Gemi Söküm Yönetmeliği
Gemi
Söküm Yönetmeliği
Ulaştırma Bakanlığından:08.03.2004
tarihli 25396 sayılı R.G.
Genelgeler 1
Tasarruflu
Yazılar 1
q Söküm İzni Madde 5
q Çevre Kirliliğine Yönelik Tedbirler Madde 8
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve
Kapsam
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, söküm bölgesi olarak
belirlenen veya belirlenecek olan alan içinde, hurda gemilerin demirlemeleri,
sahile baştankara, kıçtankara veya Lok ve Dok gibi diğer teknik imkanlarla
gerekli tedbirlerin alınarak, insan ve çevre sağlığı açısından ilgili mevzuat
hükümlerine göre gemi söküm işleminin yerine getirilmesi ve ülkemizde gemi
söküm faaliyetlerinin gemi söküm bölgelerinde yürütülmesi olup, gemi söküm
bölgesi olarak belirlenen kara alanını, sınırları İdare tarafından
koordinatlarla belirlenmiş deniz alanını, gemi sökümcüsünü ve sökülmek için
bölgede bulunan gemileri kapsar.
Dayanak
Madde 2 - Bu Yönetmelik, 14/4/1925 tarihli ve 618 sayılı
Limanlar Kanunu ile 10/8/1993 tarihli ve 491 sayılı Denizcilik Müsteşarlığının
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3 - Bu Yönetmelikte geçen;
İdare: Denizcilik Müsteşarlığını,
Liman Başkanlığı: Gemi Söküm Bölgesini sınırları
içerisinde bulunduran Liman Başkanlığını,
Gemi: Tahsis edildiği gayeye uygun olarak
kullanılması, denizde hareket etmesi imkanına bağlı bulunan ve pek küçük olmayan
her türlü tekne ve deniz aracını,
Balast: Gemilerin pervanelerinin suya batması ve/veya
dengelemek için alınan deniz suyunu,
Baştankara: Bir geminin sahile dik konuma getirilip,
baş tarafından kara ile temas ettirilmesine,
Kıçtankara: Bir geminin sahile dik konuma getirilip,
kıç tarafından kara ile temas ettirilmesine,
Borda: Gemi omurgası ile ana güvertesi arasında kalan
yan dış yüzeyi,
Dabılbotum tankı: Teknenin dibinde, teknenin iç ve dış
sıra saç levhaları arasında kalan boşluğu,
Deretizasyon: Gemilerin farelerden arındırılması
işlemini,
Deretizasyon istisna belgesi: Gemilerde denetleme
sonucu farelerin izlerinin, pisliklerinin ve kokularının olmadığına ve geminin
fareden temiz olduğuna dair belgeyi,
Dok: Gemilerin inşası, tamiri veya sökümü için yapılan
rıhtımlarla çevrili havuzu,
Lok: Gemileri, değişik iki su yüzeyinin birinden
diğerine geçilmesi için yapılmış ara havuzu,
Gas-Free işlemi: Sökümü yapılacak gemide yanıcı,
patlayıcı ve parlayıcı maddelerin kullanıldığı veya depolandığı kapalı mahallerin
söküm öncesinde ortamda serbest halde bulunan gazlardan arındırılarak, sıcak
çalışma uygulanacak ve insan çalışacak vaziyete getirilmesi işlemini,
Gaz ölçümü: Sökümü yapılacak gemide tehlikeli gaz ve
buharların bulunduğu kapalı alanlarda yapılacak çalışmalardan önce bu ortamda
yanıcı, patlayıcı ve parlayıcı gaz ve buharların bulunup bulunmadığının
periyodik aralıklarla kontrolü, varsa bunların ortamdaki konsantrasyonun
saptanması işlemini,
Gemi sökümcüsü: Geminin söküldüğü parselin üst hakkını
kullanan gerçek veya tüzel kişileri,
Gemi söküm bölgesi: İdarece söküm faaliyetinde
bulunulmasına izin verilen tesis veya tesisleri,
Hurda gemi: Ekonomik ve teknik olarak işlevini
kaybederek, sökülmek amacıyla Gemi Söküm Bölgesine gelen ve/veya getirilen
gemiyi,
Katı atık: Üreticisi tarafından atılmak istenen,
çevrenin korunması bakımından düzenli bir şekilde yönetilmesi gereken evsel
katı atıkları, tehlikeli atıkları ve özel atıkları,
Sıvı atık: Her türlü kimyasal zehirli maddeler ve
tuvalet atıkları hariç, makine dairesi sintine sıvı atıkları, kirli balast gibi
atık maddeleri,
Tehlikeli atık: Tehlikeli fiziksel, kimyasal ve/veya
biyolojik özellikleri nedeni ile canlılarda ve alıcı ortamda olumsuz etkilere
yol açan asbest, kullanılmış akü ve benzeri atıkları,
Atık yönetim planı: Atıkların çevreyle uyumlu bir
şekilde yönetimini sağlamak üzere Çevre ve Orman Bakanlığınca belirlenecek kısa
ve uzun vadeli planları,
Sintine: Gemilerin makine dairesi, ambar ve
tanklarının altında yer alan bölümünde toplanan sızıntıları,
Tava: Geminin üst güvertesi söküldükten sonra sintine
ve kirli suların bulunduğu alt düz kısmını,
Çapariz: Yapılmakta olan bir manevra veya işin
engellenmesini,
Demir yeri: Gemilerin demirleyebilmeleri ve güvenlik
içinde durabilmelerine elverişli olan, haritalarda küçük bir çapa ile
gösterilen yeri,
Kıyı çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda,
taşkın durumları dışında, suyun karaya değdiği noktaların birleşmesinden oluşan
çizgiyi
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Gemi Söküm
Yetki Belgesi ve Söküm İzni
Gemi Söküm
Yetki Belgesi
Madde 4 - Gemi söküm faaliyetinde bulunmak isteyen gerçek veya
tüzel kişiler, İdareden gemi söküm yetki belgesi almak zorundadırlar.
Gemi söküm yetki belgesi almak isteyenler;
a) Gayri sıhhi müesseselere ait açılma müsaadesi
belgesi örneğini,
b) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınacak
kurma izni ve işletme belgesi örneğini,
c) Gemi söküm bölgesinin mülkiyet sahibi ile gemi
sökümcüsü arasında imzalanan ve gemi söküm yerinin kullanım esaslarını gösteren
sözleşme ve ilgili diğer belge örneğini,
d) Kapsamı İdare tarafından belirlenecek olan
taahhütnameyi,
e) Gemi söküm tesisi vaziyet planının 1/1000 ve 1/500
ölçekli örneğini,
f) Gerçek veya tüzel kişilere ait imza sirküleri ve
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin bir örneğini,
g) Faaliyet bölgesine en yakın Deniz Ticaret Odasına
kayıt olduklarına dair belgenin bir örneğini,
h) İdare tarafından gerekli görülebilecek diğer bilgi
ve belgeleri
yazılı talebi ile birlikte İdareye verirler.
İdare talebi inceleyerek, durumu uygun görülenlere
gemi söküm yetki belgesi verir (EK-1).
Söküm İzni
Madde 5 - Gemi sökümcüsü, söküm izni almadan gemi söküm işlemi
yapamaz. Sökülecek her hurda gemi için söküm izni alınması zorunludur.
Gemi sökümcüsü söküm izni için:
a) Sökülecek gemi;
1) Türk bayraklı ise, hurdalığı nedeniyle Türk Gemi
Sicilinden kaydının silindiğine dair belgeyi,
2) Yabancı bayraklı ise, geminin mütemmim cüzü olmayan
malzeme ve eşyasının tespitine yönelik olarak, İdarenin başkanlığında, Gümrük
Müsteşarlığının ve Deniz Ticaret Odası temsilcisi ve/veya temsilcileri
tarafından düzenlenen tutanağı,
b) Sökülmek üzere gemi söküm bölgesine getirilen hurda
geminin;
1) Gas-Free işlemi yapıldığına dair ve tankların
muayene veya temizlik amacıyla insan girmesine müsait olduğunun, tankerlerde
sıcak çalışmaya müsaade edildiğinin belirtildiği, yetkileri Hükümetçe
belirlenmiş teknik elemanlar veya akredite edilmiş kurum ve kuruluşlar
tarafından onaylanmış raporu,
2) Gas-Free işlemi yurt dışında yapılmış ise söz
konusu belgenin yeminli tercüme bürolarınca tercüme edilmiş ve yetkileri
Hükümetçe belirlenmiş teknik elemanlar veya akredite edilmiş kurum ve
kuruluşlar tarafından onaylanmış çevirisini,
c) Sökülmek üzere gemi söküm bölgesine getirilen hurda
geminin, deretizasyon işleminin yapıldığına dair yurt dışından veya Sağlık
Bakanlığı Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü yetkili birimlerinden
alınmış deretizasyon istisna belgesini,
d) Yabancı bayraklı gemiler ile yurt dışından gelen
gemilerin ilk giriş kontrolünde düzenlenen gümrük muhafaza tutanağının bir
suretini,
e) Sökülecek gemi ile ilgili atık ve tehlikeli atık
kapsamında değerlendirilen maddelerin bertarafı için, yetkileri hükümetçe
onaylanmış bertaraf tesisleri ile yapılacak anlaşma örneğini
yazılı talebine ekleyerek Liman Başkanlığına müracaat
eder.
Liman Başkanlığı; müracaat evrakları üzerinde gerekli
değerlendirmeyi yapar ve uygun görülen gemilere söküm izni verir. Sökümüne izin
verilen yabancı bayraklı ve yurtdışından gelen gemiye ilişkin bilgileri gümrük
idaresine bir yazı ile bildirir. Sökümüne engel teşkil edecek durumu bulunan
gemilere sorunları giderilmeden söküm izni verilmez. Bu maddenin ikinci
fıkrasının (a) bendinin 2 numaralı alt bendinde düzenlenen tutanağın
hazırlanmasına yönelik incelemede İdare, gerekli gördüğü durumlarda konuyla
ilgili kuruluşlardan temsilci talep edebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bölgeye ve
Gemi Söküm İşlemine Yönelik Genel Esaslar ve Tedbirler
Bölgenin
Genel Düzeni
Madde 6 - Sökülmek üzere bölgeye gelen gemiler,
bekletilmeksizin Liman Başkanlığı tarafından belirlenmiş olan demir yerine
alınırlar.
Hurda gemiler, demirleme alanının veya Liman
Başkanlığı tarafından belirtilen alanların dışına demirleyemezler ve bu
alanların dışına sarkamazlar. Bu bölgelerde demirleyen gemiler, balast ve
sintinelerini denize basamazlar, denize çöp, pislik, moloz ile benzeri katı ve
sıvı atıkları atamazlar.
Bölgeye sökülmek üzere getirilen gemiler, ister
alargada ister kıyıda baştankara, kıçtankara veya bordalanmış bulunsunlar
bölgedeki deniz trafiğine çapariz veremezler.
Belirtilen demirleme bölgelerinde demirleyen hurda
gemiler ile yedekte bulunan hurda gemiler ve bunları çeken gemiler 12/12/1977
tarihli ve 7/14561 sayılı Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğünün gerektirdiği fener
ve işaretleri gösterecekleri gibi diğer ilgili liman mevzuatına da uymak
zorundadırlar. Bunun kontrolü tamamen Liman Başkanlığına ait olup, gerektiğinde
Liman Başkanlığı tarafından yasal uygulama yapılır.
Elverişsiz hava şartları sebebi ile demir tarayarak
veya demiri kesilerek, demirleme alanı dışına çıkan gemiler gemi sökümcüsü
tarafından sağlanacak römorkör yardımıyla ve bir kılavuz kaptan gözetiminde
hemen çektirilerek güvenlik altına alınırlar ve İdareye bilgi verirler. Denizin
hurda gemilerin demirlemesine elverişli olmadığı durumlarda, demirleme yerinde
bulunan gemiler gemi sökümcüsü tarafından liman başkanlığının uygun gördüğü bir
yere nakledilir ve durum hakkında ilgili gümrük idaresine bilgi verilir.
Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda ilgili liman
mevzuatı geçerlidir. Gemilerin gemi söküm yerlerine alınmaları esnasında,
ilgili liman mevzuatında yer alan şartlara riayet edilir.
Söküme
İlişkin Genel Tedbirler
Madde 7 - Söküm izni verilen gemiler söküm yapılacak tesis
önüne, komşu tesislere çapariz vermeyecek şekilde baştankara veya kıçtankara
edilebilirler, Lok veya Doka alınabilirler.
Gemi sökümcüsü, hurda gemilerin her türlü elverişsiz
kötü hava şartlarında yerlerinde tutabilecek etkili tedbirleri almak
zorundadır.
Baştankara veya kıçtankara edilen geminin deniz
seviyesinin üç metre yukarısına kadar olan kısmının sökümü bulunduğu yerde
yapılabilir. Bu düzeyin aşağısında kalan kısım, kıyı çizgisinden üç metre
içeriye çekilmeden sökülemez. Ancak, bu kısmın çekilmeyecek kadar ağır olması
halinde, dalga tesiriyle geminin kırılmasını önleyecek takviyeler konularak
daha düşük bir seviyeye kadar söküm işlemine devam edilebilir. Kuru havuzda
(Dok) sökülen gemiler hakkında bu hüküm uygulanmaz.
Hurda gemide sıvı atık ihtiva eden kısımlar, bu
kısımların kıyı çizgisinden en az on metre içeriye çekildikten ve temizleme
işleminin bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtildiği şekilde ve kesin
olarak gerçekleştirildiği Liman Başkanlığınca tespit edildikten sonra
sökülebilir.
Gemi söküm bölgesinde, hurda geminin mütemmim cüzü
olmayan ve heyetçe tespiti yapılmış olan malzeme ve eşyanın dışında, geminin
sökümü esnasında tespit tutanağına aykırı herhangi bir eşyanın (katı, sıvı atık
ile sintinenin) bulunması halinde, gemi sökümcüsü tarafından gümrük idaresine
bilgi verilir.
Gemi sökümcüsü, söküm izni aldığı geminin söküm işlemi
bittikten sonra söküm işlemiyle ilgili her türlü bilgiyi onbeş gün içinde Liman
Başkanlığına bildirmek zorundadır.
Gemi sökümcüsünün gemi söküm bölgesinde yapacağı
yapılaşmalar; imar planında belirtilen yerde, mevcut araziden optimum bir
şekilde yararlanmayı mümkün kılan ve İdare tarafından uygun görülen yerleşme
düzenine göre yapılır. Söz konusu yapılaşmada iş sağlığı ve iş güvenliği
mevzuatı da dikkate alınması gerektiği gibi, yapı ve tesisler komşu parsellere
fonksiyonel, hijyenik, estetik ve çevresel olarak engel teşkil edemez.
Çevre Kirliliğine Yönelik Tedbirler
Madde 8 - Hurda gemilerin Gas-free ve deretizasyon işleri,
gemiler söküm bölgesine getirilmeden önce yapılmış olmalıdır.
Demirleme alanında ve söküm yerlerinde bu işlerin
yapılması yasak olmakla beraber;
a) Gas-Free belgesi alınmış olsa dahi, sökümden önce
tankerlerde yarım günlük veya gün aşırı gaz ölçümleri gemi sökümcüsü
tarafından, yetkileri Hükümetçe belirlenmiş teknik elemanlar veya akredite
edilmiş kurum ve kuruluşlara yaptırılarak, Liman Başkanlığınca yapılacak
denetimlerde bu belgeler gösterilecektir.
b) Hurda gemilerin sintine, dabılbotum atıkları ile
diğer katı, sıvı ve kirli maddelerden arıtılması işlemi, aşağıda belirtilen
kurallara uyularak gemi söküm bölgesinde, Lok veya Doka alınarak, baştankara
veya kıçtankara edildikten sonra da yapılabilir.
1) Hurda gemilerin sıvı atıkları, sökülecek geminin
yanına yanaştırılacak yüzer duba ve benzeri veya karadan yanaştırılacak sıvı
atık toplama tankına gerekli çevre, sağlık ve güvenlik önlemleri alınarak
boşaltılır. Sıvı atık toplama dubası, tankı gibi yerlerde toplanan atıkların,
işletmeciler tarafından kurulu olan lisanslı ara depolama tesisinde
depolandıktan sonra, Çevre ve Orman Bakanlığınca lisans verilmiş kuruluşlar
veya yapılacak protokole uygun olarak rafineri yoluyla arıtılmaları sağlanır.
Atıkların arıtma tesisine taşınmaları, gümrük idaresinin denetimi ve kontrolü
altında yapılır.
2) Hurda gemilerden söküm esnasında atık olarak çıkan
maddelerin; çevre, sağlık ve güvenlik koşullarına uygun bir şekilde sökülerek,
ilgili mevzuatlara göre gemi sökümcüsü tarafından bertarafı sağlanır.
c) Hurda gemilerin söküm işlemi tava kısmına gelince;
sintine, dabılbotumların ve sıvı atıkların bulunabileceği diğer kapalı yerlerin
petrol atıkları, yağ gibi denizi kirletici maddelerden tamamen temizlenmiş
olduğu liman başkanlığınca tespit edildikten sonra tava kısmının sökümüne izin
verilir.
d) Hurda gemilerden çıkan ve tehlikeli atık sayılmayan
moloz, pas, çöp, ve benzeri katı atıkların gemi sökümcüsü tarafından ilgili
belediyece ücreti karşılığında depolanması sağlanır.
e) Bölgeye inceleme yapmak üzere gidecek olan kamu
kurum/kuruluş yetkililerine, incelemesi yapılacak gemi sökümcüsü tarafından;
her türlü emniyet, teknik ve idari destek sağlanır.
f) Hurda gemilerden çıkan ve ilgili mevzuatta
tehlikeli atık olarak nitelendirilen maddelerin sökümü, depolanması, taşınması
ve benzeri gibi işlemler sırasında yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre işlem
yapılır.
Gemi sökümcüsü, söküm sırasında çevre, sağlık ve
güvenlik risklerini önlemek amacıyla gerekli bütün önleyici tedbirleri almak ve
atık yönetim planlarını hazırlamak zorundadır. Kaza sonucu denize dökülebilecek
maddelerin dalgalarla taşınımını önlemek amacı ile gemi sökümcüsü, yüzer engel
bulundurmak ve söküme başlamadan önce yerlerine yerleştirmek, gerekli
tedbirleri almak ve olası kirlilik durumunda temizlemek zorundadır.
Gemi sökümcüsü, 4/6/1986 tarihli ve 3301 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesi ile değişik, 9/8/1983 tarihli ve 2872
sayılı Çevre Kanununun 22 nci maddesindeki hükümleri ve bu Yönetmelikte
belirtilen esaslara uymak zorundadırlar.
Yangına
Karşı Tedbirler
Madde 9 - Gemi sökümcüleri, 6/8/1975 tarihli ve 7/10357 sayılı
Karada Çıkabilecek Yangınlarla, Deniz, Liman veya Kıyıda Çıkıp Karaya
Ulaşabilecek ve Yayılabilecek veya Karada Çıkıp Kıyı, Liman ve Denize
Ulaşabilecek Yangınlara Karşı Alınabilecek Önleme, Söndürme ve Kurtarma
Tedbirleri Hakkında Yönetmelik, 27/11/1973 tarihli ve 7/7551 sayılı Parlayıcı,
Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde
Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük, 12/6/2002 tarihli ve 2002/4390 sayılı
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri ile 1475 sayılı İş
Kanununa göre çıkarılmış 4/12/1973 tarihli ve 7/7583 sayılı İşçi Sağlığı ve İş
Güvenliği Tüzüğüne uygun olarak yangından korunma ve yangın söndürme
tedbirlerini alacaklardır.
Gemi söküm bölgesinde, gerek denizde gerek karada
gemilerde veya tesislerde çıkacak yangının yayılmasını önlemek amacıyla gerekli
tedbirleri almak ve yangını söndürmekten, öncelikle gemi sökümcüsü sorumludur.
Gemi söküm bölgesindeki tesise sahip gemi sökümcüsü,
yönetici veya yetkilileri kendilerine bağlı tüm personele 4/12/1973 tarihli ve
7/7583 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğüne göre yangından korunma ve
yangın söndürme yöntemlerini öğretmek üzere kurs açmak veya açılan kurslara
katılmak, katılımı sağlamak mecburiyetindedirler.
Gemi sökümcüsü, çıkan bir yangını gerektiğinde çevre
itfaiye örgütleri ve yardımda bulunabilecek ilgili kurum ve kuruluşlara hemen
bildirecekleri; telefon, telsiz, zil, siren, çan, ışıklı lambalar, ve benzeri
tesisatını her an işler durumda bulunduracaktır.
Gemi söküm bölgesinde uygulanacak yangından korunma ve
söndürme yöntemleri ile araç ve gereçlerin standartlarının denetimi mahalli
sivil savunma teşkilatı tarafından sağlanacaktır.
Gemi söküm bölgesine hurda taşıma amacıyla gelecek
olan kara taşıma araçlarında, ilgili mevzuata göre bulundurulması gereken
söndürme cihazının dışında ilave olarak yangın söndürme cihazı bulundurulması
gemi sökümcüsü tarafından sağlanır.
Gemi sökümcüsü, tesislerinde bulunan basınçlı kaplar,
kaldırma araç, gereç ve teçhizatları ile her türlü kesici cihaz ve teçhizatın
gerekli periyodik kontrollerini 4/12/1973 tarihli ve 7/7583 sayılı İşçi Sağlığı
ve İş Güvenliği Tüzüğüne göre yaptırmak zorundadır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Denetimler,
Faaliyetin Durdurulması ve İptal
Denetimler
Madde 10 - Gemi söküm yetki belgesi verilen tesislerde; İdare
gerek kendisi, gerekse proje komisyonları aracılığı ile inşaat aşamasında ve
işletme süresince gemi söküm işleminin yapıldığı taşınmazın üzerindeki bütün
yapı ve tesisleri kontrol etmeye veya ettirmeye yetkilidir. Kontrollerde
belirlenen eksiklikler İdare tarafından verilecek süre ve şartlarda gemi
sökümcüsü tarafından tamamlanır.
Gemi sökümcüsünün bölgede yaptığı faaliyetlere yönelik
olarak; İdare ve liman başkanlığı bu Yönetmelik ve liman mevzuatı, diğer
kurumlar ise kendi mevzuatı çerçevesinde gerekli denetimleri yaparlar. Diğer
kurumlarca yapılan denetimlerde iş yerinde görülen aksaklıklar idareye
bildirilir.
Denetimler sonucu tespit edilen aykırılıkların
verilen, süre zarfında giderilmesi için İdare tarafından gemi sökümcüsüne
ihtarda bulunulur. Verilecek süre aykırılığın niteliğine göre onbeş günden az
olamaz.
Faaliyetin Durdurulması
Madde 11 -
Bölgede gemi sökümü faaliyetinde bulunanlardan;
a) Gemi söküm izni olmadan gemi söken gemi sökümcüsünün
faaliyetleri, söküm izni alınıncaya kadar İdare tarafından,
b) Yetki belgesi olmadan faaliyet gösterenlerin
faaliyetleri, liman başkanının talebi üzerine o yerin en büyük mülki amiri
tarafından,
c) Denetimler sonucu, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı
faaliyette bulundukları tespit edilip de verilecek süre zarfında bu aykırılığı
gidermeyenlerin faaliyetleri, aykırılıklar giderilinceye kadar liman başkanı
tarafından
derhal durdurulur.
İptal
Madde 12 - Yetki belgesi almak suretiyle gemi sökümcüsü olarak
faaliyette bulunan;
a) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359
uncu, 360 ıncı ve 362 nci maddelerinde yazılı suçları, kasıtlı olmak
kaydıyla 4458 sayılı Gümrük Kanununun Onbirinci
Kısmındaki cezaları almış olanlar veya 1918[1]
sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair
Kanun hükümlerine ve milli güvenliğe aykırı hareket eden yahut Deniz
Ticaret Odasınca üyelikten sürekli çıkarma cezası uygulanan gemi
sökümcülerinin, bu fiillerinin ve cezalarının idarece öğrenildiği tarihten
itibaren,
b) Gemi sökümcülerinden;
1) Bu Yönetmelik hükümlerine uymadığı İdarece tespit
edilen ve bu husus ihtar edildikten sonraki süresi içinde gereğini yerine
getirmeyenlerin,
2) Son bir yıl içinde üçten fazla ihtar alanların,
3) Kendi rızası ile faaliyetine son vereceğini İdareye
bildirenlerin,
4) Deniz Ticaret Odasınca üyelikten geçici olarak
çıkarılanların,
yetki belgesi iptal edilir.
Varsa tahsis iptali ilgili kurumdan talep edilir. Eğer
tesiste sökümü devam eden hurda gemi ve/veya gemiler varsa söküm işleminin
tamamlanmasına İdarece müsaade edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Bölge Dışı
Söküm
Madde 13 - Gemi söküm tesisleri dışında gemi söküm işlemi
yapılamaz. Liman başkanlıkları sorumluluk bölgesi içerisinde bu tür bir
faaliyeti tespit ettiği durumlarda, söküm işleminin ilgili liman mevzuatına
aykırılık taşıdığı sabit olduğu takdirde, 618 sayılı Limanlar Kanununun 11 inci
ve devamı maddelerine göre işlem yaparlar.
İstisnalar
Genelgeler 1
Madde 14 - Gemi söküm bölgesi dışında bulunan bir geminin,
zorunlu hallerde ve İdarenin izni alınmak kaydıyla bulunduğu yerde sökümü
gerçekleştirilebilir. Söküm izni, her işin özelliğine göre İdare tarafından
belirlenecek belirli bir süre için verilir. Süre sonunda mücbir sebep
bulunmaksızın söküm işlemini tamamlamayan gemi talep sahibinin izni iptal
edilir. Söküm işlemi esnasında, bu Yönetmelikte belirtilen tedbirlere şartların
elverdiği ölçüde riayet edilir.
Bu maddeye göre izin başvurusunda bulunan talep
sahibi; geminin boş ağırlığı (light ship) üzerinden ton başına 10 ABD Doları
karşılığı hesap edilen tutarı, Merkez Bankasının o günkü Efektif alış kuru
üzerinden karşılığı Türk Lirası olarak Denizcilik Müsteşarlığı Döner Sermaye
İşletmesi hesabına yatırdığına dair dekontu, talebine ekler. Söz konusu tutar
yatırılmadığı takdirde, izin talebi İdarece incelenmez.
İzin talebinin inceleyen İdare, talebi uygun gördüğü
takdirde sökülecek geminin yapısı, bulunduğu yer ve söküm işleminin niteliğine
göre tespit edeceği maliyet tutarında; bankalardan süresiz teminat mektubu veya
devlet tahvilleri yahut hazine kefaletini haiz tahvil ile noter onaylı bir
taahhütname verilmesini ister. Şartları yerine getiren talep sahibine söküm
izni verilir.
Deniz
Sınırlarının Tespiti
Madde 15 - Bu
Yönetmelik kapsamında bulunan veya yeni kurulacak gemi söküm bölgelerinin deniz
sınırları ile bu sınırlara ilişkin koordinatlar, İdare tarafından belirlenir ve
sınırların işlenmiş olduğu krokiler tebliğ olarak Resmî Gazete'de yayımlanır.
Yürürlükten
Kaldırılan Hükümler
Madde 16 - 1/9/1986 tarihli ve 19208 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Aliağa Gemi Söküm Bölgesi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Eksik Belgenin Tamamlanması (06.03.2021 /
31415 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
Ek Madde 1 - İmar planı uygulamalarından
kaynaklanan nedenlerden ötürü, bu Yönetmelik kapsamında diğer kurum ve
kuruluşlar nezdinde alınması ve İdareye ibraz edilmesi gereken belgeleri
alamayanlar, eksik belgeleri imar planı uygulamalarının kesinleşmesini müteakip
altı ay içinde ibraz ederler.
GEÇİCİ MADDE 1 - 1/9/1986 tarihli ve 19208 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Aliağa
Gemi Söküm Bölgesi Yönetmeliğinde belirtilmiş olan Aliağa Gemi Söküm Bölgesi
deniz sınırları, bu Yönetmeliğin 15 inci maddesine göre yeniden belirlenip
Resmî Gazete'de yayımlanana kadar geçerlidir.
GEÇİCİ MADDE
2 - Halen gemi sökümcüsü olarak
faaliyette bulunanlar, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı
ay içerisinde durumlarını bu Yönetmeliğe uygun hale getirirler.
GEÇİCİ MADDE
3 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihte, gemisini bulunduğu yerde sökme izni almış ve fakat iznin gereklerine
aykırı davranmak suretiyle söküm işlemini tamamlamamış olanların izinleri iptal
edilmiş sayılır. Bu nitelikteki gemilerin sökülebilmesi için, bu Yönetmeliğin
14 üncü maddesine göre yeniden izin alınması gereklidir.
GEÇİCİ MADDE
4 - (06.03.2021 / 31415 sayılı R.G. ile yürürlükten
kaldırılmıştır)[2]
Yürürlük
Madde 17 - Bu Yönetmelik, yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18 - Bu Yönetmelik hükümlerini Denizcilik Müsteşarlığının bağlı
olduğu Bakan yürütür.
EK
( Gemi
Söküm Yetki Belgesi Örneği )
T.C.
BAŞBAKANLIK
DENİZCİLİK MÜSTEŞARLIĞI
Gemi İnşa ve Tersaneler Genel Müdürlüğü
GEMİ SÖKÜM YETKİ BELGESİ
İşletici
Kuruluş :
Adresi
:
Tel :
Faks :
E-mail
:
Parsel
No :
Üst
Hakkı Kurulma
Tarihi
:
Üst
Hakkı Süresi :
Bağlı
Bulunduğu
Liman
Başkanlığı :
O N A Y
.........
[1] 4926 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[2] Mülga: GEÇİCİ MADDE 4 - İmar planı uygulamalarından
kaynaklanan nedenlerden ötürü, bu Yönetmelik kapsamında diğer kurum ve
kuruluşlar nezdinde alınması ve İdareye ibraz edilmesi gereken belgeleri
alamayanlar, 28/2/2021 tarihine kadar eksik belgeleri ibraz ederler.
(18.02.2015 tarih ve 29271 sayılı R.G. ile eklenmiştir)