Kontrole Tabi Kimyasal Maddeler Hakkında Yönetmelik
Kontrole Tabi
Kimyasal Maddeler Hakkında Yönetmelik
Sağlık Bakanlığından: 16.06.2004 tarihli, 25494
sayılı R.G.
Genelgeler 1 2 Tasarruflu
Yazılar 1 2
ü İthalat
İşlemleri Madde
6
ü İhracat
İşlemleri Madde
8
ü İthalat
ve İhracat İşlemlerinde Aranacak Diğer Belgeler Madde 9
ü Kontrole
Tabi Kimyasal Maddelerin Transiti Madde
12
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki
Dayanak, Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı,
yasadışı uyuşturucu ve/veya psikotrop madde imalinde sıkça kullanılan ve/veya
kullanılma potansiyeli olan kimyasal madde/prekürsörlerin yasal ticaretlerinin
ve yasal amaçlarla kullanımlarının denetimine ilişkin kontrol tedbirlerinin
düzenlenmesidir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik , yukarıda
belirtilen amaç çerçevesinde , kontrole tabi kimyasal madde/prekürsörler ile,
bunların, yüzde oranları herhangi bir limitle sınırlandırılmaksızın kolaylıkla
izole edilerek çıkartılıp kullanımlarına imkan veren her türlü karışımlarının
üçüncü bir ülkeye gidişleri esnasında, Türkiye'den transit sevkiyatları ile
serbest bölgelere giriş ve çıkışları da dahil olmak üzere ithalat ve
ihracatları ile Türkiye'deki ticari ve ticari olmayan tüm hareketlerinin
denetimini kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik; 13/12/1983
tarihli ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin (d) bendi ile 43 üncü maddesine
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık; Sağlık
Bakanlığını,
b) Listelenmiş madde;
kolaylıkla izole edilerek çıkartılıp kullanımlarına imkan vermeyen karışımlar
ve halihazırda uygulanabilen yollarla yeniden elde edilemeyen karışımlar ile bu
şekildeki farmasötik preparatlar ve diğer preparatlar hariç olmak üzere,
Yönetmelik ekinde sıralanan maddeleri ve bunların karışımlarını ve doğal
haldeki ürünlerini,
c) Listelenmemiş madde; ekte
yer almamakla birlikte yasadışı uyuşturucu ve/veya psikotrop madde imalinde
kullanılmış olduğu tespit edilmiş ve edilecek olan maddeleri,
d) Kontrole tabi kimyasal
madde/prekürsör; Yukarıda tanımı yapılan listelenmiş maddeler ve listelenmemiş
maddeleri,
e) Pazara sunum; kontrole
tabi kimyasal madde/prekürsörlerin bedelli veya bedelsiz temin edilmesi,
imalatı, işlenmesi, ithalat ve ihracatı da dahil olmak üzere ticareti, dağıtımı
ve depolaması gibi diğer ilgili faaliyetleri,
f) Operatör; kontrole tabi
kimyasal madde/prekürsörlerin pazara sunumu faaliyetlerinde bulunan gerçek veya
tüzel kişiyi,
g) Distribütör;
kontrole tabi kimyasal madde/prekürsörlerin satışını yapmak üzere yurtdışından
ve/veya serbest bölgeden getiren, ancak gümrük işlemlerini kendisi yapmayıp
gümrükte operatöre devir etmek suretiyle satışını gerçekleştiren gerçek ve
tüzel kişiyi,
h) Kontrole Tabi Maddelerin
İthaline Mahsus Ruhsatname-Uluslararası İthalat Permisi; kontrole tabi kimyasal
maddeler/prekürsörlerin yurtdışından ithalatı için Bakanlıkça düzenlenen,
kendinden kopyalı, toplamı 5 nüsha olan ve her bir nüshasının nasıl işlem
göreceği üzerinde kayıtlı bulunan yeşil renkli belgeyi,
e) Kontrole Tabi Kimyasal
Maddelerin Fiili İthalatında Gümrük İdarelerinde Kullanılmaya Mahsus
Ruhsatname-Yurtiçi Permi; yurtdışından kontrole tabi kimyasal
maddeler/prekürsörlerin ithalatı için Bakanlıkça düzenlenen Kontrole Tabi
Maddelerin İthaline Mahsus Ruhsatname-Uluslararası Permiye istinaden, söz
konusu maddeyi gümrükleme işlemini de yapmak suretiyle alan operatör adına
düzenlenen, toplamı 3 nüsha olan ve her bir nüshasının nasıl işlem göreceği
üzerinde kayıtlı bulunan beyaz renkli belgeyi,
ı) Kontrole Tabi Maddelerin
İhracına Mahsus Ruhsatname-İhraç Permisi; kontrole tabi kimyasal
maddeler/prekürsörlerin yurtdışına ihracatı ve/veya serbest bölgeye çıkışı için
Bakanlıkça operatör adına düzenlenen, kendinden kopyalı, toplamı 5 nüsha olan
ve her bir nüshasının nasıl işlem göreceği üzerinde kayıtlı bulunan pembe
renkli belgeyi,
l) Kılavuz; yetkili
otoriteler ile operatörler arasında işbirliğini kolaylaştırmak amacıyla
Bakanlıkça yapılacak düzenlemeyi
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Pazara Sunumun İzlenmesi
Belgelendirme ve Etiketleme
Madde 5- Kontrole tabi kimyasal
madde/prekürsörlerin bulunduğu ambalajlar, üreticisi tarafından, ticari adının
yanı sıra kontrole tabi kimyasal madde/prekürsörlerin tam kimyasal adı,
ağırlığı/hacmi, karışım olduğu takdirde karışımda yer alan kontrole tabi
kimyasal madde/prekürsörlerin yüzde oranı ve ambalaj içerisinde bu orana
karşılık gelen ağırlığı/hacmi, üreticiye ait bilgiler, üretim tarih ve serisini
gösterir bilgiler, işaretler ,uyarıcı bilgiler ve üretici firmanın uygun
bulacağı diğer ifadelerin de bulunduğu etiketlerle tanımlanır.
Etiketler ambalajlar
üzerinden herhangi bir şekilde kolayca çıkarılabilir nitelikte olmamalıdır.
Kontrole tabi kimyasal
madde/prekürsörlerin yurtiçinde herhangi bir şekilde üretiminin vaki olması
halinde, bu maddelerin piyasaya sürülmesine ve/veya üreticisi tarafından
faaliyetlerinde kullanılmasına ilişkin tüm işlemler belgelendirilmiş olacaktır.
Özellikle fatura, kargo
manifestosu, idari belgeler, nakliye, depolama, söz konusu maddelere ve bu
maddelerin kullanıldığı ürüne ait üretim raporları ve diğer ticari belgeler,
operatör tarafından denetimi kolaylaştırıcı gerekli tedbirler alınmış
sistematik bir düzen içerisinde Bakanlıkça talep edildiği zaman ibraz etmek
ve/veya yerinde görülmek üzere işlemin yapıldığı takvim yılının bitiminden
itibaren beş yıllık bir süre için muhafaza edilmek zorundadır.
Yurtdışından ithal edilmiş
olan kontrole tabi kimyasal madde/prekürsörlerin, yurtiçinde yeniden ambalajlanarak
satışa sunulması ayrıca izne tabidir ve yukarıda belirtilen etiketleme
bilgilerinde yapılan işlemlere ilişkin kayıtlar da yer almalıdır.
İthalat İşlemleri
Madde 6- Kontrole tabi kimyasal
maddeler/prekürsörlerin ithalatı, Bakanlık tarafından düzenlenecek Kontrole
Tabi Maddelerin İthaline Mahsus Ruhsatname-Uluslararası İthalat Permisi veya
gümrükte devir ile alınacaksa Kontrole Tabi Kimyasal Maddelerin Fiili
İthalatında Gümrük İdarelerinde Kullanılmaya Mahsus Ruhsatname -Yurtiçi Permi
ve yine Bakanlıkça onaylanacak ilgili Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği[1] ekinde bulunan formata uygun hazırlanan onaylanmış Kontrol Belgeleri ve
onaylanmış proforma fatura/fatura örneklerinin ilgili gümrük idaresine ibraz
edilmesi suretiyle operatör tarafından gerçekleştirilir.
İthalatı gerçekleştirilen
kontrole tabi kimyasal madde/prekürsörün ithalatına ilişkin gümrük giriş
beyannameleri örnekleri ile birlikte Kontrole Tabi Maddelerin İthaline Mahsus
Ruhsatname-Uluslararası İthalat Permisi D Nüshası ve/veya Kontrole Tabi
Kimyasal Maddelerin Fiili İthalatında Gümrük İdarelerinde Kullanılmaya Mahsus
Ruhsatname-Yurtiçi Permi C Nüshası ilgili Dış Ticarette Standardizasyon
Tebliği'nde de belirtildiği üzere ithalatın gerçekleşmesini takiben 15 gün
içerisinde, adına belge tanzim edilmiş sorumlu gerçek ve/veya tüzel kişi
tarafından Bakanlığa ulaştırılması zorunludur.
Operatör, kontrole tabi
kimyasal madde/prekürsörlerle ilgili olarak saklanması zorunlu olan belgelerin
tümünü, denetimi kolaylaştırıcı sistematik bir düzen içerisinde Bakanlıkça
talep edildiği zaman ibraz etmek ve/veya yerinde görülmek üzere beş yıllık bir
süreyle muhafaza eder.
İthalatı gerçekleştirilen
kontrole tabi kimyasal madde/prekürsörlerin sarfiyat ve stoklarına ilişkin
bilgi ve belgeler, aylık periyotlar halinde Bakanlığa gönderilir.
Son Kullanıcı Beyannamesi
Madde 7- Kontrole tabi kimyasal
madde/prekürsörlerin bedelli/bedelsiz hareketlerinin konu olduğu her işlemde,
formatı Bakanlık tarafından belirlenen Son Kullanıcı Beyannamesi, bir sonraki
operatörden temin edilerek bir önceki operatör tarafından, denetimi
kolaylaştırıcı gerekli tedbirler alınmış sistematik bir düzen içerisinde
Bakanlıkça talep edildiği zaman ibraz etmek ve/veya yerinde görülmek üzere beş
yıllık bir süre saklanması zorunludur.
İhracat İşlemleri (020.ihr)
Genelgeler 1
Madde 8 - Kontrole tabi kimyasal
maddeler/prekürsörlerin ihracatı, Bakanlık tarafından düzenlenecek Kontrole
Tabi Maddelerin İhracına Mahsus Ruhsatname- İhraç Permisi'nin ilgili gümrük
idaresine ibraz edilmek suretiyle operatör tarafından gerçekleştirilir.
İhracatı gerçekleştirilen
kontrole tabi kimyasal madde/prekürsörün ihracına ilişkin gümrük çıkış
beyannameleri örnekleri ile birlikte Kontrole Tabi Maddelerin İhracına Mahsus
Ruhsatname-İhraç Permisinin D Nüshasının ihracatın gerçekleşmesini takiben 15
gün içerisinde, adına belge tanzim edilmiş sorumlu gerçek ve/veya tüzel kişi
tarafından Bakanlığa ulaştırılması zorunludur.
İhracatı gerçekleştirilen
kontrole tabi kimyasal madde/prekürsörün sarfiyat ve stoklarına ilişkin bilgi
ve belgeler, Bakanlığa gönderilir.
İhracatçı kontrole tabi
kimyasal madde/prekürsörlerle ilgili olarak saklanması zorunlu olan belgelerin
tümünü, denetimi kolaylaştırıcı sistematik bir düzen içerisinde Bakanlıkça
talep edildiği zaman ibraz etmek ve/veya yerinde görülmek üzere 5 yıl süreyle
muhafaza eder.
İthalat ve İhracat
İşlemlerinde Aranacak Diğer Belgeler
Madde 9 - Yukarıda belirtilen ithalat
ve ihracat belgelerinin onaylanabilmesi ve/veya düzenlenebilmesi için gerekli
olan diğer bilgi ve belgeler, kılavuzda gösterilir.
Başvuru sahibinin ilk
başvurusu ise, Bakanlıkça yapılacak/yaptırılacak, yerinde denetim de dahil
olmak üzere, inceleme, araştırma ve değerlendirme neticesinde, başvuru
sahibinin söz konusu kontrole tabi kimyasal maddeyi beyan ettiği ithalat amacı
dışında kullanmayacağına kanaat getirilir ve bildirilen faaliyetlerini yürütmeye
yeterli personel, ekipman ve donanımına sahip olduğu tespit olunur ise,
Bakanlıkça, ithalat için gerekli belgeler düzenlenir/onaylanır.
Kaçakçılık ve/veya yasadışı
uyuşturucu trafiğine ilişkin herhangi bir suçtan sabıkası bulunan gerçek
kişiler ile bunların kurucusu, yöneticisi ya da ortağı bulunduğu tüzel kişilere
ithalat ve/veya ihracat izni verilmez.
Belirtilen suçlarla ilgili
olarak haklarında açılmış adli kovuşturma ya da dava bulunan kişilere de,
haklarında takipsizlik ya da beraat kararı verilinceye kadar ithalat ve/veya
ihracat onayı verilmez.
Yurt İçi Permi
Madde 10- Bir distribütör adına düzenlenmiş Kontrole Tabi Maddelerin İthaline
Mahsus Ruhsatname-Uluslararası İthalat Permisine istinaden getirilmiş bulunan
kimyasal madde/prekürsörü, gümrükte devir almak suretiyle bedelli/bedelsiz
alacak operatör, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen şekilde Bakanlığa
başvuruda bulunur. Bakanlıkça gerekli incelemeler yapılarak uygun görülmesi
halinde gerekli belgeler düzenlenir/onaylanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
İzin Belgelerinin İptali
Madde 11- Bu Yönetmeliğin ve diğer
ilgili tüm mevzuatın ilgililere yüklediği yükümlülükler ile sorumlulukların,
gereği gibi yerine getirilmemesi halinde Bakanlıkça sürdürülen izin işlemleri
durdurulur veya daha önce verilen izinler iptal edilir.
Bakanlıkça yürütülen kontrol
tedbirleri çerçevesinde, izin sahibinin, izni veriliş amacı dışında kullandığı
ve artık bu izni sürdürmeye layık ve uygun bir kişi olmadığı veya iznin
verildiği zamandaki koşulların artık karşılanmadığı kanaatini doğuran tespitler
yapılması halinde, izin belgesi Bakanlık tarafından askıya alınabilir ya da
iptal edilebilir.
Kontrole Tabi Kimyasal
Maddelerin Transiti (281)
Tasarruflu Yazılar 1 2
Madde 12- İlgili gümrük idarelerince,
transit rejiminde bulunan maddeler için çıkış ve varış ülkeleri tarafından
düzenlenmiş belgeler aranır.
Türkiye gümrük sahalarına
operatör tarafından getirilmiş olup, ithalatı gerçekleştirilmemiş olan ancak
daha sonra transit rejimine konu olan kontrole tabi kimyasal
madde/prekürsörlerin, Bakanlık adına açılmış transit beyannameleri örnekleri ve
varış ülkesi yetkili makamınca düzenlenmiş izin belgeleri örneklerinin
gönderilmesi suretiyle bu Yönetmelik kapsamı çerçevesinde uygun görülmesi
halinde, üçüncü bir ülkeye gidişi mümkündür.
İşbirliği
Madde 13- Bakanlık, bu Yönetmeliğe
tabi işlemlerin yürütülmesi esnasında diğer ülkelerin yetkili makamları,
uluslararası organizasyonlar ve ulusal makamlarla koordinasyon ve işbirliğini
yürütür.
Operatörler adres-telefon,
unvan, firma ortaklarının değişikliği ve yeni şubeler/birimler oluşturmaları
halinde Bakanlığa, gerekli evraklarla en geç 15 gün içinde bilgi vermek
zorundadır.
Operatörler, kontrole tabi
kimyasal madde/prekürsörlere ait, miktar, ambalajlama, ödeme şekli, taşıma
şekli ve diğer rutin işlemler bakımından olağandışı siparişlerle
karşılaştıklarında, yasadışı uyuşturucu trafiği ve kaçağa kaymanın önlenmesi
bakımından, Bakanlığı derhal bilgilendirmek ve gerektiğinde Bakanlık
koordinasyonunda diğer ilgili yetkili makamlarla işbirliği yapmakla
yükümlüdürler.
Kontrol Tedbirleri
Madde 14- Bakanlık, kontrole tabi
kimyasal madde/prekürsörlerle ilgili her tür faaliyetlerde bulunanların
işyerlerinde yerinde tespit ve denetleme yapabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Uluslararası Anlaşma
Hükümleri
Madde 15- Bu Yönetmeliğin
uygulanması bakımından, 11/2/1996 tarihli ve 22551 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan Uyuşturucu ve Psikotrop Maddelerin Kaçakçılığına Karşı
1988 Birleşmiş Milletler
Sözleşmesi ve 21/4/2004 tarihli ve 5138 sayılı Kanunla kabul edilen ve
27/4/2004 tarihli ve 25446 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Avrupa Topluluğu
ve Türkiye Cumhuriyeti Arasında Uyuşturucu veya Psikotrop Maddelerin Yasadışı
Üretiminde Sıkça Kullanılan Ara ve Kimyasal Maddelere Dair Anlaşma hükümleri
saklıdır.
Uyumlaştırılan Avrupa
Birliği Mevzuatı:
Madde 16- Bu Yönetmelik, Avrupa Birliğinin Narkotik ve
Psikotrop Maddelerin Yasa Dışı Üretiminde Kullanılan Belli Maddelerin
Üretilmesi ve Piyasaya Sürülmesi İle İlgili 92/109/EEC Sayılı Konsey Direktifi
ve Narkotik ve Psikotrop Maddelerin Yasadışı Üretiminde Kullanılan Belli
Maddelerin Özel Kullanımına İlişkin Müşteri Bildirimleri Hakkında ve 92/109/EEC
Sayılı Konsey Direktifinin Uygulanması Amacıyla Ayrıntılı Kurallar Belirleyen
1485/96/EC Sayılı Komisyon Tüzüğüne paralel olarak hazırlanmıştır.
Yürürlük
Madde 17- Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 18- Bu Yönetmelik hükümlerini
Sağlık Bakanı yürütür.
EK 1
LİSTE
Madde
1-Phenyl-2-propanone
N-acetylanthranilic acid
Isosafrole
3,4-
Methylenedioxyphenyl-2-propanone
Piperonal
Safrole
Ephedrine
Pseudoephedrine
Norephedrine
Ergometrine
Ergotamine
Lysergic acid
Acetic anhydride
Phenylacetic acid
Anthranilic acid
Piperidine
Hydrochloric acid
Sulphuric acid
Potassium permanganate (*)
Toluene (*)
Ethyl ether (*)
Acetone (*)
Methylethylketone (MEK)
(*)
(*) Bu maddelerin
tuzlarının mevcudiyetlerinin mümkün olduğu yerlerde ve bu kategoride
listelenen tüm maddelerin tuzları.
-- • --
[1] PK Not: 2020 yılında
geçerli Tebliğ No: 2020/4