Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Yönetmelik
KARA SINIRLARININ KORUNMASI VE GÜVENLİĞİ HAKKINDA
YÖNETMELİK
Resmi Gazete Tarihi:
21.03.1991 Resmi Gazete Sayısı: 20821
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - Bu
Yönetmeliğin amacı; kara sınırlarının korunması ve güvenliği konusunda Kara
Kuvvetleri Komutanlığına 3497
sayılı Kanunla verilen görev, yetki ve sorumlulukları, bakanlıklar, mülkî
makamlar, güvenlik kuvvetleri ve ilgili kuruluşlarla yapılacak işbirliği ve
koordinasyon esaslarını, teşkilâtlanmayı, görevle bağlantılı adlî ve malî
hükümleri düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 - Bu
Yönetmelik; Kara Kuvvetleri Komutanlığı ile bu Komutanlık tarafından tefrik
edilen sınır birlikleri ve bu sınır birliklerinin emrine verilen veya desteğine
tahsis olunan birlikler ile Millî Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve
Maliye ve Gümrük Bakanlığının ilgili kuruluşlarının, birbirleri ve diğer
kuruluşlar arasında konuyla ilgili faaliyet ve işbirliği esaslarını kapsar.
Hukukî dayanak
MADDE 3 - Bu
Yönetmelik 10/11/1988 tarihli ve 3497 sayılı Kara Sınırlarının Korunması ve
Güvenliği Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - Bu
Yönetmelikte geçen tanımlardan;
1) Sınır Hattı: Komşu iki devletin ülkelerini
birbirinden ayıran, antlaşmalarla tespit ve icap eden yerleri özel işaretlerle
belli edilmiş siyasî bir hattır.
2) Birinci Derece Kara Askerî Yasak Bölgeleri;
A - Yurt Savunması bakımından hayati önem taşıyan
askerî tesis ve bölgelerin çevre duvarı, tel örgü ve benzeri engel veya
işaretlerle belirlenen dış sınırlarının en az yüz, en fazla dörtyüz metre
uzağından alınan noktaların birleştirilmesi suretiyle meydana gelen alanlarla,
B - Kara sınır hattı boyunca ve lüzum görülen
kıyılarda otuz ile altıyüz metre derinlikte kurulan alanlardır.
3) İkinci Derece Kara Askerî Yasak Bölgeleri:
Birinci Derece Kara Askerî Yasak Bölgelerin
çevresinde, bu bölge sınırlarından başlamak üzere beş kilometreye, savunma
ihtiyacı ve bölgenin özelliklerinin zorunlu kıldığı hallerde on kilometreye
kadar uzaktan seçilen noktalardan geçirilen hatla tespit edilen alanlar ile
yurt savunması bakımından gerekli görülen diğer bölgelerde kurulan ve sınırları
Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen alanlardır.
4) Gümrük Hattı: TÜRKİYE'nin siyasî sınırlarıdır.
5) Sınır Makamları: Birinci derecede kaymakamlar,
ikinci derecede valilerdir. Komşu devletlerin hudut makamları o devletle
yapılmış antlaşmalarda belirtilmiştir.
6) Gümrük Bölgesi: Denizlerde, kara ve iç suları ile
kıyılardan; karalarda ise gümrük hattından içeri doğru 30 Km. derinliğindeki
alan ile boğazlar, MARMARA Denizi, İSTANBUL Limanı ve gümrük işlemleri yapılan
hava meydanlarını içeren bölgedir.
7) Gümrük hattı dışında sayılan yerler: Serbest liman
bölge ve mahallerde gümrüklenmemiş eşyaya mahsus sundurma ve antrepolar ve bu
türlü eşya konulmasına gümrükçe müsaade edilmiş mahaller ve vasıtalar, kanunda
veya gümrüğün yazılı izin kâğıdında gösterilen kayıtlara uymak ve buralardaki
eşyanın kati gümrük işlemi yapılarak millileşinceye veya kanunen böyle
addedilinceye kadar gümrük denetlemesi altında bulundurulması şartıyla, vergi
ödeme mükellefiyeti bakımından gümrük hattı dışında sayılır.
8) Sınır Komutanlıkları: Sınır birliklerinin bağlı
bulundukları alay, tugay ve tümen seviyesindeki komutanlıklardır.
9) Sınır Birlikleri: Siyasî hudutların emniyeti ve
muhafazası için ihtiyaca binaen tefrik edilen birliklerdir.
10) Fizikî Güvenlik Sistemi: Sınırlarımız boyunca
Genelkurmay Başkanlığının teklifi ile Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan
yerlerde tesis edilen ve 83/5949 sayılı Askerî, Yasak Bölgeler ve Güvenlik
Bölgeleri Yönetmeliğinin 28 ve 29 uncu maddelerde açıklanan engel sistemidir.
11) Askerî Tesis: Askerî personel, tesis veya
malzemelerin bulunduğu yer, depo, kışla, bina gibi yerlerdir.
12) Askerî Bölge: Birinci derece askerî yasak
bölgeler, nöbet yerleri, karakol, kışla, karargahlar, askerî kurumlar, yerleşme
ve konaklama gibi amaçlarla kullanılan bina ve mahallerin bulunduğu yerlerdir.
13) Emniyet: Devlete, topluma, kişilere, mal ve eşyaya
yönelik sabotaj, tehlike ve kazaları önlemek için alınan hukuka uygun
önlemlerin tümünü ve bu önlemlerin alınmış bulunduğu hali belirtir.
14) Karakol: Barışta ve savaşta güvenlik, koruma,
disiplin ve gözetleme amacıyla konuşlandırılan ve bir amir emrinde bulunan
silahlı bir kısım askerdir.
15) Daimi Karakol: Kış ve yaz işgal edilerek hudut
hizmetlerinin yürütüldüğü karakollardır.
16) Delil: Akla, ahlâka ve hukuka uygun olarak; bir
olayın niteliğini, faillerini, yer ve zamanını, nasıl ve ne amaçla yaratıldığını,
nelerle, kime ya da neye karşı işlendiğini ve meydana gelen zararları ispata
yarayacağı umulan eşya ve izler ile belge ve tutanakları, sanık, tanık ve
suçtan zarar görenlerin açıklamalarını ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sınır Birliklerinin Teşkilât, Konuş, Kuruluş, Görev,
Yetki ve Sorumlulukları
Teşkilât ve kuruluş
MADDE 5
- Sınır birliklerinin teşkilât ve kuruluşu, Kara Kuvvetleri Komutanlığının
teklifi üzerine Genelkurmay Başkanlığının onayı ile düzenlenir.
İntikal ve konuş
MADDE 6 -
Kara Kuvvetleri Komutanlığına ait sınır birliklerinin intikal ve
konuşlanmaları, birliğin çapına göre, Genelkurmay Başkanlığınca ve/veya
Gnkur:MY20-1'de belirtilen yetkili komutanlıkların onayı ile yapılır.
Sınır birliklerinin sorumluluk sahaları
MADDE 7 -
Sınır birliklerinin sorumluluk sahaları; Maliye ve Gümrük Bakanlığı teşkilâtı
ile Sahil Güvenlik Komutanlığının yetki alanı saklı kalmak şartıyla, kendi
sorumlulukları altına verilmiş bulunan ve kara sınır hattı boyunca ve
sınırlarda kurulan birinci ve ikinci derece askerî yasak bölgeleridir.
Sınır birliklerinin sorumluluk bölgeleri, ast
birliklerinin görüşleri de alınmak suretiyle ilgili Tümen ve Tugay
Komutanlıklarınca belirlenir ve sonuç komuta katına bildirilir.
Karakolların kurulması ve adlandırılması
MADDE 8 - Sınır
birliklerinin görevleri gözönünde bulundurularak, bu birliklerin sorumluluk
bölgelerinde, sürekli ya da geçici görev yapan sınır karakolları kurulur. Daimi
sınır karakolları, ast birliklerin teklifleri ve Kara Kuvvetleri Komutanlığının
emri ile kurulur. Geçici sınır karakollarının kurulma yetkisi ise Kara
Kuvvetleri Komutanlığı sorumluluğundaki bölgelerde, Ordu Komutanlıklarına
aittir.
Bu Karakolların; personel, araç ve diğer ihtiyaçları
sınır birliklerinden ve bunların bağlı bulunduğu komuta kademelerinden
sağlanır.
Sınır karakolları, birlik önerisi alınarak sınır
birliklerinin bağlı bulundukları, Tümen ve Tugay Komutanlıklarınca
adlandırılır, sonuç komuta katına bildirilir.
Sınır birliklerinin görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 9 -
Kara sınırlarını korumak ve güvenliğini sağlamak görevi Kara Kuvvetleri
Komutanlığına ait olup, bu görev sınır birliklerince;
1) Kendi sorumluluğunda olan bölgede sınırı korumak ve
güvenliğini sağlamak,
2) Kendi sorumlulukları altına verilmiş bulunan ve
ilgili mevzuat çerçevesinde Maliye ve Gümrük Bakanlığı, Jandarma Genel
Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün yetki
alanları saklı kalmak koşuluyla, gümrük hattındaki giriş ve çıkış kaçakçılığı
ile kara sınırları boyunca tesis edilen birinci derece askerî yasak bölge
içerisinde suç teşkil eden eylemleri önlemek, suçluları yakalamak, birinci
derece askerî yasak bölgede yakalanamayan suçluları ikinci derece askerî yasak
bölgede takip etmek veya yakalamak, suç delillerini tespit etmek, ikinci derece
askerî yasak bölgede yapılan işlemler hakkında bu bölgedeki mahallî güvenlik
kuvvetlerine bilgi vermek, yapılan faaliyetler hakkında müşterek hareketi
sağlamak ve failleri, haklarında yasal işlemler yapılmak üzere bir tutanakla
mahallî güvenlik kuvvetlerine teslim etmek,
3) Kara sınırlarından iltica amacı ile giren muharip
yabancı ordu mensupları hakkında, 11/8/1941 tarihli ve 4104 sayılı Muharip
Yabancı Ordu Mensuplarından TÜRKİYE'ye İltica Edenler Hakkında Kanun
hükümlerini uygulamak, diğer mültecileri silâh, mühimmat ve sair harp araç ve
gereçlerinden arıtmak, bu mülteciler ile beraberlerinde getirdikleri
malzemeleri ilgili makamlara teslim etmek,
şeklinde yerine getirilir.
Sınır birlik komutanlıklarının görev ve sorumlulukları
MADDE 10 -
Sınır Birlik Komutanları, sorumluluk sahası içinde bulunan ve bu komutanlığa
bağlı olan bütün birlik ve karakolların sorumlu amiri ve komutanıdır.
Sınır birlik komutanlıkları;
1) Astlarını meslekî, askerî eğitim ve öğretimle
yetiştirmek, hizmeti iyi bir şekilde yürütmelerini sağlamak,
2) Emrindeki unsurlarda disiplini sağlamak ve devam
ettirmek,
3) Emir ve kuruluşundaki birliklerin sınırın
korunması, güvenliğin sağlanması ile kaçakçılığı önleme görevlerini kanun,
yönetmelik, yönerge ve emirlere uygun bir biçimde yürütmelerini sağlamak,
4) Barış ve sefer görevleriyle ilgili plânları
hazırlamak ve emredildiğinde uygulamak,
5) Emrindeki birliklerin lojistik desteğini sağlamak,
6) Görev ve sorumluluk alanında hizmet ve işlemlerin
zamanında ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığını denetlemek, kusur ve
eksikliklerin nedenlerini araştırmak ve ortadan kaldırmak, gerektiğinde
soruşturma yapmak ya da yaptırmak,
7) Astların özlük işlerini yürütmek,
8) Komşu devletlerle yapılacak mülâkatlara askerî
danışman olarak katılmak veya bu maksatla uygun bir personeli belirlemekle
görevlidirler.
Sınır birliklerinin yetkileri
MADDE 11 -
Sınır birlikleri mensupları kendilerine 3497 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik ile
verilen görevlerin yapılmasında, diğer kanun ve yönetmeliklerin silah kullanma
yetkisi dahil güvenlik kuvvetlerine tanıdığı bütün hak ve yetkilere sahiptir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Görev İlişkileri, Çalışma ve İşbirliği Esasları
Genel olarak işbirliği esasları
MADDE 12 -
Kara Kuvvetleri Komutanlığı, 3497 sayılı Kanunda öngörülen görevlerini
gerektiğinde, ilgili bakanlıklar, mülkî ve adlî makamlar ile güvenlik
kuvvetleri ve ilgili kuruluşlarla karşılıklı yardım ve işbirliği yapmak suretiyle
yerine getirir.
Sınır birliklerine ait
işbirliği esasları
MADDE 13 -
Sınır birliklerinin idarî ve askerî makamlar ve diğer kamu kurum ve
kuruluşlarıyla olan ilişki ve işbirliği esasları aşağıda belirtilmiştir.
1) Sınır birliklerinin, sınır makamları ile
ilişkileri;
A - Karşılıklı işbirliği ve talep esasına dayanır.
B - Sınır makamlarının, sınır birlikleri üzerinde
amirlik yetkileri yoktur.
C - Sınır makamlarının, sınır bölgesinin güvenliği ve
kaçakçılığın önlenmesi hususundaki, kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygun
istekleri, sınır birliklerince yerine getirilir. (Düzeltme:RG-01/05/1991-20858)
D - Komşu devletlerle yapılan antlaşmalara uygun
olarak, komşu devlet yetkili makamlarıyla yapılacak görüşmelere; sınır
taburlarının bağlı olduğu tugay ve tümen komutanlıklarının yetkilendirdiği
sınır bölük ve tabur komutanları veya sınır konusuna vâkıf bir subay, sınır
makamlarıyla birlikte askerî danışman olarak katılır. Hudut makamlarınca lüzum
görülmesi hâlinde, sınır alay komutanları da ihtiyaç duyulan karargâh subayı
ile birlikte, bağlı olduğu kolordu komutanlığının izniyle askerî danışman
olarak görüşmelere katılabilir. (Değişik:RG-22/02/2006-26088)
E - Sınır birliklerinin görev ve sorumluluk bölgesinde
meydana gelen sınır tecavüzleri ve kaçakçılık olayları sınır makamlarına sözlü
ya da yazılı olarak bildirilir. Sözlü olarak bildirilen olaylar daha sonra yazı
ile doğrulanır.
2) Sınır birlikleri ile jandarma iç güvenlik
birliklerinin ilişkileri;
A - Sınır birlik komutanları; kendi görev ve
sorumluluk bölgelerinde, özel görevleri dışında kalan ve doğrudan kamu adına
kovuşturulan diğer suçlarla karşılaştıklarında veya haber alındığında bu
suçlara el koymak, acil önlemleri almak ve yetkili jandarma iç güvenlik
makamlarına bildirmekle yükümlüdürler.
B - Jandarma iç güvenlik makamları; sınır
birliklerinin sorumluluk bölgesi içinde ve bu birliklerin yokluğunda meydana
gelen sınır olaylarına ilişkin ihlâl ve suçlara el koyarak, yetkili sınır
birlik makamlarını gecikmeksizin haberdar ederler.
C - Jandarma iç güvenlik birlik komutanlıkları; sınır
birlik komutanlıklarınca kendilerine yazılı olarak bildirilen ya da herhangi
bir şekilde öğrendikleri kaçakçılık olaylarının failleri ve suç delilleri
hakkında, gümrük bölgesi veya yurtiçi derinliği ayrımı yapmaksızın zorunlu yasal
işlemleri icra etmek ve sonuçtan yetkili sınır birlik komutanlığına bilgi
vermek zorundadırlar.
3) Sınır birlikleri ile askerî makamların ilişkileri;
Sınır birliklerinin bölgelerindeki diğer askerî
makamlarla ilişkileri ve işbirliği esasları Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet
Kanunu ve Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür.
4) Sınır birliklerinin, Maliye ve Gümrük Bakanlığına
bağlı kuruluşlarla olan ilişki ve işbirliği esasları konuya ilişkin mevzuat
hükümlerine bağlı olarak yürütülür.
5) Komşu devlet askerî şahısları ve vatandaşlarıyla
olan ilişkiler, yapılan antlaşmalar doğrultusunda ordu komutanlıklarınca
hazırlanacak yönerge hükümlerine göre sürdürülür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Malî hükümler
MADDE 14 -
Sınır birlikleri personelinin; 3497
sayılı Kanunla ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca verilen görevlerin ifası
sırasında veya bu görevlerinden dolayı ya da görevleri sona ermiş olsa bile
yaptıkları hizmet nedeniyle derhal veya bu yüzden maruz kaldıkları yaralanma
veya hastalık sonucu ölmeleri veya sakat kalmaları veya yaralanmaları halinde
haklarında 3/11/1980 tarihli ve 2330
sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Sınır birliklerinde görevlerinin niteliği icabı
kazandan yemek suretiyle iaşelerinin temini mümkün olmayan erbaş ve erlere
31/5/1989 tarihli ve 3566 sayılı Kanun uyarınca tayın bedeli verilir. Tayın
bedelinin aylık tutarı 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi
Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edilen ANKARA mahallî rayici üzerinden
hesap edilir.
Sınır birliklerinde görevli personel; 1918[1]
sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun müsadir ikramiyesiyle
ilgili 60 ıncı maddesi hükümlerinden aynen yararlanırlar.
GEÇİCİ MADDE 1
- Doğu ve Güneydoğu sınırlarının korunması ve güvenliğinin sağlanması görevi
Kara Kuvvetleri Komutanlığınca fiilen devir alınıncaya kadar; Jandarma Genel
Komutanlığı sorumluluğundaki sınır bölgelerinde görevli jandarma birlikleri, bu
görevlerini, 2803 sayılı Kanun ile Jandarma Teşkilâtı Görev ve Yetkileri
Yönetmeliği hükümleri uyarınca yerine getirir.
MADDE 15 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 16 - (Değişik:RG-22/02/2006-26088) Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Savunma Bakanı,
İçişleri Bakanı, Maliye Bakanı ve Gümrük Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan
birlikte yürütür.
[1]
4926 sayılı kanun ile yürürlükten kaldırılmış olup, ikramiyeler mer'i mevzuatın
35 inci maddesinde işlenmiştir.