Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Mülga)
Bitkisel Atık Yağların Kontrolü
Yönetmeliği
Çevre
ve Orman Bakanlığından: 19.04.2005 tarihli, 25791 sayılı R.G.
Genel İlkeler Madde 05
BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR.
Kurum ve Kuruluş Yönetmeliği (Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı) Resmî Gazete Tarihi: 06.06.2015Sayısı: 29378
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak,
Tanımlar ve Genel İlkeler
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, bitkisel atık yağların üretiminden bertarafına
kadar, çevreye zarar verecek şekilde doğrudan veya dolaylı bir biçimde alıcı
ortama verilmesinin önlenmesini, bu atık yağların yönetiminde gerekli teknik ve
idari standartların oluşturulmasını, geçici depolama, geri kazanım ve bertaraf
tesislerinin çevreyle uyumlu yönetimi için buna yönelik prensip, politika ve
programların belirlenmesi amacıyla hukuki ve teknik esasların düzenlenmesini
sağlamaktır.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik; bitkisel atık yağların geçici depolanması, toplanması,
taşınması, geri kazanılması, bertarafı, ticareti, ithalat ve ihracatı ile
transit geçişine ilişkin yasak, sınırlama ve yükümlülükleri, alınacak önlemleri,
yapılacak denetimleri, tabi olunacak hukuki ve cezai sorumlulukları düzenler.
Yemlik yağların kullanımına
ilişkin esaslar, bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
Madde
3 - Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli
ve 2872
sayılı Çevre Kanununun 8, 11 ve 12 nci maddeleri ile 29/6/2011 tarihli ve 644
sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (i)
bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır. (05.11.2013 tarihli ve 28812
sayılı R.G.ile değişik)
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Çevre ve Şehircilik
Bakanlığını, (05.11.2013 tarihli ve 28812 sayılı R.G.ile
değişik)
Bitkisel Yağ: Bitkisel kökenli ve kullanım amacına uygun
olarak piyasaya arz edilen gıda yağlarını,
Ham Yağ: Bitkisel yağlı
tohumlardan veya meyvelerden muhtelif fiziksel ve kimyasal işlemlerle elde
edilen yağ ürününü,
Yemeklik Bitkisel Yağ
Üreticisi: Gıda için kullanım amacına uygun olarak yağ üreten tesisleri işleten
veya bu yağları ithal eden gerçek ve tüzel kişileri,
Atık Yağ Üreticisi: Bitkisel
atık yağ oluşmasına neden olan, kaynağın bilinmemesi durumunda ise bu tür
atıkları mülkiyetinde bulunduran gerçek ve tüzel kişileri,
Bitkisel Atık Yağ: Rafine
sanayinden çıkan soap-stock'ları, tank dibi tortuları, yağlı toprakları,
kullanılmış kızartmalık yağları, çeşitli tesislerin yağ tutucularından çıkan
yağları ve kullanım süresi geçmiş olan bitkisel yağları,
Atık Yağ: Bitkisel atık
yağları,
Soap-Stock: Bitkisel ham
yağların rafinasyonunda serbest yağ asitlerinin kostik ile nötralizasyonu ve
yıkama sonrasında ayrıştırılan yan ürünü,
Kullanılmış Kızartmalık
Yağlar: Yüksek sıcaklık altında okside olmuş, tekrar kullanımı sağlık açısından
uygun olmayan kızartma yağlarını,
Tank Dibi Tortu: Yağ üreten
tesislerin ham bitkisel yağ depolarında dibe çöken ve yağ ihtiva eden
tortuları,
Yağlı Toprak: Yemeklik
bitkisel yağ rafinasyonu sonucu ortaya çıkan yağlı toprakları,
Bertaraf: 14/3/2005 tarihli
ve 25755 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği veya 14/3/1991 tarihli ve 20814 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında nihai bertaraf işlemlerini,
Geri Kazanım: Atık yağların,
Bakanlıktan lisans almış geri kazanım tesisleri tarafından toplanarak
endüstride kullanılacak yarı mamul (külçe sabun, stearin, kimya sanayinde
kullanılacak hammadde ve benzeri) ve ürün (sabun, biyodizel ve benzeri) elde
edilmesi işlemlerini,
Ürün: Atık yağların
işlenmesi ve çeşitli katkılarla karıştırılması sonucu oluşan ve standardı olan
nihai maddeyi,
Rafinasyon: Ham yağların
rafine edilerek, ulusal veya uluslararası standartlar ile şartnamelere uygun
yemeklik bitkisel yağ elde edilmesi işlemlerini,
Toplayıcı: Lokanta,
restoran, yemek fabrikaları, otel, motel, yemekhaneler, turistik tesisler,
tatil köyleri gibi yerlerden kullanılmış kızartmalık yağ toplayacak gerçek ve
tüzel kişileri,
Geçici Depolama: Atık
yağların geri kazanımı veya bertarafından önce tesis sahasında veya ayrı bir
alanda bu Yönetmelikteki teknik koşullara göre belirli bir süre depolanmasını,
Ulusal Atık Taşıma Formu:
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin ekinde bulunan taşıma formlarını,
Lisans: (30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G. ile yürürlükten
kaldırılmıştır. Yürürlük 01.04.2010)
Akreditasyon:
Laboratuvarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal veya
uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre çalıştığının değerlendirilmesi
ve yeterliliğinin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesi işlemini,
Sabun: Yağ asitlerinin
alkali hidroksitler ile reaksiyonu sonucunda elde edilen genellikle temizleyici
olarak kullanılan ürünleri,
Biyodizel : Her türlü
biyolojik orjinli yağların bir katalizatör eşliğinde kısa zincirli bir alkol
ile (metanol veya etanol) reaksiyonu sonucunda açığa çıkan ve yakıt olarak
kullanılan ürünü,
Geri kazanım: Atık yağların,
Bakanlıktan çevre lisansı almış geri kazanım tesisleri tarafından toplanarak
endüstride kullanılacak yarı mamul (külçe sabun, stearin, kimya sanayinde
kullanılacak hammadde ve benzeri) ve ürün (sabun, biyodizel ve benzeri) elde
edilmesi işlemlerini, (30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.
ile eklenmiştir. Yürürlük 01.04.2010)
Çevre Lisansı: 29/4/2009 tarihli ve
27214 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin
ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte düzenlenen lisansı, (30.03.2010
tarihli ve 27537 sayılı R.G. ile eklenmiştir. Yürürlük 01.04.2010)
Taşıma Lisansı: Bitkisel atık yağ
taşımacılığı yapmak isteyen araç sahibi firmaların il çevre ve orman müdürlüğünden
alacakları belgeyi, (30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.
ile eklenmiştir. Yürürlük 01.04.2010)
ifade eder.
Genel ilkeler
Madde 5 - Atık yağların yönetimine ilişkin ilkeler şunlardır:
a) Atık yağların ithali
yasaktır. İhracatı ve transit geçişiyle ilgili kurallar Tehlikeli Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine tabidir.
b) Atık yağların kaynakta
azaltılması ve geri kazanılması esastır. Geri kazanıma uygun olmayan atık
yağlar bu Yönetmelik hükümleri doğrultusunda bertaraf edilir.
c) Atık yağlar ile bu
yağların işlenmesi sonucu oluşan atıkların çevreye zarar verecek şekilde
depolanması, taşınması, doğrudan veya dolaylı bir biçimde yüzey suları ile
yeraltı suyuna, denizlere, kanalizasyona, drenaj sistemleri ile toprağa
verilmesi ve mevcut düzenlemeler ile belirlenen sınır değerleri aşarak hava
kirliliğine neden olacak şekilde yakılması yasaktır.
d) Kullanılmış kızartmalık
yağların doğrudan veya dolaylı olarak yemeklik yağlara, ham yağlara, mineral
yağlara karıştırılması ve doğrudan yakıt olarak kullanılması yasaktır.
e) Atık yağların kaynakta
ayrı depolanması esastır.
f) Atık yağların yarattığı
çevresel kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan dolayı, atık yağ üreticileri,
toplayıcıları, taşıyıcıları, geri kazanım ve bertarafçıları kusur şartı
aranmaksızın sorumludur.
g) Bitkisel yağların
rafinasyonu sonucu ortaya çıkan yağlı topraklar, orman ve ağaçlandırma
alanlarına, tarım arazilerine ve buna benzer yerlere bırakılamaz, açık
alanlarda kontrolsüz olarak geçici depolanamaz, geri kazanım imkanlarının
bulunmaması durumunda bertaraf edilir.
h) Boşaltılmış olan toplama
kapları, tank ve konteynerlerin geri kazanım tesislerinde ve geçici depolama
alanlarında temizlenmesi zorunludur.
ı) Atık yağlar, çevre
lisanslı geri kazanım tesisleri ile geçici depolama izni almış toplayıcılar
tarafından toplanır. Bunun dışındaki gerçek ve tüzel kişiler tarafından atık
yağlar toplanamaz, alınıp satılamaz. (30.03.2010
tarihli ve 27537 sayılı R.G. ile değişik. Yürürlük 01.04.2010)
j) Atık yağlar ile kontamine
olmuş bitkisel yağlar, atık yağ olarak değerlendirilir ve bu Yönetmelik
hükümlerine göre geri kazanılır veya bertaraf edilir.
k) Kullanılmış kızartmalık
yağ üreten lokanta, yemek fabrikaları, otel, motel, yemekhaneler, turistik
tesisler ve tatil köyleri ile diğer benzeri tesisler, bu yağların toplanması
için çevre lisanslı geri kazanım tesisleriyle veya toplayıcılarla yıllık
sözleşme yapmakla yükümlüdürler. Bu yağların ücretsiz olarak geri kazanımcıya
veya toplayıcılara teslim edilmesi esastır. (30.03.2010
tarihli ve 27537 sayılı R.G. ile değişik. Yürürlük 01.04.2010)
l) Atık yağların toplanması,
geçici depolanması, geri kazanımı veya bertarafı uzman kişilerce yapılır. Bu
hususlarda, ilgili tesislerde konu hakkında uzmanlaşmış teknisyen ve mühendis
bulundurulur.
m) Atık yağların
yönetiminden kaynaklanan her türlü çevresel zararın giderilmesi için yapılan
harcamalar kirleten öder prensibine göre atıkların yönetiminden sorumlu olan
gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanır. Atık yağların yönetiminden
sorumlu kişilerin çevresel zararı durdurmak, gidermek ve azaltmak için gerekli
önlemi almaması veya bu önlemlerin yetkili makamlarca doğrudan alınması
nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan gerekli harcamalar 21/7/1953
tarihli ve 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre atık
yağların yönetiminden sorumlu olanlardan tahsil edilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Görev,
Yetki ve Yükümlülükler
Bakanlığın görev ve yetkileri
Madde 6 - Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik işbirliğini ve
koordinasyonu sağlamak, atık yağ yönetim planlarını hazırlamak, atık yağ geri
kazanım tesislerini düzenli olarak denetlemek, ulusal atık taşıma formunu
oluşturmak, toplama ve bertaraf lisansı vermekle görevli ve yetkilidir.
Mülki amirlerce alınacak tedbirler
Madde 7 - Mahallin en büyük mülki amiri;
a) Belediyelerin yetki alanı
dışında bulunan kullanılmış kızartmalık yağ üreten atık üreticilerini
belirleyerek bunların toplama lisansı almış geri kazanım tesisleriyle veya
geçici depolama izni verilen toplayıcılarla yıllık sözleşme yapmalarını
sağlamak, sözleşme yapmayanlara gerekli cezai işlemi uygulamakla,
b) Geçici depolama
alanlarının 17 nci madde ve Ek-1'de verilen teknik
özelliklere göre kurulmasını sağlamak, bunlara 23 üncü maddeye göre izin
vermek, izin verilen ve izni iptal edilen depolama alanlarını Bakanlığa
bildirmekle,
c) Bu Yönetmelik kapsamına
giren atık yağ geri kazanım tesislerini tespit ederek toplama lisansı almak
üzere Bakanlığa müracaat etmelerini sağlamakla,
d) Geri kazanım tesislerini
ve geçici depolama alanlarını düzenli olarak denetlemekle,
e) Atık yağ taşıma lisansı vermekle ve
lisans verilen kişi ve işletmelerin faaliyetlerini denetlemekle, (05.11.2013
tarihli ve 28812 sayılı R.G.ile değişik)
f) Belediyelerden, atık yağ
üreticilerinden, toplayıcılardan, geri kazanım tesislerinden alınacak bilgileri
ve ulusal atık taşıma formlarını değerlendirerek, ilde oluşan atık yağ
miktarlarını, geri kazanılan ve bertaraf edilen miktarları yıllık olarak
Bakanlığa bildirmekle,
ilgili hususlarda gerekli
tedbirleri alır.
Belediyelerce alınacak tedbirler
Madde 8 - Büyükşehir belediyeleri ve belediyeler;
a) Yetki sahasında bulunan
lokantalar, sanayi mutfakları, oteller, tatil köyleri, motel ve yemekhaneler,
hazır yemek üretimi yapan firmalar ile diğer yerlerde gerekli denetimleri yaparak
kullanılmış kızartmalık yağların kanalizasyona dökülmesini önlemekle,
b) Sınırları dahilinde
kullanılmış kızartmalık yağ üreten işletmelerin çevre lisanslı geri kazanım
tesisleriyle veya valilikten geçici depolama izni almış toplayıcılarla yıllık sözleşme
yapmalarını sağlamak, buna ilişkin kayıtları ilgili valiliğe bildirmek,
sözleşme yapmayanlara gerekli cezai işlemi uygulamakla, (30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G. ile değişik.
Yürürlük 01.04.2010)
c) 2008 yılından itibaren
kullanılmış kızartmalık yağların hanelerden toplanması için gerekli sistemi
kurmak, halkı bu konuda bilgilendirerek atık yağ toplama faaliyetlerini 2008
yılı itibariyle başlatmakla,
ilgili hususlarda gerekli
tedbirleri alır.
Yemeklik bitkisel yağ üreticilerinin yükümlülükleri
Madde 9 - Yemeklik bitkisel yağ üreticileri;
a) Kızartmalık yağ
ambalajlarının etiketlerinde Ek-2'de yer alan çevre
bilgisine yer vermekle,
b) Piyasaya sürülen
kızartmalık yağ miktarlarını yıllık olarak Bakanlığa bildirmekle,
c) Atık yağları taşıma
lisanslı araçlarla geri kazanım veya bertaraf tesisine göndermekle,
d) Kullanılmış kızartmalık
yağların düzenli olarak toplanması amacıyla halkın eğitimi ve
bilinçlendirilmesine yönelik çalışmaları desteklemekle,
yükümlüdürler.
Atık yağ üreticisinin yükümlülükleri
Madde 10 - Atık yağ üreticileri;
a) Atık yağları diğer atık
madde ve çöplerden ayrı olarak biriktirmekle,
b) Faaliyetleri sonucu
oluşan atık yağların biriktirilmesi için sızdırmaz, iç ve dış yüzeyleri
korozyona dayanıklı bidon, konteyner ve
tank gibi toplama kaplarını kullanmakla,
c) Atık yağları çevre
lisanslı taşıyıcılarla çevre lisanslı geri kazanım veya bertaraf tesislerine
göndermekle, (30.03.2010
tarihli ve 27537 sayılı R.G. ile değişik. Yürürlük 01.04.2010)
d) Atık yağ sevkıyatında
ulusal atık taşıma formu kullanmak ve her taşımadan sonra bunların bir
kopyasını ilgili valiliğe göndermek, bu belgeleri beş yıl süreyle tesiste
muhafaza etmekle,
e) Geri kazanım veya bertaraf
tesisleriyle olabilecek uyuşmazlıkları ilgili çevre ve şehircilik il
müdürlüğüne bildirmek, uyuşmazlık giderilinceye kadar uyuşmazlığa konu olan
atık yağları kendi depolarında muhafaza altında bulundurmakla, (05.11.2013
tarihli ve 28812 sayılı R.G.ile değişik)
yükümlüdürler.
Atık yağ geri kazanım tesisi işletmecilerinin yükümlülükleri
Madde 11 - Atık yağ geri kazanım tesisi işletmecileri;
a) Bakanlıktan atık yağ
toplama lisansı almakla,
b) Faaliyetlerine ilişkin
raporlarını yıllık olarak ilgili valiliğe göndermekle,
c) Atık yağın tesise kabul
kriterlerini belirlemek, atık yağın taşıma formunda belirtilen atık tanımına
uygunluğunu tespit etmekle,
d) Kullanılmış kızartmalık
yağların toplanması için geri kazanım tesisleri dışında kurulacak geçici
depolama alanlarını, bu Yönetmeliğin 17 nci maddesine göre kurmak, bu alanlar
için 23 üncü maddeye göre geçici depolama izni almakla,
e) Tesise getirilen atık
yağların analizini yaparak üretici beyanına uygunluğunu tespit etmek, atık
yağın uygun bulunması halinde ulusal atık taşıma formunu imzalayarak teslim
almak ve atık taşıma formlarının bir nüshasını her taşımadan sonra ilgili
valiliğe göndermekle,
f) Tesise kabul edilen atık
yağları ayrı depolamakla,
g) Personeline geri kazanım
faaliyetlerinin gerektirdiği nitelikte eğitim vermek, acil durum planlarını
hazırlamak, atık yönetimiyle ilgili işletme kayıtlarını tutmak ve bu kayıtları
beş yıl süreyle tesiste bulundurmakla,
h) Geri kazanım işlemleri
sonucunda ortaya çıkan atıkları ve bunlarla kontamine olmuş malzemeleri
bertaraf etmek veya ettirmek, buna ilişkin harcamaları karşılamakla,
ı) Taşıma formu ve lisans
belgesi olmayan taşıyıcılarla getirilen atık yağları tesise kabul etmemek ve
durumu ilgili valiliğe bildirmekle,
j) Toplayıcıyla olan
sözleşme iptallerini ilgili valiliğe bildirmekle,
k) Tesise giren atık yağlara
ait ulusal atık taşıma formu ve sevk irsaliyeleri ile çıkan yarı mamul ve ürünlere
ait satış faturaları ve mevzuata uygun gerçekleştirilen bertaraf kayıtlarının
Sanayi Odaları veya Ticaret ve Sanayi Odaları tarafından değerlendirilerek
girdiler ve çıktılar yönünden biyodizel üretim tesisleri için altı aylık, diğer
tesisler için yıllık toplamları gösteren onaylı belgeyi Bakanlığa sunmakla,
l) Bu Yönetmeliğin 16 ncı
maddesinin (b) bendinin denetlenmesi amacıyla ürün analizlerini altı aylık
dönemlerde Bakanlığın uygun göreceği akredite bir laboratuvarda yaptırmak, bu
amaçla numunelerin ilgili valiliğin gözetiminde laboratuvar sorumlusu
tarafından alınmasını sağlamak ve analiz sonuçlarını Bakanlığa ulaştırmakla,
yükümlüdürler.
Kullanılmış kızartmalık yağ toplayıcılarının yükümlülükleri
Madde 12 - Kullanılmış kızartmalık yağ toplayıcıları;
a) Geçici depolama
alanlarını 17 nci madde ve Ek-1'de ki teknik özelliklere
göre kurmakla,
b) Kurulacak geçici depolama
alanları için 23 üncü madde gereğince valilikten izin almakla,
c) Geri kazanım tesisleriyle
sözleşme yapmak, geçici depolama izni müracaatlarında bu sözleşmeyi valiliğe
ibraz etmekle,
d) Sözleşme yaptıkları
lokanta, yemek fabrikaları, otel, motel, yemekhaneler, turistik tesisler ve
tatil köyleri gibi toplama noktalarına biriktirme bidon ve konteynerlerini
temin etmekle,
e) Boşaltılan taşıma
araçlarını, bidon ve konteynerleri her defasında temizlemek, temizlenmeyen
biriktirme kaplarını toplama noktalarına dağıtmamak, temizleme işleminden
kaynaklanan yıkama sularını doğrudan kanalizasyona vermemekle,
f) Toplanan ve geri kazanım
tesisine sevk edilen kullanılmış kızartmalık yağ miktarlarını aylık olarak
ilgili valiliğe bildirmekle,
g) Geri kazanım firmasıyla
ortaya çıkacak anlaşmazlıklar ve sözleşme iptalleri hakkında valiliğe bilgi
vermekle,
yükümlüdürler.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Atık
Yağların Taşınması
Atık yağların taşınması
Madde
13 - Atık yağların taşınmasına
ilişkin hususlar Bakanlıkça diğer düzenleyici işlemler ile belirlenir. (05.11.2013
tarihli ve 28812 sayılı R.G.ile değişik)
Atık yağ taşıyıcılarının lisans alma zorunluluğu
Madde 14 - (05.11.2013
tarihli ve 28812 sayılı R.G.ile yürürlükten kaldırılmıştır)
Araçlarda ulusal atık taşıma formu bulundurma zorunluluğu
Madde 15 - (05.11.2013
tarihli ve 28812 sayılı R.G.ile yürürlükten kaldırılmıştır)
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Geri
Kazanım Tesisleri ve Geçici Depolama Alanları
Geri kazanım tesisleri
Madde 16 - Atık yağ geri kazanım tesislerinin özellikleri ve yapılacak
uygulamalar;
a) Tesiste giriş bölümü,
atık kabul ünitesi, atık yağ geçici depolama alanı, prosese uygun fiziksel,
kimyasal veya biyolojik arıtma tesisi bulunması zorunludur. Tesis prosesi ve
temizleme işlemlerinden kaynaklanan atık sular doğrudan kanalizasyona verilmez.
b) Atık yağlardan elde
edilen ürünlerin ulusal veya uluslararası standartları sağladığının sürekli
olarak izlenmesi için, bu Yönetmelik kapsamındaki atık yağları hammadde olarak
kullanacak geri kazanım tesislerinde akredite edilmiş bir laboratuvar bulunur,
bulunmaması halinde bu ihtiyaç bir başka akredite laboratuvardan karşılanır.
c) Tesise getirilen atık
yağlardan laboratuvar sorumlusu tarafından numune alınır. Tank içinde gelen
atık yağlar, numune almadan önce homojen hale getirilir. Bidonlarla getirilen
atık yağlardan bidon başına numune alınır. Numuneler geri kazanım işlemleri
tamamlanıncaya kadar muhafaza edilir.
d) Araçlardan atık yağ
boşaltıldıktan sonra her defasında araç ile buna bağlı tank veya kasa ve
bidonlar yıkanır. Bu iş için tesiste gerekli altyapı oluşturulur. Temizlenmeyen
tank, kasa ve toplama bidonları tekrar kullanılmaz ve bu bidonlar toplama
noktalarına dağıtılmaz.
e) Tesiste taşıma
araçlarının, bidon ve konteynerlerin temizlenmesi için bir yıkama ünitesi
bulundurulur.
f) Tesiste kokuya karşı
önlem alınacaktır.
g) Tesiste yangına karşı
köpüklü yangın söndürme ve sulu tank soğutma sistemleri bulunur. Tesiste
görevli tüm personel; acil durum, yanıcı, patlayıcı maddelerin özellikleri ile
potansiyel tehlikeler, yangınla mücadele ve ilk yardım konularında eğitilir.
Ayrıca ilgili personel kendi görev alanlarında, belirli aralıklarla tekrarlanan
uygulamalı eğitime tabi tutulur.
h) Atık yağ taşıyan borular,
sızma veya herhangi bir nedenle akmaya karşı koruma altına alınır. Atık yağ
taşıyan borular temiz su taşıyanların altında bulunur. Pompa basınçları
boruların hasar görmeyeceği şekilde tasarlanır ve ayarlanır.
ı) Sahada toplanan yağmur
suları, yıkama ve benzeri atık sular ayrı olarak toplanarak, 31/12/2004 tarihli
ve 25687 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde
yer alan sınır değerlere uygun şekilde arıtılır.
j) Tesis içinde meydana
gelebilecek döküntü ve sızıntıları önlemek amacıyla yeterli miktarda emici
malzeme bulundurulur ve bu malzemeler tesis içinde uygun noktalarda kolay
kullanımı sağlayacak şekilde depolanır. Kullanılmış emici malzemeler
özelliklerine göre ilgili mevzuat kapsamında bertaraf edilir.
k) Tesisin çevresi koruma
altına alınarak, giriş ve çıkışın denetlenmesi amacıyla etrafı çit veya duvarla
çevrilir.
l) Tesis içi geçici depolama
alanları için 17 nci madde hükümlerine uyulur.
m) Geri kazanım tesislerinde
paratoner ve topraklama sistemi bulunur.
Geçici depolama alanları
Madde 17 - Geçici depolama alanları, geri kazanım tesislerinde hammadde olarak
atık yağların kabul edildiği ve proses
atıklarının biriktirildiği depolama tanklarından oluşan alanlardır. Bu tür
alanlar bitkisel yağ rafinerilerinde proses atıklarının ve yan ürünlerin
biriktirildiği yerlerdir. Geri kazanım veya rafineri tesislerinde bulunan
geçici depolama alanları için ilgili valilikten izin alınması zorunlu değildir.
Rafinerilerin geçici depolama alanlarında biriktirilen soap-stock, tank dibi
tortular, yağlı topraklar ile çeşitli tesislerin yağ tutucularından çıkan
yağlar geri kazanım veya bertaraf tesislerine bir başka yerde depolanmadan
doğrudan sevk edilir. Bu atıkların tesis sahası dışında geçici depolanmasına
izin verilmez.
Tesis alanının atık yağ ile
temasta olan kısımlarında zemin geçirimsizliğinin sağlanması gerekir. Bu amaçla
betonarme zemin, epoksi boya veya benzeri tecrit malzemesi ile kaplanır. Atık
kabul alanı yağmura karşı korunur. Beyaz
renkte olacak depolama tanklarının üzerinde Bitkisel Atık Yağ ibaresi bulunur
ve atığın cinsi tank üzerinde (soap-stock, tank dibi tortu, kullanılmış
kızartmalık yağ ve benzeri) belirtilir. Bu tanklar, taşmaya neden olmayacak
hacme sahip güvenlik havuzu içinde bulunur. Hacmi, en az tankın kapasitesi
kadar olacak güvenlik havuzunda, güvenli boşaltmayı sağlayacak ekipman
bulundurulur.
Lokantalardan, yemek
fabrikalarından, otellerden, motellerden, yemekhanelerden, turistik
tesislerden, tatil köylerinden ve buna benzer yerlerden kullanılmış kızartmalık
yağların verimli bir şekilde toplanabilmesi için, geri kazanım tesisleri
dışında geçici depolama alanları kurulabilir. Bu alanların Ek-1'deki
teknik özellikleri sağlaması ve işletmecilerin bu Yönetmeliğin 23 üncü
maddesine göre ilgili valilikten geçici depolama izni alması gerekir. Atık
yağlar, geçici depolama alanlarında üç aydan fazla süre ile depolanmaz.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Atık
Yağlardan Muhtelif Ürünlerin Üretimi ve Atık Yağların Bertaraf Edilmesi
Atık yağlardan biyodizel üretimi
Madde 18 - Atık yağlardan biyodizel üretimi yapacak tesisler için aşağıdaki
esaslar uygulanır:
a) Atık yağlardan biyodizel
üretimi yapacak tesisler, bu Yönetmelik kapsamında geri kazanım tesisi olarak
değerlendirilir.
b) Bu tesisler, Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumu'nun teknik düzenlemelerine uygun üretim yapar ve piyasaya arz edilen
ürünlere ilişkin olarak dağıtım firmalarından alınacak teslimatla ilgili
belgeleri altı aylık dönemlerde Bakanlığa sunar.
c) Biyodizel üretimi sonucu
oluşan yan ürünlerin kullanımı ve satışı için ilgili kurumlardan izin alınması
şarttır. Bu tesislere kabul edilen atık yağ miktarları ve geri kazanılamayan
atıkların nasıl bertaraf edildikleri yıllık olarak ilgili valiliklere
bildirilir.
Atık yağlardan sabun ve diğer ürünlerin üretimi
Madde 19 - Geri kazanım tesisleri, sabun üretimi için Sağlık Bakanlığından, yemlik
yağ üretimi için Tarım ve Köyişleri Bakanlığından gerekli izinleri alır.
Bunların dışındaki ürünlerin üretimi ve kullanımı için gerekli izinler, meri
mevzuat çerçevesinde ilgili kurumlardan alınır.
Standardı belirlenmemiş olan
geri kazanım ürünleri ile yarı mamuller nihai tüketim maddesi olarak
kullanılmaz. Bunlar sabun, kimya ve benzeri sanayilerde birincil hammaddelere
ilave edilerek standardı olan ürünlere dönüştürülebilmeleri durumunda bu
sektörlerde kullanılır.
Atık yağların bertaraf edilmesi
Madde 20 - Geri kazanım ürünlerine dönüştürülemeyen atık yağlar ile geri kazanım
işlemlerinde ortaya çıkan tehlikeli nitelikli atıklar ve bunlarla kirlenmiş
malzemeler ve atık yağ depolama tanklarının dip çamurları özelliklerine göre
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği,
Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği veya 8/12/2001 tarihli ve 24607
sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çimento Fabrikalarında Atıkların Alternatif
veya Ek Yakıt Olarak Kullanılmalarında Uyulacak Genel Kurallar Hakkında Tebliğ
hükümlerine göre çevre lisanslı tesislerde bertaraf edilir. (30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G. ile değişik.
Yürürlük 01.04.2010)
ALTINCI
BÖLÜM
Toplama
Lisansı ve Geçici Depolama İzni
Çevre
lisansı (30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G. ile
değişik. Yürürlük 01.04.2010)
MADDE
21 - Atık yağları sabun veya sabun
hammaddesi, biyodizel ve diğer ürünleri elde etmek amacıyla kullanan geri
kazanım tesislerinin çevre lisansı alması zorunludur. Çevre lisansı alınması
işlemlerinde Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında
Yönetmelik hükümleri uygulanır. Söz konusu Yönetmeliğin Ek-3
C sinde yer alan Teknik Uygunluk Raporunun içeriği, bu Yönetmelik kapsamında
Bakanlıkça yapılacak çalışmalarla belirlenir.
Bitkisel yağ rafinasyon tesisleri
içinde rafinerinin kendi atıklarının değerlendirildiği ve ana tesisle entegre
olarak işletilen geri kazanım üniteleri için çevre lisansı alma şartı aranmaz.
Lisansın iptali
Madde 22 - (30.03.2010
tarihli ve 27537 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük
01.04.2010)
Geçici depolama izni
Madde 23 - Atık yağ toplama lisansı bulunan biyodizel üretim tesisleri,
lokantalardan, yemek fabrikalarından, otellerden, motellerden, yemekhanelerden,
turistik tesislerden, tatil köylerinden ve buna benzer yerlerden kullanılmış
kızartmalık yağları toplayabilmek için, toplayıcıları kullanılmış kızartmalık
yağ toplamaları konusunda yetkilendirebilir. Toplayıcıların bu işi
yapabilmeleri için hizmet alanlarında yeterli kapasiteye sahip ve 17 nci madde
ile Ek-1'de teknik özellikleri verilen geçici depolama
alanlarının bulunması zorunludur. Geçici depolama alanlarına valilikçe geçici
depolama izni verilir.
Biyodizel üretimi yapacak
geri kazanım tesisleri, 12 nci maddede belirtilen toplayıcıların tabi olduğu
hükümler kapsamında, geri kazanım tesisi dışında, kendi geçici depolama
alanlarını kurabilirler. Geri kazanım tesisleri bu alanlar için valilikten
geçici depolama izni almakla yükümlüdür. Geri kazanım tesisleri içinde bulunan
depolama alanları için izine gerek yoktur.
Toplayıcılar, geri kazanım
firmasıyla yapılan sözleşme, tesis projesi ve işletme planıyla geçici depolama
izni için valiliğe müracaat eder. Valilik müracaatı uygun bulması durumunda
geçici depolama izni verir.
Geçici depolama izni süresi,
geri kazanım tesisinin mevcut toplama lisansı süresine göre verilir. Bu süre
toplama lisansı süresini aşamaz. Toplayıcıya yetki veren geri kazanım tesisi
veya tesislerinin lisans süresi dolduğunda, toplayıcının da izin süresi dolar.
Benzer şekilde geri kazanım tesisi veya tesislerinin lisansı iptal edildiğinde,
toplayıcının da izni ilgili valilikçe iptal edilir. Geçici depolama izni
koşullarına uygun olarak faaliyette bulunmayan toplayıcının izni valilikçe
iptal edilir ve bu husus anlaşmalı olduğu geri kazanım tesisine veya
tesislerine bildirilir. Geçici depolama izni belgelerinde toplayıcının bağlı
olduğu geri kazanım tesisinin toplama lisansı numarasının belirtilmesi
zorunludur.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Yönetmeliğe aykırılık
Madde 24 - Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 2872
sayılı Çevre Kanunu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5272 sayılı
Belediye Kanunu ve ilgili diğer mevzuatta öngörülen cezai işlemler uygulanır.
Düzenleme yetkisi
Madde 25 - Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere her türlü alt
düzenlemeyi yapmakla yetkilidir.
Geçici Madde 1 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden altı ay içinde
mevcut geçici çalışma izinli ve lisanslı olan ve bu Yönetmelik kapsamına giren
atık yağ geri kazanım tesisleri, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
Bakanlığa başvurmak ve lisanslarını yenilemek zorundadır.
Yürürlük
Madde 26 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
27 - Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre
ve Şehircilik Bakanı yürütür. (05.11.2013 tarihli ve 28812 sayılı R.G.ile
değişik)
Ek-1
Geçici Depolama Alanlarının
Teknik Özellikleri
1) Geçici depolama alanları
kapalı sistem olacaktır.
2) Tesiste kantar ve atık
kabul alanı bulunacaktır.
3) Bu alanlarda en az 30 ton
kapasiteli kullanılmış kızartmalık yağı biriktirme tankı bulunacaktır. Bu
tanklar güvenlik havuzları içinde bulunacaktır.
4)Tanklar beyaz renkte
olacak ve üstünde Kullanılmış Kızartmalık Yağ ibaresi bulunacaktır.
5)Tanklar kolay temizlenebilecek
özellikte ve seviye göstergeli olacaktır.
6) Geçici depolama tesisinin
zemini betonarme olacaktır.
7) Toplayıcıların lisanslı
toplama araçları bulunacaktır.
8) Toplama bidonları yıkama
kolaylığı için çember kapaklı olacak ve yeterli sayıda bulunacaktır.
9) Boşaltılan taşıma
araçlarının, bidon ve konteynerlerin temizleneceği bir yıkama ünitesi
bulunacaktır.
10) Yıkama ünitesinden çıkan
yağlı sular doğrudan kanalizasyona verilemez. Bu amaçla yağlı suların
biriktirileceği yıkama suyu biriktirme tankı veya tankları bulunacaktır.
11) Yağlı yıkama sularının
arıtımı bir başka tesiste yapılamıyorsa, bu alanda yıkama sularının arıtımının
yapılacağı bir sistem bulunacaktır.
12) Dökülen yağların
toplanması için yeterli miktarda emici madde bulunacaktır.
13) Yangına karşı gerekli
önlemler alınacaktır.
14) Yağmur suyunun yıkama
suyu ile karıştırılmaması için gerekli önlemler alınacaktır.
15) Kokuya karşı önlem
alınmış olacaktır.
16) Tesisten sorumlu en az
bir teknisyen sürekli olarak tesiste bulundurulacaktır.
Ek-2
Çevre Bilgisi
1) Kullanılmış kızartmalık
yağları diğer atıklardan ayrı olarak temiz ve ağzı kapaklı bir kapta
biriktiriniz.
2) Kullanılmış kızartmalık
yağları, çevrenin korunması amacıyla kanalizasyona, toprağa, denize ve benzeri
alıcı ortamlara dökmeyiniz.
3) Bu yağları kullanılmış
kızartmalık yağ toplayıcılarına vermeye özen gösteriniz.
Ek-3
BİTKİSEL ATIK YAĞLARIN
TAŞINMASI AMACIYLA
VALİLİKLERE YAPILACAK LİSANS
BAŞVURULARINDA İSTENECEK
BİLGİ VE BELGELER
(05.11.2013 tarihli ve 28812 sayılı R.G.ile yürürlükten
kaldırılmıştır)
Ek-4
(30.03.2010
tarihli ve 27537 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük
01.04.2010)