Suç Eşyası Yönetmeliği
SUÇ EŞYASI YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete Tarihi: 23.03.2016 Resmi Gazete Sayısı: 29662
Tasarruflu
yazılar 1
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 -
(1) Bu Yönetmelik, suç eşyası ve suçla ilgili ekonomik kazancın, muhafaza
altına alınması, elkonulması, gönderilmesi, elden çıkarılması, iadesi,
müsaderesi, imhası ve bu işlemlerde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminin (UYAP)
kullanılmasına dair usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 2 -
(1) Bu Yönetmelik, 29/3/1984 tarihli ve 2992 sayılı Adalet Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü
Hakkında Kanunun 2 ve 30 uncu maddeleri ile 4/12/2004 tarihli ve 5271
sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 38/A
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 -
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Adalet komisyonu: Adlî yargı ilk derece mahkemesi
adalet komisyonu ile bölge adliye mahkemesi adalet komisyonunu,
b) Bakanlık: Adalet Bakanlığını,
c) Cumhuriyet başsavcılığı: Adlî yargı ilk derece ceza
mahkemeleri Cumhuriyet başsavcılığı ile bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet
başsavcılığını,
ç) Daire: Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerini,
d) Dış birim: UYAP'a dâhil olmayan kamu kurumları ile
özel kuruluşları,
e) Emanet bürosu: Cumhuriyet başsavcılığı nezdinde suç
eşyasının muhafazası ile ilgili faaliyetleri yerine getiren birimi,
f) Güvenli elektronik imza: Münhasıran imza sahibinin
tasarrufunda olan güvenli elektronik imza oluşturma aracı ile oluşturulan,
nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak imza sahibinin kimliğinin ve
imzalanmış elektronik veride sonradan herhangi bir değişiklik yapılıp
yapılmadığının tespitini sağlayan, elle atılan imza ile aynı hukukî sonucu
doğuran imzayı,
g) Kayıt: Fizikî veya elektronik ortamda üretilen ya
da bu ortama aktarılan veya taşınan, bilgi, belge ve verinin saklanmasını,
ğ) Kazanç: Suçun işlenmesi ile elde edilen veya suçun
konusunu oluşturan ya da suçun işlenmesi için sağlanan maddî menfaatler ile
bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan yahut
bunların karşılığını oluşturan ekonomik malvarlığı değerlerini,
h) Mahkeme: Adlî yargı ilk derece ceza mahkemeleri ile
bölge adliye mahkemelerini,
ı) Suç eşyası: İspat aracı olarak yararlı görülen,
suçta kullanılan veya suçun işlenmesine tahsis edilen ya da suçun işlenmesinde
kullanılmak üzere hazırlanan, suçtan meydana gelen ya da üretimi,
bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşyayı,
i) UYAP: Adalet hizmetlerinin elektronik ortamda
yürütülmesi amacıyla oluşturulan Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemini,
j) Veri: Elektronik cihaz kullanılarak üzerinde işlem
yapılabilen her türlü değeri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Emanet Bürosu
Emanet bürosunun kurulması, işlemlerinin denetim ve
gözetimi
MADDE 4 -
(1) Suç eşyası ile ilgili işlemler, Cumhuriyet başsavcılığının sürekli gözetim
ve denetimi altında emanet bürosunca yürütülür.
(2) Cumhuriyet başsavcılığı nezdinde bir emanet
bürosu bulunur. Emanet bürosunda emanet memuru görev yapar. Emanet memurunun
atanmasına lüzum görülmeyen hâllerde bu görev, ilgili yer Cumhuriyet
başsavcısının teklifi üzerine adalet komisyonunca, adalet komisyonu bulunmayan
yerlerde bu yer Cumhuriyet başsavcısınca belirlenecek yazı işleri müdürü veya
zabıt kâtiplerinden birine geçici olarak verilir. Ağır ceza mahkemesi
Cumhuriyet başsavcılıklarında emanet bürosu işlerine bakmak üzere ayrıca müdür
görevlendirilir. Görevlendirilen müdür ya da zabıt kâtibi kefalet altında değil
ise, 2/6/1934 tarihli ve 2489 sayılı Kefalet Kanununa göre kefalete bağlanır.
(3) UYAP bilişim sisteminde belirlenen kayıtlara,
sorumlu oldukları işlerle ilgili bilgi ve verileri tahsis amaçlarına uygun
şekilde doğru, eksiksiz ve zamanında girmek, bu kayıtları kontrol ederek hata
veya eksikliklerin giderilmesini sağlamak ve emanet bürosundaki diğer iş ve
işlemleri yerine getirmekten, emanet bürosu personeli sorumludur. Eksikliklerin
tespiti halinde ise ilgililer hakkında yasal işlem başlatılır. (Değişik:RG-17/5/2017-30069)
(4) Adalet dairelerinin bulunduğu binalarda suç
eşyasının muhafazası maksadıyla, mümkün ise penceresiz, değil ise dışarıdan
sökülemeyecek biçimde demir parmaklıklı pencereli, çift kilitli çelik ya da
demir kapılı, rutubet almayan, havalandırması süreklilik arz eden ve yangına
karşı her türlü tedbirin alındığı muhkem bir yer tahsis edilir. Bu yerler
kamera sistemi ile kontrol edilir.
(5) Devlet sırrı niteliğindeki bilgileri içeren belge,
CD, DVD, harici bellek ve benzeri aygıtlar yüksek güvenlikli kasada saklanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Suç Eşyası ve Suçla
İlgili Ekonomik Kazancın Muhafaza Altına Alınması,
Elkonulması, Başka Yere
Gönderilmesi, Elden Çıkarılması, İadesi,
Müsaderesi ve İmhasına
Dair İşlemler
Suç eşyasının muhafaza altına
alınması ve elkonulması
Tasarruflu
yazılar 1
MADDE 5 -
(1) İspat aracı olarak yararlı görülen ya da eşya veya kazanç müsaderesinin
konusunu oluşturan malvarlığı değerleri, muhafaza altına alınır. Yanında
bulunduran kişinin rızasıyla teslim etmediği bu tür eşyaya elkonulabilir.
(2) Hâkim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca
bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı
hâllerde ise kolluk amirinin yazılı emri ile elkoyma işlemini yapan kolluk
görevlilerince, suç eşyasına elkonulduğuna dair bir tutanak düzenlenir.
(3) Elkoyma tutanağına; elkonulan eşyanın cinsi,
miktarı, üzerindeki işaret, yazı ve numaraları, tür, marka, model ve ölçü gibi
benzerlerinden ayırt etmeye elverişli bütün nitelikleri, takdir ettirilen
değeri, hangi suçtan dolayı kimden, nereden ve ne suretle alınmış olduğu,
soruşturma evrakı numarası, hazır olan mağdur, suçtan zarar gören, şüpheli veya
sanık ile bunların vekil ya da müdafiinin, bilirkişi ve tanıklar ile huzurda
bulunan diğer kişilerin ve elkoyma işlemini yapan kolluk görevlilerinin açık
kimlikleri, işlemin yeri, tarihi ve saati yazılır; ilgililerin imzası, imza
bilmeyenlerin parmak izi alınır; okuma ve yazma bilen şahısların ad, soyadı ve
adresleri kendi el yazıları ile yazdırılır, bu şekilde düzenlenen tutanak,
soruşturma evrakına eklenir.
(4) Elkonulan eşya, fiziksel özelliklerine uygun
şekilde tasnifi yapılarak naylon torba, bez torba, zarf, şişe, kavanoz veya
madeni kutu gibi temiz bir yere yerleştirilir, ambalaj içine konulur ve
dikişsiz ya da içten makine dikişli torba, yekpare bez, sandık, zarf veya
kutulara yerleştirilir. Bu şekilde ambalajlandıktan sonra, ambalajın ebadına,
delillerin mahiyetine göre, tel, sicim, ip veya uygun görülen benzerleri ile
bağlanıp açıldığında yeniden kullanılamayacak derecede bozulan ve açıldığı
belli olan mühür bandı, kurşun veya mum ile mühürlenir; ayrıca, suç eşyasına
bağlanan etiket üzerine eşyanın cinsi, miktarı, kimden alındığı ve soruşturma
evrakının numarası yazılmak suretiyle Cumhuriyet başsavcılığına tevdi edilir.
(5) Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi
yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını
elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar; aksi hâlde elkoyma
kendiliğinden kalkar. Elkonulan eşyanın bu süre içerisinde muhafazası için
gerekli tedbirler, Cumhuriyet başsavcılığınca alınır.
(6) Elkoyma işlemi, suçtan zarar gören mağdura Cumhuriyet
başsavcılığınca gecikmeksizin bildirilir.
(7) Elkonulan eşyanın teslim alınmasına dair işlemler
Cumhuriyet savcısının talimatı doğrultusunda emanet memurunca yerine getirilir.
Bulunmadığı takdirde Cumhuriyet başsavcılığınca görevlendirilecek personel
tarafından tutanakla teslim alınarak en kısa zamanda emanet bürosuna teslim
edilir.
(8) Elkoyma tutanağındaki bilgilerin doğruluğundan
tereddüt edilir ise teslim alan görevli veya emanet memuru eşyayı getiren ile
birlikte suç eşyasına ve delil özelliğine zarar vermeyecek şekilde mührü
sökerek veya ambalajı açarak eşyayı inceleyip, bu hususu tutanakla tespit edip,
mutabakat sağlandıktan sonra yeniden mühürler.
(9) Zilyetliğinde bulunan eşya veya diğer malvarlığı
değerlerine elkonulan kimse, hâkimden her zaman elkoymanın kaldırılması
konusunda bir karar verilmesini isteyebilir.
(10) Cumhuriyet savcıları tarafından bizzat yapılan
soruşturma kapsamında elkoyma işlemi gerçekleştirildiğinde veya kovuşturma
aşamasında tevdi edilen suç eşyası bakımından da yukarıdaki işlemler aynen
yerine getirilir.
Emanet kayıt işlemleri
MADDE 6 -
(1) Teslim alınan suç eşyası, emanet makbuzu tanzim edildikten sonra, etiketi
üzerine, soruşturma veya kovuşturma esas kaydının sıra numarası yazılmak
suretiyle suç eşyası esas kaydına kaydedilir.
(2) Suç eşyası esas kaydında; sıra numarası, Cumhuriyet
başsavcılığı soruşturma numarası, mahkeme veya daire esas numarası, muhafaza
altına alma veya elkoyma tarihi, elkoyma kararını veren makam ile kararın
tarihi ve sayısı, eşyanın geldiği tarih ile cinsi, adeti ve vasıfları, eşya
sahibinin kimlik ve adres bilgileri, emanet parasına ilişkin bilgiler, eşyanın
mahkeme veya Cumhuriyet başsavcılığına teslim ve iade tarihleri, eşya elden
çıkarılmış, iade ya da müsadere edilmiş veya satılmış ise; kararın tarihi ve
sayısı, teslim tarihi ile teslim alanın kimlik bilgileri, câri hesap defteri ve
mal memurluğu makbuz numarası ile düşünceler sütunları bulunur.
(3) Elkonulan suç eşyasına mahsus makbuz düzenlenir.
Emanet makbuzunda; Cumhuriyet başsavcılığı soruşturma numarası, mahkeme veya
daire esas numarası, muhafaza altına alma veya elkoyma tarihi, elkoyma kararını
veren makam ile kararın tarihi ve sayısı, eşyanın geldiği tarih ile cinsi,
adedi, miktarı ve vasıfları, eşya sahibinin kimlik ve adres bilgileri, emanet
parasına ilişkin bilgiler yer alır.
(4) Makbuzun bir nüshası soruşturma evrakına eklenir,
bir nüshası ilgili kolluk birimine verilir ve diğer nüshası kartonunda
saklanır. Eşyasına elkonulanın talebi hâlinde makbuzun bir örneği kendisine
verilir.
Teslim alınmayacak suç eşyası
MADDE 7 -
(1) Emanet memuru, 5 inci maddedeki usule göre ambalajlanmamış veya
mühürlenmemiş olan suç eşyasını teslim alamaz.
Suç eşyasının muhafazası
MADDE 8 -
(1) Emanet bürosunda muhafaza altına alınan suç eşyasının; vasfının, maddî değerinin
ve delil oluşturan özelliklerinin tamamen veya kısmen kaybının engellenmesi,
böylece hak kayıplarının önüne geçilmesi ve delil değeri taşıyan olguların
kaybının önlenmesi amacıyla, nitelik ve yıllarına göre tasnifinin yapılması ve
buna uygun şekilde muhafaza edilmesi sağlanır.
(2) Emanet memuru, büronun imkânları ölçüsünde suç
eşyasının depoda muhafaza edildiği yeri, sırayı, rafı, depoya giriş ve çıkış
tarihleri de dâhil olmak üzere yapılan tüm işlemleri gösterir şekilde barkod
sistemiyle kaydeder ve buna göre yerleştirir.
(3) Bilgisayar, bilgisayar kütükleri ve bu sisteme
ilişkin verilerin asıl ya da kopyaları, ses ve görüntü kayıtlarının bulunduğu
depolama aygıtları gibi elektronik eşya, bozulmalarını engelleyecek, nem, ısı,
manyetik alan ve darbelerden korunmalarını sağlayacak müstakil uygun alanlarda
muhafaza edilir.
(4) 11 inci maddenin ikinci fıkrası kapsamı
dışında kalan ve emanete kabul edilebilecek olan kimyasal ve biyolojik eşya
için müstakil alanların oluşturulması sağlanır.
Mahkeme ve diğer resmî mercilerce incelenmek üzere
istenilen suç eşyasının teslimi, emanet bürosuna iadesi, başka yere
gönderilmesi işlemleri
MADDE 9 -
(1) Emanet memuru, mahkeme ve diğer resmî daireler tarafından incelenmek üzere UYAP
üzerinden veya yazılı olarak istenilen suç eşyasını, üzerindeki etiketlerde yazılı
bilgiyi kapsayan bir yazı ile isteyen makama, Cumhuriyet savcısının onayıyla
zimmet kaydına görevlinin imzasını almak suretiyle teslim eder ve teslim
işlemini suç eşyası kaydına derhâl kaydeder. Mahkemelerin ve Cumhuriyet
başsavcılıklarının isteklerini UYAP üzerinden güvenli elektronik imzalı olarak
yapmaları zorunludur.
(2) Zorunluluk bulunmadıkça eşyanın mührü sökülmez.
Ancak inceleme sırasında mühür bozulur veya sökülür ise eşya yeniden usulüne
uygun olarak ambalajlanıp mühürlenir, bu durumda en az iki nüsha tutanak
tutulması zorunlu olup incelenen eşya değişikliğe uğrar ise iade tutanağında bu
husus belirtilir. Söz konusu tutanaklarla birlikte eşya emanet bürosuna gönderilir.
Emanet memuru, eşyada meydana gelen değişikliği esas kaydının düşünceler sütununa
işler.
(3) Emanet memuru, teslim alınmaya engel bir durumu
yoksa iade edilen suç eşyasını kabul ederek derhâl suç eşyası esas kaydına
işleyip ilgili deposuna yerleştirir. Mühürlü, etiketli, emanet makbuzu olmayan
veya açma-kapama-iade tutanağı bulunmayan suç eşyası kabul edilmez. Gönderen
makamın tespit edilen eksikliği gidermesinden sonra tekrar emanet bürosuna iade
etmesi zorunludur.
(4) İade edilmeyen suç eşyasının iade edilmeme sebebi,
ilgili merciden üçer aylık fasılalarla sorulur.
(5) Yetkisizlik, görevsizlik, kamu davasının açılması,
dava nakli veya diğer kararlar üzerine görevli mahkeme veya Cumhuriyet
başsavcılığı tarafından emanette bulunan eşyasının istenilmesi hâlinde suç
eşyası evrakın bulunduğu yere gönderilmek üzere Cumhuriyet başsavcılığına tevdi
olunur. Bu hâlde de suç eşyasının sayı veya ebat olarak fazlalığı veyahut da niteliği
gereği nakli büyük maliyetler gerektirdiği ya da taşınması sırasında da suç
eşyasının zarar görmesi muhakkak ise gönderilmeyerek ilk bulunduğu yerde
muhafaza edilir.
Kıymetli eşya ve evrak ile bozulacak, değerini
kaybedecek veya muhafazası zor olan suç eşyası hakkında yapılacak işlemler
MADDE 10 -
(1) Cumhuriyet başsavcılığı, emanet bürosuna tevdi edilen eşyadan,
kıymetli maden veya taşlardan mamul, antika ve sair vasıfları dolayısıyla fazla
değerde oldukları bilirkişi tarafından tespit olunanlar, memleket dâhilinde
tedavül etmeyen paralar ile emre veya hâmile yazılı kambiyo senetleri, emtiayı
temsil eden belgeler, hisse senetleri, tahviller ve aynen muhafazası gerekmeyen
mütedavil paralara ait tutanakların, emanet bürosunda mevcut kasada iyi bir şekilde
muhafazası için gereken tedbirleri alır. Bu maksatla bankada kasa kiralamak zorunluluğu
doğarsa durum derhâl Adalet Bakanlığına bildirilir ve alınacak talimat dairesinde
hareket edilir. Adalet Bakanlığının kasa kiralanmasına ilişkin talimatı üzerine
bankada kasa kiralanması ile kasanın açılıp kapanmasına ilişkin işlemler
Cumhuriyet savcısının havalesini içeren onaylanmış bir yazı ile mümkündür. Her
iki hâlde de emanet bürosunca kasaya giren ve kasadan çıkan eşya için giriş ve
çıkış tarihlerini ve çıkış sebeplerini gösterir bir defter tutulur. Bu defter
kasa içerisinde durur, kasa en az iki kişi tarafından açılır, kapanır. Bu
göreve emanet memurundan başka kimin katılacağı Cumhuriyet başsavcılığınca
tayin edilir.
(2) Fikri ve sınai mülkiyet hukuku kapsamında işlenen
suçlar sebebiyle elkonulan CD, DVD, giyim ve kitap gibi suç eşyasının sayı ve
ebatları nedeniyle emanet bürosunda muhafaza edilemeyecek olması hâlinde,
Cumhuriyet savcısının talimatı doğrultusunda numune alınması mümkün olan
eşyadan yeteri kadar numune alınmasına müteakip geri kalan suç eşyası mahallin
en büyük mal memurluğuna gönderilir. Numunelerle birlikte elkonulan eşyanın
sayı, ebat gibi tüm bilgilerini içeren tutanak Cumhuriyet başsavcılığına teslim
edilir.
(3) Emanet bürosunda, soruşturma ve kovuşturma sonuna
kadar saklanması sırasında bozulacak veya değerlerini açık bir şekilde
kaybedecek olan yahut nitelik, ebat ve sayı itibarıyla muhafazaları zor olması
nedeniyle saklanması mümkün olmayan eşya hakkında; özel düzenleme bulunmayan
hâllerde, soruşturma evresinde hâkimden ve kovuşturma evresinde yargılamayı
yapan mahkemeden; soruşturma veya kovuşturma sonu beklenmeksizin satılmalarına
veya 18 nci maddede yazılı mercilerden birine yahut uygun görülen başka bir
mercie teslim edilmelerine karar verilmesi istenir.
(4) Bu kabilden eşya, verilecek karar doğrultusunda ve
kararda gösterilen mercilere teslim edilir veya satılır. Satış ve tevdi için
yapılan masraflar cezaya veya güvenlik tedbirine mahkûm edilen sanıktan alınmak
üzere kovuşturma giderlerinden karşılanır. Eşyanın satılması hâlinde satış
bedeli, 14 üncü madde hükümleri doğrultusunda emanet bürosunca saklanır.
Emanet bürosundaki suç eşyasının başka yere
gönderilmesi
MADDE 11 -
(1) Emanet memurunca teslim alınan suç eşyasının, bu Yönetmelikte yazılı hâller
dışında başka bir yere nakli, Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle mümkündür.
(2) 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silâhlar
ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamına giren ve elkonulan ateşli
silâhlar ve miktar itibarıyla emanet bürolarında muhafazası Cumhuriyet
başsavcılığınca sakıncalı görülen bu silâhlara ait mermilerle her türlü
patlayıcı maddeler, cins, tür, marka, model,
numara ve çap gibi benzerlerinden ayırmaya yeterli bütün nitelikleri ve
değerleriyle, kullanılmaya elverişli olup olmadıkları, soruşturma sırasında
Cumhuriyet savcısı tarafından bilirkişi marifetiyle belirlendikten ve hangi
suçtan dolayı kimden ve nereden, ne suretle elkonulmuş olduğu tespit edildikten
sonra, mahkemece haklarında bir karar verilinceye kadar Cumhuriyet
başsavcılığının yazılı emri ile mahallî jandarma birlik komutanlıklarına ait
mahfuz bina ve depolarda muhafaza altına alınırlar. Bu madde kapsamına giren
suç eşyasının emanet bürolarına giriş ve bu konu ile ilgili kayıt işlemleri, 6
ncı madde gereğince yapıldıktan sonra, jandarma birlik komutanlığına ait bina
ve depolarında görevli adli emanet depo sorumlusu veya sorumlularına, ilgili
Cumhuriyet başsavcılıkları veya mahkemelerce yazılı olarak istendiğinde iade
edilmek üzere, tüm bilgileri içeren bir tutanakla derhâl teslim edilir. Bu
tutanak üç nüsha olarak düzenlenir. Bir nüshası teslim alana verilir; diğer
nüshalarından biri emanet bürosunda, biri de Cumhuriyet başsavcılığında
saklanır.
(3) Jandarma birlik komutanlığına teslim olunan
eşyanın, Cumhuriyet başsavcılığı ve mahkemelerce istenmesi hâlinde, depodan
alınma ve depoya iade işlemi; jandarma birlik komutanlığına hitaben yazılıp,
emanet memuru ile birlikte Cumhuriyet savcısının imzalarını taşıyan ve eşyanın
emanet memuruna teslimini öngören bir yazıya müsteniden yapılır. Jandarma
birlik komutanlığına teslim edilen eşya ile ilgili bilgiler, suç eşyası esas
kaydındaki özel sütununa da işaret olunur.
(4) Jandarma birlik depolarına teslim olunan bu kabil
suç eşyasına ilişkin kamu davaları ile ilgili dosyaların, başka mahal
mahkemelerine, görevsizlik ve yetkisizlik gibi nedenlerle gönderilmeleri
hâlinde; suç eşyasının adalet emanet depolarından geri alınarak, yetkili
mahkeme nezdindeki Cumhuriyet başsavcılıklarına bu Yönetmelik esaslarına uygun
şekilde yollanmaları emanet bürosunca sağlanır.
(5) Soruşturma ve kovuşturmanın her safhasında,
jandarma birlik depolarında muhafazaları, miktar itibarıyla mümkün görülmeyen
ateşli silâhlar ve bunlara ait mermilerle patlayıcı maddeler, birlik
komutanının başvurusu üzerine; Cumhuriyet başsavcılıklarınca, ilgili hâkim veya
mahkemeden alınacak kararla, gerektiği kadar numune jandarma birlik deposunda
alıkonularak, jandarma birlik komutanlığınca Kara Kuvvetleri Komutanlığı
tarafından görevlendirilen ilgili birlik, bakım merkezi ile mühimmat ana depo
ve bölüklerine teslim olunur.
Kara, deniz ve hava araçlarına ilişkin işlemler
MADDE 12 -
(1) Özel düzenleme bulunmayan hâllerde fiilen elkonulması gereken kara, deniz
ve hava araçlarının teslim alınmasına dair işlemler Cumhuriyet savcısının
talimatı doğrultusunda emanet bürosunca yerine getirilir.
(2) Elkonulan kara, deniz ve hava araçlarının, emanet
bürosuna girişi ve bu konu ile ilgili kayıt işlemleri, 6 ncı madde gereğince
yapıldıktan sonra, mahallin en büyük mal memurluğuna, ilgili mahkemelerce ve
Cumhuriyet başsavcılıklarınca yazılı olarak istendiğinde iade edilmek üzere,
tüm bilgileri içeren bir tutanakla derhâl teslim edilir. Bu tutanak üç nüsha
olarak düzenlenir. Bir nüshası teslim alana verilir, diğer nüshalarından biri
emanet bürosunda, biri de Cumhuriyet başsavcılığında saklanır. Mahallin en
büyük mal memurluğuna teslim olunan eşyanın, Cumhuriyet başsavcılığı ve
mahkemelerce istenmesi hâlinde, depodan alınma ve depoya iade işlemi; mahallin
en büyük mal memurluğuna hitaben yazılıp, emanet memuru ile birlikte Cumhuriyet
savcısının imzalarını taşıyan ve eşyanın emanet memuruna teslimini öngören bir
yazıya müsteniden yapılır. Mahallin en büyük mal memurluğuna teslim edilen eşya
ile ilgili bilgiler, suç eşyası esas kaydındaki özel sütununa da işlenir.
Parası emanete alınan kimseye verilen makbuzla ilgili
işlemler
MADDE 13 -
(1) Emanet memuru, emanete parası alınan kimseye verilen makbuzun tarih ve
sayısını kasa kaydının tahsilât hanesine günü gününe işler ve kaydın düşünceler
hanesinde de esas kaydının numarası gösterilir.
Paraların bankaya yatırılması işlemleri
MADDE 14 -
(1) Emanet memuru, miktarı ne olursa olsun kasa kaydına kaydettiği memleket
dâhilinde tedavül eden ve aynen muhafazası gerekmeyen paraları, suç eşyası esas
kaydındaki numarasını da belirtmek suretiyle, Cumhuriyet başsavcılığı emanet
bürosu adına faiz getirecek bir hesap ile millî bankalardan birine ayrı ayrı
derhal yatırır. Bu hesapta emanet kayıt numarası gösterilir.
(2) Emanet bürosunun bulunduğu mahaldeki bankalar
tarafından miktarının az olması nedeniyle vadeli hesaba kabul edilmeyen
paralar, millî bir bankada açılacak vadesiz hesaba yatırılır.
(3) Hesaptan para çekilmesi, Cumhuriyet savcısının
havalesini içeren onaylanmış bir yazı ile mümkündür.
Bankaya yatırılmış olan paraların faizlerine ilişkin
esaslar
MADDE 15 -
(1) 14 üncü maddenin birinci fıkrasına göre bankaya yatırılan paraların
faizleri, anapara ile birlikte bu Yönetmeliğin iade veya müsadereye ilişkin
hükümlerine tâbidir.
Hükmün kesinleşmesinden önce iadesine veya elden
çıkarılmasına karar verilen suç eşyasına ilişkin işlemler
MADDE 16 -
(1) Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından emanet eşyasının iadesine
veya elden çıkarılmasına ilişkin verilen kararlar, dosyadaki emanet makbuzu ile
birlikte en geç iki gün içerisinde Cumhuriyet başsavcılığına tevdi edilir.
(2) Cumhuriyet başsavcılığınca bu kararlar, suç
eşyasının iadesi ya da elden çıkarılmasını temin amacıyla emanet bürosuna
gönderilir.
(3) Suç eşyasının iadesine veya elden çıkarılmasına,
teminat ya da rayiç değerinin ödenmesi karşılığında karar verilmiş ise, bunun
mahallin en büyük mal memurluğuna yatırıldığına dair makbuz ya da belge evraka
eklenir.
(4) Emanet memuru, bu kararların tarih ve numaraları
ile niteliklerini suç eşyası esas kaydındaki özel sütunlarına işler ve
kararları kartonlarında saklar.
Müsaderesine veya sahibine iadesine karar verilmiş suç
eşyasına ilişkin işlemler
MADDE 17 -
(1) Mahkemelerce, emanet eşyasının müsaderesine veya sahibine iadesine ilişkin
kesinleşen karar örneklerinden biri, dosyadaki emanet makbuzu ve kesinleşme
şerhi ile birlikte bir hafta içerisinde UYAP'tan Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.
(2) Mahkemelerce verilecek müsadere ve iade
kararlarında emanet eşyanın vasfı ve emanet numarasının belirtilmesi
zorunludur.
(3) Müteakip işlemler suç eşyasının tasfiyesinin
gerçekleştirilmesi amacıyla 16 ncı maddenin ikinci ve dördüncü fıkraları
gereğince yerine getirilir.
Tedavül etmeyen paralarla suç eşyası ve kazanç müsaderesinin
konusunu oluşturan malvarlığı değerleri hakkında verilen müsadere ve iade
kararlarının yerine getirilmesine ilişkin işlemler
MADDE 18 -
(1) Tedavül etmeyen paralarla suç eşyası ve malvarlığı değerleri hakkında
verilen müsadere ve iade kararları aşağıdaki şekilde yerine getirilir:
a) Sahibine iadesine karar verilen eşya, kimliğini
ispatlamaya yeterli bir belgeye dayanılarak suç eşyası esas kaydındaki hanesine
işaret olunarak imza, mühür veya parmak izi alınmak suretiyle sahibine, yasal
temsilcisine veya vekiline teslim ve tesellüm tutanağı ile teslim olunur.
b) Bu işlemler, Cumhuriyet savcısının huzurunda yerine
getirilir ve düzenlenen teslim ve tesellüm tutanağına Cumhuriyet savcısı ve
emanet memurunun imzaları ile şerh verilir.
c) Eşyanın verileceği yer resmî bir kuruluş ise yazı
ile o dairenin amirine yahut yetkili memuruna alındı karşılığında teslim
edilir.
ç) İadesine karar verilen suç eşyası yabancı uyruklu
bir kimseye ait ise müracaatı hâlinde kendisine veya yabancının uyruğu
bulunduğu devletin sefaret veya konsolosluklarına gönderilir. Belgesi
kartonunda saklanır.
d) Emanete alınmakla birlikte mahiyetleri itibarıyla
müsadereye konu edilemeyen eşya, yargılama sonunda verilen bu yöndeki karar
doğrultusunda, ilgili dosyasında delil olarak muhafaza edilmek üzere
mahkemesine gönderilir. Mahkemeden alınacak alındı yazısının gün ve sayısı suç
eşyası kaydına işlenir. Alındı yazısı kartonda saklanır.
e) Müsadere konusu eşya veya maddî menfaatlere
elkonulamadığı veya merciine teslim edilemediği hâllerde, bunların karşılığını
oluşturan değerlerin müsaderesine ilişkin verilen kesinleşmiş karar örneği
mahkemesince doğrudan bulunduğu yerin en büyük mal memurluğuna gönderilir. Bu kararların
infazı, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılır.
f) Müsaderesine karar verilen uyuşturucu maddelerle
ilgili işlemler, 21/11/1982 tarihli ve 17875 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2313
Sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunun Uygulanmasına İlişkin
Yönetmelik ile 18/4/1988 tarihli ve 88/12850 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
yürürlüğe konulan Haşhaşın Ekimi, Kontrolü, Toplanması, Değerlendirilmesi,
İmhası, Satınalınması, Satılması, İhracı ve İthali Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre yapılır.
g) Müsaderesine karar verilen ve 11 inci maddede
sayılan eşya hakkında, 15/2/1984 tarihli ve 18313 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Mahkemelerce Zoralımına Karar Verilen veya Güvenlik Kuvvetlerince
Herhangi Bir Şekilde Ele Geçirilen Ateşli Silah, Mermi, Her Türlü Patlayıcı
Madde, Bıçak, Kesici ve Öldürücü Alet ile Benzerlerinin Milli Savunma
Bakanlığına Teslimi İşlerine Ait Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.
ğ) Müsaderesine karar verilen diğer bilumum eşya,
mahallin en büyük mal memurluğuna veya ilgileri dolayısıyla ait olduğu
dairelere gönderilir.
(2) Bu maddeye göre yapılacak teslim işlemleri
sonucunda, ilgili merci ve dairelerden alınacak alındı yazısının gün ve sayıları
suç eşyası kaydına işlenerek kayıt kapatıldıktan sonra sözü geçen alındı yazıları
kartonunda saklanır.
Bankaya yatırılmış paraların müsadere ve iadesine
ilişkin işlemler
MADDE 19 -
(1) Bankaya yatırılmış olan para hakkında verilen müsadere ve iade kararları
aşağıdaki şekilde yerine getirilir:
a) Paranın sahibine iadesi, ilgilinin müracaatı hâlinde
Cumhuriyet başsavcılığınca bu hususta bankaya yazılacak yazı üzerine banka
tarafından yapılır. Banka tarafından gönderilecek iade işlemini gösteren
dekonta istinaden reddiyat makbuzu düzenlenerek kaydı kapatılır.
b) Müsadere hâlinde, yine reddiyat makbuzu
düzenlenerek, para, imza karşılığında mahallin en büyük mal memurluğuna
yatırılır; alınacak makbuzun numarası, suç eşyası esas kaydındaki özel hanesine
işlenir ve makbuz ilgili kartonunda saklanır.
Suç eşyası ve malvarlığı değerleri ile ilgili işlem sonuçlarının
takibi
MADDE 20 -
(1) Suç eşyası ve malvarlığı değerleri ile ilgili işlem sonuçlarının
araştırılması, takibi ve kontrolü aşağıdaki şekilde yerine getirilir:
a) Emanet memuru, emanet bürosuna teslimi tarihinden
itibaren bir yıl içerisinde, hakkında herhangi bir karar verilmemiş olan eşya
veya paraları, ilgili mahkemeden sorulmak üzere, Cumhuriyet başsavcılığı
soruşturma veya esas kaydı sayısını ihtiva eden bir yazı ile Cumhuriyet
başsavcılığına bildirir. Mahkeme veya daire yazı işleri müdürü ile
Cumhuriyet başsavcılığı yazı işleri müdürü en geç on beş gün içinde bu eşya ve
paraların ilgili bulundukları iş veya davaların karara bağlanıp
bağlanmadıklarını, hakkında bir karar verilmiş ise, kararın bir suretini de
eklemek suretiyle aynı yoldan durumu emanet bürosuna bildirirler.
b) İlgili oldukları iş veya davalar karara bağlanmış
olup da eşya, mal varlığı değerleri veya paralar hakkında müsadere yahut iadeye
ilişkin bir karar verilmemiş olduğunun anlaşılması hâlinde, ilgilisi veya
Cumhuriyet savcısı, davayı gören ya da görmeye yetkili mahkemeden eşya,
malvarlığı değerleri ve paralar hakkında bir karar verilmesini ister.
c) Müsaderesine, iadesine ya da elden çıkarılmasına
karar verilen eşyanın tür, cins, nitelik, marka, sayı ve sair vasıflarında
tereddüt doğduğu takdirde, Cumhuriyet savcısı ilgili mahkemeden bu konuda ek
bir karar verilmesini ister; müteakip işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre
yapılır.
ç) Her yıl sonunda suç eşyası esas kaydında hâlen
emanet bürosu uhdesinde ve sorumluluğunda görülen eşyanın depolardaki
mevcutları ile kayıtların uyumlu olup olmadığının tespiti için sayım ve
kontrolleri yapılır, yapılacak bu işlemler bir tutanak ile kayıt altına alınır.
Sahipleri tarafından alınmayan ve sahibi belli olmayan
eşya hakkında yapılacak işlemler
MADDE 21 -
(1) İadesine karar verilmiş olup usulüne uygun meşruhatlı tebligata rağmen
sahipleri tarafından bir ay içinde alınmayan veya kendilerine tebligat yapılamayan
kimselere ait eşya en geç iki ay içerisinde satılarak bedeli millî bankalardan
birinde ilgilisi adına açılacak vadeli hesaba yatırılır. Satışa karar verecek
merci suç eşyasının bulunduğu yer sulh ceza hâkimidir.
(2) İadesine karar verilen eşyanın, sahibinin tespit
edilememesi hâlinde 22/11/2001 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun
bulunmuş eşyaya ilişkin hükümlerine göre işlem yapılır.
(3) Satılacak suç eşyasının değerinin, satış
masraflarını karşılamayacağının belli olması hâlinde, satışa karar veren
hâkimin kararı üzerine 24 üncü madde uyarınca işlem yapılır.
(4) Teslim alınmayan kıymetli evrakın ilgili
kanunlardaki zamanaşımı süresince emanet bürosunda muhafazasına devam olunur.
Satış işlemleri
MADDE 22 -
(1) Bu Yönetmelik uyarınca satışına karar verilen eşya satış işlemleri
gerçekleştirilmek üzere mahallin en büyük mal memurluğuna teslim edilir.
(2) Satış için yapılan bütün masraflar satış
bedelinden karşılanır.
Gaip veya ölmüş olanlara ait suç eşyası
MADDE 23 -
(1) İadesine karar verilmiş olup da sahibi ölmüş veya hakkında gaiplik kararı
alınmış bulunanlara ait eşya, yetkili sulh hukuk hâkimine tevdi olunur.
Değeri olmayan eşyanın imhası işlemleri
MADDE 24 -
(1) İadesine karar verilmiş olup da mahkeme kararı kendilerine tebliğ edildiği
hâlde sahipleri tarafından 21 inci maddede yazılı süre içerisinde alınmayan ve
ekonomik değeri bulunmayan eşyanın, Cumhuriyet savcısı başkanlığında, emanet
memuru ve bir zabıt kâtibinden oluşan komisyonca imhasına karar verilir. İmha,
komisyon huzurunda yapılır ve buna dair bir tutanak tanzim olunur.
(2) Birinci fıkrada belirtilen imha komisyonuna hangi
zabıt kâtibinin katılacağı, adalet komisyonlarınca, bulunmayan yerlerde kıdemli
hâkim tarafından belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kayıtlar ve Denetim
Emanet bürosunda tutulacak kayıtlar
MADDE 25 -
(1) Emanet bürosunda aşağıda belirtilen kayıtların UYAP'ta tutulması
zorunludur:
a) Suç eşyası esas kaydı,
b) Kasa kaydı,
c) Muhabere kaydı,
ç) Zimmet kaydı,
d) Kıymetli eşya kaydı.
(2) Bu kayıtların içerdiği sütunlar, tahsis amaçlarına
uygun şekilde eksiksiz olarak işlenir.
(3) Kayıtlar takvim yılına göre tutulur.
(4) Bu kayıtlar UYAP'a emanet memuru tarafından
güvenli elektronik imza ile onaylanarak işlenir.
Kayıtların düzeni ve sorgulanması ile yeni kayıt ve
sütun ekleme
MADDE 26 -
(1) Emanet bürosunca, kayıtlar UYAP'ta; tarih, sıra numarası, suç eşyasının
türü, hazırlayan veya onaylayan kişiye göre sorgulanabilir bir şekilde tutulur.
(2) Bu kayıtlardaki verilerin bir veya birkaçı bir
arada sorgulanıp raporlanabilir.
(3) UYAP bilişim sisteminde belirlenen kayıtlara,
sorumlu oldukları işlerle ilgili bilgi ve verileri tahsis amaçlarına uygun
şekilde doğru, eksiksiz ve zamanında girmek, bu kayıtları kontrol ederek hata
veya eksikliklerin giderilmesini sağlamaktan emanet bürosu personeli
sorumludur. Eksikliklerin tespiti halinde ise ilgililer hakkında yasal işlem
başlatılır.
(Değişik:RG-17/5/2017-30069)
(4) Bu Yönetmelikte düzenlenen kayıtlara gerek
görüldüğünde Bakanlık tarafından yeni kayıtlar ve mevcut kayıtlara yeni
sütunlar eklenebilir.
Emanet bürosunda tutulacak kartonlar
MADDE 27 -
(1) Emanet bürosunda aşağıda belirtilen karar ve işlemlerin kartonunun UYAP'ta
tutulması zorunludur. Ayrıca aşağıdaki (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen
kartonlar fizikî olarak da tutulur.
a) Suç eşyasının müsaderesine dair kararlar kartonu,
b) Suç eşyasının elden çıkarılmasına, iadesine dair
kararlar kartonu,
c) Emanet makbuzlarının saklanmasına dair karton,
ç) Müsaderesine karar verilen mal varlığı değerleri ve
paraların mahallin en büyük mal memurluğuna yatırıldığına dair makbuzlar
kartonu,
d) Dış birimlerle yapılan yazışmaların saklanacağı
karton,
e) UYAP üzerinden gönderilemeyen evrakın ve eşyanın
teslimine ilişkin belgelerin konulduğu ve saklandığı zimmet kartonu.
Adalet müfettişlerince yapılacak denetim
MADDE 28 -
(1) Adalet müfettişleri teftiş sırasında, suç eşyasının alınması,
saklanması, iadesi, müsaderesi ve tasfiyesi işlemlerinde, bu ve ilgili diğer
Yönetmelik hükümlerine uyulup uyulmadığını incelerler.
(2) Adalet müfettişleri tarafından yapılan teftişte
tespit edilmiş olan aksaklıklara ve bunların düzeltilmesine ilişkin öneriler
listesinin emanet bürosuna ilişkin kısmı Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel
Müdürlüğüne gönderilir.
Denetim
MADDE 29 -
(1) Emanet memurları, hesaplarını ve buna ilişkin belgelerini 17/12/2011
tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Belgelerin Sayıştaya
Gönderilmesi, İadesi, Saklanması ve Yok Edilmesine İlişkin Yönetmelik hükümleri
uyarınca işlem yapar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 30 -
(1) 1/6/2005 tarihli ve 25832 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Suç Eşyası
Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Emanet bürosunda bulunan ancak suç eşyası kaydı ile
bağlantısı kurulamayan eşyanın tasfiyesi işlemleri
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla suç eşyası
kaydı olmayan, üzerinde herhangi bir soruşturma veya kovuşturma ile ilgisini
gösteren etiket ya da yazı bulunmayan ve yapılan tüm inceleme ve araştırmalara
rağmen sahibi tespit edilemeyen suç eşyasının tür, nitelik, miktar ve sair
evsafını gösteren listeleri Cumhuriyet savcısı ve emanet memuru tarafından
hazırlanır.
(2) Bu listeler o yer adliyesinde herkesin
görebileceği bir yerde on beş gün süreyle asılır. Askı süresini müteakip,
üzerinde herhangi bir hak talep edilmeyen eşyanın, sulh ceza hâkimliğinden alınacak
karar doğrultusunda bu Yönetmelik hükümlerine göre tasfiyesi gerçekleştirilir.
(3) Bu işlemler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren bir yıl içerisinde tamamlanır.
Yürürlük
MADDE 31 -
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 32 -
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
23/3/2016
29662
Yönetmelikte Değişiklik
Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
1
17/5/2017
30069