Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması GATT nın VII. Maddesinn Uygulanmasına Dair Anlaşmaya İlişkin Yönetmelik (Mülga)

GÜMRÜK TARİFELERİ VE TİCARET GENEL ANLAŞMASI (GATT)'NIN VII. MADDESİNİN UYGULANMASINA DAİR ANLAŞMA'YA İLİŞKİN YÖNETMELİK R.G.: 12.02.1994 Sayı: 21847 R.G. Sayı: 23939(Mükerrer) Tarih: 20 Ocak 2000 YAYIMLANA YÖNETMELİK İLE[pgk1] YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. BİRİNCİ KISIM GENEL HÜKÜMLER AMAÇ MADDE 1 - Bu Yönetmelik; 12.05.1988 tarihli, 3447 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 30.07.1988 tarihli, 88/13194 sayılı Kararname ile onaylanan ve ancak ekleri ile birlikte Türkçe metinlerinin yerine geçmek üzere 27.07.1993 tarihli, 93/4690 sayılı Kararname ile düzeltilen "Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT)nın VII. maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşma" hükümleri çerçevesinde ithal eşyası kıymetinin tespiti için uygulanması gereken yöntem ve kuralların belirlenmesi bakımından hazırlanmıştır. KAPSAM MADDE 2 - Bu Yönetmelik; (gümrük vergisinden muaf olan veya ağırlık esası üzerinden vergiye tabi bulunan eşya da dahil olmak üzere) gümrük hattından geçirilen ithal konusu eşyanın kıymetinin belirlenme usullerini kapsar. DAYANAK MADDE 3 - Bu Yönetmelik; 12.05.1988 tarihli, 3447 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 30.07.1988 tarihli, 88/13194 sayılı ve 27.07.1993 tarihli, 93/4690 sayılı Kararnamelerle onaylanan "Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT)nın VII. maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşma" gereğince hazırlanmıştır. KISALTMA VE TANIMLAR MADDE 4 - Bu Yönetmelikte geçen; a) GATT: Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasını, b) Anlaşma; 12.05.1988 tarihli, 3447 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 27.07.1993 tarihli, 93/4690 sayılı Kararname ile onaylanan "Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT)nın VII. maddesinin Uygulanmasına dair Anlaşma ve eklerini, c) İthal eşyasının gümrük kıymeti; ithal eşyası üzerinden ad valorem sisteme göre gümrük vergisi tarhına esas teşkil edecek eşya kıymetini, d) Üretilmiş; yetiştirilmiş, imal edilmiş veya topraktan çıkarılmış olma halini, e) Aynı eşya; fiziksel özellik, kalite ve tanındığı özellikleri dahi l olmak üzere her hususta aynı olan ve aynı ülkede üretilen eşyayı, (görünüşteki küçük farklılıklar, diğer hususlarda tanıma uyan eşyanın aynı eşya sayılmasını önlemez), f) Benzer eşya; her hususta aynı olmamakla birlikte, aynı işlevi görmelerini ve ticari olarak birbirlerini ikame edebilmelerini mümkün kılan,benzer özellik ve benzer unsurları bulunan ve aynı ülkede üretilmiş olaneşyayı, (Eşyanın kalitesi, tanındığı özellikleri, bir ticari markasının bulunması, eşyanın benzerliğinin belirlenmesinde göz önüne alınacak faktörler arasında yer alır), g) Aynı sınıf veya cins eşya; belirli bir sanayi veya sanayi sektöründe üretilen bir grup veya bir dizi eşya kapsamına giren ve aynı veya benzer eşyayı da kapsayan eşyayı, h) Alıcı ile satıcı arasındaki münasebet; bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinde yer alan alıcı ile satıcı arasındaki ilişkiyi, (Anlaşma Md. 15/1-a,b,c; 2-a,b; 3,4) ı) Satın alma komisyonu; ithalatçının temsilcisine, kıymeti belirlenecek eşyanın satın alınmasında yurt dışında verdiği temsil hizmeti karşılığı ödediği ücreti, (Anlaşma 8 inci Md. İlişkin Yorum Notu) j) Giriş liman veya mahalli; deniz yolu ile gelen eşyanın Türkiye'ye giriş limanı, Türkiye'deki boşaltma limanı, karayolu ile gelen eşyanın Türkiye'ye giriş yeri; kara nakil vasıtalarının ilk vardıkları hudut gümrüğü ve hava yolu ile gelen eşyanın Türkiye'ye giriş yeri, eşyanın boşaltıldığı hava meydanı gümrüğünü, k) Aynı ailenin üyeleri; karı, koca, anne, baba, çocuk, erkek ve kız kardeş (öz ya da anne veya babadan biri öz), büyükbaba, büyükanne, torun,amca, dayı, hala, teyze, yeğen, üvey anne-baba, üvey çocuk ve üvey kardeşi, l) Türkiye'ye ihraç amacıyla satış; Türkiye'ye ithal edilmek üzere doğrudan doğruya yapılan satışı, m) Royalti ve lisans ücreti; ithal eşyasının imalatı, ihraç edilmek üzere satışı veya kullanımı ya da yeniden satışı ile ilgili ödenen patent, dizayn, know-how, model, marka, tescilli tasarım, telif hakkı ve imalat prosesleri gibi adlar altında yapılan ödemeleri, (Anlaşma 8 inci Md. ilişkin Yorum Notu) n) Aynı veya yakın bir tarih; ithal edilen eşya ya da aynı veya benzer eşyaya ait birim fiyatın belirlenmesine imkan verecek ileri ve geriye doğrutespiti mümkün ilk tarihi, ifade eder. Ancak; o) "Aynı eşya" ve "benzer eşya" deyimleri, Türkiye'de yapılması nedeniylebu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin (b/4) no.lu alt bendine göre düzeltmekonusu olmayan mühendislik, geliştirme, sanat ve çizim çalışmaları, plan ve taslakları içeren veya yansıtan eşyayı kapsamaz. p) Yalnızca kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ülkede üretilen eşya "aynıeşya" veya "benzer eşya" olarak nitelenebilir. r) Kıymeti belirlenecek eşya ile aynı kişi tarafından üretilmiş "aynı" veya"benzer eşya" bulunmadığı takdirde farklı kişi tarafından üretilmiş eşyadikkate alınır. (Anlaşma Md. 15/2-c, d, e) İKİNCİ KISIM GÜMRÜK KIYMETİNİN TESPİTİNE İLİŞKİN KURALLAR SATIŞ BEDELİ YÖNTEMLERİNE İLİŞKİN ESASLAR GÜMRÜK KIYMETİNİN TESPİTİ MADDE 5 - İthal eşyasının Gümrük Vergisine esas alınacak kıymeti, buYönetmeliğin 6 ila 12 nci maddelerinde yer alan yöntemlerin sırasıyla uygulanması yoluyla tayin ve tespit olunur. Bir yönteme göre belirlenemeyen kıymet için izleyen yönteme geçilir. SATIŞ BEDELİ YÖNTEMİ MADDE 6 - İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Yani, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satış sırasında ortaya çıkan ve buYönetmeliğin 13 ve 14 üncü maddelerine göre gerekli düzeltmelerin yapıldığı,gerçekte ödenen veya ödenecek fiyattır. Ancak, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi için; a) Eşyanın alıcısı tarafından elden çıkartılması veya kullanımı; 1) Türkiye Cumhuriyeti kanunları, tüzükleri ve bunların yetkili kıldığımerciler tarafından konulmuş olan, 2) Eşyanın tekrar satılabileceği coğrafi bölgeyi sınırlayan, 3) Eşyanın kıymetini önemli ölçüde etkilemeyen, hallerdeki kısıtlamalar dışında hiçbir kısıtlamaya tabi olmamalıdır. b) Satış veya fiyat, kıymeti belirlenmekte olan eşya bakımından, kıymetibelirlenemez mahiyette herhangi bir koşul veya edim konusu olmamalıdır. c) Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi hükümlerine göre bir düzeltme yapılması mümkün olmadıkça; eşyanın alıcı tarafından tekrar satışı veya diğer herhangibir şekilde elden çıkartılması veya kullanımı sonucu doğan hasılanın bir bölümü doğrudan veya dolaylı olarak satıcıya intikal etmemelidir. d) Alıcı ve satıcı arasında bir münasebet bulunmamalı, münasebetin varlığı durumunda ise bu maddenin (e) ve (f) bentleri hükümlerine göre satış bedeligümrük kıymeti olarak kabul edilebilir olmalıdır. e) Satış bedelinin yukarıda belirtilen hükümler kapsamında kabul edilip edilemeyeceği belirlenirken; alıcı ile satıcı arasında 17 nci maddede yer alan bir münasebetin bulunması, bu satış bedelinin kabul edilmemesi için tek başına yeterli bir gerekçe oluşturmaz. Böyle durumlarda satışa ilişkin koşullar incelenir, münasebetin fiyatı etkilemediği belirlenirse satış bedeli kabuledilir. Gümrük idaresi, ithalatçı veya diğer kaynaklardan elde ettiği bilgilere dayanarak, münasebetin fiyatı etkilediği kanısına varırsa, söz konusu kanıya dayanak olan hususları ithalatçıya bildirerek, kendisine makul bircevap fırsatı tanır. Söz konusu hususlar, talebi halinde ithalatçıya yazılıolarak iletilir. f) Birbirleri ile münasebeti bulunan kişiler arasındaki bir satışta,ithalatçı satış bedelinin aynı veya yakın bir tarihte gerçekleşen aşağıdayeralan emsal kıymetlerden birine çok yakın olduğunu ispatlarsa, bu satış bedeli kabul edilerek, eşyanın kıymeti satış bedeli yöntemine göre belirlenir; 1) Türkiye'ye ihraç amacıyla satıcıdan müstakil alıcılara yapılan aynı veya benzer eşya satışlarındaki satış bedeli, 2) Aynı veya benzer eşyanın, 10 uncu madde hükümlerine göre belirlenengümrük kıymeti, 3. Aynı veya benzer eşyanın, 11 inci madde hükümlerine göre belirlenen gümrük kıymeti. Yukarıdaki emsal kıymetlerle yapılan kıyaslama sırasında ticari düzeye,miktara Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde sayılan unsurlara ve alıcı ile satıcı arasında münasebet bulunmayan satışlarda satıcının üstlendiği, ancak alıcı ile satıcı arasında münasebet bulunan durumlarda satıcının üstlenmediği giderlere ilişkin ispatlanmış farklılıklar dikkate alınır. g) Bu maddenin (f) bendinde sayılan emsal kıymetler, ithalatçının girişimi ile ve yalnızca kıyaslama amacıyla kullanılmalıdır. Öte yandan (f) bendihükümlerine dayanarak eşyanın satış bedelinin yerini alacak bir kıymet tesisedilemez. (Anlaşma Md.1) h) Gerçekte ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcı veya satıcı yararına yaptığı veya yapması gereken toplam ödemedir. Bu fiyat,ithal eşyasının bir satış koşulu olarak alıcı tarafından satıcıya veyasatıcının bir mükellefiyeti karşılamak üzere üçüncü bir kişiye yapılan veya yapılması gereken tüm ödemeleri kapsar. Ödemelerin bir para transferi şeklinde olması gerekmez. Ödemeler doğrudan veya dolaylı akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak da yapılabilir. Satıcı yararına veya satıcı ile yapılan bir anlaşma yoluyla da olsa Yönetmeliğin 13 üncü maddesine göre düzeltme yapılanlar dışında, alıcınınkendi hesabına yaptığı faaliyetler (pazarlama dahil), satıcıya yapılan dolaylı bir ödeme olarak değerlendirilmez ve bu tür işlemlere ilişkin giderler ithaleşyasının gümrük kıymetinin tespiti sırasında gerçekte ödenen veya ödenecekfiyata ilave edilmez. (Anlaşma 1 inci Md. ilişkin Yorum Notu) AYNI EŞYANIN SATIŞ BEDELİ YÖNTEMİ MADDE 7 - Aynı eşyanın satış bedeli aşağıdaki şekildedir: a) 6 ncı maddedeki Yönteme göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrükkıymeti, Türkiye'ye ihraç amacıyla satılan ve kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir tarihte ihraç edilen aynı eşyanın satış bedelidir. b) Bu Yönteme göre gümrük kıymeti belirlenirken, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ticari düzey ve yaklaşık aynı miktarda satılan aynı eşyanın satışbedeli kullanılır. Böyle bir satışın bulunmaması durumunda, farklı ticari düzey ve/veya farklı miktarlardaki aynı eşyanın satış bedeli, bu ticari düzey ve/veya miktar farkları göz önüne alınarak yapılacak düzeltmeden sonrakullanılır. Kıymet artış veya azalışına da yol açsa, düzeltmenin yapılabilmesi için makul olduğunun ve doğruluğunun kesin delillerle ispatı gerekir. İthal eşyası ile söz konusu aynı eşya arasında, Yönetmeliğin 13 üncümaddesinin (f) bendinde yer alan giderlerin satış bedeline dahil edildiğidurumlarda, mesafe ve nakliyatın türünden doğan ciddi farklılıklar göz önüne alınarak satış bedelinde düzeltme yapılır. Bu yöntemin uygulanması sırasında aynı eşyaya ilişkin birden fazla satışbedeli tespit edilirse, ithal eşyasının gümrük kıymetini belirlemek üzerebunlardan en düşük olanı kullanılır. (Anlaşma Md.2) BENZER EŞYANIN SATIŞ BEDELİ YÖNTEMİ MADDE 8 - Benzer eşyanın satış bedeli aşağıdaki şekildedir: a) Yönetmeliğin 6 ve 7 nci maddelerinde belirtilen Yöntemlere göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti, Türkiye'ye ihraç amacıyla satılan ve kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir tarihte ihraçedilen, benzer eşyanın satış bedelidir. b) Bu Yönteme göre gümrük kıymeti belirlenirken, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı ticari düzey ve yaklaşık aynı miktarda satılan benzer eşyanın satışbedeli kullanılır. Böyle bir satışın bulunmaması durumunda, farklı ticari düzey ve/veya farklı miktarlardaki benzer eşyanın satış bedeli, bu ticaridüzey ve/veya miktar farkları göz önüne alınarak yapılacak düzeltmeden sonrakullanılır. Kıymet artış veya azalışına da yol açsa, düzeltmenin yapılabilmesi için, makul olduğunun ve doğruluğunun kesin delillerle ispatı gerekir. İthal eşyası ile söz konusu benzer eşya arasında, Yönetmeliğin 13 üncümaddesinin (f) bendinde yer alan giderlerin satış bedeline dahil edildiğidurumlarda, mesafe ve nakliyatın türünden doğan ciddi farklılıklar göz önüne alınarak satış bedelinde düzeltme yapılır. Bu yöntemin uygulanması sırasında benzer eşyaya ilişkin birden fazla satış bedeli tespit edilirse, ithal eşyasının gümrük kıymetini belirlemek üzerebunlardan en düşük olanı kullanılır. (Anlaşma Md.3) İKİNCİ BÖLÜM SATIŞ BEDELİ YÖNTEMLERİNİN UYGULANMA SIRASINA İLİŞKİN ESASLAR YÖNTEMLERİN UYGULANMA SIRASI MADDE 9 - Yönetmeliğin 6, 7 ve 8 inci maddelerinde belirtilen Yöntemleregöre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti, 10 uncu madde hükümlerine göre, bu maddeye göre de belirlenemeyen gümrük kıymeti 11 inci maddehükümlerine göre belirlenir. Ancak, ithalatçının talebi ve Gümrük İdaresininkabulü şartıyla 10 ve 11 inci maddelerin uygulama sırası değiştirilebilir. (Anlaşma Md. 4 ve Rezerv Hükümleri) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DİĞER YÖNTEMLERİN UYGULANMASINA İLİŞKİN ESASLAR İNDİRGEME YÖNTEMİ MADDE 10 - İndirgeme yöntemi aşağıdaki şekildedir: a) Kıymeti belirlenecek eşya ya da aynı veya benzer eşya, Türkiye'de, ithal edildiği hal ve durumda satılmışsa, bu yönteme göre ithal eşyasının gümrükkıymetinin belirlenmesinde, bu eşyanın ya da aynı veya benzer eşyanınithalatçı tarafından yurt içinde müstakil kişilere aynı veya yakın bir tarihte yapılan en büyük miktardaki satışına ait birim fiyat esas alınır. Bu birim fiyattan aşağıdaki indirimler yapılır: 1) Türkiye'ye ithal edilen, ithal eşyası ile aynı sınıf veya cins eşyanınsatışında mutad olarak ödenen veya ödenmesi kararlaştırılan komisyon veya kâr ve genel giderler için yapılması mutad olan ilaveler, 2) Türkiye sınırları içinde gerçekleşen mutad nakliye ve sigorta giderleri ile bunlarla ilgili diğer giderler, 3. Eşyanın ithali veya satışı nedeniyle Türkiye'de ödenecek gümrükvergileri ile diğer ulusal vergi ve resimler. b) Kıymeti belirlenecek eşya ya da aynı veya benzer eşyanın, kıymetibelirlenecek eşyanın ithal tarihinde veya yakın bir tarihte satışı yoksa;aslında bu maddenin (a) bendine konu olması gereken gümrük kıymetininbelirlenmesinde, kıymeti belirlenecek eşyanın ithal tarihinden itibaren 90 gün içinde yukarıda belirtilen eşyaların ithal edildikleri hal ve durumda yapılan ilk satışına ait birim fiyat esas alınır. c) İthal edildiği hal ve durumda satılan kıymeti belirlenecek eşya ya daaynı veya benzer eşya yoksa; ithalatçının talebi üzerine ithal edildiktensonra işlenen veya değişikliğe tabi tutulan kıymeti belirlenecek eşyanın,müstakil kişilere en büyük miktardaki satışına ait birim fiyat, gümrükkıymetine esas alınır. Bu birim fiyatından, eşyanın işlenmesi veya değişikliğe tabi tutulmasından doğan ilave kıymetin düşülmesi ve bu maddenin (a) bendindeki indirimlerin yapılması gerekir. (Anlaşma Md. 5 ve Rezerv Hükümleri) HESAPLANMIŞ KIYMET YÖNTEMİ MADDE 11 - Bu yönteme göre ithal eşyasının gümrük kıymeti, hesaplanmışkıymet esas alınarak belirlenir. Bu yöntemin uygulanması için ithalatçının;gerekli bilgi ve belgeleri gümrük idaresine ibraz etmesi ve ayrıca bu bilgi ve belgelerin doğruluğunu ispata hazır olduğunu üretici ülke makamlarındanalacağı belge ile belgelendirmesi gerekir. Hesaplanmış kıymet aşağıdaki unsurların toplamından oluşur. a) İthal eşyasının üretiminde kullanılan malzeme ve yapılan imalat veyadiğer imal işlemlerinin bedel veya kıymetleri, b) Türkiye'ye ihraç edilmek üzere, ihraç ülkesindeki üreticiler tarafından üretilen, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı sınıf veya cins eşyanın satışında mutad olan kâr ve genel giderlere eşit bir tutar, c) Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin (f) bendinde belirtilen giderler. (Anlaşma Md.6) SON YÖNTEM MADDE 12 - Bu Yönetmeliğin 6 ila 11 inci maddelerinde yer alan Yöntem hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının gümrük kıymeti, Anlaşma veGATT'ın VII. maddisinin genel prensip ve hükümlerine uygun yöntemlerle veyukarıda belirtilen yöntemlerin daha esnek uygulanması suretiyle Türkiye'de mevcut veriler esas alınarak belirlenir. Bu yönteme göre gümrük kıymetinin belirlenmesinde aşağıdaki hususlar esasalınmaz: a) Türkiye'de üretilen eşyanın Türkiye'deki satış fiyatı, b) Gümrük açısından iki alternatif kıymetten yüksek olanının kabuledilmesini öngören bir sistem, c) Eşyanın ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatı, d) Aynı veya benzer eşyanın 11 inci maddede yer alan Yöntem hükümlerinegöre belirlenen hesaplanmış kıymeti dışındaki maliyet bedeli, e) Türkiye'den başka bir ülkeye ihraç edilmek üzere satılmış eşyanınfiyatı, f) Asgari gümrük kıymetleri, g) Keyfi ve fiktif kıymetler. Talebi halinde ithalatçıya, bu Yöntem hükümlerine göre belirlenen gümrük kıymeti ve bu kıymeti belirlemek için kullanılan yöntem, yazılı olarak bildirilir. (Anlaşma Md.7) ÜÇÜNCÜ KISIM GÜMRÜK KIYMETİNİN TESPİTİNE İLİŞKİN DİĞER HUSUSLAR BİRİNCİ BÖLÜM GÜMRÜK KIYMETİNE DAHİL EDİLECEK VEEDİLMEYECEK UNSURLARA İLİŞKİN ESASLAR GERÇEKTE ÖDENEN VEYA ÖDENECEK OLAN FİYATA İLAVE EDİLECEK UNSURLAR MADDE 13 - Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre gümrük kıymeti belirlenirken; ithal eşyasının gerçekte ödenen veya ödenecek fiyatınaaşağıdaki ilavelerin yapılması gerekir: a) Aşağıdaki unsurların eşyanın gerçekte ödenen veya ödenecek fiyatınadahil edilmemiş, ancak alıcı tarafından üstlenilen bölümü; 1) Satın alma komisyonları dışındaki komisyonlar ve tellaliye, 2) Gümrük işlemleri sırasında söz konusu eşya ile tek eşya muamelesi gören kapların maliyetleri, 3) İşçilik ve malzeme giderleri dahil ambalaj bedeli. b) İthal eşyasının üretiminde ve ihraç amacıyla satışında kullanılmaküzere, alıcı tarafından doğrudan veya dolaylı olarak, bedelsiz veya düşük bedelle sağlanan, gerçekte ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olanaşağıda sayılan mal ve hizmetlerin kıymetinden verilecek uygun miktardaki pay; 1) İthal eşyasına katılan malzeme, aksam, parça ve benzerleri, 2) İthal eşyasının üretimi sırasında kullanılan araç, gereç kalıp vebenzeri aletler, 3) İthal eşyasının üretimi sırasında tüketilen maddeler, 4) İthal eşyasının üretimi için gereken ve ithal ülkesi dışında ifa edilen mühendislik, geliştirme, sanat ve çizim çalışmaları, plan ve taslak hazırlama hizmetleri. c) Kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu olarak, alıcının doğrudan veya dolaylı olarak ödenmesi gereken, gerçekte ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş royalti ve lisans ücretleri, d) İthal eşyasının tekrar satışı veya diğer herhangi bir şekilde eldençıkartılması veya kullanımı sonucu doğan hasılanın, doğrudan veya dolaylıolarak satıcıya intikal eden kısmı, e) Satış bedelinin peşin ödenmemesi nedeniyle satıcıya vade farkı, fiyat farkı, gecikme faizi veya kabul kredili ödemeler gibi adlar altında yapılanödemeler ile Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin (c) bendinde belirtilen şartlara uymayan faiz ödemeleri, (Gümrük Kıymet Komitesi 3.1 No.lu Kararı) f) İthal eşyasının, giriş liman ve mahalline kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan; yükleme, boşaltma, elleşleme giderleri, nakliye giderleri vesigorta giderleri. Bu bende göre gerçekte ödenen veya ödenecek fiyata yapılacak ilaveler için objektif ve ölçülebilir verilen esas alınır. Gümrük kıymetinin belirlenmesinde, gerçekte ödenen veya ödenecek fiyata, bu maddede öngörülenler dışında hiçbir ilave yapılamaz. (Anlaşma Md.8) GÜMRÜK KIYMETİNE DAHİL EDİLMEYECEK GİDERLER MADDE 14 - İthal eşyasının gerçekte ödenen veya ödenecek fiyatındanayırdedilebilmeleri koşuluyla aşağıdaki giderler gümrük kıymetine dahiledilmez: a) Sınai tesis, makina ve teçhizat gibi, ithal eşyası için ithalattan sonra yapılan inşaa, kurma, montaj, bakım veya teknik yardıma ilişkin giderler, b) Eşyanın Türk gümrük bölgesi içindeki giriş mahalline varışından sonrayapılan nakliye giderleri, c) İthal eşyasının satışıyla ilgili olarak bir finansman anlaşması uyarınca alıcı tarafından üstlenilen faiz giderleri, (bu gibi hallerde, finansmanın satıcı veya bir başka kişi tarafından sağlanmış olmasına bakılmaz. Ancak,finansman anlaşmasının yazılı olarak yapılmış olması ve gerektiğinde alıcının; eşyanın gerçekte ödenen veya ödenecek fiyat olarak beyan edilen fiyattan satıldığını ve iddia edilen faiz oranının, finansmanın sağlandığı ülkede otarihte bu tür bir işlem için geçerli olan faiz oranı seviyesini aşmadığını ispat etmesi gerekir). (Gümrük Kıymet Komitesinin 3.1 no.lu Kararı) d) Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin (c) bendi dışında kalan ithal eşyasının Türkiye'de çoğaltılma hakkı için yapılan ödemeler, e) İthal eşyasının Türkiye'ye ihraç için satışında bir satış koşuluolmaması şartıyla, ithal eşyasının dağıtım veya tekrar satış hakları içinalıcının yaptığı ödemeler, f) Satınalma komisyonları, g) Eşyanın ithali veya satışı nedeniyle Türkiye'de ödenecek ithal vergi ve resimleri ile diğer ulusal vergi ve resimler. (Anlaşma, 1 ve 8 inci maddelere ilişkin Yorum Notu). İKİNCİ BÖLÜM EŞYA KIYMETİNİN TESPİTİNE İLİŞKİN DİĞER ESASLAR ÖZELLİK ARZEDEN EŞYANIN KIYMETİ MADDE 15 - Özellik arzeden eşyanın kıymeti aşağıdaki şekildedir: a) Fatura ve diğer belgelerine nazaran gümrük muayenesinde noksan çıkaneşya kıymetleri, eşyanın telef ve ziyaından veya noksan gönderildiğinin sabit olmasından ya da çalınmasından ileri geldiğinin tevsiki şartıyla vergiye esas kıymetten düşülür, b) 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun 140 ıncı maddesine göre satışa çıkarılacak eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymeti, zaman, yer ve miktaritibariyle uygun olduğu takdirde mevcut bilgi ve belgelerine göre tespitedilir. Herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı veya mevcut bilgi ve belgeleri eşyanın halihazır kıymetini ifade etmediği takdirde, söz konusu eşyanınkıymeti, Yönetmeliğin 12 nci maddesi hükümlerine göre gümrük idaresincebelirlenir. c) Bilgi işlem tesisatlarında kullanılmak üzere ithal edilen veri ya dakomutlar yüklü (software) bilgi taşıyıcılarının gümrük kıymetinin belirlenmesinde, sadece taşıyıcı ortamın kendisinin maliyeti veya kıymeti esas alınacaktır. Burada bahsi geçen "taşıyıcı ortam" deyimi; manyetik teyp, disk (lazer optik okuyucular için yapılmış diskler dahil) ve disketleri kapsar. (Entegre devreler, yarı iletkenler ve bu tür devre ya da cihazlarlabütünleştirilmiş alet veya aksamı kapsamaz). "Veri ya da komutlar" deyimi; ses, sinematografik veya video kayıtlarınıkapsamaz. (Gümrük Kıymeti Komitesinin 4.1 no.lu Kararı) KIYMETİN TESPİTİNDE KULLANIACAK DÖVİZ KURU MADDE 16 - Eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin Türk parasıolarak beyanı mecburidir. Fatura veya diğer belgelerde yazılı yabancı paralar vergi ödeme mükellefiyetinin başladığı tarihte yürürlükte olan kurlara göreTürk parasına çevrilir. (Anlaşma Md.9) ALICI İLE SATICI ARASINDAKİ MÜNASEBET MADDE 17 - Gümrük kıymetinin belirlenmesinde alıcı ile satıcı arasındamünasebetin varlığı yalnızca aşağıdaki durumlarda kabul edilir: a) Birbirlerinin memuru veya idarecileri olmaları, b) Bir birlerinin yasal ortakları olmaları, c) İşçi ve işveren ilişkisi içerisinde bulunmaları, d) Her iki firmanın oy hakkı veren hisse senedi veya sermaye paylarınınen az % 5'i doğrudan veya dolaylı olarak aynı kişilere ait veya bu kişilerinkontrolü altında veya elinde bulunması, e) Birinin diğerini dolaylı veya dolaysız olarak kontrol etmesi, f) Her ikisinin de doğrudan veya dolaylı olarak bir üçüncü kişi tarafından kontrol edilmesi, g) Her ikisinin birlikte, bir üçüncü kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak kontrol etmesi, h) Aynı ailenin üyeleri olmaları. Tek acente, tek distribütör veya tek bayi olarak birbirleriyle iş ilişkisi içinde bulunan kişilerin yukarıdaki kıstaslara uymaları durumunda, münasebetiçinde oldukları kabul edilir. (Anlaşma Md.15/4, 5) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM SORUMLULUKLARA İLİŞKİN ESASLAR BİLGİ İSTEME VE BİLGİLERİN GİZLİLİĞİ MADDE 18 - İthalatçı, gümrük idaresinden, ithal eşyasının kıymetinin nasıl belirlendiğinin kendisine bildirilmesini yazılı olarak talep etme hakkınasahiptir. Ancak, gümrük kıymetinin belirlenmesinde, niteliği gereği gizli olan veyagizlilik koşuluyla verilen bilgiler, gümrük memur ve görevlilerince kesinlikle gizli işleme tabi tutulurlar. Gümrük memur ve görevlileri, açıklanmasınınmahkemece talep edilmesi durumu hariç olmak üzere, söz konusu bilgileri veren kişi veya bilgi veren hükümetin özel izni olmaksızın açıklayamazlar. (Anlaşma Md. 10 ve 16) İTHALATÇININ SORUMLULUĞU VE GÜMRÜK İDARESİNİN ARAŞTIRMA HAKKI MADDE 19 - Gümrük kıymetinin tespiti ile ilgili olarak ithalatçınınbeyannameye ekleyeceği kıymet bildirimini imzalamakla beyanname ve eklerindeyer alan bilgi, belge, tutanak ve raporları gerçeğe uygun, doğru ve tam olarak beyan ettiğini, gümrük idaresince sonradan talep edilecek, eşyanın gümrükkıymetinin tespiti ile ilgili ilave her türlü bilgi, belge, tutanak ve raporları da aynı sorumluluk bilinci içinde vereceğini, aksi halde gümrük mevzuatı ve genel hükümlere göre cezaya muhatap tutulacağını kabul ve taahhüt etmelidir. Bu maddelerde ve Anlaşmada yer alan hiçbir hüküm, gümrük idaresinin, gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ilgili olarak ibraz edilen tutanak, belge veyabeyannamenin gerçeklik veya doğruluğunu araştırma hakkını sınırlamaz veya buhakkı tartışma konusu haline getirecek şekilde yorumlanamaz. (Anlaşma Md.17) DÖRDÜNCÜ KISIM ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN MEVZUAT MADDE 20 - 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun Uygulanmasına Dair GümrükYönetmeliği'nin bu Yönetmeliğe aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır. YÜRÜRLÜK MADDE 21 - Bu Yönetmeliğin 11 inci maddesi hükmü 12.02.1997 tarihinden, diğer hükümleri 12.02.1994 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihindeyürürlüğe girer. YÜRÜTME MADDE 22 - Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğuDevlet Bakanı yürütür. [pgk1]Bahsi geçen bu yönetmelik; 31.05.2002 Tarih ve 24771 (1. Mükerrer) Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Gümrük Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır.