Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği
ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI PİYASA
GÖZETİMİ VE DENETİMİ YÖNETMELİĞİ
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: 18.09.2013
tarih ve 28769 sayılı R.G.
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görev alanına giren
ürünlerin piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin usul ve esaslarını
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu
Yönetmelik; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görev alanına giren
ürünlerin piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin
usul ve esaslar ile alınacak tedbirleri, denetim personelinin görev, yetki ve
sorumlulukları ile üretici ve dağıtıcıların yükümlülüklerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu
Yönetmelik, 29/6/2001 tarihli ve 4703
sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanunun 4 üncü maddesi, 9/1/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 12 nci maddesi ile
13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik
hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4 - (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
b)
Dağıtıcı: Ürünün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri ürünün güvenliğine
ilişkin özelliklerini etkilemeyen gerçek veya tüzel kişiyi,
c)
Denetim personeli: Piyasa gözetimi ve denetimi yapmak üzere Bakanlıkça görevlendirilen
işin niteliğine uygun uzman personeli,
ç)
Duyusal inceleme: Ürünün herhangi bir test veya muayene işlemine tabi
tutulmasından önce, denetim personelinin duyularını kullanarak yapacağı
incelemeyi,
d)
Genel Müdürlük: İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünü,
e)
Kanun: 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanunu,
f)
Numune etiketi: Hazırlanan numunelere iliştirilen ve tarafların isim, unvan ve
imzalarını taşıyan belgeyi,
g)
PGD: Piyasa gözetimi ve denetimini,
ğ)
PGDVT (Piyasa Gözetimi ve Denetimi Veri Tabanı): Aykırılık, güvensizlik ve risk
arz eden ürünlere ilişkin yapılan tespitler ve Bakanlığın PGD faaliyetlerine
ilişkin her türlü bilginin, elektronik ortamda saklanmasına, veri girişi,
çağırma, raporlama ve analiz uygulamalarına imkân veren bilgi yönetim
sistemini,
h)
Şahit numune: Test ve muayene yapılmasının gerekli olduğu hallerde, test,
muayene veya belgelendirme kuruluşuna gönderilen numunenin zayi olması ya da
test sonuçlarına yönelik herhangi bir itiraz olması durumunda başvurulmak üzere
denetim personeli tarafından numune ile aynı anda alınan aynı nitelikteki
numuneyi,
ı)
Tutanak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Tutanağını,
i)
Üretici: Bir ürünü üreten, imal eden, ıslah eden veya ürüne adını, ticari
markasını veya ayırt edici işaretini koymak suretiyle kendini üretici olarak
tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında olması halinde,
üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca,
ürünün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri ürünün güvenliğine ilişkin
özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin
Usul ve Esaslar
Genel esaslar
MADDE 5 - (1) PGD;
Ürünün piyasaya arzı aşamasında veya ürün piyasada iken, ilgili teknik
düzenlemeye uygun olarak üretilip üretilmediğini, güvenli olup olmadığını
denetlemek; güvenli olmayan ürünlerin güvenli hale getirilmesini ve
gerektiğinde yaptırımlar uygulanmasını sağlamak amacıyla Bakanlık tarafından yapılan
her türlü faaliyeti kapsar.
(2)
Üretici, piyasaya sadece güvenli ürünleri arz etmek zorundadır. Teknik
düzenlemelere uygun ürünlerin güvenli olduğu kabul edilir. Teknik düzenlemenin
bulunmadığı hallerde, ürünün güvenli olup olmadığı; Türk Standartları Enstitüsü
tarafından Türk Standardı olarak kabul edilen bir Avrupa standardına karşılık
gelen ulusal standartlar veya mevcut olması halinde Avrupa Birliği teknik
özellikleri; bunların olmaması halinde ise Türk Standardları Enstitüsü
tarafından Türk Standardı olarak kabul edilen diğer ulusal standartlar veya
ilgili sektördeki sağlık ve güvenlik konularına ilişkin iyi uygulama kodu veya
bilim ve teknoloji düzeyi veya tüketicinin güvenliğine ilişkin makul beklenti
dikkate alınarak değerlendirilir.
(3)
Bakanlık, sorumlu olduğu ürünlere ilişkin PGD'yi, denetim personeli
aracılığıyla yürütür, denetim sonuçlarına göre gerekli tedbirleri alır ve
yaptırım uygular.
(4)
Genel Müdürlük, sorumlu olduğu ürünlerin PGD yıllık denetim planının yanı sıra
re'sen veya ihbar/şikâyet üzerine yapar. PGD ile ilgili birimin adres, telefon,
faks ve e-posta gibi irtibat bilgileri Genel Müdürlük internet sitesinde
duyurulur.
(5)
Ürünün teknik düzenlemeye aykırılığı veya güvensizliği konusunda her türlü
ihbar, şikâyet, kaza ve diğer kaynaklardan elde edilen bilgiler PGD
faaliyetlerinde kullanılır.
(6)
Reklâm, satış veya kiralama amacıyla internet dâhil yazılı ve görsel basında
yer alan ürünler de piyasaya arz edilmiş kabul edilir.
(7)
Denetim sonucunda ortaya çıkan aykırılıklarda sorumluluk üreticiye aittir.
Dağıtıcı, sahip olduğu bilgiler çerçevesinde, güvenli olmadığını bildiği
ürünleri piyasaya arz edemez. Dağıtıcı, faaliyetleri çerçevesinde, ürünlerin
taşıdığı riskler ve bu risklerden korunmak için alınması gereken önlemler
hakkında ilgililere bilgi verir. PGD faaliyetleri sonucunda aykırılıkları
belirlenen ürünlere ilişkin olarak üreticinin tespit edilemediği durumlarda,
üreticinin veya ürünü tedarik ettiği kişinin kimliğini Bakanlıkça talep
edildiği tarihten itibaren on gün içinde bildirmeyen dağıtıcı üretici olarak
kabul edilir.
(8)
Denetim, ürüne, üreticiye veya dağıtıcıya ait bilgi ve belgelerin ilgili
mevzuat çerçevesinde incelenmesi ve duyusal inceleme ile yapılır. İnceleme
neticesinde gerek duyulması halinde her türlü test ve muayenenin yapılması veya
yaptırılması ile denetim gerçekleştirilir.
(9)
Denetlenmiş ürünler, gerekli görüldüğü takdirde yeniden denetlenebilir.
(10)
Genel Müdürlük, denetimi yapılan ürünlerin test ve muayene işlemleri için
öncelikle bu ürünlerin uygunluk değerlendirme sürecinde görev almayan test
ve/veya muayene kuruluşlarının imkânlarından yararlanır. Ancak bu şartlara haiz
uygunluk değerlendirme kuruluşu yoksa ürünün belgelendirme sürecinde görev
almış uygunluk değerlendirme kuruluşunda denetim personeli gözetiminde test
ve/veya muayene hizmeti alır. Her durumda test ve/veya muayene sonucuna göre
karar verme yetkisi Genel Müdürlüğe aittir.
(11)
Genel Müdürlük, denetimlerin etkin şekilde gerçekleştirilmesi için bildirim
mekanizması ve teknik komite kurar, birimler arasında işbirliği ve
koordinasyonu sağlar.
Denetimlerin yapılması
MADDE 6 - (1) Teknik
düzenleme hükümleri saklı kalmak kaydıyla, denetimler, Bakanlığın ürünlere ve
muhtemel kullanıcılarına ilişkin yapacağı risk değerlendirmesi sonucunda yıllık
denetim planı uyarınca yapılır.
(2)
Re'sen, ihbar veya şikâyet üzerine yapılacak denetimlerde, şikâyete ya da
takibe konu ürün hakkında, daha önce denetim yapılıp yapılmadığı veya teste
gönderilip gönderilmediği gibi hususların ön incelemesi yapıldıktan sonra
denetimlere başlanır.
Denetimin şekli
MADDE 7 - (1) PGD,
durumun gereklerine göre, aşağıdaki hususlardan bir veya birkaçını kapsayacak
şekilde yapılır:
a)
Teknik düzenlemenin öngördüğü işaretler ve/veya belgeler üzerinden inceleme,
b)
İlgili teknik düzenlemenin bulunmadığı hallerde, beşinci maddenin ikinci
fıkrası çerçevesinde yapılan inceleme,
c)
Duyusal inceleme ve muayene,
ç)
Test ve/veya muayene.
Tutanak ve kayıt işlemleri
MADDE 8 - (1)
Denetimlerde şekli ve kapsamı Genel Müdürlükçe belirlenen tutanak düzenlenir.
(2)
Genel Müdürlük, yapılan denetimlere ilişkin bilgileri PGDVT'e aktarır veya
aktarılmasını sağlar.
Numune alma
MADDE 9 - (1) Denetim
personeli, ürünün test ve muayenesini gerekli gördüğü takdirde numune alır.
Numune, ürünün yapısına ve özelliğine göre, test ve muayenelerin gerektirdiği
ölçüyü aşmamak üzere, numune alınması fiilen mümkün olmayan haller hariç, biri
şahit numune olmak üzere üç takım alınır. Her bir takımda yer alacak numune
miktarının belirlenmesinde, ilgili standardın öngördüğü numune miktarı esas
alınır. Numune, üretici veya dağıtıcıdan bedeli ödenmeden alınır.
(2)
Numune alınması halinde, denetim esnasında tutanağın ilgili bölümü doldurulur.
Numuneler özelliklerine göre mühürleri açılmayacak şekilde, denetim personeli
tarafından üretici veya dağıtıcı ile birlikte hazırlanır ve üzerlerine
tarafların isim, unvan ve imzalarını taşıyan numune etiketi konulur.
(3)
Denetleme sırasında alınan numuneler için üç nüsha halinde tutanak düzenlenir.
Alınan numunelerin bir takımı ile tutanağın bir nüshası üreticiye veya
dağıtıcıya teslim edilir; bir nüshası alınan numunenin bir takımı ile birlikte
test, muayene veya belgelendirme kuruluşuna gönderilir; bir nüshası da şahit
numune ile birlikte Genel Müdürlüğe teslim edilir. Test veya muayeneyi yapan
kuruluş tarafından, mücbir sebepler hariç olmak üzere en geç otuz işgünü
içerisinde numune ile ilgili rapor düzenlenir ve Genel Müdürlüğe gönderilir.
(4)
Numune almanın mümkün olmadığı, taşınamayan ürünler için test ve muayene
işlemleri, denetim personelinin gözetiminde, ürünün bulunduğu yerde, üretici
veya dağıtıcının katılımı ile Bakanlıkça belirlenen test, muayene veya
belgelendirme kuruluşuna yaptırılır. Üretici veya dağıtıcının bulunmaması test
ve muayene işlemlerinin gerçekleştirilmesine engel teşkil etmez.
Test ve muayene sonucunda yapılacak
işlemler
MADDE 10 - (1) Test ve
muayene sonucunda, numunenin uygun çıkması halinde;
a)
Test ve/veya muayene ücreti Bakanlığa aittir.
b)
Test ve/veya muayene sonucunda, ürünün teknik düzenlemesine uygun ve güvenli
olduğunun, teknik düzenlemesi bulunmayan ürünlerin ise güvenli olduğunun tespit
edilmesi durumunda, Bakanlık üretici veya dağıtıcıya bildirimin yapıldığı
tarihten itibaren şahit numunenin geri alınması veya aldırılması için bir ay
süre verir. Bu süre içinde alınmayan ürünler, Defterdarlıklara intikal
ettirilir.
c)
Numunenin niteliğini kaybetmesi durumunda, bu husus Genel Müdürlükçe üretici
veya dağıtıcıya bildirilerek, numune bedeli Genel Müdürlük tarafından ödenir.
(2)
Test ve muayene sonucunda numunenin güvensiz çıkması durumunda;
a)
Test ve muayene ücreti üreticiye aittir. Bu ücret hakkında 21/7/1953 tarihli ve
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
b)
Testi yaptırılan numune, niteliğine göre uygun koşullarda ve uygun bir süreyle
test kuruluşunda muhafaza edilir ve numunelerin teslim alınması için üreticiye
veya dağıtıcıya bildirimde bulunulur. Bildirimi takiben bir ay içinde üretici
tarafından alınmayan numuneler Genel Müdürlük tarafından Numune Bertaraf Tutanağı
düzenlenerek bertaraf edilir.
c)
Şahit numuneler ürünün güvensizliği kesinleşinceye kadar muhafaza edilir.
Ürünün güvensizliğinin kesinleşmesi halinde Genel Müdürlük üreticiye veya
dağıtıcıya bildirimde bulunur. Bildirimi takiben bir ay içinde üretici
tarafından alınmayan numuneler, Genel Müdürlükçe belirlenen şartlar dâhilinde
bertaraf edilir veya ettirilir.
(3)
Numunenin, üretici dışındaki bir firmadan alınması ve söz konusu firmanın PGD
tutanağı ile birlikte üreticiye başvurması durumunda, numune bedeli üretici
tarafından söz konusu firmaya ödenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Aykırılık Halinde Alınacak Tedbirler
ve Uygulanacak Yaptırımlar
Teknik düzenlemeye aykırılık
MADDE 11 - (1) İlgili
teknik düzenlemeye uygun olmadığı tespit edilen, piyasada bulunan ürünler için,
Bakanlık:
a)
İnsan sağlığına, can ve mal güvenliğine, hayvan, bitki yaşamına ve sağlığına ve
çevreye bir tehdit oluşturmaması koşuluyla düzeltilebilir aykırılıkların
giderilebilmesi amacıyla üreticinin görüşünü almak suretiyle düzeltme süresi
verir.
b)
Denetim sonucunda aykırılığın giderilmesi için süre verilmiş olan bir ürüne
aynı aykırılık için tekrar süre verilmez. Ancak verilen süre sonunda
aykırılığın hastalık, doğal afetler (deprem, sel, su baskını, kasırga ve
benzeri), yangın, grev ve benzeri mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle
giderilemediğinin ispatlanması halinde verilen sürenin yarısını geçmemek üzere
ek süre verilir.
c)
Düzeltme için süre talebinde bulunmadığı veya verilen süre sonunda aykırılığı
gidermediği halde ürünün piyasaya arzını durdurmayan üreticiye, Kanunun 12 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen idari para cezası
uygulanır.
(2)
Uygunluk işaretinin veya uygunluk değerlendirme işlemleri sonucunda verilen
belgelerin gerçeği yansıtmadığının, tahrif veya taklit edildiğinin tespit
edilmesi halinde Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Suçtan
dolayı yaptırım uygulanmayan hallerde, dava zamanaşımı süresi içinde kalmak
şartıyla Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde öngörülen
idari para cezası uygulanır.
(3)
Uygunluk işaretinin ilgili teknik düzenlemenin öngördüğü şekil ve şartlar
bakımından usulsüz kullanıldığının tespiti halinde, Kanunun 12 nci maddesinin
birinci fıkrasının (f) bendinde öngörülen idari para cezası uygulanır.
Güvensizlik
MADDE 12 - (1) Teknik
düzenlemeye uygunluğu belgelenmiş olsun ya da olmasın kaza, ölüm, şikâyet ve
diğer nedenlerle veya yapılacak duyusal inceleme sonucunda güvensizlik şüphesi
uyandıran ürünler için tutanağın ilgili bölümü doldurulur ve test veya
muayeneye başvurulur. Genel Müdürlükçe, güvenli olmadığına karar verilen
ürünler için yapılacak risk değerlendirmesi sonuçları da dikkate alınarak
Kanunun 11 ve 12 nci maddelerindeki yaptırımlar uygulanır.
(2)
Kanunun 11 inci maddesinde belirtilen yaptırımlar kapsamında toplatılması ve
ürünün güvenli hale getirilmesi mümkün ise buna ilişkin düzeltici faaliyet
planını Genel Müdürlükçe belirlenen süre içerisinde vermesi için üreticiye
bildirim yapılır. Üretici, bunun üzerine söz konusu faaliyet planını
hazırlayarak, Genel Müdürlüğe yazılı olarak ibraz eder. Bu süre içerisinde
faaliyet planının ibraz edilmemesi halinde, Genel Müdürlük gerekli yaptırımları
uygular.
(3)
Düzeltme süresi sonunda yapılan işlemler Genel Müdürlük tarafından
değerlendirilir, gerekli görülmesi halinde, düzeltmeye tabi tutulan ürünün
tarafsız bir test veya muayene kuruluşu tarafından test ve muayenesi
istenebilir. Düzeltme işlemleri sonucunda güvenli olduğu kanıtlanan ürünler
tekrar piyasaya arz edilir.
(4)
Denetim sonucunda piyasaya arz yasağı, toplatma ve bertaraf gibi tedbirlerin
uygulandığı ürünün piyasaya arz edilen miktarı ve tedbir uygulanan miktarı
Genel Müdürlük tarafından takip edilir.
(5)
Güvensizliği tespit edilen ürünlere ilişkin bilgiler Ekonomi Bakanlığına
iletilir.
Güvensizliğin değerlendirilmesi
MADDE 13 - (1) Güvensiz
ürünlerin taşıdığı riskin derecesinin belirlenmesi amacıyla Genel Müdürlük
bünyesinde risk değerlendirmesine tabi tutulur.
(2)
Genel Müdürlükçe ürünlere ilişkin yapılacak risk değerlendirmesi, Avrupa
Komisyonu Topluluk Hızlı Bilgi Sistemi (RAPEX) rehber dokümanı referans alınmak
suretiyle; ürünün tanımı, niteliği, neden olabileceği tehlikeler, hedeflediği
kullanıcı ve tüketiciler, ürünün neden olduğu yaralanmanın şiddeti ve
gerçekleşme ihtimali gibi etkenler göz önünde bulundurularak yapılır.
(3)
Bakanlık, güvensizliğe konu üründeki riskin derecesine göre orantılılık
ilkesine uygun olarak gerekli tedbirleri alır.
Yıllık kayıtlar ve faaliyet raporu
MADDE 14 - (1) Genel
Müdürlük, yürüttüğü PGD faaliyetine ilişkin yıllık kayıtları tutar. Bu
kayıtlar, denetlenen firma, denetlenen ürün, denetlenen ürünün menşei,
denetimin hangi teknik düzenleme çerçevesinde yapıldığı, denetimin re'sen mi
şikâyet üzerine mi olduğu, denetimin kapsamı, denetim sonucu uygulanan tedbir
ve yaptırımlara ilişkin bilgileri kapsar. Bu kayıtlar çerçevesinde Genel
Müdürlük, PGD faaliyet raporunu hazırlayarak, takip eden yılın ikinci ayının
sonuna kadar Ekonomi Bakanlığına iletir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Denetim Personelinin Görev, Yetki ve
Sorumlulukları
Denetim personelinin görev, yetki ve
sorumlulukları
MADDE 15 - (1) Beşinci
maddenin üçüncü fıkrası çerçevesinde denetim personelinin görev, yetki ve
sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
a)
Denetim personelinin görev ve yetkileri;
1)
İlgili mevzuat hükümleri uyarınca, görev alanına giren konularda PGD yapmak,
gerekli olan tutanak ve raporları hazırlamak ve ilgili yerlere sunmak,
2)
Kanunda belirtilen ceza ve tedbirler hariç olmak üzere, denetim faaliyeti
sırasında, ilgililerin cezai sorumluluğunu gerektiren eylemleri tespit
edildiğinde, durumu ilgili Makamlara iletilmek üzere Genel Müdürlüğe yazılı
olarak bildirmek,
3)
Görev alanına giren konularda ve ilgili mevzuatın uygulanmasında ortaya çıkan
ihtiyaçlar çerçevesinde inceleme ve araştırma yapmak, görüş ve önerilerini
Genel Müdürlüğe sunmak,
4)
Denetlenecek ürünlerden numune almak,
5)
Yürüttüğü denetim görevi için gerekli gördüğü dosya ve belgeleri gizli de olsa,
denetim yaptığı kuruluş ve kişilerden istemek, bunları incelemek, bunların
yetkili merciler tarafından onaylanmış örneklerini almak, fabrika, atölye,
işletme, mağaza, dükkân, ticarethane, depo ve ambar gibi yerler ile denetime konu
olan diğer yerlerde inceleme ve sayım yapmak, araştırmak, bu konularda ilgili
yetkililerden yardım ve bilgi talep etmek,
6)
Üretici veya dağıtıcının PGD faaliyetini engellemesi durumunda, güvenlik
güçlerinden yardım istemek ve onların nezaretinde denetim yapmak,
7)
PGD sırasında, gerekli görülmesi durumunda, Bakanlık onayı ile refakat etmek
üzere, işin niteliğine uygun uzman kişileri davet etmek, bunların görüş ve
önerilerinden yararlanmak ve rapor istemek.
b)
Denetim personelinin sorumlulukları;
1)
Bakanlıkça verilen kimlik kartını denetimden önce üretici veya dağıtıcıya ibraz
etmek,
2)
Denetlediği kuruluşların yönetim ve yürütme işlerine karışmamak,
3)
PGD görevini, mevzuata uygun olarak bağımsız ve tarafsız yürütmek,
4)
PGD sırasında elde ettiği her türlü bilgi ve belgelere ilişkin olarak 18 inci
maddede düzenlenen gizlilik ilkesine riayet etmek.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Üretici ve Dağıtıcının Yükümlülükleri
Üreticinin ve dağıtıcının
yükümlülükleri
MADDE 16 - (1) Üretici ve
dağıtıcının yükümlülükleri şunlardır:
a)
Denetim personelinin talep etmesi halinde gerekli bilgi ve belgeleri denetim
personeline sunmak, üretim yerlerinin ve depolarının adreslerini vererek
buralarda gerekli tespitleri yapmasını sağlamak, ürünün tedarik ve dağıtım
ağına ilişkin bilgileri sunmak.
b)
Denetim görevinin gereği gibi yürütülmesi için denetim personeline görevi
süresince uygun bir çalışma yeri sağlamak; uygun yer bulunamadığında veya
denetim personeline uygun koşullar oluşturulmadığında, denetim personelinin
isteği üzerine ürüne ait gerekli belgeleri denetim personelinin çalışma yerine
getirerek kendisine teslim etmek.
c)
İlgili teknik düzenlemede belirtilen tüm belgeleri; bu belgeler kapsamındaki
son ürünün yurt içinde üretiliyor ise üretildiği, ithal ise ithal edildiği
tarihten itibaren ilgili teknik düzenlemede belirtilen süreyle, bu sürenin
belirtilmemesi halinde on yıl boyunca muhafaza etmek ve istenilmesi halinde
denetim personeline ibraz etmek.
(2)
Güvensiz ürünlere ilişkin verilen piyasaya arz yasağı, toplatma ve bertaraf
kararlarının uygulanmasının ve risk altındaki kişilerin bilgilendirilmesinin
sağlanması amacıyla;
a)
Genel Müdürlük güvensiz ürünlere ilişkin hazırlanacak ilan metninin, ülke
genelinde dağıtımı yapılan iki gazete ile ülke genelinde yayın yapan iki
televizyon kanalında ilan edilmesini üreticiden ister.
b)
Genel Müdürlük, güvensiz ürünlere ilişkin hazırlanacak veya yapılacak ilanlarda
güvensiz üründe tespit edilen riskin derecesine göre ilanın şekli, zamanı ve
ilanın yapılacağı televizyon ve gazetelere ilişkin hususları belirler.
c)
Risk altındaki kişilerin belirli bir yerleşim yerinde toplanması ve yerel yayın
yapan gazete ile televizyon kanalları vasıtasıyla bilgilendirilmesinin mümkün
olduğu durumlarda, bu duyuru yerel basın ve yayın organları yoluyla yapılır.
Risk altındaki kişilerin bilindiği durumlarda ise bu kişiler doğrudan
bilgilendirilir.
ç)
Güvensiz ürünlere ilişkin ilan, üreticinin internet sitesinde de yayımlanır.
Üreticiler ayrıca söz konusu ilanı Bakanlık internet sitesinde yayımlanmak
üzere Bakanlığa bildirir.
d)
(a), (b) ve (c) bentlerindeki tedbirler, belirtilen şekil ve sürelerde kararın
tebliğ tarihinden itibaren on iş günü içinde üretici tarafından yerine
getirilir.
(3)
Üreticiler, güvensiz ürünlerinin piyasada yer aldığını kendiliğinden tespit
etmesi halinde, bu ürünleri gönüllü geri çağırabilir ve gerekli tedbirleri
alır. Ancak, üretici piyasada gerçekleştirdiği her türlü geri çağırma ve aldığı
tedbirlere ilişkin tüm bilgi ve belgeleri Bakanlığa iletmekle yükümlüdür.
Üreticiler gönüllü geri çağırmalarda risk altındaki kişilerin
bilgilendirilmesini sağlamak amacıyla, gerekli bilgileri Bakanlık internet
sitesinde yayımlanmak üzere Genel Müdürlüğe bildirir. Ayrıca, bu bilgiler
üreticinin internet sitesinde de yayımlanır.
(4)
Güvensiz ürünlere ilişkin ilanlar aşağıdaki özellikleri taşır:
a)
Ürünü tanıtan marka, model, cins veya diğer ayırt edici özellikler.
b)
Mümkün olan durumlarda ürünün fotoğrafı veya resimli tasviri.
c)
Alınan önlem.
ç)
Önlemi gerektiren sorunun açık ve anlaşılır tarifi.
d)
Sorumlu üretici ve dağıtıcının isim, adres ve diğer iletişim bilgileri.
e)
Riskten sakınmak veya sorunu gidermek için önerilen yöntemler.
f)
Ürünün iade edileceği yerler veya üründeki sorunun giderilmesini teminen
gönderilebileceği adresler.
(5)
Üreticilerin güvensiz ürünlere ilişkin ilan, toplatma ve bertaraf gibi tüm
yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda, bu yükümlülükler Bakanlık
tarafından yerine getirilir. Bu kapsamda Bakanlıkça yapılacak masraflar,
üretici tarafından karşılanır. Bu masraflar hakkında, 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
İzlenebilirlik
MADDE 17 - (1)
Üreticiler, ürünlerin üzerinde seri, model, parti numarası veya başka bir
şekilde ürünlerinin tespit edilmesini sağlayacak bilgilere yer vermek
zorundadır.
(2)
Üreticiler, toplatma, imha veya düzeltici faaliyetin uygulanması gerektiğinde
parti, seri bazında kayıt oluşturmak ve istenildiğinde bu kayıtları Bakanlığa
sunmak zorundadır.
(3)
Üreticiler gerekli bilgileri, ürünün büyüklüğünün veya doğasının buna izin
vermediği durumlarda ürünün ambalajında veya yanında verilen bir belge ile
sağlamak zorundadır.
(4)
Üreticiler, ticari unvanları veya tescilli markaları ile iletişim bilgilerini
ürünlerin üzerinde, bunun mümkün olmadığı durumlarda ürünün ambalajında veya
yanında verilen bir belgede gösterir.
(5)
Üreticiler, ürünlerin izlenebilirliğini sağlamak için gerekli tedbirleri almak
zorundadır.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Bilgilerin gizliliği
MADDE 18 - (1) Bakanlık,
gerçekleştirdiği PGD faaliyetleri sırasında temin ettiği ve ticari sır
niteliğindeki veya fikri ve sınai mülkiyet hakkına ilişkin bilgilerin
gizliliğini korumak için gerekli tedbirleri alır. Ancak, mevzuatın ve insan
sağlığı ve güvenliğinin gerektirdiği hallerde yapılan ifşaat bu kapsamda
sayılmaz.
Yaptırımların uygulanması
MADDE 19 - (1) Ürünün
piyasaya arzının yasaklanması, piyasaya arz edilmiş ise toplatılması, kısmen
veya tamamen bertaraf edilmesi kararı Bakanlık tarafından verilir.
(2)
Ürünün, insan sağlığını, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürebileceğine dair
kesin belirti bulunması halinde, ürünün piyasaya arzının üç iş gününü aşmamak
üzere geçici olarak durdurulması kararı Genel Müdürlük tarafından verilir.
(3)
Güvensizlik ve teknik düzenlemeye aykırılık halinde Kanunun öngördüğü idari
para cezaları Genel Müdürlükçe uygulanır.
Tebligat
MADDE 20 - (1) İdari
para cezası ve/veya idari tedbirleri içeren idari yaptırım kararlarının
tebliğinde, 11/2/1959 tarihli ve 7201
sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 21 - (1)
28/12/2004 tarihli ve 25684 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı Tarafından Yapılacak Piyasa Gözetimi ve Denetimine İlişkin
Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 22 - (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 23 - (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.