İhracatta Kota ve Tarife Kontenjanı Belirlenmesi ve idaresine ilişkin Yönetmelik
İhracatta Kota ve Tarife Kontenjanı Belirlenmesi ve İdaresine İlişkin Yönetmelik
18/10/1996
tarih ve 22791 sayılı Resmi Gazete
Amaç, Kapsam, Dayanak
Madde1- Bu Yönetmelik, İhracatta
Kota ve Tarife Kontenjanı Belirlenmesi ve İdaresine İlişkin 25.1.1995 tarih ve 95/7616
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, uluslararası anlaşmaların
hükümlerine uygun şekilde tek taraflı olarak veya ikili ya da çok taraflı tercihli ticaret anlaşmalarına dayanılarak
alınacak önlemler çerçevesinde;
a) İhracatta uygulanabilecek kotalar ve bu kotaların
idaresini düzenleyen kurallara,
b) Türkiye'den yapılan ihracatta uygulanabilecek tarife
kontenjanlarına ve bu kontenjanların kullanımına,
c) Diğer ülkelerin Türkiye'den yaptıkları ithalata kota
(halihazırda ABD ve Kanada'ya yönelik tekstil ve konfeksiyon ihracatında uygulananlar hariç) veya tarife kontenjanı
uygulamaları ve sözkonusu kota ve tarife kontenjanlarının dağıtımının Türkiye'ye bırakılması halinde bunların dağıtımına, ilişkin
usul ve esasları kapsar.
Tanımlar
Madde 2- Bu Yönetmelik'te geçen;
a) Bakanlık: Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu
Bakanlığı,
b) Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığını,
c) Genel Müdürlük: Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracat Genel
Müdürlüğünü,
d) İhracatçı Birliği: Dış Ticaret Müsteşarlığına bağlı
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerini,
e) Kota Uygunluk Belgesi: Karar kapsamında kotaya tabi
malların ihracı için İhracatçı Birliklerince verilen belgeyi,
f) Fiili İhraç: İhraç Yönetmeliğinde yapılan fiili ihraç
tanımında belirtilen durumları,
g) Referans Dönemi: Kota dağıtımında geleneksel ticaret akışı
yöntemi kullanılması halinde Tebliğ ile belirlenecek dönemleri,
h) Geleneksel İhracatçılar: Referans dönemi içinde kota
konusu malları ihraç eden ihracatçıları,
ı) Tarife kontenjanı: Bir üçüncü ülke tarafından Türkiye'den
ithal edilen mal ya da mal grubunun gümrük vergisi oranlarında belirli bir miktar veya değer için indirim
yapılması ya da muafiyet sağlanmasını veya Türkiye'nin bir mal veya mal grubunun ihracatında belli bir oranda vergi veya eşetkili
tedbir uygulaması halinde bu oranlarda belli bir miktar veya değer için indirim yapılması veya muafiyet sağlanmasını,
j) Kota: İhracatta miktar ve/veya değer kısıtlaması uygulaması
halinde, bir takvim yılı içinde veya muayyen bir dönem itibariyle yapılmasına izin verilen ihracatın miktar
ve/veya değerini,
ifade eder.
Kota Dağıtım Usul ve Esasları:
Madde 3- Kota miktarı ve/veya
değerleri, kotaların dağıtım tarih ve kriterleri, talep edilebilecek asgari ve
azami miktar ve/veya değerler başvuru
usul ve esasları Müsteşarlıkça (İhracat Genel Müdürlüğü) belirlenerek Resmi
Gazete'de yayımlanır.
Kota Dağıtım Yöntemleri
Madde 4- Genel Müdürlük kota dağıtımında aşağıdaki yöntemlerden
belirleyeceği bir veya birkaçını birarada uygulayabilir.
A- Geleneksel ticaret Akışı Yöntemi
a) Bu yönteme göre kota tahsisi yapılması halinde, kotanın
bir bölümü geleneksel ihracatçılara, kalan kısmı ise diğer ihracatçılara ayrılır.
b) Geleneksel ihracatçılar, referans dönemi olarak belirlenen
dönemde gerçekleştirdikleri ihracat miktarı ve değerini kanıtlayan gümrük beyannamelerinin gümrük idarelerince onaylı
bir örneğini kota tahsis başvurularına ekleyeceklerdir.
c) Gelenekel ihracatçılara aşağıdaki kriterler çerçevesinde
kota tahsisi yapılabilir:
1) Toplam başvuru ile talep edilen miktar ve/veya değer,
geleneksel ihracatçılar için ayrılan paya eşit veya daha az ise , talepler tam olarak karşılanır.
2) Toplam başvuru ile talep edilen miktar ve/veya değerin
geleneksel ihracatçılara ayrılan paydan fazla olması durumunda, kota dağıtımı, her başvuru sahibinin referans
dönemde gerçekleştirdiği ihracat miktar ve/veya değeri gözönüne alınarak oransal hesaplama yöntemi ile yapılır.
d) Geleneksel ihracatçılar ayrılan pay için yeterli başvuru
olmaması durumunda, başvuruda bulunan diğer ihracatçılar artan miktar ve/veya değerden Genel Müdürlüğün belirleyeceği
usul ve esaslar çerçevesinde yararlandırılırlar.
B- Başvuru Sırasına Göre Eşit Oranda Kota Tahsis Yöntemi
Başvuru sırasına göre eşit oranda kota tahsis yönteminde
İhracatçı Birliği, toplam kota miktar ve/veya değerini veya bir kısmını, ürünün yapısını ve ekonomik miktarını dikkate
alarak belirleyeceği eşit oranlarda başvuru sahiplerine, başvuru sıralarını dikkate alarak dağıtır.
C- Talep Edilen Miktar ve/veya Değerle Orantılı Kota Tahsis
Yöntemi
Müsteşarlıkça belirlenecek kota dağıtım tarihindeki;
a) Toplam başvuru ile talep edilen miktar ve/veya değerlerin,
dağıtılacak kota miktarı ve/veya değerine eşit ya da daha az olması halinde talepler tamamen karşılanır.
b) Toplam başvuru ile talep edilen miktar ve/veya değerlerin
dağıtıma konu kota miktarı ve/veya değerini aşması durumunda başvvurular, talep edilen miktar ve/veya değerler
ile orantılı olarak karşılanır.
D) Müsteşarlıkça Ürünün Yapısı ve Ekonomik Miktarları Dikkate
Alınarak Belirlenecek Yöntem. Müsteşarlık (İhracat Genel
Müdürlüğü), gerekli gördüğü durumlarda ürünün yapısı ve ekonomik miktarını ve belirlenen kota miktarı ve/veya değerini dikkate alarak,
farklı bir kota tahsis yöntemi belirleyebilir.
Kota Tahsis Başvurusu
Madde 5- Kota tahsis başvuruları;
a) İhracatçı firma ünvanı ve tam adresi (Telefon, Telefaks No
ve İhracatçı Birliği Üye No.su dahil),
b) Teminat alınması halinde teminatın yetkili bankalara
yatırıldığını gösteren banka dekontunun aslı,
c) Ürün tanımı
- malın "İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Gümrük Giriş
Tarife Cetveli"ne uygun ticari tanımı,
- 12'li bazda Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (G.T.İ.P),
- gerek duyulması halinde tip ve standardı
d) İthalatçı ülke (giriş ülkesi), alıcı firma ünvanı ve tam
adresi (Telefon ve telefaks no dahil),
e) Talep edilen kota miktarı ve/veya değeri,
f) İhracat için öngörülen tarih veya tarihler ile yer veya
yerler (liman, gümrük kapısı),
g) Daha önceki dönemlerde aynı mal içn kotadan pay alınıp
alınmadığı, alınmış ise gerçekleştirilen ihracatın miktarı ve/veya değerine ilişkin bilgiler,
h) Başvuruda bulunan ihracatçının başvuru bilgilerini doğru
olarak verdiğine ve ihracat uygunluk belgesinin kısmen veya tamamen kullanılmaması halinde Müsteşarlığıkça
belirlenecek süreler içerisinde ilgili İhracatçı birliğine iade edileceğine, aksi takdirde geciken herbir iş günü için
müteakip kota taleplerinin belirlenecek oranlar dahilinde daha az karşılanacığının kabul edildiğine dair bir taahhütname (Ek: I),
ile birlikte yazılı olarak belirlenen asgari ve azami miktar ve/veya değerler
dikkate alınarak ilgili İhracatçı Birliğine
yapılır. İhracatçı Birliğince
gerekli görülmesi halinde ek bilgiler istenebilir.
Kota Tahsis Başvurularının Sonuçlandırılması
Madde 6- Kota tahsis başvuru tarihinin bitiminden önce
usulüne uygun olarak yapılan kota tahsis başvurusu ilgili İhracatçı Birliğince 60 (altmış) günü aşmayacak bir süre içinde
sonuçlandırılır. Kotadan pay verilmesi uygun görülen ihracatçılar için Kota Uygunluk Belgesi düzenlenir.
Kotaların Yeniden Dağıtımı
Madde 7- Kullanılmayan veya dağıtılamayan kotaların yeniden
dağıtımına ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlık (İhracat Genel Müdürlüğü) tarafından belirlenir. Belirlenen
yıl veya dönem içerisinde kullanılmayan kotalar ertesi yıla veya döneme
aktarılamaz.
Kota Uygunluk Belgesi
Madde 8- Yukarıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde
kato tahsisi yapılan ihracatçılara, Kota Uygunluk Belgesi verilir.
Kota Uygunluk Belgesinin geçerlilik süresi ait olduğu kota
dönemiyle sınırlıdır, bir sonraki kota dönemine ve/veya bir başka firmaya devredilemez. Kota Uygunluk Belgelerinin
geçerlik süresinin bitiminden itibaren Müsteşarlıkça belirlenecek süreler içerisinde ilgili İhracatçı Birliğine iadesi
zorunludur. Kota Uygunluk Belgesi aldığı halde, Belgenin geçerlilik süresi içerisinde ihracatını en az % 80 oranında gerçekleştirmeyen
belge sahiplerine aynı yıl içerisinde yeniden kota tahsisi yapılmaz (Mücbir sebep durumları hariç). Genel Müdürlük sözkonusu
müteakip yılın kotalarından tahsis yapılmamasını da kararlaştırabilir.
İhracatçı Birliği tarafından, 5 (beş) nüsha olarak düzenlenen
Kota Uygunluk Belgesinin 4 (dört) nüshası başvuru sahiplerine verilir. Üçüncü nüsha ihracat müsaadesini
düzenleyen İhracatçı Birliğinde kalır. Başvuru sahipleri dördüncü nüshayı ilgili gümrük idaresine, beşinci nüshayı aracı
bankaya tevdi eder. İhracatın gerçekleştirildiğine dair ilgili gümrük idaresince onaylı birinci nüshayı ise, fiili ihraç tarihinden
itibaren Müsteşarlık tarafından belirlenecek süre içerisinde ilgili İhracatçı Birliğine iade eder.
Kota Uygunluk Belgesinin Aranması
Madde 9- Kota Uygunluk Belgesi, gümrük beyannamesi
düzenlenmesi aşamasında ilgili İhracatçı Birliğince, fiili ihraç sırasında ilgili Gümrük İdaresince aranır. Kota Uygunluk
Belgesine istinaden düzenlenecek gümrük beyannamelerinin süresi, Kota Uygunluk Belgesinin geçerlilik süresinden fazla olamaz
ve uzatılamaz.
Kota Uygunluk Belgesinde Değişiklik Yapılması
Madde 10- Miktar kotası uygulanması halinde fiili ihracat
sırasında, malın birim fiyatının, toplam değerinin Kota Uygunluk Belgesinde kayıtlı birim fiyatını ve malın toplam
değerini aşması ihracatın yapılmasını engellemez. Ancak, Kota Uygunluk Belgesinde kayıtlı kotadan fazla ihracat yapılamaz.
İhracatçı Birliklerinde kayda aldırılan gümrük beyannamelerinde kayıttan sonra sadece lehte fiyayt
değişikliği yapılabilecektir. Lehte fiyat değişikliği talepleri ilgili
İhracatçı Birliğince
sonuçlandırılır.
Kota Uygunluk Belgesinin Kaybedilmesi
Madde 11- Kota Uygunluk Belgesinin kaybedilmesi halinde,
Belge sahibinin başvurusu üzerine, İhracatçı Birliğince üzerine "kaydından dolayı yeniden düzenlenmiştir"
şeklinde şerh düşülerek, yeni Kota Uygunluk Belgesi düzenlenebilir. Bu durum, ilgili İhracatçı Birliğince Gümrük İdarelerine
bildirilir ve Kota Uygunluk Belgesinin aslıyla işlem yapılmaz.
Tarife Kontenjanı
Madde 12- Tarife kontenjanı
kullanım usul ve esasları Müsteşarlık tarafından yayımlanacak Tebliğ ile
düzenlenir.
Türkiye'den ihraç edilen ürünlere üçüncü ülkeler tarafından
uygulanan tercihli tarifeden yararlanan maddelere ilişkin tarife kontenjanlarının kullanımı Müsteşarlıkça kota
düzenlemelerine tabi tutulabilir.
Kota ve Tarife Kontenjanı Tahsislerinin Teminata Bağlanması
Madde 13- 95/7616 sayılı Karar çerçevesinde yapılacak kota
ve/veya tarife kontenjanı tahsislerinde ihracatçılar adına düzenlenecek belgeler teminata bağlanabilir. Teminata
bağlamaya ve teminat oranına Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan'ın teklifi ile Bakanlar Kurulu'nca karar
verilir.
Sair Durumlar
Madde 14- İhracatta kota ve tarife kontenjanına ilişkin
olarak Bu Yönetmelikte belirlenen konular dışında kalan hususlar 95/7616 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde
Müsetşarlıkça sonuçlandırılır.
Yönetmeliğin Uygulanması
Madde 15- Bu Yönetmelik'te yer alan hususlarla ilgili olarak
uygulamaya yönelik Tebliğ çıkartmaya Müsteşarlık yetkilidir.
Uygulanacak Müeyyideler
Madde 16- Müsteşarlık Denetim Birimince;
a) Kota veya Tarife Kontenjanı konusu ihracat işlemlerine
esas olan belgelerde tahrifat yapıldığının,
b) Sahte belge kullanıdığının,
c) Kota Uygunluk Belgesinin veya Tarife Kontenjanı tahsisisin
üçüncü kişilere devredildiğinin,
d) Kota Uygunluk Belgesi'nde belirlenen miktarın ve/veya
değerin veya Tarife Kontenjanı tahsisinin aşıldığının,
e) Verilen taahhütnamelere aykırı davranıldığının,
belirlenmesi durumunda, İhracat Rejimi Kararı'nda öngörülen
müeyyidelerden biri veya birkaçı uygulanabilir.
Uygulanan müeyyidelerden firmanın uyarılması dışındakiler
Resmi Gazete'de yayımlanır.
Yürürlük
Madde 17- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18- Bu Yönetmelik hükümlerini Dış Ticaret
Müsteşarlığı'nın bağlı olduğu Bakan yürütür.
EK:
TAAHHÜTNAME
.............
İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği'ne
Kota tahsisi yapılması
için yaptığımız başvuruda yeralan bilgilerin doğru olduğunu başvuru yapılan
kota için firmamız tarafından ya da firmamız adına başka bir başvuru yapılmadığını,
Kota Uygunluk Belgelerinde belirtilen miktarların aşılmayacağını, kota uygunluk
belgelerini üçüncü şahıslara devretmeyeceğimizi, aksine hareket ettiğimiz
takdirde ya da verilen bilgilerin doğru olmadığının , ihracat işlemlerine esas
olan belgelerde tahrifat yapıldığının veya sahte belge ullanıldığının
idarece tesbiti
halinde kota uygunluk belgesinde yer alan bedelin, kota uygunluk belgesinde
sadece miktarın yer alması halinde ise malın birlikçe kota tahsisinin yapıldığı
tarih itibariyle tesbit edilecek ortalama ihraç birim fiyatı esas alanırak
belirlenecek bedelinin % 60'ının, ödemenin yapılacağı tarihteki döviz satış
kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası (TL) karşılığını Birlik bütçesine gelir
kaydedilmek üzere ödeyeceğimizi ve ödemeyi 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinde öngörülen gecikme zammına eşit oranda
faiz ile birlikte aynı Kanun hükümlerinde öngörülen gecikme zammına eşit oranda
faiz ile birlikte aynı Kanun hükümlerine göre geri ödeyeceğimi, kota uygunluk
belgesinin kullanılmaması veya bir kısmının kullanılması halinde ve her
halükarda geçerlilik süresinin bitiminden itibaren Müsteşarlıkça belirlenecek
süre içerisinde Birliğe iade edeceğimizi, aksi takdirde belgenin geçerlilik
süresini bitiminden itibaren geciken her bir iş günü için müteakip kota tahsis
talebimizin belirlenecek oranlar dahilinde daha az karşılanacağını kabul ve
taahhüt ederiz.
Firma Ünvanı
Yetkili İmzalar
Firmanın Adresi:
Firmanın bağlı
bulunduğu
vergi dairesinin adı:
Firmanın vergi sicil
no.su:
Not: Taahhütname
Bankalara da verilecek ve bir örneği ihraç müsaadesinin "G" nüshasına
eklenecektir.