamesinin Onayı Madde 15- Dökümü alınmış ve beyan sahibi tarafından imzalanmış gümrük giriş beyannamesi ve ekleri gümrük irtibat servisindeki kabul memuruna verilir. Gümrük kabul memuru beyannameyi ekrana çağırarak özet beyan ve taşıma senedi bilgileri de dahil olmak üzere, ekran bilgileri ile kendisine verilen beyanname ve eklerindeki bilgileri karşılaştırır. Karşılaştırma sonucunda, bilgilerin aynı ve eklerin de beyan edildiği sayıda olduğunu anladıktan sonra beyanname ve eklerini teslim alarak bilgisayarda tescil onayını yapar. Tescil onayı yapıldıktan sonra sistem otomatik olarak muayene kriterini ve görevli muayene memurunu belirler. Bu kriterlere göre; a) Basitleştirilmiş usule ve sonradan kontrol yöntemine tabi tutulan beyannameler vezne ve muhasebe servisine, b) Belge kontrolüne tabi tutulan beyannameler sistemin belirlediği muayene memuruna, c) Fiziki muayene yöntemine tabi tutulan beyannameler sistemin belirlediği ve ambarda görevli muayene memuruna, gönderilir. Bir Taşıma Senedi İçeriği Eşyanın Birden Fazla Partide Çekilmesi Madde 16- Bir taşıma senedi kapsamı eşya için birden fazla beyanname verilebilir. Ancak, tescil onayından sonra bir beyanname içeriği eşyanın sadece bir kısmının teslim alınarak, diğer kısmının sundurmada bırakılmak istenmesi durumunda, bu yöndeki talep yazılı olarak gümrük müdürlüğüne bildirilir. Talebin idare amirince uygun görüldüğü durumda, görevli memur sistemin bu yönde işlem yapabilmesi için ilgili ekranı açarak, buraya beyan sahibi tarafından yeniden veri girişi yapılmasına ilişkin onayı verir. Bir kap içeriği eşyanın bölünmesine izin verilmez. Beyannamede Düzeltme Madde 17- Tescil ve onay sonrası mükelleflerin yazılı olarak bildirdikleri eşyanın ağırlık, adet, ölçü veya kıymet yönünden beyannamede değişiklik talepleri, idare amirinin onayı ile kabul edilir ve bu değişiklikler gümrük personeli tarafından yapılır. Ancak, onay sonrası eşyanın bilgisayar sistemi tarafından fiziki muayeneye sevk edilmesinden veya belge kontrolüne sevk edilmekle birlikte, eşyanın fiziki muayenesinin gerektiği hususunun ilgili muayene memuru tarafından müzekkereye bağlanmasından sonra, beyannamede değişiklik talepleri kabul edilmez. Diğer Belgelerin Tescil ve Onayı Madde 18- Sözle beyan edilen eşyaya ilişkin beyanname ile ATA karnesi bilgileri gümrük irtibat servisi memuru tarafından sisteme girilir ve bilgisayar onayı yapılır. Onay işleminden sonra bilgisayar sisteminin belirlediği yönde işlem yapılır. Gümrük Kanununun 56 ncı maddesinde yer alan özel beyana göre ibraz edilen belgeler ile NATO beyannamelerine ilişkin işlemler bilgisayar sistemi dışında, genel hükümler çerçevesinde yürütülür. Ancak, özet beyanı, taşıma senedi ve ambar girişi bilgisayar ortamında yaratılmış olan bu eşyaya ilişkin kayıtlar yine bilgisayar ortamında tutanak yaratılarak kapatılır. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Muayene ve Kontrol İşlemleri Belge Kontrolüne Tabi Beyannameler Madde 19- Muayene kriterlerine göre sistem tarafından belge kontrolü için seçilmiş gümrük giriş beyannamesini alan muayene memuru, beyannamedeki bilgiler ile eklerini karşılaştırır. Daha sonra beyannameye ait bilgileri ekrana çağırarak tarife, kıymet ve miktar kontrollerini belge üzerinde yapar. Teminatlı bir işlem söz konusu ise beyan sahibi tarafından girilen teminat bilgilerini de kontrol eder. Beyanname ile ekran bilgileri arasında bir uygunsuzluk yok ise muayene memuru bilgisayar onayını verir. Aynı onayı beyannamenin ilgili bölümüne yazarak imzalar. Bu işlem bittikten sonra gümrük giriş beyannamesi vezneye teslim edilir. Muayene memuru yaptığı inceleme sırasında beyanname, ek belgeler ve ekran bilgileri arasında ciddi bir farklılık belirler ve sözkonusu eşyanın fiziki muayenesini gerekli görürse, durumu ekrana ve beyannameye meşruhat vermek suretiyle idare amirine bildirir. İdare amirinin fiziki muayeneyi uygun görmesi ve ambar muayene grubunda bulunan bir muayene memurunu görevlendirmesi halinde fiziki muayene bu memur tarafından yapılarak sonuçları ekrana ve beyannameye kaydedilir. Fiziki muayenenin idare amirince uygun görülmemesi halinde, ilgili amir, bunun gerekçelerini üzerine kaydettiği beyannameyi önceden görevlendirilen muayene memuruna iade eder ve işlemlere kalındığı yerden devam olunur. (23608 sayılı ve 11.02.1999 tarihli RG.de yayınlanan değişikle eklendi) Sistem Tarafından belge kontrolüne sevk edilen gümrük beyannamesi konusu eşyanın yaş tespiti nedeniyle ekspertizine gereksinim duyulması veya bileşim tablosundaki yerinin belirlenmesi nedeniyle gümrük laboratuarına gönderilmesinin gerekmesi halinde, bu durum, belge kontrolü ile görevli muayene memuru tarafından bir müzekkere ile idare amirine bildirilir. İdare amiri, usulüne uygun olarak numune alınmasını sağlar ve eşya ekspertize ya da kimyevi tahlile tabi tutturulur. Tahlil veya ekspertiz raporunun müzekkere düzenleyen muayene memuruna gelmesi üzerine, muayene işlemleri sonuçlandırılır." Gümrük Kanunu hükümleri uyarınca ikmalen tahsilat veya cezai durumu gerektirmeyen eksiklik veya yanlış belge ibrazı durumunda, bu hususu açıklayan bir not eklenerek beyanname ve ekleri mükellefe iade edilmek üzere müracaat masasına gönderilir. Gümrük Kanunu hükümlerine göre ikmalen tahsilatı ve/veya para cezası uygulanmasını gerektiren hallerde, muayene memuru tarafından müzekkere hazırlanır ve idare amirinin onayına sunulur. İdare amirinin onayından sonra muayene memuru tarafından tespit edilen farklılıklara ilişkin bilgiler girilir. Bilgisayardan düzeltme nüshası çıktısı alınır. Asıl beyanname ile düzeltme nüshası birleştirilir. Bu durum asıl nüsha beyanname üzerine meşruhat verilmek suretiyle kaydedilir ve meşruhatın altı imzalanarak her iki beyanname muayene memuru tarafından irtibat servisine teslim edilir. (23608 sayılı ve 11.02.1999 tarihli RG.de yayınlanan değişikle eklendi) Muayene memuru tarafından alınacak düzeltme çıktısı için düz beyaz kağıtlar kullanılır. Düzeltme çıktısının üzerine muayene memuru kişisel mührünü basar. Bu çıktı için ayrıca idare mührü aranmaz." İtiraz Madde 20- 19 uncu madde hükümlerine göre, irtibat servisine iade edilen beyannamenin düzeltme nüshasına göre yapılan yeni tahakkuk beyan sahibine tebliğ edilir. Yeni tahakkuka itiraz edilmemesi halinde, beyan sahibi tarafından bu hususun kaydedildiği beyanname, irtibat servisine iade edilir. Beyan sahibinin bu tahakkuka itirazı var ise, itiraz işlemleri Gümrük Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde sonuçlandırılır. Eşyanın Fiziki Muayenesi Madde 21- Muayene kriterlerine göre eşyanın fiziki muayeneye sevk edilmesi halinde, sundurma işletmesine haber verilerek sözkonusu eşyanın fiziki muayene için hazırlanması istenilir. Muayene memuru kendisine teslim edilen giriş beyannamesini inceler ve fiziki muayeneyi sundurma veya antrepo işletme memurunun huzurunda re'sen yapar. Muayenenin hudut ve kapsamı muayene memuru tarafından belirlenir. Bu husus beyannameye de kaydedilir. Muayene memuru, muayene sonucunda beyana uygun sonuç alırsa, beyannameye "uygundur" meşruhatı vererek altını imzalar ve bilgisayara da onay verir. Re'sen yapılan muayene sırasında beyana göre eşya cinsinde rejim veya vergi değişikliğini gerektiren farklılıklar ortaya çıkması halinde, muayene memuru durumu bir müzekkere ile idareye bildirir. Bu durumu öğrenen beyan sahibinin talep etmesi halinde, eşya, ilgili muayene memuru tarafından beyan sahibinin de katılımıyla yeniden muayene edilir. Tahlile Gönderilecek Eşya Madde 22- Fiziki muayeneye sevk edilen eşyanın Gümrük Yönetmeliğinin 47 no.lu ekindeki Tahlile Tabi Maddeler Listesi'nde yer alması halinde, eşyadan alınan numuneler gümrük laboratuarına veya ilgili ekspertiz kuruluşuna gönderilir. Muayene memuruna gelen tahlil raporları incelendikten sonra ekrandaki açıklama bölümüne "kimyevi tahlil sonucu beyana uygun bulunmuştur" meşruhatı muayene memuru tarafından kaydedilir. Aynı meşruhat beyanname üzerine de düşülür. Ancak, aynı eşyanın daha önceden yaptırılan tahliline itibar edilebiliyorsa (bu durum eşyanın ithalinin süreklilik göstermesi, özelliklerini belirleyici belgelerinde farklılık olmaması ve şüphe edilmemesi halleri dikkate alınarak tespit olunur) eşya tahlile gönderilmez. Muayene kriterlerine göre eşyanın sistem tarafından, "Teslimden Sonradan Kontrol"e veya "Belge Kontrolü"ne sevk edilmesi halinde, sözkonusu eşya Gümrük Yönetmeliğinin 47 no.lu ekinde yer alsa dahi kimyevi tahlile gönderilmez. Tahlil sonucunun beyana aykırı olması ve beyan sahibinin tahlile itiraz etmesi durumunda, Gümrük Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılır. Tahsilat Madde 23- Tahsili gereken gümrük vergileri, harçlar ve fonlar ile para cezaları gümrük saymanlıklarına veya bu saymanlıkların hesaplarının bulunduğu bankalara aşağıdaki şekilde yatırılır. a) Gümrük veznesine yapılacak ödemelerde, tahakkuk işlemi biten beyannameler vezneye gönderilir. Mükellef gümrük vergilerini yatırmak istediği sırada veznedar "Muhasebe Hareketleri" ekranını açarak tahakkukun yapılıp yapılmadığına bakar. Tahakkuk yapılmış ise, bu ekrana onay vererek "Gümrük Vezne Alındısı" ekranını açar ve vergilerin tahsiline ilişkin işlemleri tamamlar. Dökümü alınan Gümrük Vezne Alındısının birinci nüshasını beyannamenin mükellef nüshası ile birlikte mükellefe verir. b) Bankalardaki gümrük saymanlığı hesaplarına yapılan ödemelerde, mükellef, bankalarca düzenlenen gümrük vergi alındısını ibraz eder. İşlemleri tamamlanmış gümrük beyannamesi ile banka dekontu gümrük muhasebe memuruna geldiğinde, bu memur "Muhasebe Hareketleri" ekranını açar ve gerekli karşılaştırmaları yaptıktan sonra onay verir. Daha sonra, beyanname ile banka dekontu üzerine ödendi meşruhatını düşer ve işlemi bitmiş beyannamenin mükellef nüshası ile banka dekontunun bir nüshasını mükellefe verir. Teminat Madde 24- Bir gümrük beyannamesi ile ilgili işlemlerde teminat alınması sözkonusu olduğunda aşağıdaki şekilde işlem yapılır. a) Teminatın nakit olarak verildiği hallerde, veznedar "Nakit Teminat" ekranını açar ve ilave bilgileri girerek onay verir. Daha sonra dökümünü aldığı Gümrük Vezne Alındısının mükellef nüshası ile beyanname mükellef nüshasının üzerine gerekli meşruhatları düşerek bunları ilgililere verir. b) Teminatın nakitten gayrı verildiği hallerde, gümrük muhasebe memuru "Menkul Kıymetler" ekranını açar ve bu ekranda kayıtlı miktar ile verilen teminatta kayıtlı miktarın uygunluğunu denetler. Daha sonra sözkonusu teminatın mevzuatın öngördüğü nitelikte olup olmadığını inceler. Gerekli uygunluğu sağladıktan sonra, bu uygunluğu belirten form yazıyla teminatı Gümrük Saymanlığı Muhasebe Servisine verir. Saymanlık muhasebe memuru teminatı teslim alarak "Menkul Kıymetler" ekranını açar ve dökümünü aldığı Menkul Kıymetler Alındısı ile beyannamenin üzerine gerekli meşruhatları düşerek, bunları Gümrük Muhasebe Servisine iade eder. Gümrük muhasebe memuru, gümrük işlemleri tamamlanmış beyanname ve eklerini tasnif ederek, mükellef nüshasını ve Menkul Kıymetler Alındısının birinci nüshasını beyan sahibine verir. c) Bir beyanname kapsamı eşya ile ilgili olarak hem nakit hem de nakitten gayrı teminat verildiği hallerde (a) ve (b) bentlerinde belirtilen işlemler bir arada yürütülür. Fazla Alınan Vergilerin İadesi Madde 25- Fazla alınan vergilerin iadesine ilişkin işlemler Gümrük Yönetmeliğinin 475 inci maddesi hükümlerine göre yapılır. Bu amaçla hazırlanan ve gerekli imzaları tamamlanan danışma kağıtları ödemenin yapılması için ilgili saymanlığa gönderilir. Saymanlık tarafından Devlet Muhasebesi Yönetmeliğine göre hazırlanan belgeler veznedara intikal ettirilir. Veznedar, muhasebe modülünden "Ödemeler" ekranını açarak, gerekli bilgileri girer ve iadeyi yapar. BEŞİNCİ BÖLÜM Basitleştirilmiş Usul ve Supalan İşlemleri Bilgisayar Sistemi Bulunan Gümrük İdarelerinde Basitleştirilmiş Usule İlişkin İşlemler Madde 26- Basitleştirilmiş usullerden, bir idari veya ticari belgeyle beyan yönteminin uygulandığı durumlarda, taşıyıcının özet beyan modülünde yarattığı bilgilerden yararlanarak aynı modülün tutanak ekranında gümrük idaresi tarafından bir tutanak düzenlenir. Bu tutanağın düzenlenmesiyle eşyanın ambar kayıtları kapatılmakla birlikte, taşıma senedi bilgileri açık tutulur. Eşya, bu tutanağa dayanarak gümrüklü sahadan çıkarılır. Daha sonra, tamamlayıcı beyan olarak gümrük beyannamesi verildiğinde, tutanak tarihine referans verilerek bu tarih tescil tarihi olarak kaydedilir. Eşyanın gümrüklü sahaya gelmeden doğrudan beyan sahibinin gümrük idaresince izin verilen deposuna götürüldüğü hallerde, taşıyıcı, gümrük idaresine 9 uncu maddede belirtildiği şekilde özet beyan verir. Gümrük idaresi ise aynı modüldeki tutanak türlerinden 'Basitleştirilmiş Usul Teslim' tipini seçerek bir tutanak yaratır. Ancak, bu eşya ile ilgili olarak ambar kayıtları oluşturulmaz. Tamamlayıcı beyan olarak gümrük beyannamesi verildiğinde tutanak tarihine referans verilerek bu tarih tescil tarihi olarak kaydedilir. Gümrük işlemleri tamamlandığında, özet beyan ve tutanak bilgileri kapatılır. Basitleştirilmiş usullerden eksik beyan yönteminin uygulandığı durumlarda, ambar hareketleri ile özet beyan ve gümrük beyannamesi tescil ve kabul işlemleri 9 uncu ve 10 uncu maddelerde belirtildiği şekilde yapılır. Ancak, tamamlayıcı beyanın verildiği tarihte, ilk beyannamenin bazı bilgilerinin değiştirilmesi gerektiği hallerde, muayene memuru tarafından beyanname ekranı açılarak yeniden düzenleme işlemleri yapılır. Yapılan değişiklikler nedeniyle ek vergi tahakkuku ortaya çıkması durumunda, yeni bir muhasebe hareketi yaratılarak, vezneye yatırılmak istenen meblağ için gümrük vezne alındısı düzenlenir. Bilgisayar Sistemi Bulunan Gümrük İdarelerinde Supalan İşlemleri Madde 27- Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde supalan işlemleri aşağıdaki şekilde yapılır. a) Bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde, Gümrük Yönetmeliğinin 4 no.lu ekinde yer alan bir eşyanın beyan sahibi tarafından supalana tabi tutulmak istenmesi halinde, gümrük beyannamesi ekranından "BS-3" kodu seçilir. Bu kodun seçilmesiyle gümrük idaresine supalan istek kağıdı verilmiş kabul edilir. Eşyanın 4 no.lu listede yer almamasına karşın supalana tabi tutulmak istenmesi halinde, yine "BS-3" kodu seçilerek beyanname düzenlenir ve dökümü alınarak imzalanır. Bu beyanname ekleri ile birlikte "Supalan Talep Dilekçesi' de irtibat servisine verilir. Tescil onayından sonra beyanname ve ekleri izin dilekçesinin değerlendirilmesi için idare amirine gönderilir. İdare amirinin supalan talebini uygun görmesi halinde, bu yönde dilekçe üzerine meşruhat verir ve diğer gümrük işlemlerine başlanılır. Talebin uygun görülmemesi halinde ise onay memuru beyanname ekranını açarak "BS-3" seçeneğini iptal eder ve gümrük işlemleri normal usullere göre yürütülür. b) Supalana tabi eşyaya ilişkin giriş beyannamesi seçme kriterlerine göre yapılan fiziki kontrol veya belge kontrolünden sonra gümrük vergileri ödenmek üzere vezneye gönderilir. Vergileri ödenen eşyaya ilişkin beyannameye kabul onayı sırasında eklenen çetele üzerine verilecek meşruhatla görevlendirilen gümrük kolcusu eşyanın teslimini sağlayarak, buna ilişkin meşruhatları beyanname ve çetele üzerine düşer. c) Supalana tabi eşyanın tesliminden sonra vergi tahakkukunun yeniden yapılması gerekiyor ise ilgili muayene memuru "Entegre Tarife Bilgilendirme" modülünü kullanarak yeni verilere göre alınması gereken vergi miktarlarını tespit eder. Yeni hesaplanan vergiler daha önce tahsil edilen vergilerden daha yüksek ise aradaki farkın tahakkukunu yapar. Bu hesaplama sonucunda bulunan ek vergileri gümrük muhasebe memuru "Muhasebe Hareketleri" ekranına kaydederek tahakkuk işlemlerini tamamlar. Bu ekrana ilgili bulunduğu beyannamenin tescil sayısını da kaydeder. Bu şekilde tahakkuk eden ek vergiler için veznedar gümrük vezne alındısı düzenleyerek tahsilatı yapar. Önceden tahsil edilen vergilerin daha fazla olduğu durumlarda ise geri verme işlemleri yapılır. ALTINCI BÖLÜM Eşyanın Tesliminden Sonra Beyanın Kontrolü Sonradan Kontrol Yöntemine Tabi Tutulacak Eşya Madde 28- Muayene kriterlerine göre, sonradan kontrol yöntemine tabi tutulan eşyanın tesliminden sonra, bu eşyaya ilişkin gümrük giriş beyannamelerinin gümrük idaresi nüshaları Sonradan Kontrol Servisinde toplanır. Bu serviste görevli muayene memurları beyanname ile ilgili ekranı açarak, ekran, beyanname ve beyanı tevsik eden belgelerdeki bilgileri karşılaştırır. Yapılan kontrolde uygun sonuç alınması durumunda, beyanname üzerine "Sonradan kontrolü yapılmış ve uygun sonuç alınmıştır." kaşesi basılarak, ilgili muayene memuru tarafından imzalanır. Aynı meşruhat "Kapanmış Beyannameler" ekranına da kaydedilir. Muayene memuru yaptığı inceleme sırasında beyanname, ek belgeler ve ekran bilgileri arasında ciddi bir farklılık belirler ve sözkonusu eşyanın fiziki muayenesini gerekli görürse, durumu bir müzekkere ile idare amirine bildirir. İdare amirinin fiziki muayeneyi uygun görmesi halinde, ilgili muayene memuru ile birlikte başka bir gümrük muayene memuru veya gümrük memuru görevlendirilir. Bu memurlar eşyanın bulunduğu depo, fabrika veya işletmeye giderek gümrük muayenesini yaparlar. Bu süre içinde eşya, malzeme stok deposundan çıkarılmış olması durumunda üretim bandında, üretim bandından çıkmış ise mamul stok ambarında, bu ambardan çıkarılarak satılmış ise firmanın muhasebe kayıtlarında gerekli inceleme yapılarak muayene sonuçları bir tutanağa bağlanır. Bu tutanağa ilgili işletmeye veya deposuna zarar verilmediği hususu da yazılır ve tutanak görevli gümrük memurları ile firma yetkilisi tarafından imzalanır. Teslimden sonra kontrol sonucunda, vergi tahakkukunun yeniden yapılması gerekiyor ise ilgili muayene memuru "Entegre Tarife Bilgilendirme" modülünü kullanarak yeni verilere göre alınması gereken vergi miktarlarını tespit eder. Yeni hesaplanan vergiler daha önce tahsil edilen vergilerden daha yüksek ise aradaki fark için muayene memuru manuel hesaplama yapar. Bu hesaplama sonucunda bulunan ek vergileri gümrük muhasebe memuru "Muhasebe Hareketleri" ekranına kaydederek tahakkuk işlemlerini tamamlar. Bu ekrana ilgili bulunduğu beyannamenin tescil sayısını da kaydeder. Bu şekilde tahakkuk eden ek vergiler için veznedar, gümrük vezne alındısı düzenleyerek tahsilatı yapar. ÜÇÜNCÜ KISIM Antrepo İşlemleri Gümrük Antrepo Beyannamesinin Tescili Madde 29- Gümrük antrepo beyannamesine ilişkin bilgiler ait olduğu taşıma senedi kayıtları açılarak, önceden gümrük idaresinden alınmış kullanıcı koduna sahip beyan sahibi tarafından gümrük bilgisayar sistemine girilir. Teminata bağlanacak vergiler bilgisayar sistemi tarafından otomatik olarak hesaplanır. Teminatlı işlemlerde buna ilişkin bilgiler de sisteme girilir ve beyanname sistem tarafından tescil edilir. Gümrük Antrepo Beyannamesinin Onayı Madde 30- Dökümü alınmış ve beyan sahibi tarafından imzalanmış gümrük antrepo beyannamesi ve ekleri gümrük irtibat servisindeki kabul memuruna verilir. Gümrük kabul memuru, beyannameyi ekrana çağırarak ekran bilgileri ile kendisine verilen beyanname ve eklerindeki bilgileri karşılaştırır. Karşılaştırma sonucunda bilgilerin aynı ve eklerin de beyan edildiği sayıda olduğu anlaşıldıktan sonra beyanname ve ekleri teslim alınarak bilgisayar onayı yapılır. Tescil onayı yapıldıktan sonra sistem otomatik olarak muayene kriterini ve görevli muayene memurunu belirler. Bu kriterlere göre; a) Fiziki muayeneye tabi tutulmayacak eşyaya ilişkin beyannameler ilgili gümrük antrepo memuruna, b) Belge kontrolüne tabi tutulacak beyannameler sistemin belirlediği muayene memuruna, c) Fiziki muayeneye tabi tutulacak beyannameler sistemin belirlediği muayene memuruna, gönderilir. Eşyanın Antrepoya Alınması ve Antrepodan Çıkarılması Madde 31- Gümrük işlemleri tamamlanan eşya antrepoya alınır. Antrepo giriş kayıtları ilgili gümrük antrepo memuru tarafından tutulur. Antrepoya alınan eşya buradan çıkıncaya kadar ilgili antrepo beyannamesi açık tutulur. Antrepoda bulunan eşyanın serbest dolaşıma sokulmak veya transit olarak başka bir antrepoya ya da yurt dışına gönderilmek istenilmesi halinde, ilgili antrepo beyannamesi referans gösterilerek, verilen gümrük giriş beyannamesi veya transit beyannamesi işlemleri tamamlanır ve gümrük antrepo memuru tarafından çıkış işlemleri yapılır. Daha sonra, işlem gören gümrük giriş veya transit beyannamesinin kapatılmasıyla birlikte bunların ilişkili bulunduğu antrepo beyannameleri de sistem tarafından otomatik olarak kapatılır. DÖRDÜNCÜ KISIM Transit İşlemleri İhracat eşyasının transit işlemleri (23608 sayılı ve 11.02.1999 tarihli RG.de yayınlanan değişikle eklendi) Madde 32- İhracat eşyasının transiti için aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılır. a) İhracat eşyasının bir gümrük idaresinden bir veya birden fazla araç ile gönderilerek, bir sınır gümrüğünden karayolu ile ihraç edilmesi: 1) Hareket Gümrük İdaresi: Yükümlü ihracatın gerçekleştirileceği gümrük idaresinde ilgili rejim kodu ile ihracat beyannamesi tescil eder. Gümrük onayı ve muayene memuru işlemleri ilgili memurlar tarafından yerine getirilir. Muayene memuru tarafından blokaj kaldırılır ve eşya "çıkabilir" statüsüne getirilir. Eşyanın kara taşıtlarına yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından her bir araç için Özet Beyan Modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı, eşya TIR karnesi kapsamında gönderiliyorsa Özet Beyan Modülünden "TIR İhracat" (TIRİHR) özet beyanı düzenlenir. "Transit" (TRNSİT) özet beyanının "Rejim" kutucuğuna "E" kodu yazılır ve "Taşıma senetleri" bölümünün "İhracat için ilgili beyanname" kısmına ilgili ihracat beyannameleri kaydolunur. İhracatın birden çok araç ile gerçekleşmesi durumunda, "Parçalı" bölümüne en son araca kadar "EVET" girilir; son araçta ise "HAYIR" ibaresi seçilir. Tek araç söz konusu ise "Parçalı" bölümüne "HAYIR" girilir. Yükleme sonrasında beyana göre herhangi bir farklılık tespit olunması halinde, ilgili muayene memuru tarafından beyanname "çıkabilir" statüsünden "onaylanmış" statüye getirilir ve redrese ile gerekli değişiklikler yapılarak beyanname tekrar "çıkabilir" konumuna getirilir. 2) Varış Gümrük İdaresi: Eşya sınır kapısı gümrüğüne geldiğinde, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesinin kağıt nüshasını veya TIR karnesini gümrüğe ibraz eder. Eşyanın yurtdışı edilme işlemleri bu belgeler üzerinden yapılır. b) İhracat eşyasının bir gümrük idaresinden bir veya birden fazla araç ile başka bir gümrük idaresine sevk edilip burada araç değiştirerek yurtdışı edilmesi: 1)Hareket Gümrük İdaresi: Yükümlü ihracatın gerçekleştirileceği gümrük idaresinde ilgili rejim kodu ile ihracat beyannamesi tescil eder. Gümrük onayı ve muayene işlemleri ilgili memurlar tarafından yerine getirilir. Daha sonra muayene memuru blokajı kaldırır ve beyannameyi "çıkabilir" statüye getirir. Eşyanın taşıtlara yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından her bir araç için Özet Beyan Modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı düzenlenir. Bu özet beyanların "Rejim" kutucuğuna "E" kodu yazılır ve "Taşıma senetleri" bölümünün "İhracat için ilgili beyanname" kısmına ilgili ihracat beyannamesi kaydolunur. Taşımanın birden çok araç ile yapılması halinde, yükümlü, "Parçalı" bölümüne en son araca kadar "EVET"; son araçta ise "HAYIR" girer. Tek araç söz konusu ise "Parçalı" bölümüne "HAYIR" girilir. Yükleme sonrasında beyana göre herhangi bir farklılık tespit olunması halinde, ilgili muayene memuru tarafından beyanname "çıkabilir" statüsünden "onaylanmış" statüye getirilir ve redrese ile gerekli değişiklikler yapılarak beyanname tekrar "çıkabilir" konumuna getirilir. 2)Varış Gümrük İdaresi: Araç değişikliği yapılacak olan gümrük idaresine gelen eşya için her araç başına Özet Beyan Modülünden "Teslim Alma" (TESLİM) özet beyanı düzenlenir. "Teslim Alma" özet beyanının "Önceki beyan no" alanına, hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesinin numarası kaydolunur. Daha sonra, ilgilisi tarafından araç değişikliği yapılacak olan ve birden çok taşıt ile gelen bütün eşya için özet beyan modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı düzenlenir. Bu özet beyanın "Rejim" kutucuğuna "E" kodu yazılır ve "Açmalar" seçeneği kullanılarak Teslim Alma özet beyanlarıyla ilişkisi kurulur. "Taşıma Senetleri" bölümünün "İhracat İçin İlgili Beyanname" kısmında ise "Tipi" olarak "DIGER" seçilir ve bu alana Teslim Alma özet beyanlarının numaraları kaydolunur. Eşyanın yurtdışı edileceği taşıta yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından Özet Beyan Modülünden taşıt cinsine göre ilgili olan özet beyan düzenlenir ve bu özet beyanın "Taşıma senetleri" bölümünün "İhracat için ilgili beyanname" kısmına "Tipi" olarak "ÖZBY" seçilir ve özet beyan "TRNSİT"'in numarası kaydolunur. Eşya bir havaalanı gümrük idaresinden başka bir havaalanı gümrük idaresine uçak ile sevk olunacaksa, hareket gümrük idaresinde ayrıca transit özet beyanı düzenlenmez. İhracat beyannamesi bilgileri beyannamenin 4, 5 ve 7 no.lu nüshalarında da bastırılır ve transit işleminde bunlar kullanılır. Ayrıca, varış gümrük idaresinde yukarıda belirtilen "Teslim Alma" (TESLİM) ve "Transit" (TRANSİT) özet beyanları aranmaz. Hareket gümrük idaresinde düzenlenen ihracat beyannamelerinin numarası, varış gümrük idaresinde yurtdışı edileceği hava taşıtı için verilecek "Hava İhracat" (HAVİHR) özet beyanının "İhracat için ilgili beyanname" kısmına "Tipi" olarak "Diğer" seçilerek kaydolunur." "Serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın transit işlemleri" (23608 sayılı ve 11.02.1999 tarihli RG.de yayınlanan değişikle eklendi) Madde 33- Serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın transitinde aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılır. a) Yurtdışından deniz limanı veya havaalanı gümrük idaresine gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, tek araç ile başka bir sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilmek veya işlemi bir iç gümrük idaresinde yapılmak üzere sevk edilmesi: 1)Hareket Gümrük İdaresi: Deniz limanı veya havaalanı gümrük idaresine gelen eşya için burada yükümlü tarafından Özet Beyan Modülünden "Deniz İthalat" (DENİTH) veya "Hava İthalat" (HAVİTH) özet beyanı üretilerek işlemlere başlanılır. Gümrük ambar memuru tarafından eşyanın bilgisayar ortamında ambar işlemi gerçekleştirilir. Daha sonra yükümlü, transit göndereceği eşya için Özet Beyan Modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı düzenler. "Rejim" kutucuğuna "I" yazar ve Teminat ekranına teminatla ilgili hususları kaydeder. Taşıma TIR karnesi himayesinde yapılıyorsa, taşıma şekli olarak "31 Karayolu TIR" seçeneğini işaretler. Zorunlu olarak çıkacak "TIR/ATA Karne no" alanına TIR karnesi numarasını girer. Yükümlü, bu beyanını Özet Beyan Açmalardan "Deniz İthalat" (DENİTH) veya "Hava İthalat" (HAVİTH) özet beyanı ile ilişkilendirir. Gümrük onayından sonra muayene memurunca gerekli işlemler yerine getirilir, teminatla ilgili hususlar kontrol edilir ve bilgisayar ortamında blokaj kaldırılır. Bu beyannameye dayanılarak araç yüklenir ve eşya sınır kapısı gümrüğüne veya iç gümrüğe sevk edilir. 2)Varış Gümrük İdaresi: Eşya sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilecek ise, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesini gümrüğe ibraz eder. Eşyanın yurtdışı edilme işlemleri bu belgeler üzerinden yapılır. Eşya gümrük işlemleri iç gümrükte yapılmak üzere sevk edilmiş ise, varış gümrüğüne geldiği zaman taşıyıcı veya temsilcisi tarafından Özet Beyan Modülünden "Teslim Alma" (TESLİM) özet beyanı verilir ve gümrük ambar memuru tarafından eşyanın bilgisayar ortamında ambar işlemleri yapılarak işlemlere devam edilir. Diğer taraftan, yurtdışından deniz limanı veya havaalanı gümrük idaresine gelen ve Detaylı Beyan Modülünden düzenlenen antrepo beyannamesi ile antrepoya alınan eşyanın daha sonra bir iç gümrüğe sevk edilmesi veya yurtdışı edilmek istenmesi halinde, Detaylı Beyan Modülünden, "Rejim Kodu" olarak yurtdışı edilecekse TREX, diğer durumlarda TRIM seçilerek transit beyannamesi düzenlenir. b- Yurtdışından deniz limanı veya havaalanı gümrük idaresine gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın birden fazla araç ve karayolu ile bir kapı gümrüğünden yurtdışı edilmek veya işlemi iç gümrükte yapılmak üzere gönderilmesi: 1)Hareket Gümrük İdaresi: Deniz limanı veya havaalanı gümrük idaresine gelen eşya için yükümlü tarafından özet beyan modülünden "Deniz İthalat" (DENİTH) veya "Hava İthalat" (HAVİTH) özet beyanı verilerek işlemlere başlanılır. Gümrük ambar memuru tarafından eşyanın bilgisayar ortamında ambar işlemi gerçekleştirilir. Daha sonra yükümlü, bütün eşya için Detaylı Beyan Modülünden, "Rejim Kodu" olarak eşya yurtdışı edilecekse TREX, iç gümrüğe sevk olunacaksa TRİM seçerek bir ana transit beyannamesi düzenler. Muayene memuru tarafından bilgisayar ortamında gerekli işlemler yerine getirilir. Bu ana transit beyannamesine dayanılarak yükleme yapılır ve taşıyıcı firma tarafından her bir araç için Özet Beyan Modülünden "Transit" (TRANSİT) özet beyanı düzenlenir; "Rejim" kutucuğundan "E" seçilir. Taşıma senedi bölümünün "İhracat için ilgili beyanname" kısmına "Tipi" olarak "Diğer" seçilerek Detaylı Beyan Modülünden oluşturulan transit beyannamesinin tescil sayı ve tarihi kaydedilir. İhracatın birden fazla araçla gerçekleşmesi nedeniyle ekranın "PARÇALI" bölümüne son araca kadar "EVET"; son araç için ise "HAYIR" ibaresi seçilerek işlem tamamlanır. 2)Varış Gümrük İdaresi: Eşya sınır kapısı gümrüğüne geldiğinde, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamelerini gümrüğe ibraz eder. Eşyanın yurtdışı edilme işlemleri bu belgeler üzerinden yapılır. Eşya, gümrük işlemleri bir iç gümrükte yapılmak üzere sevk olunmuş ise, transit aracı varış gümrüğüne geldiği zaman taşıyıcı tarafından Özet Beyan Modülünden "Teslim Alma" (TESLİM) özet beyanı verilir ve gümrük ambar memuru tarafından eşyanın bilgisayar ortamında ambar işlemleri yapılır. c- TIR karnesi himayesinde taşınmayan ve serbest dolaşımda olmayan eşyanın bir sınır kapısı gümrüğünden transit beyannamesi ile deniz veya hava gümrük idaresine veya diğer bir sınır kapısına buradan yurtdışı edilmek üzere sevk edilmesi 1) Hareket Gümrük İdaresi: TIR karnesi himayesinde taşınmayan eşya sınır kapısı gümrüğüne geldiğinde özet beyan modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı düzenlenir ve "Rejim" kutucuğundan "I" seçilir. 2) Varış Gümrük İdaresi: Eşya deniz limanı veya havaalanı gümrüğüne geldiğinde taşıyıcı veya temsilcisi tarafından Özet Beyan Modülünden "Teslim Alma" (TESLİM) özet beyanı düzenlenir ve eşyanın bilgisayar ortamında ambar işlemleri yapılır. Eşya buradan yurtdışı edilmek istendiğinde ilgilisi özet beyan modülünden "transit" (TRANSİT) özet beyanı düzenler. Rejim kutucuğundan "E" seçilir. Yükümlü bu beyanını Özet Beyan modülündeki "Açmalar"dan Özet Beyan "Teslim Alma" (TESLİM) ile ilişkilendirir. "İhracat için ilgili beyanname" bölümünde "Tipi" kısmına "DIGER" yazılarak "Teslim Alma" özet beyanının numarası kaydedilir. Eşyanın gemi ya da uçağa yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından Özet Beyan Modülünden "Deniz İhracat" (DENİHR) veya "Hava İhracat" (HAVİHR) özet beyanı verilir ve "İhracat ile ilgili beyanname" kısmına "Transit" (TRNSİT) özet beyanının numarası yazılır. Eşya sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilecek ise, eşyanın yurtdışı edilmesinde hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesi kağıt nüshaları kullanılır. d) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın TIR Karnesi himayesinde bir sınır kapısı gümrüğünden deniz veya hava gümrük idaresine veya diğer bir sınır kapısı gümrüğüne yurtdışı edilmek üzere sevk edilmesi: 1) Hareket Gümrük İdaresi: Sınır kapısı gümrüğünde BİLGE sistemi dışında ayrı bir yazılım olan "TIR Takip Programı" ndan aracın yurda girişine ilişkin bilgiler kaydedilir. 2) Varış Gümrük İdaresi: Eşya araç değişikliği yapılacak olan deniz limanı veya havaalanı gümrük idaresine ulaştığı zaman taşıyıcısı tarafından Özet Beyan Modülünden "TIR İthalat" (TIRİTH) özet beyanı düzenlenir. Doldurulması zorunlu olarak çıkacak olan "TIR/ATA Karne no" alanına TIR karnesi numarası kaydedilir. Gümrük ambar memurunca eşyanın bilgisayar ortamında ambar işlemleri yapılır. Daha sonra ayrı bir yazılım olan "TIR Takip Programı" üzerinden sınır gümrüğüne teyit gönderilir. Eşya yurtdışı edilmek üzere deniz ya da hava taşıtına yüklenmeden önce ilgilisi tarafından Özet Beyan Modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı düzenlenir. Bu özet beyana ilişkin ekranın "açmalar" kısmından "TIR İthalat" özet beyanı (TIRİTH) ile bağlantısı kurulur. Gümrük memuru tarafından "TRNSİT" özet beyanı onaylandıktan sonra ambar çıkışı yapılarak, "TIR İthalat" özet beyanının kapanması sağlanır. Eşya, deniz ya da hava taşıtına yüklendikten sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından verilen ihracat özet beyanının "İhracat için ilgili beyanname" kısmına "TRNSİT" özet beyanının numarası kaydedilir. Eşya sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilecek ise, taşıt kara sınır gümrüğüne ulaştığında burada "TIR Takip Programı" üzerinden birinci sınır gümrüğüne teyit gönderilir ve aracın yurdu terk etmesine izin verilir. e) Mahrecine iade işlemleri: Geçici depolama yerindeki eşyanın giriş beyannamesi tescil edilmeden önce mahrecine iade edilmek istenmesi halinde, yükümlü, Özet Beyan Modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı düzenler. Bu özet beyanın "Rejim" kutucuğuna "I" kodu yazılır. Yükümlü bu beyanını "Özet Beyan Açmalar"dan ana özet beyan ile ilişkilendirir. Muayene memurun tarafından gerekli işlemler yerine getirilir; bilgisayar ortamında blokaj kaldırılır ve yükleme bu beyannameye dayanılarak yapılır. Mahrecine iade edilecek eşya için giriş beyannamesi tescil edilmekle beraber işlemler tamamlanmamış ve eşya ambardan çıkartılmamış ise bu beyanname iptal edilerek yukarıdaki paragrafta belirtildiği şekilde işlem yapılır. Mahrecine iadenin karayolu ile yapılmak istenilmesi halinde, eşya sınır gümrüğüne geldiğinde taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde yukarıdaki paragrafta belirtildiği şekilde düzenlenen transit beyannamesini gümrüğe ibraz eder. Eşyanın yurtdışı edilme işlemleri bu belgeler üzerinden yapılır. Antrepo rejimi hükümlerine göre beyannamesi tescil edilmiş ve detaylı beyan modülünden antrepo beyannamesi düzenlenerek antrepoya alınmış eşyanın mahrece iadesinde, yükümlü tarafından Detaylı Beyan Modülünden TREX rejim kodlu transit beyannamesi düzenlenerek işlem yapılır. Transit işlemlerinin sonuçlandırılması (23608 sayılı ve 11.02.1999 tarihli RG.de yayınlanan değişikle eklendi) Madde 33/a- 32 ve 33 üncü maddelerde belirtilen şekilde işlem görerek, yurtdışı edileceği deniz limanı, havaalanı veya sınır kapısı gümrük idaresine getirilen eşya yurtdışına sevk edildikten sonra, BİLGE'de üretilen transit beyannamesinin veya "TIR Takip Programı"nda üretilen TIR karnesinin onaylanmasından sonra "Gümrük Geniş Alan Ağı"na bağlı hareket gümrüğüne elektronik ortamda teyit gönderilir. Hareket gümrük idaresi, onaylanmış kağıt nüsha transit beyannamesini veya TIR karnesi voletini beklemeksizin transit işlemlerini sonuçlandırır. Manuel işlem yapan veya "Gümrük Geniş Alan Ağı"na bağlı olmayan gümrük idarelerinde, transit işlemleri onaylanmış kağıt nüsha transit beyannameleri veya TIR karnesi voletleri ile tamamlanır." BEŞİNCİ KISIM Çıkış İşlemleri BİRİNCİ BÖLÜM Gümrük Çıkış Beyannamesi Gümrük Çıkış Beyannamesinin Tescili Madde 34- Gümrük çıkış beyannamesine ilişkin bilgiler beyan sahibi tarafından sisteme girilir. Beyanname sistem tarafından tescil edilir. Gümrük Çıkış Beyannamesinin Onayı Madde 35- Dökümü alınmış ve beyan sahibi tarafından imzalanmış gümrük çıkış beyannamesi ve ekleri gümrük irtibat servisindeki kabul memuruna verilir. Gümrük kabul memuru beyannameyi ekrana çağırarak ekran bilgileri ile kendisine verilen beyanname ve eklerindeki bilgileri karşılaştırır. Karşılaştırma sonucunda bilgilerin aynı ve eklerin de beyan edildiği sayıda olduğu anlaşıldıktan sonra beyanname ve ekleri teslim alınarak ekran ve belgeler üzerinde tescil onayı yapılır. Tescil onayı yapıldıktan sonra sistem otomatik olarak muayene kriterlerini ve görevli muayene memurunu belirler. Bu kriterlere göre; a) Belge kontrolü ve fiziki muayeneye tabi olmayan beyannameler irtibat servisindeki görevliye, b) Belge kontrolüne tabi tutulan beyannameler sistemin belirlediği muayene memuruna, c) Fiziki muayeneye tabi tutulan beyannameler sistemin belirlediği fiziki kontrol ile görevlendirilen muayene memuruna, gönderilir. Diğer Belgelerin Tescil ve Kabulü Madde 36- Sözle beyan edilen eşyaya ilişkin bilgiler gümrük irtibat servisi memuru tarafından sisteme girilir ve tescil onayı yapılır. Onay işlemi bittikten sonra sistem beyannamenin tabi olacağı işlemi belirler. Gümrük Kanununun 56 ncı maddesinde yer alan özel beyana göre ibraz edilen belgeler, NATO beyannamelerine ilişkin işlemler ve ikinci bir gümrükten taşıt değiştirerek yapılacak ihracata ilişkin işlemler bilgisayar sistemi dışında genel hükümler çerçevesinde yürütülür. Ancak, bu belgeler kapsamı eşyanın çıkışına ilişkin özet beyan ve taşıma senetleri bilgileri bilgisayar sistemine yüklenerek işlemler bu ortamda yapılır. İKİNCİ BÖLÜM Muayene ve Kontrol İşlemleri Belge Kontrolüne Tabi Beyannameler Madde 37- Gümrük çıkış beyannamesini alan muayene memuru beyannamedeki bilgiler ile eklerini karşılaştırır. Daha sonra, beyannameye ilişkin bilgileri ekrana çağırarak tarife, kıymet ve miktar kontrollerini belge üzerinde yapar. Telafi edici vergi sözkonusu ise muayene memuru buna ilişkin bilgileri de kontrol eder. Beyanname ile ekran bilgilerinin uygunluğu durumunda bilgisayara onay verir. Aynı onayı beyannamenin ilgili bölümüne yazarak imzalar. Bu işlem bittikten sonra gümrük çıkış beyannamesini irtibat servisine teslim eder. Ancak Telafi Edici Verginin varlığı durumunda bunun tahsili için vezneye gönderilen beyanname, sözkonusu tahsilattan sonra irtibat servisine gönderilir. Muayene memuru yaptığı inceleme sırasında, beyanname, ek belgeler ve ekran bilgileri arasında ciddi bir farklılık belirler ve sözkonusu eşyanın fiziki muayenesini gerekli görürse, durumu ekrana ve beyannameye meşruhat vermek suretiyle idare amirine bildirir. İdare amirinin fiziki muayeneyi uygun görmesi ve eşyanın muayeneye arz yerinde bulunan bir muayene memurunu görevlendirmesi halinde, bu memur tarafından fiziki muayene yapılarak sonuçları ekrana ve beyannameye kaydedilir. Fiziki muayenenin idare amirince uygun görülmemesi halinde, işlemlere kalındığı yerden devam olunur. Gümrük Kanunu hükümlerine göre para cezası uygulanmasını gerektiren hallerde, muayene memuru tarafından müzekkere hazırlanır ve idare amirinin onayına sunulur. İdare amirinin onayından sonra muayene memuru tarafından tespit edilen farklılıklara ilişkin bilgiler girilir. Bilgisayardan düzeltme nüshası çıktısı alınır. Asıl beyanname ile düzeltme nüshası birleştirilir. Bu durum asıl nüsha beyanname üzerine meşruhat verilmek suretiyle kaydedilir ve meşruhatın altı imzalanarak her iki beyanname muayene memuru tarafından irtibat servisine teslim edilir. Eşyanın Fiziki Muayenesi Madde 38- Muayene kriterlerine göre eşyanın fiziki muayeneye sevk edilmesi halinde eşyanın muayeneye arz edildiği yerdeki muayene memuru kendisine havaleli çıkış beyannamesini inceler ve fiziki muayeneyi yapar. Muayene memuru, muayene sonucunda beyana uygun sonuç alırsa beyannameye "uygundur" meşruhatı vererek altını imzalar ve bilgisayara da onay verir. Eşyanın kimyevi tahlile tabi tutulacağı hallerde, alınan numune gümrük laboratuarına veya ilgili ekspertiz kuruluşuna gönderilir. Muayene memuruna gelen tahlil raporları incelendikten sonra ekrandaki açıklama bölümüne "Kimyasal tahlil sonucu beyana uygun bulunmuştur" meşruhatı muayene memuru tarafından kaydedilir. Aynı meşruhat beyanname üzerine de düşülür. Tahlil sonucunun beyana uygun olmadığı ve beyan sahibinin kendisine tebliğ edilen tahlile itiraz etmesi halinde, Gümrük Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Özet Beyan Özet Beyanın Tescili Madde 39- Gümrük çıkış beyannamelerine ilişkin özet beyan ve taşıma senedi bilgileri taşıyıcı veya acentası tarafından bilgisayar sistemine yüklenmek suretiyle tescil edilir ve alınan döküm imzalanır. Özet Beyanın Onayı Madde 40- Gümrük bilgisayar sistemine veri girişi yapılarak tescil edilen özet beyan ve ekleri kabul memuruna teslim edilir. Gümrük kabul memuru ilgili ekranı açarak, özet beyan ve eklerini ekran bilgileri ile karşılaştırır ve uygun sonuç alırsa onay işlemini yapar. Ekran bilgileri ile özet beyan formundaki bilgilerin aynı olmadığının anlaşılması halinde, onay işlemi yapılmayarak belgeler iade edilir. Çıkış İşlemleri Madde 41- Gümrüğe teslim edilen özet beyan formu ve gümrük çıkış beyannameleri birbirleriyle ilişkilendirilerek takım halinde kolcuya teslim edilir. Kolcu yüklemeye nezaret eder ve yükleme işlemi tamamlandıktan sonra özet beyan ile çıkış beyannameleri üzerine gerekli meşruhatları düşer. Bu şekilde işlemleri tamamlanan özet beyan ve gümrük çıkış beyannamesi takımlarını özet beyan servisine iade eder. Çıkış Beyannamesinin Kapatılması Madde 42- Özet beyan servisine gönderilen özet beyan formu, gümrük çıkış beyannamesi ve taşıma senedi ile bu belgelere ait ekran bilgileri karşılaştırılır ve bilgisayara özet beyan kapatma onayı verilir. Özet beyanın kapatılmasıyla birlikte, bununla ilişkili tüm gümrük çıkış beyannameleri bilgisayar sistemi tarafından otomatik olarak kapatılır. Özet beyanın ve gümrük çıkış beyannamelerinin kapatma tarihleri özet beyan servisindeki görevliler tarafından kağıt ortamındaki özet beyan ve gümrük çıkış beyannameleri üzerine de kaydedilir. İşi biten belge takımları birbirlerinden ayrılarak gümrük çıkış beyannamelerinin mükellef nüshası ihracatçı veya temsilcisine verilmek üzere irtibat servisine, diğer nüshalar ise ilgili birimlere dağıtılır. ALTINCI KISIM Son Hükümler Uygulama Madde 43- Bu Yönetmeliğin uygulanacağı gümrük idareleri Gümrük Müsteşarlığınca belirlenir. Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır. Yürürlük Madde 44- Bu Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Yürütme Madde 45- Bu Yönetmelik hükümlerini, Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür.