Karayolu ile Uluslar arası Eşya Taşıyan Araçların Seyir Konaklama Denetleme Güvenlik ve Gümrük işlemlerine Ait Yönetmelik (Mülga)
KARAYOLU İLE
ULUSLARARASI EŞYA TAŞIYAN ARAÇLARIN SEYİR, KONAKLAMA, DENETLEME, GÜVENLİK VE
GÜMRÜK
İŞLEMLERİNE
AİT YÖNETMELİĞİN YÜRÜRLÜKTEN
KALDIRILMASINA DAİR
YÖNETMELİK
Karar Sayısı :
2010/786
28.08.2010 tarih ve 27686 sayılı R.G.
Ekli
"Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıyan Araçların Seyir, Konaklama, Denetleme,
Güvenlik ve Gümrük İşlemlerine Ait Yönetmeliğin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair
Yönetmelik"in yürürlüğe konulması; Devlet Bakanlığının 9/7/2010 tarihli ve 9497
sayılı yazısı üzerine Bakanlar Kurulu'nca 27/7/2010 tarihinde
kararlaştırılmıştır.
MADDE 1 - 5/3/1993 tarihli ve 93/4207
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Karayolu ile Uluslararası
Eşya Taşıyan Araçların Seyir, Konaklama, Denetleme, Güvenlik ve Gümrük
İşlemlerine Ait Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 2 - Sayıştayın görüşü alınarak
hazırlanan bu Yönetmelik 1/3/2011 tarihinde
yürürlüğe girer.
MADDE 3 - Bu Yönetmelik hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
KARAYOLU
İLE ULUSLARARASI EŞYA TAŞIYAN ARAÇLARIN SEYİR, KONAKLAMA, DENETLEME, GUVENLİK
VE GUMRUK İŞLEMLERİNE AİT YONETMELİK
16.4.1 993 Tarih 21554
Sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan Yönetmelik Karar Sayısı 93/4207
Transit Karayolları Üzerinde TIR Denetleme ve Konaklama
Noktaları Kurulması
Hakkında Tebliğ
Genelgeler 1
Tasarruflu Yazılar 1
EkIi "Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıyan Araçların Seyir,
Konaklama, Denetleme, Güvenlik ve Gümrük işlemlerine Ait Yönetmelik"in
yürürlüğe konulması; Bakanlar Kurulu'nca 5.3.1993 tarihinde
kararlaştırılmıştır.
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı,
karayolu ile uluslararası eşya taşıyan araçların Türkiye'de seyrettikleri ve
bulundukları sürede uyacakları esaslar ile bu konuda görevli kamu kurum ve
kuruluşlarının hizmet, görev ve yetkilerini düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik karayoluyla
uluslararası eşya taşıyan yerli ve yabancı taşıtların, Türkiye hudutları
içerisinde seyir, konaklama, denetleme ve güvenliklerinin sağlanması ve gümrük
işlemleri bakımından tabi olacakları esasları kapsar.
Tanımlar
Madde 3- Uluslararası TIR Sözleşmesi
ile kanun, tüzük ve yönetmeliklerdeki tanımlar saklı kalmak üzere, bu
Yönetmelikte geçen;
a) TIR Sözleşmesi: Bakanlar Kurulunun 16.1.1985 tarihli, 85/8993 sayılı
Kararı ile 12 Mayıs 1985 tarihinden geçerli olmak üzere onaylanan "TIR Karneleri
Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi"ni,
b) TIR Karnesi: TIR Sözleşmesi sistemi içinde kullanılan ve IRU
(Uluslararası Karayolu Taşımacıları Birliği) tarafından basılarak üye ülkelerin
kullanımına sunulan karneyi,
c) Karayolu Taşıtı: Uluslararası eşya taşıyan motorlu araçlar ile bu
araçlar tarafından çekilmek üzere hazırlanmış her türlü römork ve yarı.
römorkları,
d) Taşıt Dizisi: Karayolunda, birbirlerini bir ünite halinde zincirleme
olarak takip eden taşıtları,
e) Konteyner: Taşımacılık
işlerinde kullanılan, 1972 Konteyner Sözleşmesine
uygun olarak imal edilmiş, konteyner onay plakasına sahip, sürekli ve uzun
sureli kullanılacak şekilde sağlam (büyük sandık, müteharrik sarnıç veya
benzerleri), bir kompartman teşkil edecek şekilde kısmen veya tamamen kapalı,
yol boyu aktarmaya gerek gösterilmeden, bir veya daha fazla taşıt tarafından
eşya naklini kolaylaştıracak şekilde özel olarak yapılmış, kolay yükleme ve
boşaltma yapılabilir, iki taşıt arasında aktarmaya müsait, iç hacmi en az bir
metreküp olan araçları.,
f) Eşya: TIR karnesi
himayesinde veya Türkiye'ye kara, hava, deniz veya demiryolu ile gelip,
karayolundan üçüncü ülkelere taşınan her türlü madde ve kıymetler ile
Türkiye'den ihraç edilen veya Türkiye'ye ithal olunan ve TIR araçları ile
taşınan malları.,
g) Giriş Vergi. ve Resimleri: İthalatta alınan gümrük vergi ve
resimleri tutarını,
h) Hareket Noktası Gümrük
İdaresi: TIR rejimi altında yükün tamamı veya bir kısmı ile ilgili uluslararası
taşımacılığın başladığı yerdeki Akit Taraflara ait gümrük idarelerini,
ı) Yol Boyu Gümrük İdaresi:
Bir karayolu taşıtının, taşıt dizisinin veya konteynerin bir TIR sistemi
sırasında hareket ve varış gümrük idareleri arasında kalan akit taraflara ait
gümrük idarelerini,
i) Varış Noktası Gümrük
İdaresi: TIR rejimi altında yükün tamamı veya bir kısmı ile ilgili uluslararası
taşımacılığın sona erdiği Akit Taraflardan birine ait gümrük idarelerini,
j) Giriş Gümrük İdaresi: TIR
karnesi himayesinde eşya taşıyan taşıtın, Akit Taraflardan birine uğradığı ilk
gümrük idaresini,
k) Çıkış Gümrük İdaresi: TIR
karnesi himayesinde eşya taşıyan taşıtın, ülkeden çıkışta bu ülkede uğradığı
son gümrük idaresini,
1) Denetleme ve Konaklama
Noktası Gümrük İdaresi: TIR Sözleşmesine uygun olarak yapılan taşımacılıkta,
ülke içinde güvenlik, seyir ve konaklama hususunda birlik ve gerekli kolaylığı.
sağlayan, denetleme yetkisini haiz gümrük idarelerini,
m) Ağır veya Havaleli Eşya:
Boyut ve ağırlıkları bakımından, kapalı bir karayolu taşıtı ile Taşınamayan,
yükün özelliği itibarıyla gümrük idaresi tarafından Taşıma için kolayca
bölünmesine imkan olmadığı (bölünemez yük) kanaatine varılan, yüklü durumdaki
ölçü ve ağırlıklarından en az birinin, aşağıda belirtilen;
Genişliği: 2.50. m'den fazla olan,
Yüksekliği: 4.00 m'den fazla olan,
Uzunluğu: Yüklendiği araç cinsi için izin verilen azami uzunluklardan
fazla olan,
Ağırlığı: Yüklendiği zaman (araç boş ağırlığı dahil); tek dingilde 13
tonu, iki dingilli bir aks grubunda 19 tonu ve/veya yüklenildiği aracın dingil
sayısına göre izin verilen toplam ağırlıkları aşan, dolayısıyla Özel Yük Taşıma
İzin Belgesi ile karayolunda taşınması mümkün olan her türlü eşyayı,
n) Kişi: Gerçek ve her türlü tüzel kişileri,
o) Yerleşim Bölgeleri: Şehir isimlerini. belirten yol levhaları
arasında kalan meskun mahali,
ö) Denetleme ve Konaklama
Noktaları: Taşıtların denetlendiği ve sürücülerin dinlenmek, geceyi geçirmek,
taşıtlarını parketmek ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak için inşa edilen ve bu
Tebliğde yer ve vasıfları belirlenmiş bulunan sosyal tesisleri,
p) Transit Yol: Uluslararası
eşya taşıyan taşıtların transit geçişlerinde ve ithal eşyası getirmeleri
halinde izleyecekleri yolları,
r) Bağlantı Yolu: Bu Yönetmelikte
belirlenmiş olan yükleme ve boşaltma noktalarını transit yollara bağlayan
yolları,
s) Yükleme ve Boşaltma
Noktaları: Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafından yükleme ve boşaltma
yapılmasına izin verilen yerleri,
ş) Park Yeri: Denetleme ve Konaklama noktalarında ayrılmış taşıt park
yerlerini;
t) Denetleme Belgesi: Hudut
giriş kapılarında verilip, çıkış kapılarında geri alınan ve denetleme
noktalarında yapılması. gereken işlemleri kapsayan belgeyi,
u) Karayolu Taşıtı Uygunluk
Belgesi: Karayolu ile uluslararası eşya taşımacılığı yapan taşıtların TIR
Sözleşmesi hükümlerine uygun olarak imal edildiğini gösterir, gümrük
başmüdürlükleri tarafından "iki yıllık" sürelerle verilen belgeleri,
ü) Kefil Kuruluş: TIR
sözleşmesinin 6 ncı maddesine uygun olarak, yetki devredilen kuruluşu,
ifade eder.
Güzergahlar, Yükleme ve Boşaltma Noktaları. ile Bunların Transit ve
Bağlantı yolları:
Tasarruflu Yazılar 1
Madde 4- Yabancı plakalı karayolu
taşıtları ile yabancı malı Türkiye'den transit olarak geçiren Türk plakalı
taşıtların takip edecekleri transit ve bağlantı yolları ile yükleme ve boşaltma
noktaları; Maliye ve Gümrük Bakanlığınca Genelkurmay Başkanlığı, İçişleri,
Ulaştırma, Bayındırlık ve İskan Bakanlıklarının olumlu görüşü alınarak tesbit
edilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır.
TIR denetleme ve konaklama noktaları arasındaki uzaklığın tesbiti
Madde 5: TIR denetleme ve konaklama
noktalarının aralarındaki mesafe ve buna göre bulunacakları mahallerin
tespitinde bir TIR sürücüsünün 24 saat içinde 9 saatten fazla araç
kullanamayacağı, azami 5 saat araç kullandıktan sonra en az 30 dakika dinlenmek
zorunda olacağı, ayrıca, TIR denetleme ve konaklama noktaları arasındaki
mesafelerin tespitinde, yol durumları ile bölgede olabilecek elverişsiz hava
şartları da dikkate alınır.
TIR denetleme ve konaklama noktalarının mevkilerinin tesbiti
Madde 6: TIR denetleme ve konaklama
noktalarının mevkilerinin tesbitinde, yoğun iskan bölgelerinin ve gümrük
sahalarının dışında, varsa bölge trafik istasyonları civarında olmasına özen
gösterilir.
Ayrıca, sınır bölgelerinde yığılma durumlarının karşılanabilmesi, giriş
çıkış yapan araçların bakım ihtiyaçları ve sürücülerin dinlenmesi için, hudut
kapıları yakınlarında da TIR denetleme ve konaklama noktaları tesis edilir.
Denetleme ve konaklama noktalarında aranacak nitelikler
Madde 7- TIR denetleme ve konaklama
noktası olarak otoyollar üzerinde karayolları trafik mevzuatı vasıf ve
şartlarına uygun şekilde tesis edilecek veya transit karayolları üzerinde
seçilecek yerler ayrıca, aşağıdaki tesis ve özellikleri taşımak zorundadır.
a) Güvenlik ile gümrük ve
gümrük muhafaza personeli için çalışma yerleri,
b) Yurtiçi ve yurtdışı
görüşmelere açık telefon ve diğer haberleşme tesisleri,
c) Yol güzergahında, Maliye ve
Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek en az üç denetleme ve konaklama noktasında
18 m boyunda 60'ar tonluk kantar,
d) Kapalı ve açık sundurma ve
yükleme-boşaltma rampası,
e) En az 50 araçlık sağlam
zeminli (beton, asfalt veya parke taşı kaplamalı) TIR aracı park yeri,
f)
En az 20
yataklı ikinci sınıf otel,
g)
Yeteri katar
duş, WC ve lavabo,
h)
Kafeterya,
kantin, dinlenme salonu,
i)
Akaryakıt ikmal
tesisi
j) Bakım servisi (kanallı),
kurtarıcı, yedek parça satış yeri,
k) Yeteri kadar yangın söndürme
araç ve gereci
l) Park yeri ve tesislerin
etrafında güvenliği sağlayacak çevre duvarı veya tel örgü.
Ancak, otoyollar dışında transit karayolları üzerinde seçilecek ve
geçici olarak hizmet görecek TIR Denetleme ve Konaklama Noktalarında birinci
fıkranın (c ) ve (d) bentlerinde belirtilen tesislerin mevcudiyeti
aranmayabilir.
Otoyollar üzerindeki denetleme ve konaklama noktalarının tesisi
Madde 8: Otoyollar üzerinde
Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilen servis alanlarının hangilerinde
TIR denetleme ve konaklama noktalarının tesis edileceği, İçişleri Bakanlığı ile
Maliye ve Gümrük Bakanlığının uygun görüşleri alınmak suretiyle Bayındırlık ve
İskan Bakanlığınca belirlenir ve Resmi Gazete'de yayımlanır. Bunların
projelendirme ve inşaası Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yapılır.
Bir otoyolun üzerindeki TIR denetleme ve konaklama noktalarının
işletmeye girmesi ve hizmete açılması ile daha önce aynı hizmeti yapmakta
olanlar hizmetten çıkarılır. Bu husustaki değişiklik Bayındırlık ve İskan
Bakanlığınca yapılır. Bu değişikliklerden ilgili Bakanlık ve Kuruluşlar,
uygulamaya geçiş tarihi de belirtilerek, önceden haberdar edilir.
Servis alanlarının işletilmesi ile ilgili esaslar, Bayındırlık ve İskan
Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Transit karayolları üzerindeki denetleme ve konaklama noktaları
Madde 9- Otoyolların henüz inşaası
tamamlanıp hizmete girmediği bölgelerde, TIR güzergahı durumunda bulunan
transit karayolları üzerinde, gerçek ve tüzel kişilere ait seçilecek uygun
tesislerden geçici TIR denetleme ve konaklama noktası olarak yararlanılır.
Transit karayolları üzerindeki denetleme ve konaklama noktalarının
seçimi esasları
Madde 10-Otoyollar yapılıp hizmete
girinceye ve bu yollar üzerinde TIR denetleme ve konaklama noktaları tesis
edilip işletmeye açılıncaya kadar, transit karayolları üzerindeki gerçek ve
tüzel kişilere ait park yerlerinden geçici TIR denetleme ve konaklama noktası
olarak istifade edilecek olanların seçimi aşağıdaki usule göre yapılır:
a) İlin Valisi veya Vali
Yardımcısı başkanlığında, İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Alay Komutanlığı,
Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü, Maliye ve Gümrük Bakanlığı İl yetkili
temsilcileri ile İl Karayollarının Bölge Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan bir
heyet teşkil edilir.
b) (a) bendine göre oluşturulan
heyet tarafından, 7 nci maddede belirtilen TIR Denetleme ve Konaklama Noktası
nitelikleri esas alınmak suretiyle, o bölgede seçilecek geçici TIR denetleme ve
konaklama noktası nitelikleri tespit edilir. Bu tespitte, o bölgede mevcut ve
ilerde olabilecek TIR trafik yoğunluğu ve buna göre orada park etmek durumunda
olabilecek TIR sayısı gözönünde tutulur.
c) (a) bendine göre oluşturulan
heyet tarafından tespit edilen nitelikler ve diğer şartlar, mahalli basın ve
yayın araçları ile ilan edilir. Verilmiş olan başvuru süresinin bitiminde talip
olan kişilere ait tesisler heyetçe yerinde incelenerek istenilen nitelik ve
şartlara uygun olanlar belirlenir.
d) Yapılan incelemede, aranan
kapasite ve şartları genelde karşılamakla beraber, 7 nci maddenin (a) ve (l)
bentlerinde belirtilen hususlarda noksanı olanlardan, bu noksanlarını en çok üç
ay zarfında tamamlamayı taahhüt edenler, seçime girme hususunda istenilen
nitelik ve şartlara sahip kabul edilebilir.
e) Uygunluğu tespit edilen
geçici TIR denetleme ve konaklama noktası olmaya talip yer sayısının birden
fazla olması halinde, nihai seçim, usulüne göre noter huzurunda kur'a çekmek
suretiyle yapılır.
f) Bölgede seçilmiş olan geçici
TIR denetleme ve konaklama noktasının kapasite bakımından ihtiyacı
karşılayamaması halinde, o bölgede aynı usulle ikinci bir geçici TIR denetleme
ve konaklama noktası seçilebilir.
Bu suretle tespit edilen tesislere en çok beş yıl için TIR denetleme ve
konaklama yeri işletme ruhsatı ilgili valilikçe verilir.
Bunlara verilecek işletme ruhsatı sürelerinin tespitinde, otoyollar
üzerinde bulunan ve bunların yerine hizmete girecek olan servis alanlarının
işletmeye girecekleri tarihler gözönünde bulundurulur.
Bu tarihler, geçici TIR denetleme ve konaklama noktalarının seçimi için
oluşan heyetçe sorulması halinde, Karayolları Genel Müdürlüğünce bildirilir.
Beş yıllık sürenin dolması halinde, ihtiyaç ve şartlarda meydana gelen
değişiklikler dikkate alınarak, yeniden belirlenecek nitelik ve şartlara göre
yeni bir seçim yapılır. Bu seçime önceki tesis de katılabilir.
Daha önce kaçakçılık olaylarına karışmış oldukları mahkemelerce tespit
edilenlere işletme ruhsatı verilmez.
İşletme ruhsatının iptalini gerektiren haller
Madde 11- İşletme ruhsatının
verilmesinde tespit edilmiş olan şart ve nitelikleri kaybedenler ile herhangi
bir kaçakçılık olayına karıştıkları mahkemece tespit edilen kişilerin TIR
denetleme ve konaklama noktası işletme ruhsatları ilgili Valiliklerce iptal
edilir.
Transit karayolları üzerindeki denetleme ve konaklama noktalarında
değişiklik yapılması
Madde 12- Beliren ihtiyaca göre
transit karayolları üzerindeki TIR denetleme ve konaklama noktaları ile bu
noktalarda bilahare yapılacak ek ve değişiklikler; Genelkurmay Başkanlığı,
Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığının uygun görüşleri
alınmak suretiyle, İçişleri Bakanlığınca tespit edilir ve Resmi Gazete'de
yayımlanır.
Türk ithal ve ihraç malları için yükleme ve boşaltma noktaları ile
takip edilecek yollar
Madde 13- Türk ihraç mallarını
taşıyan Türk plakalı taşıtlar bu güzergahlara bağlı kalmak zorunda değildir.
Ancak, gerekli görüldüğü hallerde bu güzergahı takip mecburiyeti, İçişleri
Bakanlığınca geçici olarak konulabilir.
Türk ithal ve ihraç mallarını taşıyacak olan Türk veya yabancı plakalı
araçların yükleme ve boşaltma noktaları ile takip edecekleri yollar ve bu
yollarda beliren ihtiyaca göre yapılacak değişiklikler; Genelkurmay Başkanlığı,
İçişleri Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının
(Karayolları Genel Müdürlüğünün) olumlu görüşleri alınmak suretiyle, Maliye ve
Gümrük Bakanlığı tarafından tespit edilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır.
Maliye ve Gümrük Bakanlığının ilgili gümrük idareleri tarafından kendi
görev alanları içinde, belirlenmiş noktalar dışında da yükleme ve boşaltma
yapılmasına izin verilebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Polis ve Gümrük İdaresi Tarafından Yapılacak İşlem ve Denetleme
Hudut
Kapılarında Denetleme
Madde 14- Türkiye'ye giren ve
belirtilen güzergahta seyrederek çıkış noktalarından ülkeyi terk eden veya
boşaltma noktalarına erişen, uluslararası eşya taşıyan araçlara ilişkin işlem
ve denetlemeler bu Yönetmelik çerçevesinde görevli polis vasıtasıyla yapılır.
Hudut kapılarında yapılacak denetlemeye ilişkin esaslar
Madde 15- Hudut kapılarında denetleme
aşağıdaki esaslara göre yapılır
a) Hudut kapılarından gümrük
sahasına giren araç sürücüleri ve yardımcıları hakkında 5682 sayılı Pasaport
Kanununun 8
nci maddesi ile 5683 sayılı Yabancıların Türkiye'de ikamet ve Seyahatleri
Hakkında Kanunun 19
ncu maddesine göre gerekli inceleme yapılır.
b) Girişine mani bir hali
olmadığı tespit edilen sürücünün pasaportuna ve düzenlenecek iki nüsha TIR
denetleme belgesine giriş damgası vurulur ve gümrüğe ibraz edilmek üzere araç
sürücüsüne verilir.
c) Hudut kapılarına çıkış
yapmak üzere gelen yerli ve yabancı TIR sürücülerinin, 5682 sayılı Pasaport
Kanununun 7.ve 22 nci maddelerine göre durumları incelenir ve çıkışlarına mani
hali bulunmayanların pasaportlarına çıkış damgası vurulur. TIR denetleme
belgesine aracın çıkış tarihi, saati yazılır, mühürlenip imzalanır ve gümrüğe
ibraz edilmek üzere araç sürücüsüne verilir.
d) Türk mahkemeleri veya
yetkili diğer kuruluşlar tarafından 5682 sayılı Pasaport Kanununun 7
ve 22 nci maddelerine göre yurt dışına çıkması yasaklananların çıkışlarına
mani olunur ve ilgili makama teslim edilir.
Gümrük işlemlerinden önce polis işlemlerinin yapılması
Madde 16-TIR araçlarının hudut
kapılarından giriş ve çıkışlarında polisle ilgili işlemler bitirilmeden gümrük
işlemlerine başlanmaz.
Güzergahta, denetleme ve konaklama noktalarında denetleme
Madde 17-Güzergahta, denetleme ve
konaklama noktalarında yapılacak denetleme ve işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Denetleme ve konaklama
noktasına gelen TIR sürücüsü burada bulunan polise denetleme belgesini verir.
Bu belgeyi alan polis, bir önceki noktadan bu noktaya zamanında gelinip
gelinmediğini kontrol eder. Bu noktaya gelişte bir gecikme varsa bunun
nedenlerini ve belgelenmesini ister. TIR'ın bu noktadan hareket ettiği tarih ve
saati TIR denetleme belgesine işler, ad ve soyadını yazdıktan sonra
mühürleyerek imzalar.
b) Denetleme ve konaklama
noktalarında kontrol edilen araçlar İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanacak
denetleme defterine kaydedilir.
c) Denetleme ve konaklama
noktaları arasındaki güzergahı izlemeyen ve makul bir sebep olmaksızın bu
noktalar arasında verilen sürat ve zaman sınırlamasını ihlal eden sürücüler
hakkında 1615 sayılı Gümrük Kanununun 156
nci[1]
maddesine göre işlem yapılmak üzere denetleme belgesine gerekli meşruhat
verilir. Ayrıca, trafik kurallarını ihlal edenler hakkında genel hükümler
saklıdır.
d) Polis tarafından TIR aracına
gümrük yetkililerince vurulan bandaj veya mühürlerin sağlam olup olmadığı, araç
brandalı ise bunda herhangi bir yırtık veya kesik olup olmadığı kontrol edilir.
e) Taşıt üzerindeki gümrük
mühürünün veya bandajın bozuk olması veya kopması veya kaçakçılık ihbarının
vuku bulması halinde zabıt tutularak en yakın gümrük idaresine haber verilir ve
taşıt gümrük idaresince görevlendirilecek personele teslim edilir. Haber
verilen gümrük idaresi, en geç 24 saat içinde personelini göndererek aracı
teslim almakla yükümlüdür. Yapılan işlemin sonucu, gümrük idaresi tarafından
aracı teslim alan makama yazı ile bildirilir.
Güvenlik önlemlerini almaya yetkili merci
Tasarruflu Yazılar 1-------------------------------------
Madde
18- TIR güzergahı
boyunca gerektiğinde diğer güvenlik önlemleri İçişleri Bakanlığı tarafından
alınır.
Kaza ve arıza durumunda araçların çekilmesi
Madde 19- Kaza ve arıza nedeniyle
yoluna devam edemeyen taşıtların denetleme ve konaklama noktalarına veya diğer
onarım yerlerine çekilmesi; öncelikle denetleme ve konaklama noktalarındaki
çekme ve kurtarma araçlarıyla, bu mümkün olmadığı takdirde özel şahıslara ait
kurtarıcılarla veya bu mahaldeki en yakın kamu kuruluşları kurtarıcıları ile
sağlanır.
Gümrük idaresi tarafından yapılacak işlem ve denetleme
Madde 20- Gümrük idaresi tarafından yapılacak işlem ve denetlemelerin
ne şekilde icra edileceği ve bu hususta yapılması gereken değişiklikler, ilgili
bakanlık ve kuruluşların olumlu görüşleri alınmak suretiyle Maliye ve Gümrük
Bakanlığı'nca tesbit edilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır.
TIR Uygulama Tebliği
------------------------------------
ÜÇÜNÇÜ BÖLÜM
Müşterek Hükümler
Türkiye'ye mal getiren ve Türkiye'de yükleme yapan araçların
denetlenmesi
Madde 21- Bu Yönetmelikte belirtilen
boşaltma noktalarına boşaltma yapmak üzere hudut kapılarından giriş yapan ve
yükleme noktalarından Türk ihraç mallarını nakledecek yabancı plakalı TIR
kamyonları ile Türk hava ve deniz limanlarına veya demiryolu istasyonlarına
gelen transit malları üçüncü ülkelere taşıyacak Türk plakalı TIR kamyonları da
güzergahlarda bu denetleme ve konaklama noktalarında bu Yönetmelikte belirtilen
esaslara göre denetlenir.
Güzergah katetme süresinin tespiti
Madde 22- Uluslararası eşya taşıyan
araçların Türkiye'ye girişlerinden çıkışlarına kadar takip edecekleri güzergah
ile denetleme ve konaklama noktaları arasındaki mesafeleri ne kadar zamanda
katedecekleri, mevsime ve yol şartlarına göre Maliye ve Gümrük bakanlığı ile
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın olumlu görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı
tarafından tesbit ve ilan edilir. Bu durum Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'na ve dış ülkelerdeki yabancı TIR firmalarına
duyurulmak üzere de Dışişleri Bakanlığı'na bildirilir.
TIR sürücülerinin uymak zorunda olduğu yasaklar
Madde 23-TIR sürücüleri aşağıdaki
hususlara uymak zorundadır:
a) Uluslararası eşya taşıyan TIR araçları askeri yasak bölgelerde
duramazlar. Bu taşıtların askeri tesis, birlik ve kurumların yakınında park
etmeleri, film ve fotoğraf çekmeleri yasaktır.
b) Uluslararası eşya taşıyan TIR araçları Maliye ve Gümrük
Bakanlığı'nca ilan edilen güzergahların dışında hareket edemezler.
c) TIR sürücüleri denetleme ve konaklama noktalarına kendilerine
bildirilen müddetler içinde gelmeye ve Türkiye'de izledikleri güzergahların
genel geçiş süresine uymaya mecburdurlar.
d) Türkiye'den transit geçen araçlar, yerleşim bölgelerinde duramazlar
ve park edemezler. TIR sürücüleri, giriş esnasında gümrük idareleri tarafından
işlemleri bitirilip de gümrüklü sahayı terkederken, aracın ön camına
yapıştırılan ve araçların yerleşim bölgeleri içinde duramayacağını belirtir
uyarı levhasını ülkeyi terkedene kadar aynen muhafaza ederler.
e) Denetleme ve konaklama
noktaları dışında arıza, kaza, yol yapımı, yol kapanması ve hastalanma gibi
nedenlerle park etmek mecburiyetinde kalan taşıt sürücüleri en yakın emniyet,
jandarma veya gümrük teşkilatına başvurarak gecikme sebeplerini tevsik eden bir
belge almak zorundadır.
f) Yukarıdaki hususlara
aykırı hareket eden TIR araç sürücülerinin, 1615 sayılı Gümrük Kanununun 156
ncı maddesine[2]
göre para
cezası ile cezalandırılmalarını teminen denetleme belgesine gerekli
meşruhat verilir.
Verilen para cezaları bu
eylemlerin diğer mevzuat gereğince suç teşkil etmesine ve cezalandırılmalarına
engel teşkil etmez.
Yönetmelik esaslarının
ihlali halinde yapılacak işlemler
Madde 24- Bu Yönetmeliğin öngördüğü
hususlara taşıyıcı firma ve sürücüleri tarafından riayet edilmediğinin gümrük
veya polis yetkililerince tesbiti halinde durum valilikler tarafından
gerekçeleri ile birlikte derhal İçişleri Bakanlığı ile Maliye ve Gümrük
Bakanlığı'na bildirilir. İçişleri Bakanlığı bu hususu Dışişleri Bakanlığına
iletir. Dışişleri Bakanlığı bu ihlalleri, vakit geçirmeden ilgili devlete ve
TIR'ın bağlı bulunduğu firmaya tebliğ eder. Uyarıya rağmen ihlallerde ısrar
eden araç sürücülerinin Türkiye'ye bir daha girmemeleri için İçişleri Bakanlığı
tarafından 5682 sayılı Pasaport Kanununa
göre işlem yapılır.
Uyulması gerekli esasların duyurulması
Madde 25- Uluslararası eşya taşıyan
sürücülerin güzergahla ilgili olarak bilmeleri ve riayet etmeleri gerekli
görülen hususlar, İçişleri Bakanlığı'nın teklifi üzerine Dışişleri Bakanlığı
tarafından ilgili devletlere duyurulur.
Mülki amirlerin görev ve yetkileri
Madde 26- Hudut kapıları ile
denetleme ve konaklama noktalarında görevli kami kuruluşlarının teknik konular
dışındaki işlemleri ve birbirleriyle ilişkileri ilgili vali veya kaymakamlar
tarafından düzenlenir.
İstatistiki bilgiler
Madde 27: Hudut kapılarından giriş ve
çıkış yapan TIR araçlarının miktarını, hangi devletlere ait olduğunu ve alınan
geçiş ücreti tutarlarını gösterir aylık rapor, gümrük kapılarında görevli mülki
amirler tarafından her ay aksatılmadan İçişleri, Maliye ve Gümrük ve Ulaştırma
Bakanlıkları ile Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığına bildirilir.
Park ücreti
Genelgeler 1 2
Madde 28~ TIR denetleme ve konaklama
noktalarındaki park ücreti, ilgili bakanlık ve kuruluşlarla koordine edilerek
her yıl Aralık ayı içinde Maliye ve Gümrük Bakanlığı'nca tesbit edilir.
Yürürlükten kaldırılan
hükümler
Madde 29- Bakanlar Kurulunun
19.8.1983 tarihli ve 83/6987 sayılı Kararı ile yürürlüğe konulan Karayolu ile
Uluslararası Eşya Taşıyan Araçların Seyir, Konaklama, Denetleme, Uygulama ve
Güvenlik İşlemlerine Ait Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1- Bu Yönetmelikte kurulması öngörülen denetleme sistemi
faaliyete geçinceye kadar, güzergah boyu denetlemeleri, İçişleri Bakanlığı
tarafından mevcut mevzuat hükümlerine göre yürütülür.
Yürürlük
Madde 30- Sayıştay'ın görüşü alınarak
hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 31- Bu Yönetmelik hükümlerini
Bakanlar Kurulu yürütür.
[1] Mer'i 4458 sayılı Kanunun
241 inci maddesi
[2] Mer'i 4458 sayılı Kanunun
241 inci maddesi