İç Denetçi Adayları Belirleme, Eğitim ve Sertifika Yönetmeliği

İç Denetçi Adayları Belirleme, Eğitim ve Sertifika Yönetmeliği Maliye Bakanlığından: 08.10.2005 tarihli, 25960 sayılı R.G. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, iç denetçi adaylarının belirlenmesini, eğitimini, yapılacak sınavlarını, eğitim programının süresini, konularını, eğitim sonucunda yapılacak işlemler ile başarılı adaylara verilecek iç denetçi sertifikasına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir. Kapsam Madde 2 - Bu Yönetmelik, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hariç olmak üzere, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde görevlendirilecek iç denetçi adaylarını kapsar. Dayanak Madde 3 - Bu Yönetmelik, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 65 inci maddesi uyarınca hazırlanmıştır. Tanımlar Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen; Kurul: İç Denetim Koordinasyon Kurulunu, Kanun: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununu, Sertifika: İç denetçi sertifikasını, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM İç Denetçi Adaylarının Belirlenmesi Aday belirleme sınavı MADDE 5 -(20.12.2008 tarihli ve 27086 sayılı R.G. ile değişik) İç denetim eğitimine tabi tutulacak iç denetçi adayları; Kurulca yapılacak veya Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Merkezine ya da uygun başka bir kuruma yaptırılacak aday belirleme sınavıyla belirlenir. Belli unvan ve/veya idareler ile bilgi teknolojileri denetimi alanına özgü ayrı aday belirleme sınavı yapılabilir. (Son cümle, 15.01.2013 tarih ve 28529 sayılı R.G. ile eklenmiştir) Sınavda alınan puanlar bir sonraki sınavın sonuçları açıklanana kadar geçerlidir. Sınava girecek memurlara idarelerince izin verilir. Uluslararası geçerliliği olan CIA (Certified Internal Auditor), CISA (Certified Information System Auditor), CCSA (Certified Control Self Assessment) ve CGAP (Certified Government Auditing Professional) sertifikalardan birini almış olanlar, aday belirleme sınavından muaf olup Kurula gerekli belgelerini göndererek iç denetçi eğitimine katılırlar. Aday belirleme sınavına başvuru şartları Madde 6 - Aday belirleme sınavına katılacak olanların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen şartlar ile aşağıdaki şartları taşıması gerekir. a) Kamu idarelerinin ihtiyaçları da dikkate alınarak Kurul tarafından belirlenen alanlarda en az dört yıl süreli eğitim veren yükseköğretim kurumları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt dışındaki eşdeğer eğitim kurumlarından birini bitirmek. (15.01.2013 tarih ve 28529 sayılı R.G. ile değişik)[1] b) (20.12.2008 tarihli ve 27086 sayılı R.G. ile değişik)Aşağıda belirtilen süre zarfında çalışmış olma şartını yerine getirmek: 1) Yardımcılıkta geçen süreler dahil olmak üzere, mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alındıktan sonra yapılan yeterlik sınavında başarı göstermek kaydıyla kamu idarelerinde denetim elemanı olarak en az beş yıl. 2) Yardımcılıkta geçen süreler dahil olmak üzere, mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alındıktan sonra yapılan yeterlik sınavında başarı göstermek kaydıyla uzman olarak en az sekiz yıl. 3) Araştırma görevliliğinde geçen süreler dahil olmak üzere, doktora unvanını almış öğretim elemanı olarak en az sekiz yıl. 4) Müdür ve daha üst unvanlarda en az sekiz yıl. c) İç denetçi aday belirleme sınavı son başvuru tarihinden önceki iki yıl içinde alınmış olması kaydıyla, Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az elli puan almış olmak ya da Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı Yönetim Kurulunca eşdeğerliği kabul edilen ve uluslararası geçerliliği bulunan bir sınavdan bu puana denk bir puana sahip olmak. (30.01.2015 tarihli ve 29252 sayılı R.G.ile değişik)[2] d) Son başvuru tarihi itibarıyla kırkbeş yaşından büyük olmamak. (20.12.2008 tarihli ve 27086 sayılı R.G. ile değişik) e) Sicil raporu düzenlenen son üç yıl içinde olumsuz sicil almamış olmak. f) Uyarma ve kınama cezaları hariç disiplin cezası almamış olmak. g) Yurdun her yerinde çalışabilecek sağlık durumuna sahip olmak. h) Kurulun belirlediği etik kurallara uygun öz geçmişe sahip olmak. ı) Kurul tarafından gerekli görülen ve sınav duyurusunda belirtilen diğer şartları taşımak.(15.01.2013 tarih ve 28529 sayılı R.G. ile eklenmiştir) Aday belirleme sınav duyurusu Madde 7 - Kurul, sınavın yapılacağı tarih ve yerler ile sınava giriş şartları, eğitime kabul edilecek iç denetçi aday sayısı, başvuru yeri ve başvuruda istenecek belgeler, sınav konuları ve ağırlıklarını sınav tarihinden en az iki ay önce Kurulun internet sitesinde duyurmaya başlar ve Resmî Gazete'de bir defa ilan eder. Aday belirleme sınav başvurusu Madde 8 - İç denetçi aday belirleme sınavına katılmak isteyenler; a) T.C. kimlik numarası yazılı beyanı(03.04.2012 tarih ve 28253 sayılı R.G. ile değişik) b) Lisans veya üzeri diploma, mezuniyet belgesi veya denklik belgesi fotokopisi, c) İki adet vesikalık fotoğraf, d) Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı veya Üniversitelerarası Dil Sınavı sonuç belgesi fotokopisi, e) Çalıştıkları kamu idaresinden alacakları hizmet belgesini, tamamlayarak ilan edilen tarihe kadar Kurula şahsen veya posta yoluyla başvururlar. Postadaki gecikmeler dikkate alınmaz. Kurul, elektronik ortamda başvuru koşullarını düzenleyebilir. Sınavı kazanan adaylar başvuru sırasında istenen belgelerin asıllarını veya tasdikli örneklerini eğitime kaydolurken ibraz ederler. Aday belirleme sınav giriş belgesi Madde 9 - Kurula başvuruda bulunan ve sınava katılma şartlarını taşıyan adayların adreslerine sınavı yapan birim tarafından fotoğraflı sınav giriş belgesi postalanır. Ayrıca, sınava girmeye hak kazanan adayların isim listesi Kurulun internet sitesinde duyurulur. Aday belirleme sınavı ve konuları Madde 10 - İç denetçi aday belirleme sınavı, Kurulun belirlediği tarihte, Ankara'da yapılır. Başvuru yoğunluğuna göre Kurul başka sınav merkezlerinin açılmasına karar verebilir. İç denetçi aday belirleme sınavı aşağıdaki konulardan oluşur. a) Genel yetenek ve genel kültür. b) Sınav duyurusunda belirtilmesi halinde yabancı dil (İngilizce, Almanca veya Fransızca dillerinden biri), (15.01.2013 tarih ve 28529 sayılı R.G. ile değişik)[3] c) Temel hukuk bilgisi ve idare hukuku. d) Genel muhasebe. Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve eğitime alınacak adayların belirlenmesi (Başlık, 15.01.2013 tarih ve 28529 sayılı R.G. ile değişik)[4] Madde 11 - Kurulun, iç denetçi aday belirleme sınavından 100 tam puan üzerinden 70 ve üzeri puan almış kişiler arasından başarı sırasına göre belirleyeceği sayıda aday, gruplar halinde eğitim programına alınır. Kurul, 70 puanı aşan adaylar arasından programa kabul edilecek iç denetçi aday sayısının yüzde 10'u kadar adayı puan sırasına göre yedek olarak belirleyebilir. Kurul, sertifika eğitim programına alınacak adayların tespit edilmesi amacıyla idareler ve/veya unvanlar itibariyle kontenjanlar belirleyebilir ve bu kontenjanlar ilgili aday belirleme sınavı ilanında gösterilir. Bu durumda, 100 tam puan üzerinden 70 ve üzeri puan alanlardan, başarı sırasına göre, ilan edilen kontenjan kadar aday sertifika eğitim programına alınır. (15.01.2013 tarih ve 28529 sayılı R.G. ile eklenmiştir) İç denetçi aday belirleme sınavı sonuçları dikkate alınarak birden fazla sertifika eğitim programı düzenlenebilir. (15.01.2013 tarih ve 28529 sayılı R.G. ile eklenmiştir) ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İç Denetçi Adaylarının Eğitimi Eğitim yeri Madde 12 - Kurul tarafından belirlenen eğitim yeri ve zamanı, eğitim programının başlamasından en az bir ay önce adaylara bildirilir ve Kurulun internet sitesinde duyurulur. Eğitimde yer verilecek konular Madde 13 - İç denetçi adayları, Kurulca belirlenen müfredat ve programa göre, aşağıdaki konuları da kapsayacak şekilde, Maliye Bakanlığınca eğitime tabi tutulur. a) İç denetim standartları ve risk yönetimi; 1) İç denetim standartları ve meslek ahlak kuralları, 2) İç kontrol, denetim ve yönetime ilişkin risk modelleri, 3) Risk değerlendirme yöntemleri, 4) Mali yönetim ve mali kontrol, 5) İstatistikî yöntemler. b) Denetim yöntemi ve uygulamaları; 1) Denetim türleri ve teknikleri, 2) Performans ölçümü, 3) Bilgisayar destekli denetim teknikleri, 4) Denetim raporu yazım şekilleri ve raporlama. c) Muhasebe; 1) Genel muhasebe, 2) Devlet muhasebesi, 3) Mali tablolar analizi, 4) Bilgisayarlı muhasebe uygulamaları. d) Mevzuat; 1) Bütçe, 2) Kamu malları, ihale ve harcama mevzuatı, 3) Kamu personel mevzuatı, 4) İdare hukuku, 5) Yargılama usul hukuku, 6) Avrupa Birliği mali mevzuatı. Eğitim süresi MADDE 14 - Eğitim süresi iki aydan az olmamak üzere Kurul tarafından belirlenir. Kurul, eğitim programının bir bölümünün, belirleyeceği iç denetim birimlerinde staj şeklinde yapılmasına karar verebilir. Eğitime kabul edilen iç denetçi adayları eğitim süresince kurumlarından izinli sayılır. (18.02.2012 tarihli ve 28208 sayılı R.G. ile değişik)[5] Sertifika sınavı Madde 15 - Eğitim tamamlandıktan sonra iç denetçi adayları, Kurulun belirlediği yer ve tarihte sertifika sınavına tabi tutulur. Sertifika sınavı, programın tamamlanmasından itibaren 30 gün içinde yapılır. Eğitim programına mazeretsiz beş günden fazla süreyle katılmayanlar sertifika sınavına kabul edilmez. Sınav komisyonu MADDE 16 - Sınav komisyonu biri başkan olmak üzere beş asıl ve iki yedek üyeden oluşacak şekilde Kurulca belirlenir. Komisyon üyeleri, belirlenen eğitim konularında uzman öğretim üyeleri, kamuda daire başkanı veya daha üst görevlerde bulunanlar ile iç denetçilerden veya bu unvanlara sahip olmuş kişilerden oluşur.(20.12.2008 tarihli ve 27086 sayılı R.G. ile değişik) Sertifika sınav konuları ve sınav usulü Madde 17 - Kurul, eğiticilerin, konuyla ilgili akademisyenlerin ve denetim konusunda uzman kişilerin katılımıyla sınav sorusu hazırlama komisyonu oluşturur ve cevap anahtarını da içerecek şekilde bir soru bankası hazırlatır. Sınav komisyonu, soruları Kurulun belirleyeceği usule uygun olarak soru bankasından seçer. Sınav, 13 üncü maddede dört başlıkta belirtilen eğitim konularını kapsayacak şekilde klasik yazılı veya test usulüyle yapılır. Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi Madde 18 - Sınav komisyonu, önceden belirlenmiş cevap anahtarına göre cevap kâğıtlarını değerlendirerek yüz tam puan üzerinden puanlama yapar. Sınavda başarılı sayılabilmek için her bir sınavdan en az altmış puan alınması ve dört sınav ortalamasının yetmiş puan ve üzerinde olması gereklidir. Sınav sonuçlarının duyurulması ve itiraz Madde 19 - Sınav sonuçları en geç 15 işgünü içerisinde okunup değerlendirilmek suretiyle tüm adayların almış oldukları puanlar Kurulun internet sitesinde ilan edilir. Sınav sonuçlarına ilandan itibaren 5 işgünü içinde itiraz edilebilir. İtiraz, Kurul tarafından en geç 15 işgünü içinde değerlendirilerek sonuçlandırılır ve adaya bildirilir. Sınavda başarısız olan adayların durumu Madde 20 - Sınavda başarısız olan adaylar, yaş şartı hariç iç denetçi adayı olabilme şartlarını muhafaza etmeleri kaydıyla tekrar eğitime tabi tutulmadan izleyen iki sınava katılabilirler. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Eğitim Sonucunda Yapılacak İşler Sertifikanın verilmesi Madde 21 - Kurulca, sertifika sınavında başarılı olanlara aldıkları puanı da gösteren sertifika verilir. Bu sertifika iç denetçiliğe atandıkları tarihten itibaren üç yılda bir İç Denetim Koordinasyon Kurulunca hazırlanarak, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelik hükümlerine göre derecelendirilir. BEŞİNCİ BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Geçici Madde 1 - Kanunun Geçici 5 inci maddesi hükmünce kamu idarelerine iç denetçi olarak atananlara, atandıkları tarihten itibaren üç yılda bir derecelendirilecek iç denetçi sertifikası verilir. Geçici Madde 2 - Kanunun Geçici 5 inci maddesi hükmünce sertifika eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan iç denetçi olarak atanan denetim elemanlarına, iç denetim sisteminin uygulanmasına yönelik iç denetim sertifika programında yer alan eğitim konularını ihtiva edecek şekilde Maliye Bakanlığınca üç ay eğitim verilir. Yürürlük Madde 22 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 23 - Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı yürütür. [1] Mülga; a) En az dört yıl süreli eğitim veren yükseköğretim kurumları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt dışındaki eşdeğer eğitim kurumlarından birini bitirmek. (20.12.2008 tarihli ve 27086 sayılı R.G. ile değişik) [2] Mülga; c) İç denetçi aday belirleme sınavı son başvuru tarihinden önceki iki yıl içinde alınmış olması kaydıyla, İngilizce, Almanca veya Fransızca dillerinden birinden Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından (KPDS) veya Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavından (ÜDS) en az elli puan almış olmak. (20.12.2008 tarihli ve 27086 sayılı R.G. ile değişik) [3] Mülga; b) Genel iktisat, işletme ve maliye. [4] Mülga başlık; Aday belirleme sınav sonuçlarının değerlendirmesi [5] Mülga; MADDE 14 - Eğitim süresi üç aydan az olmamak üzere Kurul tarafından belirlenir. Eğitime kabul edilen iç denetçi adayları eğitim süresince kurumlarından izinli sayılır. (20.12.2008 tarihli ve 27086 sayılı R.G. ile değişik)