Korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıklarının yurt dışına çıkarılması ve yurda sokulması hakkında Yönetmelik
KORUNMASI
GEREKLİ TAŞINIR KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARININ YURT DIŞINA ÇIKARILMASI VE YURDA
SOKULMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
Resmi Gazete Tarihi: 16.02.1984 Resmi Gazete Sayısı:
18314
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, korunması gerekli taşınır
kültür ve tabiat varlıklarının geçici olarak sergilenmek üzere, yurt dışına
gönderilmesi esaslarıyla Türkiye'de görevli diplomatik ve konsüler
temsilcilikler ile uluslararası kuruluşlar mensubu diplomatik statüye sahip
kişilerin beraberinde getirecekleri ve götürecekleri bu tür varlıkların giriş
ve çıkışlarında yapılacak işlemleri belirlemektir. (08.05.2020 tarih ve 31121
sayılı R.G. ile değişik)
Kapsam
Madde 2- Bu
yönetmelik yurt dışına götürülecek ve yurda getirilecek korunması gerekli
taşınır kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili kuruluş ve kişilerle sergilenme
ve müracaat esaslarını kapsar.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 21/7/1983 tarihli ve 2863
sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 32
nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. (08.05.2020 tarih ve 31121
sayılı R.G. ile değişik)
İKİNCİ BÖLÜM
Sergiler
İzin
Madde 4 - (08.05.2020 tarih ve 31121 sayılı R.G. ile
değişik) Milli çıkarlarımızın gerektirdiği
durumlarda, korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıklarının
sergilenmek amacıyla yurt dışına çıkarılması, yükseköğretim kurumlarının
arkeoloji ve sanat tarihi bölümlerinin başkanları arasından Kültür ve Turizm
Bakanlığınca teşkil edilecek Bilim Kurulu kararı ve anılan Bakanlığın teklifi
üzerine Cumhurbaşkanı kararıyla mümkündür.
Bilim Kurulu; Kültür ve Turizm Bakanlığınca
yükseköğretim kurumlarının arkeoloji ve sanat tarihi öğrenimi yapan
fakültelerinden beş tanesinin bölüm başkanlarından seçilir.
Seçilen bölüm başkanları, Kültür ve Turizm Bakanlığı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürünün başkanlığında toplanır. Kültür
Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü bulunmadığı zamanlarda toplantıya konu ile
ilgili genel müdür yardımcısı başkanlık eder.
Kurul üyesi bölüm başkanlarından birisi mazereti
nedeniyle toplantıya katılamadığı takdirde, konu ile ilgili bölüm başkan
yardımcısı katılır. Kararlar oy çokluğu ile alınır. Eşitlik halinde Başkanın
oyu yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.
Bilim Kurulu, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür
Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce sergi için yurt dışına gönderilmesi
düşünülen taşınır kültür ve tabiat varlıklarını sadece bilimsel esaslar
çerçevesinde inceleyerek karar verir.
Bakanlıkça ihtiyaç duyulduğunda kurul üyeleri
toplantıya çağırılır. Kurul üyelerinin yükseköğretim kurumlarındaki bölüm başkanlığı
görevleri devam ettiği sürece Bilim Kurulundaki görevleri de devam eder.
Müracaat
Madde 5 - (08.05.2020 tarih ve 31121 sayılı R.G. ile
değişik) Bakanlıkların, kamu kurum ve
kuruluşlarının, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan taşınır kültür
ve tabiat varlıklarının yurt içinden veya yurt dışından gelen teklifler üzerine
sergilenmesi amacıyla yurt dışına çıkarılabilmeleri için;
a) Sergi düzenlemek isteğinde bulunan kuruluş sergiye
dahil etmek istediği taşınır kültür ve tabiat varlıklarının envanter listesini
hazırlayabilmek için, Dışişleri Bakanlığı kanalıyla Kültür ve Turizm
Bakanlığına müracaat ederek ön izin talep eder.
b) Envanter listesinin hazırlanmasından sonra bu
kuruluş, serginin amacı, yeri, tarihi, süresi, taşınır kültür ve tabiat
varlıklarının envanter listesi ile gideceği ülke makamlarından sağlamış olduğu
teminat ve diğer koşullarla ilgili bilgi ve belgeleri içeren dosyası ile
Dışişleri Bakanlığına yeniden başvurur.
c) Dışişleri Bakanlığı, bu yoldaki müracaatları milli
çıkarlarımız açısından ve diğer yönlerden değerlendirerek görüşü ile birlikte
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne iletir.
Ancak askeri müzeler ile ilgili talepler için Milli Savunma Bakanlığının
görüşünü de alır.
d) Durum, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları
ve Müzeler Genel Müdürlüğünce bu Yönetmelik çerçevesinde incelenir. Uygun
görüldüğü takdirde, Bilim Kurulunun kararı da alınarak aşağıdaki belgeler ile
birlikte dosya, Cumhurbaşkanı kararı alınmak üzere Cumhurbaşkanlığına arz
edilir:
1) Taşınır kültür ve tabiat varlıklarının değerlerini
de gösterir fotoğraflı envanter fişleri.
2) Sigorta poliçesi belgesi ve primin ödendiğine dair
makbuz.
3) Yurt içinde ve yurt dışında nakil ve genel emniyet
ile ilgili garanti belgeleri.
e) Kültür ve Turizm Bakanlığınca korunması gerekli
taşınır kültür ve tabiat varlıklarının sergilenmesi amacıyla, yurt dışına
çıkarılması istendiği takdirde de Dışişleri Bakanlığının görüşü alınır.
Şartlar
Madde 6 - (08.05.2020 tarih ve 31121 sayılı R.G. ile
değişik) Taşınır kültür ve tabiat
varlıklarının yurt dışına çıkarılmasında aşağıdaki şartlar aranır:
a) Bu varlıkların her türlü hasar, zarar, tecavüz,
değişiklik ve kaybolma ihtimaline karşı sergileneceği ülke makamlarından teminat
alınır.
b) Varlıklar sigortalanır.
c) Varlıkların sergi sonunda geri gönderileceği
teminata bağlanır.
d) Varlıkların sağlığı, yapısal özelliği ve ünik
olmaları gibi hususlar açısından gönderilmesi sakıncalı olanlar yerine mümkünse
kopyaları gönderilir.
e) Yayın hakkı saklı olanların bu durumu da dikkate
alınır.
f) Nakil ve ambalajlamanın varlıkların özelliklerine göre
uzman bir firma tarafından yapılması sağlanır.
g) Varlıkların sigortalanmasına esas olacak değeri
envanter kayıtları ile birlikte önceden tespit edilir.
h) Varlıklar sigorta poliçeleri ve sigorta priminin
ödendiğine dair makbuz alınmadan bulunduğu yerden çıkarılamaz.
ı) Sergi süresi eserlerin ülkeden çıkış tarihinden
itibaren bir ülke için bir yılı, sergi birkaç ülkeyi kapsayacaksa iki yılı geçemez.
Bu sürelerin, serginin yer değiştirmesi dolayısıyla uzatılması için eserlerin
yurt dışına çıkışını mümkün kılan işlemlerin yeniden gerçekleştirilerek izin
alınması gerekir.
Görevliler
Madde 7 - (08.05.2020 tarih ve 31121 sayılı R.G. ile
değişik) Yurt dışına götürülecek
sergilerde eserlerin paketlenmesi, nakli, açılması ve yeniden paketlenerek
nakli aşamasında yeterli sayıda uzman Kültür ve Turizm Bakanlığınca
görevlendirilir. Serginin niteliğine ve niceliğine göre, sergi süresince uzman
görevlendirilmesi konusu Kültür ve Turizm Bakanlığınca değerlendirilir.
Görevlendirilecek uzman Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü merkez ve
taşra örgütünde en az üç yıl görev yapmış ihtisas elemanlarının arasından
tercihen yabancı dil bilenlerden seçilir. Görevliler birden fazla ise bunlardan
biri başkan olarak belirlenir. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı müzeler
dışındaki kurum, kuruluş ve kişilerden eser gönderildiği takdirde ilgili kurum,
kuruluş ve kişiler tarafından ayrıca yeterli sayıda eleman görevlendirilebilir.
Alınacak Tedbirler
Madde 8-
Sergi sırasında taşınır kültür ve tabiat varlıklarının sağlığının bozulması,
emniyetinin yeterli olmaması, çevre koşullarının uyumsuzluğu taahhütlere
uyulmaması gibi durumlarda görevli veya görevliler gerekli önlemlerin
alınmasının mahallindeki sorumlu makamlardan isteyebilecekleri önlemlerin
derhal alınmaması durumunda, gereğinin sağlanmasını veya serginin tamamının
veya bir kısmının geri getirilmesini o ülkedeki diplomatik temsilciliğimiz veya
konsolosluğumuz kanalıyla talep edebilir.
Diplomatik
ve Konsüler Temsilcilikler ile Uluslararası Kuruluşlar Mensubu Diplomatik
Statüye Sahip Kişilere İlişkin Hususlar (08.05.2020 tarih ve 31121
sayılı R.G. ile değişik)
Madde 9 - Türkiye'de görevli yabancı diplomatik ve konsüler
temsilcilikler ile uluslararası kuruluşlar mensubu diplomatik statüye sahip
kişiler, ülkemize gelişlerinde ev eşyalarının ithali için Dışişleri Bakanlığına
verecekleri takrire ekli listeye, beraberlerinde getirdikleri yabancı kökenli
kültür varlıklarının (koleksiyonlar dahil), her birinin niteliklerini belirten
fotoğraflı envanter listesini eklemek zorundadırlar. Bu listenin bir örneği
Dışişleri Bakanlığı tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığına ulaştırılır. Bahsi
geçen kişiler, Türkiye'yi terk edişlerinde beraberlerinde getirdikleri kültür
varlıklarını bu listeye uygun olarak ülke dışına çıkarabilirler.
Devlet Müzelerine Bağışlama
Madde 10- Bu
yönetmeliğin 9 uncu maddesine göre yurda getirilen taşınır kültür ve tabiat
varlıkları ülke içinde satılamaz, başkalarına devredilemez. Ülke dışına
çıkarılamaz çıkarılmak istenmediği takdirde ancak devlet müzelerine
bağışlanabilir.
Yurt İçinde Kültür Varlığı Edinme
Madde 11 - (08.05.2020 tarih ve 31121 sayılı R.G. ile
değişik) 2863 sayılı Kanun ile ilgili
yönetmelik hükümlerine göre yurt içinde korunması gerekli kültür ve tabiat
varlığı edinen diplomatik ve konsüler temsilcilikler ile uluslararası
kuruluşlar mensubu diplomatik statüye sahip kişiler yurt dışına çıkışlarında
bunları beraberinde götüremezler. Bunların yurt içinde değerlendirilmesi 10
uncu madde hükümlerine tabidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Madde 12- Bu
yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Madde 13- Bu
yönetmeliği Kültür Bakanı, Dışişleri Bakanı ve Milli Savunma Bakanı yürütür.