Suç Gelirlerinin Aklanmasının Ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik
SUÇ
GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİNE DAİR TEDBİRLER
HAKKINDA YÖNETMELİK
10.12.2007 tarihli 2007/13012 Sayılı BKK
9 Ocak 2008 tarihli
ve 26751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Gümrük İdaresine Yapılacak Açıklama Madde 41
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 11/10/2006 tarihli ve 5549
sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasına
yönelik olarak; suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının
önlenmesi amacıyla yükümlüler, yükümlülükler, yükümlülüklere uyumun denetimi,
gümrük idaresine açıklama yapılması ve diğer tedbirlere ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
Hukuki dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 5549 sayılı Kanunun 27
nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aktarmalı muhabir hesap: Muhabirlik ilişkisi
kapsamında yabancı ülkede yerleşik bir finansal kuruluş tarafından Türkiye'de
yerleşik bir finansal kuruluşta açılan ve yabancı finansal kuruluşun
müşterilerine çek yazma imkânı da tanıyan hesap türünü,
b) Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığını, (24.02.2021 /
31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile değişik. Yürürlük 01.05.2021)[1]
c) Başkanlık: Mali Suçları Araştırma Kurulu
Başkanlığını,
ç) Başkan: Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanını,
d) Denetim elemanı: Vergi Müfettişleri, Başkanlıkta
istihdam edilen Hazine ve Maliye Uzmanları,[2] Gümrük ve Ticaret
Müfettişleri, Ban-kalar Yeminli Murakıpları, Hazine Kontrolörleri, Sigorta
Denetleme Uzman ve Aktüerleri, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve
Sermaye Piyasası Kurulu Uzmanları ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Denetçileri ve[3] Uzmanlarını,
e) Elektronik transfer: Gönderen adına bir finansal
kuruluştan başka bir finansal kuruluştaki alıcıya elektronik araçlar
kullanılmak suretiyle belli tutardaki para ve menkul kıymetin gönderilmesi
amacıyla yapılan işlemi,
f) Finansal kuruluş: Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (a) ila (h), (m) ve (ü)[4] bentlerinde sayılan
yükümlüler ile bankacılık faaliyetleriyle sınırlı olarak Posta ve Telgraf
Teşkilatı Anonim Şirketini[5],
g) Kanun: 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç
Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanunu,
ğ) Malvarlığı: Para, değeri para ile temsil edilebilen
taşınır veya taşınmaz, maddi veya gayri maddi her türlü mal ve haklar ile
bunlar üzerindeki hakları tevsik eden her türlü yasal belge veya araçları,
h) Gerçek faydalanıcı: Yükümlü nezdinde işlem
gerçekleştiren gerçek kişileri, adına işlem yapılan gerçek kişi, tüzel kişi
veya tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri nihai olarak kontrolünde bulunduran ya
da bunlar üzerinde nihai nüfuz sahibi olan gerçek kişi veya kişileri,
ı) Riskli ülkeler: Aklama ve terörün finansmanının
önlenmesi konusunda yeterli düzenlemelere sahip olmayan, bu suçlarla mücadele
konusunda işbirliği yapmayan veya yetkili uluslararası kuruluşlarca riskli
kabul edilen ülkelerden Bakanlıkça duyurulanları,
i) Sürekli iş ilişkisi: Yükümlü ile müşteri arasında
hesap açılması, kredi veya kredi kartı verilmesi, kiralık kasa, finansman,
faktoring, finansal kiralama, hayat sigortası veya bireysel emeklilik gibi
hizmetler nedeniyle kurulan, niteliği itibarıyla devamlılık unsuru taşıyan iş
ilişkisini, (Değişik
bent: RG- 02.01.2010 /27450)
j) Tabela banka: Herhangi bir ülkede fiziki bir hizmet
ofisi bulunmayan, tam gün çalışan personel istihdam etmeyen ve bankacılık
işlemleri ile kayıtları açısından resmi bir otoritenin denetimine ve iznine
tabi olmayan bankayı,
k) Uyum görevlisi: Kanun ve Kanuna dayanılarak
yürürlüğe konulan mevzuatla getirilen yükümlülüklere uyumu sağlamak amacıyla,
yükümlülerce tayin edilen gerekli yetkiyle donatılmış görevliyi,
l) Yolcu: Geçerli pasaport veya pasaport yerini tutan
belgeler taşıyan ve Türkiye'ye girmek veya Türkiye'den çıkmak üzere giriş ve
çıkış kapılarına gelen kişileri,
m) Finansal olmayan belirli iş ve meslekler: Bu
Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k), (n), (s), (ş), (t) ve
(u) bentlerinde sayılan yükümlüleri, (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G.
s.k. ile eklenmiştir. Yürürlük 01.05.2021)
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yükümlüler
Yükümlü
MADDE 4- (1) Kanunun uygulanmasında yükümlü, aşağıda
sayılanlar ile bunların şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri
bağlı birimleridir:
a) Bankalar.
b) Bankalar dışında banka kartı veya kredi kartı
düzenleme yetkisini haiz kuruluşlar.
c) Kambiyo mevzuatında belirtilen yetkili müesseseler.
ç) Finansman ve faktoring şirketleri. (18.03.2016 tarih ve 29657
sayılı R.G. 2016/8566 s.BKK ile değişik)
d) Sermaye piyasası aracı kurumlan ve portföy yönetim
şirketleri.
(18.03.2016 tarih ve 29657 sayılı R.G. 2016/8566 s.BKK ile değişik)
e) Ödeme kuruluşları ile elektronik para kuruluşları. (18.03.2016 tarih ve 29657 sayılı R.G. 2016/8566
s.BKK ile değişik)
f) Yatırım ortaklıkları.
g) Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri ile
sigorta ve reasürans brokerleri. (Değişik bent: RG- 02.01.2010 /27450)
ğ) Finansal kiralama şirketleri.
h) Sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde takas ve
saklama hizmeti veren kuruluşlar.
ı) Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasasına
ilişkin saklama hizmeti ile sınırlı olmak üzere Borsa İstanbul Anonim Şirketi. (18.03.2016 tarih ve 29657 sayılı R.G. 2016/8566
s.BKK ile değişik)
i) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi ile kargo
şirketleri. (18.03.2016 tarih ve 29657 sayılı R.G. 2016/8566
s.BKK ile değişik)
j) Varlık yönetim şirketleri.
k) Kıymetli maden, taş veya mücevher alım satımı
yapanlar ile bu işlemlere aracılık edenler[6].
l) Cumhuriyet altın sikkeleri ile Cumhuriyet ziynet
altınlarını basma faaliyeti ile sınırlı olmak üzere Darphane ve Damga Matbaası
Genel Müdürlüğü.
m) Kıymetli madenler aracı kuruluşları. (18.03.2016 tarih ve 29657 sayılı R.G. 2016/8566
s.BKK ile değişik)
n) Ticaret amacıyla taşınmaz alım satımıyla uğraşanlar
ile bu işlemlere aracılık edenler.
o) İş makineleri dâhil her türlü deniz, hava ve kara
nakil vasıtalarının alım satımı ile uğraşanlar ile bu işlemlere aracılık
edenler[7].
ö) Tarihi eser, antika ve sanat eseri alım satımı ile
uğraşanlar veya bunların müzayedeciliğini yapanlar.
p) Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü, Türkiye
Jokey Kulübü ve Spor Toto Teşkilat Başkanlığı dâhil talih ve bahis oyunları
alanında faaliyet gösterenler.
r) Spor kulüpleri.
s) Noterler.
ş) 19/3/1969 tarihli ve 1136
sayılı Avukatlık Kanununun 35 inci maddesinin birinci ve üçüncü fıkrası ile
alternatif uyuşmazlık çözüm yolları kapsamında yürütülen mesleki faaliyetler
sırasında edinilen bilgiler hariç olmak, savunma hakkı ile hukuki dinlenilme
hakkı bakımından diğer kanun hükümlerine aykırı olmamak ve yalnızca avukatların
yapabileceği işlerle ilgili olarak 1136 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi hükümleri
saklı kalmak kaydıyla, taşınmaz alım satımı, sınırlı ayni hak kurulması ve
kaldırılması, şirket, vakıf ve dernek kurulması, birleştirilmesi ile bunların
idaresi, devredilmesi ve tasfiyesi işlerine ilişkin finansal işlemlerin
gerçekleştirilmesi, banka, menkul kıymet ve her türlü hesaplar ile bu
hesaplarda yer alan varlıkların idaresi işleriyle sınırlı olmak üzere serbest
avukatlar. (25.12.2024 /
32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile değişik)[8]
t) Bir işverene bağlı olmaksızın çalışan serbest
muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirler. (Değişik
bent: RG- 02.01.2010 /27450)
u) Finansal piyasalarda denetim yapmakla yetkili
bağımsız denetim kuruluşları. (EK: RG- 02.01.2010 /27450)
ü) Kripto varlık hizmet sağlayıcılar. (01.05.2021 / 31471 sayılı R.G. 3941 Karar ile eklenmiştir)
v) Tasarruf finansman şirketleri. (01.05.2021 / 31471 sayılı R.G. 3941 Karar ile eklenmiştir)
y) Elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar ile gerçekleştirilen işlemlerle
sınırlı olarak orta, büyük veya çok büyük ölçekli elektronik ticaret aracı
hizmet sağlayıcılar. (25.12.2024
/ 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile eklenmiştir. Yürürlük 25.02.2025)
z) 10/6/2004 tarihli ve 5188
sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında para veya değerli eşya
nakli hizmeti verenler. (13.02.2026 /
10945 R.G. 10945 CK ile eklenmiştir)
(2) Merkezi yurt dışında bulunan yükümlünün
Türkiye'deki şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı
birimleri birinci fıkra kapsamında yükümlü sayılır. (Değişik fıkra: RG-
02.01.2010 /27450)
(3) Merkezi Türkiye'de bulunan yükümlünün yurt
dışındaki şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı
birimleri, faaliyet gösterdikleri ülkenin mevzuatı ve yetkili otoritelerinin
izin verdiği ölçüde asgari olarak bu Yönetmelikte yer alan tedbirleri[9] uygulamak zorundadır. İlgili ülke mevzuatının bu tedbirlerin uygulanmasına
izin vermemesi halinde durum Başkanlığa bildirilir. (Son cümle 24.02.2021 / 31405 sayılı
2.Mükerrer R.G. s.k. ile eklenmiştir. Yürürlük 01.05.2021)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Müşterinin Tanınmasına İlişkin
Esaslar
Kimlik tespiti
MADDE 5- (1) Yükümlüler;
a) Sürekli iş ilişkisi tesisinde tutar gözetmeksizin,
b) İşlem tutarı ya da birbiriyle bağlantılı birden
fazla işlemin toplam tutarı üçyüzyetmişbin[10] TL (kripto varlık hizmet
sağlayıcılar için otuzbin TL)[11] veya üzerinde olduğunda, (07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar)
c) Elektronik transferler ile kripto varlık hizmet
sağlayıcılar tarafından gerçekleştirilen kripto varlık transferlerinde[12] işlem tutarı ya da birbiriyle
bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı otuzbin[13] TL veya üzerinde olduğunda, (07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar)
ç) (Mülga bent: RG- 02.01.2010
/27450)
d) Şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlarda
tutar gözetmeksizin,
e) Daha önce elde edilen müşteri kimlik bilgilerinin
yeterliliği ve doğruluğu konusunda şüphe olduğunda tutar gözetmeksizin,
kimliğe ilişkin bilgileri almak ve bu bilgilerin
doğruluğunu teyit etmek suretiyle müşterilerinin ve müşterileri adına veya
hesabına hareket edenlerin kimliğini tespit etmek ve işlemin gerçek faydalanıcısının
ortaya çıkarılması için gerekli tedbirleri almak[14] zorundadır.
(2) Kimlik tespiti, iş ilişkisi tesisinden veya işlem
yapılmadan önce tamamlanır.
(3) Sürekli iş ilişkisi tesisinde, iş ilişkisinin
amacı ve mahiyeti hakkında bilgi alınır. (Değişik fıkra: RG-
02.01.2010 /27450)
Gerçek kişilerde kimlik tespiti
MADDE 6- (1) Gerçek kişilerin kimlik tespitinde; ilgilinin
adı, soyadı, doğum yeri[15], uyruğu, kimlik belgesinin
türü ve numarası, adresi ve imza örneği, iş ve mesleğine ilişkin bilgiler, varsa
telefon numarası, faks numarası, elektronik posta adresi[16] ile Türk vatandaşları için bu
bilgilere ilave olarak T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için doğum
yeri bilgisi[17] alınır. (Değişik fıkra: RG- 02.01.2010 /27450)
(2) İlgilinin adı, soyadı, doğum (…)[18] tarihi, T.C. kimlik numarası[19], uyruğu ve kimlik belgesinin
türü ve numarasına ilişkin bilgilerin doğruluğu;
a) Türk uyruklular için T.C. nüfus cüzdanı, T.C.
sürücü belgesi veya pasaport ile üzerinde T.C kimlik numarası bulunan ve özel
kanunlarında resmi kimlik hükmünde olduğu açıkça belirtilen kimlik belgeleri,
b) Türk uyruklu olmayanlar için pasaport, ikamet
belgesi veya Bakanlıkça uygun görülen kimlik belgesi,
üzerinden teyit edilir. Yetkililerce istenildiğinde sunulmak
üzere teyide esas kimlik belgelerinin asıllarının veya noterce onaylanmış
suretlerinin ibrazı sonrası okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü
alınır yahut kimliğe ilişkin bilgiler kaydedilir.
(3) Sürekli iş ilişkisi tesisinde beyan edilen adresin
doğruluğu; yerleşim yeri belgesi, ilgili adına düzenlenmiş elektrik, su, doğalgaz,
telefon gibi abonelik gerektiren bir hizmete ilişkin olan ve işlem tarihinden
önceki üç ay içinde düzenlenmiş fatura, herhangi bir kamu kurumu tarafından
verilen belge veya Başkanlıkça uygun görülen diğer belge ve yöntemlerle teyit
edilir. Teyide esas belgelerin okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü
alınır yahut belgeye ait ayırt edici bilgiler kaydedilir.
(4)
1/1/2016 tarihinden önce düzenlenmiş olan T.C. sürücü belgeleri üzerinden
yapılacak kimlik tespitinde T.C. kimlik numarasının doğruluğunun teyidi zorunlu
değildir.
(11.05.2016 tarih ve 29709 sayılı R.G. 2016/8793 s.BKK ile yeniden
düzenlenmiştir)[20]
Gerçek kişiler ile ticaret
siciline kayıtlı tüzel kişilerde uzaktan kimlik tespiti[21] (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. s.k. ile eklenmiştir.
Yürürlük 01.05.2021)
MADDE
6/A- Yükümlünün asli faaliyet alanı
ile ilgili mevzuatta müşteri ile yüz yüze gelinmeksizin kimliğinin
doğrulanmasına imkân verecek yöntemlerle sözleşme kurulmasına cevaz verilmiş
olması halinde, gerçek kişi veya ticaret
siciline kayıtlı tüzel[22] kişilerle sürekli iş ilişkisi tesisinde müşteri
kimliğinin doğrulanması amacıyla uzaktan kimlik tespiti yöntemleri
kullanılabilir. Bakanlık, uzaktan kimlik tespitinde müşteriye ilişkin esaslar[23], uygulanacak yöntemler ve müşterinin tanınması
kapsamındaki diğer tedbirler ile uzaktan kimlik tespiti yapılabilecek diğer
işlem türlerini yükümlüler itibarıyla belirlemeye yetkilidir.
Ticaret siciline kayıtlı tüzel
kişilerde kimlik tespiti
MADDE 7- (1) Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin kimlik
tespitinde; tüzel kişinin unvanı, ticaret sicil numarası, vergi kimlik
numarası, faaliyet konusu, açık adresi, telefon numarası, varsa faks numarası
ve elektronik posta adresi ile tüzel kişiliği temsile yetkili kişinin adı,
soyadı, doğum tarihi[24], uyruğu, kimlik belgesinin
türü ve numarasına ilişkin bilgiler ve imza örneği ile Türk vatandaşları için
bu bilgilere ilave olarak T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için
doğum yeri bilgisi[25] alınır. (Değişik
fıkra: RG- 02.01.2010 /27450)
(2) Tüzel kişiliğin unvanı, ticaret sicil numarası,
faaliyet konusu ve adresinin teyidi ticaret siciline tescile dair belgeler;
vergi kimlik numarasının teyidi ise Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili birimi
tarafından düzenlenen belgeler üzerinden yapılır.
(3) Tüzel kişiyi temsile yetkili kişilerin kimlik
bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı maddede belirtilen kimlik belgeleri; temsil
yetkileri ise tescile dair belgeler üzerinden teyit edilir.
(4) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere, teyide
esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
(5) Finansal kuruluşlar sürekli iş ilişkisi tesisinde,
ilgili ticaret sicil memurluğu kayıtlarına başvurmak veya Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliğinin veri tabanından sorgulama yapmak suretiyle kendilerine
sunulan tescil belgelerinde yer alan bilgilerin güncelliğini ve doğruluğunu
teyit eder.
(6) (Mülga
fıkra: RG- 02.01.2010 /27450)
(7) Mevcut bir sürekli iş ilişkisi kapsamında, tüzel
kişiyi temsile yetkili kişinin yazılı talimatıyla tüzel kişi adına işlem talep
edilmesi durumunda, talimatın şirket yetkilisine ait olduğundan emin olmak
kaydıyla, şirketi temsile yetkili kişinin kimlik bilgilerinin doğruluğu, kimlik
belgelerinde yer alan bilgileri içeren noter onaylı imza sirküleri üzerinden
teyit edilebilir.
Dernek ve vakıflarda kimlik tespiti
MADDE 8- (1) Derneklerin kimlik tespitinde; derneğin adı,
amacı, kütük numarası, vergi kimlik numarası,[26] açık adresi, telefon
numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile
derneği temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum tarihi[27], uyruğu, kimlik belgesinin
türü ve numarasına ilişkin bilgiler ve imza örneği ile Türk vatandaşları için
bu bilgilere ilave olarak T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için
doğum yeri bilgisi[28] alınır[29].
Derneğin adı, amacı, kütük numarası ve adres bilgileri, dernek tüzüğü ile
dernek kütüğündeki kayda ilişkin belgeler, vergi kimlik numarası Gelir İdaresi
Başkanlığının ilgili birimi tarafından düzenlenen belgeler[30]; derneği temsile yetkili
kişilerin kimlik bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı maddede belirtilen kimlik
belgeleri; temsil yetkisi ise temsile yetkili olunduğuna dair belgeler
üzerinden teyit edilir.
(2) Vakıfların kimlik tespitinde; vakfın adı, amacı,
merkezi sicil kayıt numarası, vergi kimlik numarası,[31] açık adresi, telefon
numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile
temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum tarihi[32], uyruğu, kimlik belgesinin
türü ve numarasına ilişkin bilgiler ve imza örneği ile Türk vatandaşları için
bu bilgilere ilave olarak T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için
doğum yeri bilgisi[33] alınır[34].
Vakfın adı, amacı, merkezi sicil kayıt numarası ve adres bilgileri, vakıf
senedi ile Vakıflar Genel Müdürlüğünde tutulan sicile ilişkin belgeler, vergi
kimlik numarası Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili birimi tarafından düzenlenen
belgeler[35]; vakfı temsile yetkili
kişilerin kimlik bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı maddede belirtilen kimlik
belgeleri; temsil yetkisi ise temsile yetkili olunduğuna dair belgeler
üzerinden teyit edilir.
(3) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere teyide
esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
(4) (Mülga fıkra: RG- 02.01.2010 /27450)
(5) Yabancı dernek ve vakıfların Türkiye'deki şube ve
temsilciliklerinin kimlik tespiti, İçişleri Bakanlığındaki kayda ilişkin
belgeler esas alınmak suretiyle yapılır.
Sendika ve konfederasyonlarda kimlik tespiti
MADDE 9- (1) Sendika ve konfederasyonların kimlik tespitinde; bu
kuruluşların adı, amacı, sicil numarası, vergi kimlik numarası,[36] açık adresi, telefon
numarası, varsa faks numarası ve elektronik posta adresi ile sendika veya
konfederasyonu temsile yetkili kişilerin adı, soyadı, doğum tarihi[37], uyruğu, kimlik belgesinin
türü ve numarasına ilişkin bilgiler ve imza örneği ile Türk vatandaşları için
bu bilgilere ilave olarak T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için
doğum yeri bilgisi[38]
alınır[39]. Alınan bilgiler, bu kuruluşların
tüzükleri ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı[40] bölge çalışma müdürlüklerinde
tutulan sicile esas diğer belgeler, vergi kimlik numarası Gelir İdaresi
Başkanlığının ilgili birimi tarafından düzenlenen belgeler[41]; bu kuruluşları temsile
yetkili kişilerin kimlikleri, 6 ncı maddede belirtilen kimlik belgeleri; temsil
yetkisi ise tescile dair belgeler veya temsile yetkili olunduğuna dair belgeler
üzerinden teyit edilir.
(2) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere teyide
esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
3) (Mülga fıkra: RG- 02.01.2010 /27450)
Siyasi partilerde kimlik tespiti
MADDE 10- (1) Siyasi parti teşkilatının kimlik tespitinde; siyasi
partinin ilgili biriminin adı, açık adresi, telefon numarası, varsa faks
numarası ve elektronik posta adresi ile temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum
tarihi[42], uyruğu, kimlik belgesinin
türü ve numarasına ilişkin bilgiler ve imza örneği ile Türk vatandaşları için
bu bilgilere ilave olarak T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için
doğum yeri bilgisi[43]
alınır[44].
Siyasi partilerin ilgili biriminin adı ve adresi, tüzükleri; temsile yetkili
kişinin kimliği, 6 ncı maddede belirtilen kimlik belgeleri; yetki durumları ise
temsile yetkili olunduğuna dair belgeler üzerinden teyit edilir.
(2) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere teyide
esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
3) (Mülga fıkra: RG- 02.01.2010 /27450)
Yurt dışında yerleşik tüzel kişilerde ve yurt dışında
kurulmuş güven sözleşmelerinde kimlik tespiti (Başlık 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer
R.G. ile değişik. Yürürlük 01.05.2021)[45]
MADDE 11- (1) Yurt dışında yerleşik tüzel kişilerin kimlik
tespiti; Türkiye'de yerleşik tüzel kişiler için aranan belgelere ilgili ülkede
tekabül eden belgelerin Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları tarafından
onaylanan veya Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması
Sözleşmesi çerçevesinde bu Sözleşmeye taraf ülke makamı tarafından tasdik şerhi
düşülen örnekleri üzerinden yapılır. Ayrıca risk temelli yaklaşım çerçevesinde,
kimlik bilgileri gerektiğinde bu belgelerin noter onaylı Türkçe tercümeleri
üzerinden teyit edilir.
(2) (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. s.k. ile eklenmiştir.
Yürürlük 01.05.2021) Yurt dışında kurulmuş bir güven sözleşmesinin konusunu teşkil eden
malvarlığı hesabına, sözleşmede belirlenen gerçek veya tüzel kişi mütevelli
tarafından, yükümlülerden kimlik tespitini gerektiren bir işlemin
gerçekleştirilmesinin talep edilmesi halinde, bu işlemler yapılmadan önce,
Kanunun 15 inci maddesi gereğince işlemin güven sözleşmesi kapsamında
oluşturulan malvarlığı hesabına talep edildiğinin yükümlülere yazılı olarak
beyan edilmesi gerekir. Yurt dışında kurulmuş güven sözleşmesi kapsamında kimlik
tespiti; güven sözleşmesinin Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları tarafından
onaylanan veya "Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması
Sözleşmesi" çerçevesinde bu Sözleşmeye taraf ülke makamı tarafından tasdik
şerhi düşülen yazılı örnekleri üzerinden yapılır. Risk temelli yaklaşım
çerçevesinde, kimlik bilgileri gerektiğinde bu belgelerin noter onaylı Türkçe
tercümeleri üzerinden teyit edilir. Ayrıca mütevellinin kimlik tespiti
kapsamında alınan kimlik bilgileri 6 ncı veya 7 nci madde gereğince teyit
edilir. Gerçek faydalanıcının belirlenmesi kapsamında, sözleşme kurucusu,
lehtar ya da lehtar grupları ile varsa sözleşme kapsamında denetçi olarak
belirlenen kişilerin kimlik bilgileri alınır ve bu bilgilerin teyidi için makul
tedbirler uygulanır. Söz konusu malvarlığını nihai olarak kontrolünde
bulunduran gerçek kişi ya da kişilerin ortaya çıkarılması için de gerekli
tedbirler alınır.
(3) İkinci fıkranın uygulanmasında güven
sözleşmesinden; bir malvarlığının belirli bir lehtar ya da lehtar grubunun
yararlanması için, malvarlığının maliki olan sözleşme kurucusu tarafından, söz
konusu malvarlığının yönetimi, kullanımı ya da sözleşmede belirtilen diğer
tasarruflarda bulunulması amacıyla sözleşmeyi icra eden bir mütevellinin
kontrolüne bırakılmasını hüküm altına alan hukuki ilişki anlaşılır. (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G.
s.k. ile eklenmiştir. Yürürlük 01.05.2021)
Tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde kimlik tespiti
MADDE 12-(1) Apartman, site veya iş hanı yönetimi gibi tüzel
kişiliği olmayan teşekküller adına yapılan işlemlerde; teşekkülün adı, açık
adresi ile varsa telefon numarası, faks numarası ve elektronik posta adresi ile
teşekkülü temsile yetkili kişinin adı, soyadı, doğum tarihi[46], uyruğu, kimlik belgesinin
türü ve numarasına ilişkin bilgiler ve imza örneği ile Türk vatandaşları için
bu bilgilere ilave olarak T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için
doğum yeri bilgisi[47] alınır[48].
Teşekkül adına hareket eden kişinin kimlik bilgilerinin doğruluğu, 6 ncı
maddede belirtilen kimlik belgeleri; teşekküle ait bilgiler ile teşekkül adına
hareket eden kişinin yetki durumu ise noter onaylı karar defteri üzerinden
teyit edilir.
(2) Tüzel kişiliği olmayan iş ortaklıkları gibi
teşekküllerin kimlik tespitinde; ortaklığın adı, amacı, faaliyet konusu, vergi
kimlik numarası, açık adresi, telefon numarası, varsa faks numarası ve
elektronik posta adresine ilişkin bilgiler ile ortaklığı temsile yetkili
kişinin adı, soyadı, doğum tarihi[49], uyruğu, kimlik belgesinin
türü ve numarasına ilişkin bilgiler ve imza örneği ile Türk vatandaşları için
bu bilgilere ilave olarak T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için
doğum yeri bilgisi[50] alınır[51].
Ortaklığın adı, amacı, faaliyet konusu ve adresine ilişkin bilgilerin
doğruluğu, noter onaylı ortaklık sözleşmesi; vergi kimlik numarası, Gelir
İdaresi Başkanlığının ilgili birimi tarafından düzenlenen belgeler; ortaklık
adına işlem talep eden kişilerin kimliği, 6 ncı maddede belirtilen kimlik
belgeleri; yetki durumları ise temsile yetkili olunduğuna dair belgeler
üzerinden teyit edilir.
(3) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere teyide
esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
(4) (Mülga
fıkra: RG- 02.01.2010 /27450)
Kamu kurumlarında kimlik tespiti
MADDE 13- (1) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol
Kanununa göre genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarının müşteri olduğu işlemlerde, bunlar adına
işlem yapan kişinin kimliği 6 ncı maddeye göre tespit edilir. Yetki durumu ise
mevzuata uygun olarak düzenlenmiş yetki belgesi üzerinden teyit edilir.
Başkası adına hareket edenlerde kimlik tespiti
MADDE 14- (1) Tüzel kişiler veya tüzel kişiliği olmayan
teşekküller adına bunları temsile yetkili kimselerin yetkilendirdiği kişilerce
işlem talep edilmesi durumunda;
a) Tüzel kişiler veya tüzel kişiliği olmayan
teşekküllerin kimlik tespiti, 7 ila 12 nci maddelere göre yapılır.
b) Tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan teşekkülü
temsile yetkili kimseler ile bunların yetkilendirdiği kişinin kimlik tespiti, 6
ncı maddedeki usule göre yapılır. Temsile yetkili kişinin kimlik tespitinin 6
ncı maddedeki kimlik belgeleri üzerinden yapılamaması halinde tespit, kimlik
belgelerinde yer alan bilgileri içermek ve noter onaylı olmak kaydıyla
vekâletname veya imza sirküleri üzerinden yapılabilir.
c) Temsile yetkili olanlarca yetkilendirilen kişilerin
yetki durumu noter onaylı vekâletname veya temsile yetkili olanlar tarafından
verilmiş yazılı talimat üzerinden yapılır. Temsile yetkili kimselerin yazılı
talimat üzerindeki imzaları bunlara ait noter onaylı imza sirküleri üzerindeki
imzalar ile teyit edilir.
(2) İşlemlerin gerçek kişi müşteri adına başka bir
kişi tarafından yapılması durumunda müşteri adına hareket eden kişinin kimlik
tespiti 6 ncı maddeye göre yapılır. Ayrıca müşteri adına hareket eden kimsenin
yetki durumu noter onaylı vekâletname üzerinden teyit edilir. Adına hareket
edilen müşterinin kimlik tespiti 6 ncı maddeye göre yapılamadığı durumda noter
onaylı vekâletname üzerinden yapılır. Adına hareket edilen müşterinin daha önce
yapılan işlemler nedeniyle kimlik tespitinin yapılmış olması durumunda talep
edilen işlem, yazılı talimat üzerinde yer alan müşteri imzasının yükümlü
nezdindeki imza ile teyit edilmesi kaydıyla, adına hareket edilen müşterinin
yazılı talimatı ile yapılabilir.
(3) Küçükler ve kısıtlılar adına bunların kanuni
temsilcileri tarafından yapılan işlemlerde mahkeme kararıyla veli tayin
edilenler ile vasi ve kayyımların yetkisi, ilgili mahkeme kararının aslı veya
noter tasdikli sureti üzerinden teyit edilir. Anne ve babaların reşit olmayan
çocukları adına işlem talep etmeleri durumunda adına işlem talep edilen çocuk ve
işlemi talep eden velinin 6 ncı maddeye göre kimliğinin tespiti yeterlidir.
(4) Yetkililerce istenildiğinde sunulmak üzere teyide
esas belgelerin asıllarının veya noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası
okunabilir fotokopisi veya elektronik görüntüsü alınır yahut kimliğe ilişkin
bilgiler kaydedilir.
Teyide esas belgelerin gerçekliğinin kontrol edilmesi
MADDE 15- (1) Yükümlüler 6 ila 14 üncü maddeler kapsamında
alınan bilgilerin teyidi amacıyla kullanılan belgelerin gerçekliğinden şüphe
duydukları durumda imkânların elverdiği ölçüde, belgeyi düzenleyen kişi ya da
kuruma veya diğer yetkili mercilere başvurmak suretiyle belgenin gerçekliğini
doğrular.
Müteakip işlemlerde kimlik
tespiti
MADDE 16- (1) Daha önce usulüne uygun olarak kimliği tespit
edilenlerin sürekli iş ilişkisi kapsamındaki yüz yüze yapılan ve kimlik tespitini gerektiren[52] müteakip işlemlerinde,
kimliğe ilişkin bilgiler alınarak bu bilgiler yükümlüde bulunan bilgilerle
karşılaştırılır. Karşılaştırma sonrasında ilgili evraka işlemi yaptıran gerçek
kişinin ad ve soyadı yazılır ve imza örneği alınır. Finansal kuruluşlarca;
internet veya mobil hizmet kanalları üzerinden ya da müşterinin yükümlü
nezdinde kayıtlı ve daha önce doğrulanmış cep telefonu numarasına kısa mesaj
servisi ile gönderilen tek kullanımlık doğrulama kodu (SMS OTP) yoluyla
doğrulama yapılması durumunda imza örneği alınmayabilir. Yapılacak
doğrulamanın, işlemin niteliği ve risk düzeyine uygun olması, işlem yaptıranın
daha önce kimliği tespit edilen müşteri olduğuna yeterli güvence sağlaması ve
yetkisiz kişilerin müşteri adına işlem yapması riskine karşı uygun güvenlik
tedbirlerini içermesi gerekir.[53] Alınan bilgilerin
doğruluğundan şüpheye düşülmesi halinde bu bilgiler, teyide esas kimlik
belgelerinin veya bunların noterce onaylanmış suretlerinin ibrazı sonrası bu
belgelerde yer alan bilgilerin yükümlüde bulunan bilgilerle karşılaştırılması
suretiyle doğrulanır. Yüz yüze olmayan işlemler yapılmasını mümkün kılan
sistemleri kullanarak gerçekleştirilen ve kimlik tespitini gerektiren[54] müteakip işlemlerde ise
müşteri kimliğinin doğrulanmasına ve kimlik tespiti kapsamındaki bilgilerin
güncel tutulmasına yönelik gerekli tedbirler alınır. (07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar)
Başkası hesabına hareket edenlerde kimlik tespiti
MADDE 17- (1) Yükümlüler bir başkası hesabına hareket edilip
edilmediğini tespit etmek için gerekli tedbirleri alır. Bu kapsamda kendi adına
ve fakat başkası hesabına hareket eden kimselere sorumluluklarını hatırlatmak
amacıyla yükümlüler, gerekli duyuruları hizmet verdikleri tüm işyerlerine
müşterilerin rahatça görebileceği şekilde asarlar. Başkanlık, duyuruların
taşıması gereken asgari nitelikler ile risk temelli yaklaşım çerçevesinde
uygulama kapsamı dışında tutulacak yükümlüleri belirlemeye yetkilidir[55]. Finansal kuruluşlar ayrıca
sürekli iş ilişkisi tesisinde başkası hesabına hareket edilip edilmediğine
ilişkin müşterinin yazılı beyanını alır. Bu beyan müşteri sözleşmesinde
belirtilebilir veya uygun formlar kullanılarak alınabilir.
(2) İşlemi talep eden kimse, bir başkası hesabına
hareket ettiğini beyan ettiğinde, 6 ila 14 üncü maddelere göre işlemi talep
edenin kimliği ve yetki durumu ile hesabına hareket edilenin kimliği tespit
edilir.
(3) (Mülga: 9/5/2014-2014/6381 K.)
(4) (Mülga: 9/5/2014-2014/6381 K.)
(5) Kişinin başkası hesabına hareket etmediğini beyan
etmesine rağmen kendi adına ve fakat başkası hesabına hareket ettiğinden
şüphelenilmesi halinde gerçek faydalanıcının tanınmasına yönelik tedbirler
uygulanır.
Gerçek faydalanıcının tanınması
MADDE 17/A-
(1)
Yükümlüler tarafından işlemin gerçek faydalanıcısının ortaya çıkarılması için
gerekli tedbirler alınır.
(2)
Yükümlüler, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerle sürekli iş ilişkisi
tesisinde, gerçek faydalanıcının tespitine yönelik olarak tüzel kişiliğin yüzde
yirmibeşi aşan hisseye sahip gerçek kişi ortaklarının kimliğini 6 ncı maddeye
göre tespit eder.
(3)
Tüzel kişiliğin yüzde yirmibeşi aşan hisseye sahip gerçek kişi ortağının gerçek
faydalanıcı olmadığından şüphelenilmesi veya bu oranda hisseye sahip gerçek
kişi ortak bulunmaması durumunda, tüzel kişiliği nihai olarak kontrolünde
bulunduran gerçek kişi ya da kişilerin ortaya çıkarılması için gerekli
tedbirler alınır. Tespit edilen gerçek kişi ya da kişiler gerçek faydalanıcı
kabul edilir.
(4)
İkinci ve üçüncü fıkralar kapsamında gerçek faydalanıcının tespit edilemediği
durumlarda, ticaret sicilinde kayıtlı en üst düzey icra yetkisine sahip gerçek
kişi ya da kişiler üst düzey yönetici sıfatıyla gerçek faydalanıcı kabul
edilir.
(5)
Sürekli iş ilişkisi kapsamında, diğer tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan
teşekkülleri nihai olarak kontrolünde bulunduran gerçek kişi ya da kişilerin
ortaya çıkarılması için gerekli tedbirler alınır. Gerçek faydalanıcının tespit
edilememesi halinde bunlar nezdinde en üst düzeyde icra yetkisine sahip gerçek
kişi ya da kişiler üst düzey yönetici sıfatıyla gerçek faydalanıcı kabul edilir.
(6)
Bir ila beşinci fıkralar kapsamında tespit edilen gerçek faydalanıcının kimlik
bilgileri alınır ve bu bilgilerin teyidi için gerekli tedbirler uygulanır. Bu
kapsamda, kimlik bilgilerini içeren noter onaylı
imza sirküleri kullanılabilir.
(7)
Yükümlüler, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerle sürekli iş ilişkisi
tesisinde ayrıca tüzel kişiliğin yüzde yirmibeşi aşan hisseye sahip tüzel kişi
ortaklarının kimliğini 7 nci maddeye göre tespit eder. Yurt dışında mukim tüzel kişi ortakların bu kapsamda
alınması gereken kimlik bilgilerinin teyidi, ilgili ülkede Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliği muadili kuruluşların ya da verilerin resmi olarak tutulduğu
diğer kuruluşların açık kaynakları üzerinden yapılabilir(Son cümle 24.02.2021 / 31405 sayılı
2.Mükerrer R.G. s.k. ile eklenmiştir. Yürürlük 01.05.2021).
Özel dikkat gerektiren işlemler
MADDE 18- (1) Yükümlüler karmaşık ve olağandışı büyüklükteki
işlemler ile görünürde makul hukuki ve ekonomik amacı bulunmayan işlemlere özel
dikkat göstermek, talep edilen işlemin amacı hakkında yeterli bilgi edinmek
için gerekli tedbirleri almak ve bu kapsamda elde edilen bilgi, belge ve
kayıtları istenildiğinde yetkililere sunmak üzere muhafaza etmek zorundadır.
Müşteri durumunun ve işlemlerin izlenmesi
MADDE 19- (Değişik madde: RG-
02.01.2010 /27450 (1)
Yükümlüler, müşterileri tarafından gerçekleştirilen işlemlerin; müşterilerinin
mesleği, ticari faaliyetleri, iş geçmişi, mali durumu, risk profili ve fon
kaynaklarına dair bilgiler ile uyumlu olup olmadığını sürekli iş ilişkisi
kapsamında devamlı olarak izlemek ve müşterileri hakkındaki bilgi, belge ve
kayıtları güncel tutmak zorundadır. Ayrıca bu müşterilerin kimlik tespitine
ilişkin alınan telefon ve faks numarası ile elektronik posta adresine ilişkin
bilgilerinin doğruluğu, risk temelli yaklaşım çerçevesinde gerektiğinde bu
araçları kullanarak ilgiliyle irtibat kurulmak suretiyle teyit edilir. Finansal
kuruluşlar sürekli iş ilişkisi dışında gerçekleştirilen işlemleri de risk
temelli yaklaşımla izlemek amacıyla gerekli tedbirleri alır. Finansal
kuruluşlar bu amaçlarla uygun risk yönetim sistemi oluşturur.
Teknolojik risklere karşı tedbir alınması
MADDE 20- (1) Finansal kuruluşlar ile finansal olmayan belirli
iş ve meslekler, yeni ve gelişen teknolojilerin kullanımının, yeni dağıtım
kanalları dâhil olmak üzere mevcut ve yeni ürün ile yeni iş uygulamalarının[56] getirdiği imkânların aklama
ve terörün finansmanı amacıyla kullanılması riskine karşı özel dikkat göstermek
ve bunu önlemeye yönelik uygun tedbirleri almak zorundadır.
(2) Finansal kuruluşlar ile finansal olmayan belirli iş
ve meslekler yüz yüze olmayan işlemler yapılmasını mümkün kılan yöntem veya
sistemleri kullanarak gerçekleştirilen sürekli iş ilişkisi tesisi,[57] hesaba para yatırma, hesaptan
para çekme ve elektronik transfer gibi işlemlere özel dikkat göstermek, müşterinin
mali profiline ve faaliyetlerine uygun olmayan veya faaliyetleriyle ilgisi
bulunmayan işlemleri yakından izlemek, tutar ve işlem sayısı limiti belirlemek
de dâhil uygun ve etkili tedbirleri almak zorundadır.
Üçüncü tarafa güven
MADDE 21- (1) Finansal kuruluşlar; müşterinin, müşteri adına
hareket eden kişinin ve gerçek faydalanıcının kimliğinin tespiti ve iş
ilişkisinin veya işlemin amacı hakkında bilgi elde etme konularında, müşteriyle
ilgili olarak başka bir finansal kuruluşun aldığı tedbirlere güvenerek iş
ilişkisi tesis edebilir veya işlem yapabilir. Bu durumda Kanun ve Kanuna
ilişkin düzenlemeler kapsamında nihai sorumluluk üçüncü tarafa güvenerek işlem
gerçekleştiren finansal kuruluşa aittir.
(2) Üçüncü tarafa güvenilebilmesi;
a) Üçüncü tarafın, kimlik tespiti, kayıtların
saklanması ve müşterinin tanınması kuralının gereklerini sağlayacak diğer
tedbirleri aldığından, yurt dışında yerleşik olması durumunda ise ayrıca aklama
ve terörün finansmanıyla mücadele alanındaki uluslararası standartlara uygun
düzenleme ve denetlemelere tabi olduğundan, (Değişik bent: RG-
02.01.2010 /27450)
b) Kimlik tespitine ilişkin belgelerin onaylı
örneklerinin (güvenilen kuruluş tarafından uzaktan kimlik tespiti yoluyla sürekli
iş ilişkisi tesis edilmesi halinde, alınan dijital ortamdaki görüntülerinin)[58], talep edildiğinde üçüncü
taraftan derhal temin edileceğinden,
c) Üçüncü tarafça, bilgileri paylaşılan müşterinin
kimlik tespitinin basitleştirilmiş tedbirler kapsamında yapılmadığından, (25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar
ile eklenmiştir)
emin olunması şartıyla mümkündür.
(3) Üçüncü tarafa güvenerek iş ilişkisi tesis eden
veya işlem yapan finansal kuruluş müşterinin kimlik bilgilerini üçüncü taraftan
derhal alır.
(4) Finansal kuruluşların kendi aralarında müşterileri
adına yaptıkları işlemler ile finansal kuruluşların acente ve benzeri
birimleriyle ana hizmet birimlerinin uzantısı veya tamamlayıcısı niteliğindeki
hizmetleri yaptırdıkları kişilerle olan ilişkileri, üçüncü tarafa güven ilkesi
kapsamında değildir. (Değişik fıkra: RG- 02.01.2010 /27450)
(5) Üçüncü tarafa güven ilkesi, üçüncü tarafın riskli
ülkelerde yerleşik olması durumunda uygulanmaz. (EK: RG- 02.01.2010 /27450)
İşlemin reddi ve iş ilişkisinin sona erdirilmesi
MADDE 22- (1) Yükümlüler, kimlik tespiti yapamadıkları veya iş
ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi edinemedikleri durumlarda; iş ilişkisi
tesis etmez ve kendilerinden talep edilen işlemi gerçekleştirmezler. Bu
kapsamda isimsiz veya hayali isimlere hesap açamazlar.
(2) Daha önce elde edilen müşteri kimlik bilgilerinin
yeterliliği ve doğruluğu konusunda şüphe duyulması nedeniyle yapılması gereken
kimlik tespit ve teyidinin yapılamadığı durumda iş ilişkisi sona erdirilir.
(3) Yükümlüler bu maddenin birinci ve ikinci
fıkralarında belirtilen hallerin şüpheli işlem olup olmadığını da ayrıca
değerlendirirler.
Muhabirlik ilişkisi
MADDE 23- (1) Finansal kuruluşlar yurt dışı muhabirlik
ilişkilerinde;
a) Muhatap finansal kuruluşun aklama veya terörün finansmanı
yönünden soruşturma geçirip geçirmediği ve ceza ya da uyarı[59] alıp almadığı, işin mahiyeti
ve[60] konusu, itibarı ve üzerindeki
denetim yeterliliği hususlarında kamuya açık kaynaklardan yararlanarak sıhhatli
bilgi edinmek,
b) Muhatap finansal kuruluşun aklama ve terörizmin
finansmanıyla mücadele sistemini değerlendirmek, sistemin uygun ve etkin
olduğundan emin olmak,
c) Yeni muhabir ilişkiler kurmadan önce üst düzey
yöneticinin onayının alınmasını sağlamak,
ç) Kendilerinin ve muhatap finansal kuruluşun
sorumluluklarını bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümündeki yükümlülükleri karşılayacak
şekilde bir sözleşmeyle açıkça belirlemek,
d) Muhabirlik ilişkisinin aktarmalı muhabir hesapların
kullanılmasını kapsadığı durumlarda muhatap finansal kuruluşun bu Yönetmeliğin
Üçüncü Bölümündeki esaslar çerçevesinde yeterli önlemleri aldığından ve talep
edildiğinde ilgili müşterilerin kimlik bilgilerini sağlayabileceğinden emin
olmak,
için gerekli tedbirleri alır.
(2) Finansal kuruluşlar, tabela bankalarla ve
hesaplarını tabela bankalara kullandırmadığından emin olamadıkları finansal
kuruluşlarla muhabirlik ilişkisine giremezler.
Elektronik transferler
MADDE 24 - (Değişik madde RG-
02.01.2010 /27450) (29.06.2010
tarih ve 27626 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Geçici Madde 4 gereğince, söz
konusu madde 1.1.2011 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir. Bu tarihe
kadar, 24 üncü maddenin değiştirilmeden önceki şekli uygulanacaktır.)
(1) Otuzbin [61] TL veya üzeri yurt içi ve
yurt dışı elektronik transfer mesajlarında, gönderenin; (07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar)
a) Adı ve soyadına, ticaret siciline kayıtlı tüzel
kişinin unvanına, diğer tüzel kişiler ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin
tam adına,
b) Hesap numarasına, hesap numarasının bulunmadığı
durumda işlemle ilgili referans numarasına,
c) Adresi veya doğum yeri ve tarihi veya müşteri
numarası, vatandaşlık numarası, pasaport numarası, vergi kimlik numarası gibi
göndereni belirlemeye yarayan bilgilerden en az birine,
yer verilmesi zorunlu olup bu bilgilerin doğruluğu
ayrıca teyit edilir[62].
Elektronik transfer mesajlarında alıcıya ilişkin
olarak da bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen bilgilere yer verilir,
bu bilgilerin teyidi zorunlu değildir. (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. s.k. ile eklenmiştir.
Yürürlük 01.05.2021)
(2) Otuzbin [63] TL'nin altındaki yurt içi ve
yurt dışı elektronik transfer mesajlarında gönderene ve alıcıya ilişkin olarak
birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen bilgilere yer verilir. Bu
bilgilerin teyidi zorunlu değildir. (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. s.k. ile eklenmiş, diğer
maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir. Yürürlük 01.05.2021) (07.10.2026 / 33393
R.G. 11845 Karar)
(3) Bankaların kendi nam ve hesaplarına aralarında
gerçekleştirdikleri transferler ile kart numaralarının mesajlarda kullanılması
kaydıyla, kredi ve banka kartları kullanılarak gerçekleştirilen transferler birinci
fıkra kapsamı dışındadır.
(4) Birinci fıkrada belirtilen bilgileri içermeyen
elektronik transfer mesajı alan finansal kuruluş, söz konusu elektronik
transferi iade eder veya bu mesajı gönderen finansal kuruluştan eksik olan
bilgilerin tamamlanmasını sağlar.
(5) Gönderilen mesajların sürekli olarak eksik
bilgiler içermesi ve bu bilgilerin talep edildiği halde tamamlanmaması halinde,
alıcı finansal kuruluş tarafından; gönderici finansal kuruluştan gelen
elektronik transferlerin reddedilmesi veya söz konusu finansal kuruluşla
yapılan işlemlerin sınırlandırılması ya da iş ilişkisine son verilmesi
hususları göz önünde bulundurulur.
(6) Transfer emrinin verildiği finansal kuruluştan
ödemeyi gerçekleştirecek finansal kuruluşa kadar oluşan mesaj zincirinde
göndericiye ilişkin olarak elektronik transfer mesajlarında bulunması gereken
bilgilere transfere aracılık eden tüm finansal kuruluşlarca yer verilir ve bu
bilgilerin transferin her aşamasında aktarılmasına özel dikkat gösterilir. (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G.
s.k. ile eklenmiştir. Yürürlük 01.05.2021)
Kripto varlık transferleri (25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile eklenmiştir. Yürürlük
25.02.2025)
MADDE 24/A- (1) Kripto varlık
hizmet sağlayıcılar tarafından aracılık edilen Otuzbin[64] TL veya üzeri kripto
varlık transfer işlemine ilişkin mesajlarda, gönderenin; (07.10.2026
/ 33393 R.G. 11845 Karar)
a) Adı ve soyadına,
ticaret siciline kayıtlı tüzel kişinin unvanına, diğer tüzel kişiler ve tüzel
kişiliği olmayan teşekküllerin tam adına,
b) Cüzdan adresine,
cüzdan adresinin bulunmadığı durumda işlemle ilgili referans numarasına,
c) Adresi veya doğum
yeri ve tarihi veya müşteri numarası, vatandaşlık numarası, pasaport numarası,
vergi kimlik numarası gibi göndereni belirlemeye yarayan bilgilerden en az
birine,
yer verilmesi zorunlu
olup bu bilgilerin doğruluğu ayrıca teyit edilir. Kripto varlık transfer mesajlarında
alıcıya ilişkin olarak da bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen bilgilere
yer verilir, bu bilgilerin teyidi zorunlu değildir.
(2) Kripto varlık
hizmet sağlayıcılar tarafından Otuzbin[65] TL'nin altındaki
kripto varlık transfer mesajlarında gönderene ve alıcıya ilişkin olarak birinci
fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen bilgilere yer verilir. Bu bilgilerin
teyidi zorunlu değildir. (07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar)
(3) Birinci ve ikinci
fıkrada belirtilen bilgileri içermeyen kripto varlık transfer mesajı alan
kripto varlık hizmet sağlayıcı, bu mesajı gönderen kripto varlık hizmet
sağlayıcıdan eksik olan bilgilerin tamamlanmasını talep eder. Bilgilerin
tamamlanmaması halinde söz konusu kripto varlık transferini iade eder.
Gönderilen mesajların sürekli olarak eksik bilgiler içermesi ve bu bilgilerin
talep edildiği halde tamamlanmaması halinde, alıcı kripto varlık hizmet
sağlayıcı tarafından; gönderici kripto varlık hizmet sağlayıcıdan gelen
transferlerin reddedilmesi veya söz konusu kripto varlık hizmet sağlayıcıyla
yapılan işlemlerin sınırlandırılması ya da iş ilişkisine son verilmesi
hususları göz önünde bulundurulur.
(4) Transfer emrinin
verildiği kripto varlık hizmet sağlayıcıdan nihai transferin muhatabı olan
kripto varlık hizmet sağlayıcıya kadar oluşan mesaj zincirinde göndericiye
ilişkin olarak kripto varlık transfer mesajlarında bulunması gereken bilgilere
transfere aracılık eden tüm kripto varlık hizmet sağlayıcılarca yer verilir ve
bu bilgilerin transferin her aşamasında aktarılmasına özel dikkat gösterilir.
(5) Gönderici ve
alıcıya ilişkin bilgiler transferle eş zamanlı olarak güvenli bir şekilde
gönderilir. Transfer mesajlarında yer alan verilerin gönderilmesinde dağıtık
defter teknolojisi, başkaca bağımsız bir mesajlaşma platformu veya uygulama ara
yüzü gibi mesajlaşmaya imkân veren yazılım uygulamaları ve teknolojik araçlar
kullanılabilir.
(6) Herhangi bir
kripto varlık hizmet sağlayıcı nezdinde kayıtlı olmayan bir cüzdan adresine
gönderilen veya böyle bir cüzdan adresinden alman kripto varlık transferlerinde
kripto varlık hizmet sağlayıcı nezdinde söz konusu transferin tarafı olan
müşteriden; kayıtlı olmayan cüzdan adresi sahibi gönderici ya da alıcının
gerçek kişilerde adı ve soyadı, tüzel kişilerde ise unvan bilgisi ile adresi
veya doğum yeri ve tarihi veya müşteri numarası, vatandaşlık numarası, pasaport
numarası, vergi kimlik numarası gibi kişiyi belirlemeye yarayan bilgilerden en
az birine ilişkin beyan alınır.
(7) Yurtdışında
yerleşik ve kendi mevzuatına göre gönderene ve alıcıya ilişkin bilgileri
paylaşma yükümlülüğü bulunmayan kripto varlık hizmet sağlayıcı veya kripto
varlık transfer yetkisini haiz bir finansal kuruluştan alınan veya bunlara
gönderilen kripto varlık transferinde, kripto varlık hizmet sağlayıcı nezdinde
söz konusu transferin tarafı olan müşteriden; göndericinin ya da alıcının
gerçek kişilerde adı ve soyadı, tüzel kişilerde ise unvan bilgisi ile adresi
veya doğum yeri ve tarihi veya müşteri numarası, vatandaşlık numarası, pasaport
numarası, vergi kimlik numarası gibi kişiyi belirlemeye yarayan bilgilerden en
az birine ilişkin beyan alınır. Yurtdışında yerleşik söz konusu hizmet
sağlayıcı veya finansal kuruluşun beşinci fıkrada öngörülen bir mesajlaşma
sistemini kullanması halinde ise birinci fıkrada yer alan bilgilere kullanılan
sistem vasıtasıyla mesajlarda yer verilebilir.
(8) Altıncı ve yedinci fıkraların uygulanmasında, risk temelli
yaklaşım çerçevesinde müşteriden transferin tarafları hakkında ilave bilgi ve
belge talep edilir. İşlemin tarafları hakkında yeterli bilgi elde edilememesi
durumunda transferin gerçekleştirilmemesi veya söz konusu finansal kuruluşla
yapılan işlemlerin sınırlandırılması ya da iş ilişkisine son verilmesi
hususları göz önünde bulundurulur.
Riskli ülkelerle ilişkiler
MADDE 25- (1) Finansal kuruluşlar ile finansal olmayan belirli
iş ve meslekler[66], riskli ülkelerde yerleşik
gerçek ve tüzel kişiler, tüzel kişiliği olmayan teşekküller ve bu ülkelerin
vatandaşları ile girecekleri iş ilişkilerine ve işlemlere özel dikkat
göstermek, görünürde makul hukuki ve ekonomik amacı bulunmayan işlemlerin amacı
ve mahiyeti hakkında mümkün olduğu ölçüde bilgi toplamak ve bunları kayda
geçirmek zorundadır.
(2) Riskli ülkeler hakkında Türkiye'nin üyesi olduğu
uluslararası kuruluşlarca kabul edilenler de dâhil olmak üzere alınması gereken
tedbirleri belirlemeye Bakanlık yetkilidir. (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. s.k. ile
eklenmiştir. Yürürlük 01.05.2021)
Basitleştirilmiş tedbirler
MADDE 26 - (1) Bakanlıkça,
a) Finansal kuruluşların kendi aralarında
gerçekleştirdikleri işlemlerde, (Değişik bent: RG- 02.01.2010 /27450)
b) Müşterinin 5018 sayılı Kanuna göre genel yönetim
kapsamında olan kamu idaresi veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu
olduğu işlemlerde,
c) Maaş ödemesi anlaşması kapsamında toplu müşteri
kabulü yoluyla iş ilişkisi tesisinde,
ç) Çalışanlara ücretlerinden kesinti yapılmak
suretiyle emeklilik hakları sağlayan emeklilik planları ile emeklilik
sözleşmelerine ilişkin işlemlerde, (Değişik bent: RG- 02.01.2010 /27450)
d) Müşterinin halka açık ve hisseleri borsaya kote
edilmiş şirket olduğu işlemlerde,
müşterinin tanınmasına yönelik tedbirler bakımından
yükümlülerin daha basit tedbirler almalarına izin verilebilir. Bakanlık bu
madde kapsamında uygulanabilecek tedbirler ile risk temelli yaklaşımla aklama
ve terörizmin finansmanı riskinin düşük olarak değerlendirildiği durumlarda[67] yukarıda sayılanlar dışında
işlem türleri belirlemeye yetkilidir.
(2) Yükümlüler işlem nedeniyle aklama veya terörün
finansmanı riskinin oluşabileceği durumlarda, basitleştirilmiş tedbirleri
uygulayamazlar ve işlemin 27 nci maddeye göre şüpheli işlem olabileceğini göz
önünde bulundururlar.
Sıkılaştırılmış
tedbirler
MADDE 26/A-
(1) Finansal
kuruluşlar ile
finansal olmayan belirli iş ve meslekler[68], 18 inci, 20
nci ve 25 inci maddeler kapsamındaki işlemler ile risk temelli yaklaşım
çerçevesinde tespit edecekleri yüksek riskli durumlarda, tespit edilen riskle
orantılı olarak aşağıda belirtilen tedbirlerin bir veya birden fazlasını ya da
tamamını uygular.
a) Müşteri
hakkında ilave bilgi edinmek ve müşteri ile gerçek faydalanıcının kimlik bilgilerini
daha sık güncellemek.
b) İş
ilişkisinin mahiyeti hakkında ilave bilgi edinmek.
c) İşleme konu
malvarlığının ve müşteriye ait fonların kaynağı hakkında mümkün olduğu ölçüde
bilgi edinmek.
ç) İşlemin amacı
hakkında bilgi edinmek.
d) İş ilişkisine
girilmesini, mevcut iş ilişkisinin sürdürülmesini ya da işlemin gerçekleştirilmesini
üst seviyedeki görevlinin onayına bağlamak.
e) Uygulanan
kontrollerin sayı ve sıklığını artırmak ve ilave kontrol gerektiren işlem türlerini
belirlemek suretiyle iş ilişkisini sıkı gözetim altında tutmak.
f) Sürekli iş
ilişkisi tesisinde ilk finansal hareketin, müşterinin tanınmasına ilişkin esasların
uygulandığı bir başka finansal kuruluştan yapılmasını zorunlu tutmak.
(2)
Bakanlık, bu madde kapsamında dikkate alınacak yüksek riskli durumlar ile
yukarıda sayılanlar dışında ayrıca sıkılaştırılmış tedbirler belirlemeye
yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Şüpheli İşlem Bildirimine
İlişkin Esaslar
Şüpheli işlem bildirimi
MADDE 27- (1) Şüpheli işlem, yükümlüler nezdinde veya bunlar
aracılığıyla yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işleme konu malvarlığının;
yasa dışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanıldığına, bu
kapsamda terörist eylemler için ya da terör örgütleri, teröristler veya terörü
finanse edenler tarafından kullanıldığına veya bunlarla ilgili ya da bağlantılı
olduğuna dair herhangi bir bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek bir hususun
bulunması halidir.
(2) Şüpheli işlemler yükümlüler tarafından tutar
gözetilmeksizin Başkanlığa bildirilir. Şüpheli işlem bildirimi; gerçek kişi
yükümlünün bizzat kendisi, tüzel kişi yükümlünün kanuni temsilcileri, tüzel
kişiliği bulunmayanların yöneticileri veya bunlar tarafından yetkili
kılınanlar, uyum görevlisi atanan yükümlülerde ise bu görevliler tarafından
yerine getirilir.
(3) Şüphe veya şüpheyi gerektiren makul bir sebebin
olup olmadığı hususu gerektiğinde birden çok işlem bir arada ele alınarak
değerlendirilir.
(4) Şüpheli işlemlerin devamlı bilgi verme kapsamında
bildirilmiş olması şüpheli işlem bildirim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
(5) Başkanlık şüpheli işlem tipleri belirlemeye
yetkilidir.
Şüpheli işlem bildirim formunun düzenlenmesi ve
bildirimde süre
MADDE 28- (1) Yükümlüler şüpheli bir işlemle karşılaştıklarında
işlem hakkında gerekiyorsa yetki ve imkânları ölçüsünde araştırma yaparak
edinilen bilgi ve bulguları göz önüne alıp Şüpheli İşlem Bildirim Formu
doldurmak suretiyle Başkanlığa şüpheli işlem bildiriminde bulunurlar.
(2) Şüpheli işlemler, işleme ilişkin şüphenin oluştuğu
tarihten itibaren en geç on iş günü içinde Başkanlığa bildirilir.
(3) Bildirimde bulunulan işlemle ilgili olarak daha
sonra yeni bilgi ve bulgular elde edildiği takdirde, tekrar Şüpheli İşlem
Bildirim Formu doldurulur ve daha önce yapılan bildirime ek olduğu belirtilerek
gecikmeksizin Başkanlığa gönderilir.
(4) Bakanlık, Şüpheli İşlem Bildirim Formlarının
düzenlenmesine, bildirimlerin elektronik ortam ve bilgi iletişim araçları
kullanılarak yapılması zorunluluğu getirilmesine ve şüpheli işlem
bildirimlerinde elektronik imza kullanılmasına ilişkin usul ve esasları
yükümlüler bazında ayrı ayrı belirlemeye yetkilidir.
(5) Başkanlıkça, bildirimlere yönelik rehberler
çıkarılabilir ve bu rehberler elektronik ortamda yayımlanabilir. Bildirimler bu
rehberlere uygun şekilde yapılır.
Şüpheli işlem bildirimlerinin gizliliği ve bildirimde
bulunanların korunması
MADDE 29- (1) Yükümlüler, Başkanlığa şüpheli işlem bildiriminde
bulunulduğuna veya bulunulacağına dair, yükümlülük denetimi ile görevlendirilen
denetim elemanlarına ve yargılama sırasında mahkemelere verilen bilgiler
dışında, işleme taraf olanlar dâhil olmak üzere hiç kimseye bilgi veremezler.
(2) Bu yükümlülük şüpheli işlemi Başkanlığa bildiren
kişi, kurum ve kuruluşlar veya bu kimselerin işlemi fiilen yapan ve yöneten
mensupları veya bunların kanuni temsilcileri ve vekillerinin yanı sıra şüpheli
işlem bildiriminde bulunulduğuna herhangi bir şekilde vakıf olan diğer
personeli de kapsar. Uyum görevlisi tayin edilen yükümlülerde, uyum görevlisine
yapılan dâhili bildirimler de gizlilik kapsamındadır. Şüpheli işlem
bildirimlerini elektronik ortamda gerçekleştiren uyum görevlileri, sisteme
erişimi sağlayan her türlü ortamdaki kart, şifre ve sair bilgi ve araçları hiç
kimseye veremez.
(3) Yükümlüler yurt dışındaki merkezlerine veya şube,
acente, temsilci ve ticari vekilleri ile benzeri bağlı birimlerine, müşterisi
hakkında şüpheli işlem bildiriminde bulunduğuna dair hiçbir şekilde bilgi
veremez.
(4) Şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğünü yerine
getiren gerçek ve tüzel kişiler, bunların uyum görevlileri, yükümlülerin kanuni
temsilcisi, yöneticisi ve çalışanları hiçbir şekilde hukukî ve cezaî bakımdan
sorumlu tutulamaz
Geri bildirim
MADDE 30- (1) Şüpheli işlem bildiriminde bulunan yükümlülere
Başkanlıkça, bildirimin kayda alındığına dair bilgi verilir.
(2) Başkanlık, alınan şüpheli işlem bildirimlerinin
etkinliğine ilişkin olarak belli periyotlarla genel değerlendirme yapar. Ayrıca
Başkanlık, şüpheli işlem bildirimlerine ilişkin istatistikî verileri, aklama ve
terörün finansmanında kullanılan yöntemleri, oluşan eğilimleri, şüpheli işlem
bildirimleri sonrası süreçler ve varılan sonuçlardan faydalanılarak hazırlanan
örnek olayları, yıllık faaliyet raporları, rehberler ya da periyodik yayınlar
yoluyla yayımlayabilir, eğitim amacıyla kullanabilir. (Değişik
fıkra: RG- 02.01.2010 /27450)
BEŞİNCİ BÖLÜM
Bilgi ve Belge Vermeye İlişkin
Esaslar
Bilgi ve belge verme
MADDE 31- (1) Kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel
kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kuruluşlar; Başkanlık ve denetim elemanları
tarafından istenilecek her türlü bilgi, belge ve bunlara ilişkin mikrofiş,
mikrofilm, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlar da dâhil olmak üzere her
türlü ortamdaki kayıtlarını, bu kayıtlara erişimi sağlamak veya okunabilir hale
getirmek için gerekli tüm bilgi ve şifreleri tam ve doğru olarak vermek ve
gerekli kolaylığı sağlamak zorundadır.
(2) Kendisinden talepte bulunulanlar, savunma hakkına
ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, özel kanunlarda yazılı hükümleri ileri
sürerek bilgi ve belge vermekten kaçınamazlar.
(3) Yükümlüler yerinde yapılacak denetimler kapsamında
defter ve belgeleri denetime hazır bulundurmak; tüm bilgi işlem sistemini,
denetimin amaçlarına uygun olarak denetim elemanlarına açmak ve verilerin
güvenliğini sağlamak zorundadır.
(4) Bilgi ve belgeler acil haller dışında yazılı
olarak istenir. Yazıyla istenilen bilgi ve belgeler için yedi günden az olmamak
üzere uygun bir süre verilir. Sözlü olarak bilgi ve belge talep edilmesi
halinde bu talep yazı ile teyit edilir.
Yükümlüler tarafından devamlı bilgi verme
MADDE 32- (1) Yükümlüler taraf oldukları veya aracılık
ettikleri işlemlerden, Bakanlıkça belirlenecek tutarı aşanları Başkanlığa
bildirmek zorundadır.
(2)Mahiyeti itibarıyla birbiriyle bağlantılı işlemler
tek bir işlem olarak değerlendirilir.
(3) Hafta sonu ve tatil günleri ile gece boyunca
yapılan işlemler, bu işlemlerin yapıldığı zamanı takip eden ilk iş gününün
işlemi olarak kabul edilir.
(4) Devamlı bilgi verme kapsamındaki işlem türleri,
bilgilerin ne şekilde ve hangi sürelerde verileceği, kapsam dışında tutulacak
yükümlüler ile uygulamaya ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
(5) Bakanlık, devamlı bildirime ilişkin formların
düzenlenmesine, her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamı yoluyla
Başkanlığa bildirilmesine ve bildirimlerde elektronik imza kullanımına ilişkin
usul ve esasları, yükümlüler bazında ayrı ayrı belirlemeye yetkilidir.
Bildirimlerin elektronik ortamda yapılmasına yönelik uygulama tarihleri
Başkanlıkça belirlenir.
(6) Başkanlıkça, bildirimlerin elektronik ortamda
gönderilmesine yönelik rehberler çıkarılabilir ve bu rehberler elektronik
ortamda yayımlanabilir. Bildirimler bu rehberlere uygun şekilde yapılır.
Devamlı bilgi vermede istisna ve muafiyetler
MADDE 33- (1) Yükümlülerce Başkanlığa devamlı bilgi
verilmesinde, bankaların kendi aralarında kendi ad ve hesaplarına
gerçekleştirdikleri işlemler ile finansal kuruluşların 5018 sayılı Kanuna göre
genel yönetim kapsamındaki idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşları ile yaptıkları işlemler devamlı bilgi verme
yükümlülüğü kapsamında değildir.
Kamu kurumları tarafından devamlı bilgi verme
MADDE 34- (1) Kanunları gereğince yükümlülere kuruluş ve
faaliyet izni veren veya bunlara ilişkin kayıt tutmak zorunda olan kamu kurum
ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki kurum ve kuruluşlar; yükümlülerin
adı, soyadı veya unvanı, yüzde ondan fazla hisseye sahip ortakları, yönetim
kurulu başkan ve üyeleri ile genel müdür veya yöneticilerine ilişkin bilgiler
ile iletişim bilgilerini Başkanlığa bildirirler.
(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgilerde meydana
gelen değişiklikler, ilgili kurum veya kuruluş tarafından değişikliği takip
eden ayın onbeşinci gününe kadar Başkanlığa bildirilir.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen hususların
Kanunun 9 uncu maddesine istinaden kurulan erişim sistemi ile sağlanması
halinde birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
(4) Bildirime ilişkin diğer usul ve esasları
belirlemeye Bakanlık yetkilidir.
ALTINCI BÖLÜM
Yükümlülük Denetimi
Denetimin kapsamı
MADDE 35- (1) Yükümlülük denetimi, yükümlülerin yükümlülüklere
uyum durumunu tespit amacıyla risk temelli bir yaklaşımla[69] yapılan yükümlülüklere uyum
denetimi ile yükümlülük ihlallerini tespite yönelik yükümlülük ihlal
incelemesini kapsar. Yükümlülük denetiminde yerinde veya uzaktan denetim yöntemleri
kullanılabilir. (Son cümle
24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. s.k. ile eklenmiştir. Yürürlük
01.05.2021)
(2) Başkanlık, yükümlülük denetiminin münferiden veya
bir denetim programı kapsamında yapılmasını isteyebilir. Başkanlık, (…)[70] ilgili denetim biriminin
görüşünü alarak denetim programı hazırlayabileceği gibi bu birimin denetim
programına yükümlülük denetiminin de dâhil edilmesini talep edebilir.
(3) Başkanlık yükümlülüklere uyum denetimlerinin ve
yükümlülük ihlal incelemelerinin kapsam ve süresini belirlemeye yetkilidir.
(4) Kendisinden yükümlülük denetimi yapılması
talebinde bulunulan birim bu talebin gereğini yerine getirmek zorundadır.
(5) Başkanlık yükümlülük denetimi konusunda diğer usul
ve esasları belirlemeye, bu kapsamda denetim rehberleri hazırlamaya yetkilidir.
Denetime yetkililer ve yetkileri
MADDE 36- (1) Yükümlülük denetimleri denetim elemanları
vasıtasıyla yerine getirilir.
(2) Yükümlülük denetimiyle görevlendirilen denetim
elemanları, kamu kurum ve kuruluşları da dâhil gerçek ve tüzel kişilerden ve
tüzel kişiliği olmayan kuruluşlardan her türlü bilgi, belge ve kanunî
defterleri istemeye ve bunlar nezdinde her türlü evrak ve kayıtları incelemeye,
ilgililerden yazılı ve sözlü bilgi almaya yetkili olup ayrıca diğer kanunların
kendilerine verdiği yetkileri de kullanır.
(3) Yükümlüler, denetim esnasında denetim elemanlarına
uygun çalışma ortamı sağlamak da dâhil gerekli her türlü kolaylığı göstermek
zorundadır.
Denetim elemanının görevlendirilmesi
MADDE 37- (1) Başkanın görevlendirme talebi üzerine ilgili
birim amirinin teklifi ve bağlı veya ilgili bulundukları Bakanın onayı ile
yükümlülük denetimi yapmak üzere denetim elemanı görevlendirilir.
Görevlendirme, talep tarihinden itibaren en geç on gün içinde yapılır.
(2) Münferiden yapılacak yükümlülük denetimi ile
görevlendirilen denetim elemanı, göreve ilişkin Başkanlık yazısının kendisine
tebliğinden itibaren en geç 15 gün içinde göreve başlayarak göreve başlama
tarihini bu süre içinde Başkanlığa ve birimine yazılı olarak bildirir. Bir
denetim programı kapsamında yapılan yükümlülük denetimlerinde denetim elemanı
göreve fiilen başladığı tarihi Başkanlığa yazılı olarak bildirir.
(3) Denetim elemanları, Başkanlıkça, yürütmekte
oldukları denetimlerde bağlantı kurularak kendilerine intikal ettirilen
konuları, ayrı bir görevlendirme onayı aramaksızın ilk görevlendirme onayı
kapsamında sonuçlandırır.
(4) Denetim sonuçlanmadan herhangi bir nedenle
görevinden ayrılacak olan denetim elemanı, denetimde gelinen aşamaları gösterir
bir devir raporu düzenleyerek Başkanlığa gönderir. İlgili birim, mevcut denetim
elemanı görevinden ayrılmadan en az on gün önce, yeni denetim elemanı
görevlendirir. Görevinden ayrılacak olan denetim elemanı devir raporunun bir
örneğini ve ilgili tüm belgeleri, yeni görevlendirilen denetim elemanına bu
süre içerisinde tutanakla teslim eder. Yeni görevlendirilen denetim elemanı
tutanağın birer örneğini birimine ve Başkanlığa gönderir. İşe başlama ve
ayrılma açısından tutanak tarihi esas alınır. Bu işlemlerin zamanında
gerçekleştirilmesi hususunda ilgili birimce gerekli tedbirler alınır.
(5) Başkanlık, denetim için birden fazla denetim
elemanından oluşan ekip teşkil edebilir. Başkanlık, denetim elemanlarından
birini koordinasyonu sağlamak amacıyla görevlendirir. Koordinasyonu sağlayan
denetim elemanı, ekip içerisinde bilgi ve belge akışını sağlar. Ekip
çalışmalarının birlikte planlanması, yürütülmesi, sonuçlandırılması ve
raporların birlikte düzenlenmesi esastır.
(6) Birden fazla ekip oluşturulması halinde
koordinasyonu sağlayan denetim elemanlarından biri genel koordinasyonu sağlamak
üzere Başkanlıkça görevlendirilebilir.
(7) Yükümlülük denetiminin, denetime konu işlemlerin
gerçekleştiği yerde yapılması esastır. Denetim elemanları, yanlarında memuriyet
sıfatlarını gösteren fotoğraflı resmi bir belge bulundururlar ve gittikleri
yerde işe başlamadan önce bu belgeyi ilgililere gösterirler.
(8) Hazırlanan raporun Başkanlıkça işleme konulmasına
karar verilen tarihte görev sona erer. Bu durum, denetim elemanına ve bağlı
olduğu birime bildirilir.
Denetim
elemanının Başkanlıkta geçici olarak görevlendirilmesi ve çalışma esasları
MADDE 37/A-
(1) Başkanlık,
yükümlülük denetimi görevini Kanunun ek 1 inci maddesine göre Başkanlık emrinde
geçici süreyle görevlendirilen denetim elemanları vasıtasıyla da yerine
getirebilir.
(2) Geçici
görevli denetim elemanları, görevlendirme süreleri içerisinde Başkanın veya
görevlendireceği başkan yardımcısının gözetimi altında ve talimatları
doğrultusunda çalışır.
(3) Geçici
görevli denetim elemanları Başkanlık Makamından alınan görevlendirme onayı ile
görevlendirilir. Başkanlıkça yükümlülük denetimi kapsamında birden fazla
görevlendirme yapılabilir. Görevlendirme onayının tebliği tarihinden itibaren
derhal göreve başlanır.
(4) Verilen
denetim görevinin hangi sürede sonuçlandırılacağı Başkanlık tarafından belirlenir.
Geçici görevli denetim elemanları bu süre sonunda hazırlayacakları raporu
Başkanlığa sunar.
(5)
Başkanlık nezdindeki veri tabanı ve erişim sistemleri, Başkanlıkça belirlenen
erişim yetkileri çerçevesinde denetim elemanları tarafından kullanılır.
Yükümlülük denetimleri denetim elemanları tarafından bizzat yürütülür ve
sonuçlandırılır.
(6)
Geçici görevli denetim elemanlarının çalışma usul ve esaslarına ilişkin bu
maddede yer almayan hususlarda bu Yönetmeliğin denetimle ilgili diğer hükümleri
uygulanır.
Hazine ve maliye uzmanlarının denetim elemanı olarak
görevlendirilmesi ve çalışma esasları (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. s.k. ile
eklenmiştir. Yürürlük 01.05.2021)
MADDE 37/B- (1) Başkanlık, yükümlülük denetimi görevini,
Başkanlıkta istihdam edilen ve bu işle görevlendirilen hazine ve maliye
uzmanları vasıtasıyla da yerine getirebilir.
(2) Yükümlülük denetimi ile görevlendirilen hazine ve
maliye uzmanları, yükümlülük denetiminden sorumlu daire başkanının gözetim ve
koordinasyonunda çalışır.
(3) Hazine ve maliye uzmanları, Başkanlık Makamından
alınan görevlendirme onayı ile görevlendirilir. Başkanlıkça yükümlülük denetimi
kapsamında birden fazla görevlendirme yapılabilir. Görevlendirme onayının
tebliği tarihinden itibaren derhal göreve başlanır.
(4) Verilen yükümlülük denetimi görevinin hangi sürede
sonuçlandırılacağı Başkanlık tarafından belirlenir. Bu süre sonunda
hazırlanacak rapor Başkanlığa sunulur.
(5) Yükümlülük denetimleri, hazine ve maliye uzmanları
tarafından bizzat yürütülür ve sonuçlandırılır. Denetimin yürütülmesinde bu
Yönetmeliğin 36 ncı maddesi uygulanır.
(6) Hazine ve maliye uzmanlarının çalışma usul ve
esaslarına ilişkin bu maddede yer almayan hususlarda bu Yönetmeliğin yükümlülük
denetimiyle ilgili diğer hükümleri uygulanır.
Denetim raporları
MADDE 38- (1) Yükümlülüklere uyum
denetimi sonucunda yükümlülük uyum denetimi raporu, yükümlülük ihlal incelemesi
sonucunda ise yükümlülük ihlali inceleme raporu düzenlenir.
(2) Denetim elemanları yükümlülüklere uyum denetimi
sırasında tespit ettikleri yükümlülük ihlalleri için ayrıca yükümlülük ihlali
inceleme raporu düzenler.
(3) 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendi
dışında kalan yükümlüler bakımından yalnızca yükümlülük uyum denetimi raporu
düzenlenir. Denetim sırasında yükümlülük ihlali tespit edilmesi durumunda
raporda bu ihlallere yer verilir ve bu rapor aynı zamanda yükümlülük ihlali
inceleme raporu yerine geçer. (07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar ile eklenmiş ve diğer fıkra buna göre
teselsül ettirilmiştir)
(4) Denetim raporlarına ilişkin usul ve esaslar
Başkanlıkça belirlenir.
Raporlar üzerine yapılacak işlemler
MADDE 39- (1) Denetim elemanları tarafından düzenlenerek
Başkanlığa sunulan raporlar, Başkanlıkça belirlenen rapor standartlarına
uygunluk ve hukuki ya da maddi hata bulunup bulunmadığı yönünden
değerlendirilir. Başkanlık tarafından yapılan değerlendirme sonucuna göre işlem
tesis edilir[71].
(2) Bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümü ile 27 nci ve 28
inci maddelerinde belirtilen hükümlere uymayan yükümlüler (…)[72] ile bu Yönetmeliğin 32 nci
maddesinde belirtilen hükümlere uymayan yükümlüler hakkında idari para cezası
uygulanır.
(3) (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile değişik. Yürürlük
01.05.2021)[73]
Kanunun 5
inci maddesinde yer alan eğitim, iç denetim, kontrol ve risk yönetim sistemleri
oluşturulması, uyum görevlisi tayini ile Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle
belirlenecek diğer tedbirler kapsamındaki yükümlülüklere aykırı hareket
edilmesinin tespiti halinde yükümlülere yazılı ihtar yapılarak otuz günden az
olmamak üzere bir süre verilir. Bu süre sonunda eksikliklerin tamamlanmaması
halinde beş yüz bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır. İdari para
cezasının tebliği ile birlikte yazılı ihtar yapılarak altmış günden az olmamak
üzere yeni bir süre verilir. Bu süre sonunda da eksikliklerin tamamlanmaması
halinde verilen ilk idari para cezasının iki katı idari para cezası daha
uygulanır. İkinci idari para cezasının tebliğinden itibaren otuz gün içinde
eksikliklerin tamamlanmaması halinde yükümlünün faaliyetlerinin belli bir süre
durdurulması, kısıtlanması veya faaliyet izin belgesinin iptaline yönelik
tedbirlerin alınması için durum ilgili kuruma bildirilir. Kanunun 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında belirtilen söz konusu yükümlülüklere uymayan
sorumlu yönetim kurulu üyesine, yoksa üst düzey yöneticisine ise belirtilen
ihtarlar yapılmak ve sürelere uyulmak koşuluyla yükümlüye verilen idari para
cezasının dörtte biri uygulanır.
(4) Yönetmeliğin 29 uncu, 31 inci ve 46 ncı
maddelerindeki yükümlülüklerin ihlali konusunda düzenlenen yükümlülük ihlali
inceleme raporu Başkanlıkça yetkili Cumhuriyet savcılığına gönderilir.
(5) Yükümlülük ihlali inceleme raporlarının Cumhuriyet
savcılıkları nezdinde izlenmesi ve davaların takibi ile diğer usule ilişkin
işlemler 13/12/1983 tarihli ve 178 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile
26/9/2011 tarihli ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince yapılır.
Bildirim
MADDE 40- (1) Denetim elemanları, kendi görev alanlarına
ilişkin olarak kurumlarınca verilen görevler ile aklama suçu incelemeleri
sırasında karşılaştıkları yükümlülük ihlallerini Başkanlığa yazılı olarak
derhal bildirir.
(2) Yükümlü nezdinde herhangi bir kanunla verilmiş
denetim yetkisini haiz olanlar, kendi birimlerince verilen görevlerin ifası
sırasında, Kanun kapsamındaki bir yükümlülük ihlaliyle karşılaştıklarında
durumu birimleri aracılığıyla Başkanlığa intikal ettirir.
(3) Yükümlülük denetimi sırasında aklama ve terörün
finansmanına ilişkin herhangi bir hususun tespit edilmesi veya böyle bir
durumun varlığından şüphe edilmesi halinde konu, denetim elemanları tarafından
derhal Başkanlığa yazılı olarak bildirilir.
(4) Denetim elemanları, yükümlülük denetimleri
sırasında, diğer kurumların görev alanını ilgilendiren mevzuata aykırı herhangi
bir hususu tespit etmeleri veya böyle bir durumun varlığından şüphe etmeleri
halinde konuyu ilgili birimlere intikal ettirerek, Başkanlığa da bilgi verir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdaresine Yapılacak
Açıklama
Açıklama usul ve esasları
MADDE 41- (1) Türk parası, döviz veya bunlarla ödemeyi sağlayan
belgeleri yurt dışına çıkaran veya yurda getiren yolcular, gümrük idaresinin
talebi üzerine bunlarla ilgili olarak tam ve doğru açıklama yapmakla
mükelleftir. Bu değerlerin yolcunun üzerinde, çantasında veya bagajında olması
bu maddenin uygulanmasında farklılık arz etmez.
(2) Bu maddenin uygulanmasında, yolcu beraberinde
bulunan bono, poliçe ve çekler ile seyahat çekleri, posta çekleri, yurt içinde
veya yurt dışında yerleşik kuruluşlarca verilen ödeme emri mahiyetindeki
belgeler Türk parası veya dövizle ödemeyi sağlayan belge olarak kabul edilir.
Bir tutarı ihtiva eden bu neviden belgenin, tarih, lehtar, imza, adres ve
benzeri unsurlar bakımından eksik olması açıklama yükümlülüğünü ortadan
kaldırmaz.
(3) Yolculardan açıklamada bulunmalarını istemeye
gümrük idaresinin gümrük kapılarında görevli personeli yetkilidir.
(4) Yolcu beraberindeki değerler yolcu tarafından
açıklama yapılmış olsun veya olmasın gümrük idaresinin yetkili personeli
tarafından tespit edilir.
(5) Bu maddedeki bildirim mecburiyeti Türk parasının
kıymetini koruma hakkındaki mevzuatla getirilen bildirim mecburiyetini ortadan
kaldırmaz.
Tutanak düzenlenmesi
MADDE 42- (1) Kendisinden açıklama talep edilen yolcu ile
ilgili tespitler bir tutanağa bağlanır.
(2) Düzenlenen tutanakta asgari aşağıdaki bilgilerin
yer alması zorunludur:
a) Tutanağın düzenlendiği yer ve tarih.
b) Yolcunun, 6 ncı maddede sayılan bir kimlik belgesi
üzerinden tespit edilen kimlik bilgileri.
c) Yolcunun mesleği veya iştigal konusu.
ç) Yolcunun beyan ettiği yerleşim yeri adresi ile
gideceği adres ve varsa telefon numarası.
d) Yolcunun, beraberindeki değerlerin cinsi, miktarı,
tutarı, kime ait olduğu konusundaki açıklamaları.
e) Yolcu beraberindeki değerlerin gümrük
görevlilerince tespit edilen cins, miktar ve tutarları itibarıyla ayrıntılı
listesi.
f) Kanunun 16 ncı maddesindeki mükellefiyet bakımından
ortaya çıkan duruma ilişkin açıklamalar.
g) Tutanağın sayfa ve nüsha sayısı.
ğ) Yolcunun imzası.
h) Tutanağı düzenleyen görevlinin adı, soyadı, unvanı,
sicil numarası ve imzası.
(3) Tutanaklar ilgili merci ve taraflara verilecek
örnekler de dikkate alınarak yeterli sayıda düzenlenir.
Açıklama yapılmaması veya gerçeğe aykırı açıklama
yapılması
MADDE 43- (1) Yetkililerce talep edildiği halde herhangi bir
açıklama yapılmaması veya yanlış ya da yanıltıcı açıklama yapılması halinde,
yolcu beraberindeki değerlerin nakli durdurulur ve bu değerler gümrük idaresi
tarafından muhafaza altına alınır. Ayrıca durum şüpheli sayılarak düzenlenen
tutanakla birlikte yedi gün içinde Başkanlığa bildirilmekle birlikte ilgili
diğer mercilere de intikal ettirilir.
(2) Gümrük idaresince, beraberindeki değerler hakkında
açıklama yapmayan yolcuya beraberindeki değerin, tutar konusunda gerçeğe aykırı
açıklamada bulunan yolcuya beyan ettiği değer ile gerçek değer arasındaki
farkın onda biri kadar idari para cezası verilir.
(3) Binbeşyüz (Değişik ibare : RG-
02.01.2010 /27450) Türk Lirasına kadar olan farklar için birinci ve
ikinci fıkra hükümleri uygulanmaz.
(4) Gümrük idaresi tarafından talep edilecek
açıklamaya ilişkin diğer usul ve esaslar Başkanlığın görüşü alınarak Gümrük ve
Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenir.
Arama
MADDE 44- (1) Beraberindeki değerlerin tespiti için görevlilere
gerekli kolaylığı sağlamayan yolcuların üst, eşya ve araçları Adli ve Önleme
Aramaları Yönetmeliğine göre kolluk tarafından aranır.
Başkanlığa yapılacak bildirim
MADDE 45- (1) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, 42 nci madde gereğince
düzenlenen tutanak-lardaki tespitlerin elektronik ortama kaydedilmesi ve
kayıtların muhafazası için gerekli önlemleri alır. Başkanlık, elektronik ortama
kaydedilen veriler kullanılarak istatistik hazırlanmasını ve verilerin çeşitli
formatlarda Başkan-lığa intikal ettirilmesini isteyebilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Muhafaza ve İbraz
Muhafaza ve ibraz yükümlülüğü
MADDE 46- (1) Yükümlüler her türlü ortamdaki, yükümlülüklerine
ve işlemlerine ilişkin belgeleri düzenleme tarihinden, defter ve kayıtları ise
son kayıt tarihinden; kimlik tespitine ilişkin belge ve kayıtları son işlem
tarihinden itibaren sekiz yıl süre ile muhafaza etmek ve istenmesi halinde
yetkililere ibraz etmek zorundadır. Yükümlü nezdindeki hesaplarla ilgili kimlik
tespitine ilişkin belgelerin muhafaza süresinin başlangıç tarihi hesabın
kapatıldığı tarihtir.
(2) Başkanlığa yapılan şüpheli işlem bildirimine veya
uyum görevlisine yapılan dâhili bildirimlere yönelik belge ve kayıtlar,
bildirime ek yapılan belgeler, uyum görevlilerince bildirimde bulunmama kararı
verilen şüpheli işlemlere ilişkin yazılı gerekçeler, muhafaza ve ibraz
yükümlülüğü kapsamındadır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Diğer Hükümler
Merkezi
Kayıt Kuruluşu Anonim Şirketi ve Borsa İstanbul Anonim Şirketi (18.03.2016 tarih ve 29657 sayılı R.G. 2016/8566
s.BKK ile değişik)
MADDE 47- (1) Merkezi Kayıt Kuruluşu Anonim Şirketinin bu
Yönetmeliğin Üçüncü ve Dördüncü Bölümündeki hükümler bakımından yükümlülüğü
7/8/2014 tarihli ve 29081 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Merkezi Kayıt Kuruluşunun Kuruluş, Faaliyet, Çalışma ve Denetim Esasları
Hakkında Yönetmelikte belirtilen Merkezi Kayıt Kuruluşu Anonim Şirketinin
üyeleriyle sınırlıdır.
(2) Borsa İstanbul Anonim Şirketinin Kıymetli Madenler
ve Kıymetli Taşlar Piyasasındaki saklama hizmetine ilişkin olarak bu
Yönetmeliğin Üçüncü ve Dördüncü Bölümündeki hükümler bakımından yükümlülüğü,
21/5/2007 tarihli ve 26528 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Kıymetli Madenler Borsası Aracı Kuruluşlarının Faaliyet Esasları ile Kıymetli
Madenler Aracı Kurumlarının Kuruluşu Hakkında Yönetmelikte tanımlanan kıymetli
madenler aracı kuruluşları ile sınırlıdır.
Döviz kurları
MADDE 48- (1) Yabancı para ve yabancı para cinsinden ödemeyi
sağlayan belge tutarlarının Türk Lirası karşılıklarının tespitinde, Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından ilgili gün için ilan edilen gösterge
niteliğindeki döviz alış kuru veya alım satıma konu olmayan bilgi amaçlı döviz
kuru esas alınır. (Değişik fıkra: RG- 02.01.2010 /27450)
Özel kayıtların tutulması
MADDE 49- (1) Bakanlık, yükümlüler için 32 nci maddede belirlenen
işlemlerin mahiyeti ve niteliğine göre gerektiğinde özel kayıtların tutulmasına
ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 50- (1) 3/6/1997 tarihli ve 97/9523 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair
4208 Sayılı Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
ONUNCU BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1- Kanunun 5 inci maddesi gereğince çıkarılacak
Yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar 3/6/1997 tarihli ve 97/9523 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Karaparanın Aklanmasının
Önlenmesine Dair 4208 Sayılı Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 14/A
maddesi, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile 16/A maddesinin uygulanmasına
devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 2- (Değişik: 31/3/2008-2008/13460 K.)
(1) Yükümlüler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarih itibarıyla sürekli iş ilişkisi içinde bulundukları müşterilerinin kimlik
tespiti kapsamındaki bilgilerini 31/12/2008 tarihine kadar Yönetmeliğe uygun
hale getirir. Bu maddenin uygulanmasında yükümlü grupları itibarıyla yapılacak
işlemlerin kapsamı, sürelerin yeniden belirlenmesi, uygulamaya ilişkin diğer
usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
GEÇİCİ MADDE 3- (Ek: 31/3/2008-2008/13460
K.)
(1) 1/4/2008 ile 30/6/2008 tarihleri arasında yapılan
işlemlere ait olup teyidi zorunlu olan adres ve diğer iletişim bilgilerinin
teyidi, 5 inci maddenin üçüncü fıkrasında yazılı süreyle bağlı olunmaksızın,
yükümlülerce 31/12/2008 tarihine kadar tamamlanır.
GEÇİCİ MADDE 4 - (1) 28/12/2009 tarihli ve 2009/15720 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve
Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelikte
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 13 üncü maddesi ile değiştirilen 24
üncü madde hükmü 01/01/2011 tarihinden itibaren uygulanır. Bu tarihe kadar, 24
üncü maddenin değiştirilmeden önceki hükmünün uygulanmasına devam olunur. (Ek:
29/06/2010-27626 RG)
Yürürlük
MADDE 51- (1)Bu Yönetmelik 1/4/2008 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 52- (1)Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı[74] yürütür.
[1] "Maliye Bakanlığını" ibaresi "Hazine ve Maliye
Bakanlığını" olarak 24.02.2021 /
31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile değiştirilmiştir.
[2] "Başkanlıkta istihdam edilen Hazine ve Maliye
Uzmanları," ibaresi 24.02.2021 /
31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[3] "Uzmanları ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Denetçileri ve" ibaresi
24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[4] "ve (m)" ibaresi"(m) ve (ü)" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[5] "Genel Müdürlüğünü" ibaresi "Anonim Şirketini"
şeklinde 18.03.2016 tarih ve 29657 sayılı R.G. 2016/8566 s.BKK ile değiştirilmiştir.
[6] "ile bu işlemlere aracılık edenler" ibaresi 24.02.2021 / 31405
sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük
01.05.2021)
[7] "ile bu işlemlere aracılık edenler" ibaresi 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[8] Mülga: ş) Savunma hakkı bakımından diğer kanun
hükümlerine aykırı olmamak ve 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun
35 inci maddesinin birinci fıkrası ile alternatif uyuşmazlık çözüm yolları
kapsamında ifa edilen mesleki çalışmalar nedeniyle edinilen bilgiler hariç
olmak üzere, taşınmaz alım satımı, sınırlı ayni hak kurulması ve kaldırılması,
şirket, vakıf ve dernek kurulması, birleştirilmesi ile bunların idaresi,
devredilmesi ve tasfiyesi işlerine ilişkin finansal işlemlerin
gerçekleştirilmesi, banka, menkul kıymet ve her türlü hesaplar ile bu
hesaplarda yer alan varlıkların idaresi işleriyle sınırlı olmak üzere serbest
avukatlar, (24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile değişik. Yürürlük
01.05.2021)
[9] "bu Yönetmelik hükümlerini" ibaresi "asgari olarak bu
Yönetmelikte yer alan tedbirleri" olarak 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
değiştirilmiştir. (Yürürlük
01.05.2021)
[10] "yüzseksenbeşbin TL" ibaresi "üçyüzyetmişbin TL" olarak
07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar ile
değiştirilmiştir.
"seksenbeşbin" ibaresi
"yüzseksenbeşbin" olarak 14.01.2023
/ 32073 sayılı R.G. 6702 Karar ile değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.02.2023)
"yetmişbeşbin" ibaresi "seksenbeşbin"
olarak 16.06.2022 / 31868 sayılı R.G. 5769 Karar ile
değiştirilmiştir.
"yirmibin" ibaresi "yetmişbeşbin" olarak 24.02.2021 / 31405 sayılı
2.Mükerrer R.G. ile değiştirilmiştir. (Yürürlük
01.05.2021)
[11] "onbeşbin TL" ibaresi "otuzbin TL" olarak 07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar ile
değiştirilmiştir.
"(kripto varlık hizmet sağlayıcılar
için onbeşbin TL)" ibaresi 25.12.2024 / 32763 sayılı
R.G. 9305 Karar ile eklenmiştir.
[12] "transferlerde" ibaresi "transferler ile kripto varlık
hizmet sağlayıcılar tarafından gerçekleştirilen kripto varlık transferlerinde" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı
R.G. 9305 Karar ile değiştirilmiştir.
[13] "onbeşbin TL" ibaresi "otuzbin TL" olarak 07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar ile
değiştirilmiştir.
"yedibinbeşyüz" ibaresi "onbeşbin"
olarak 14.01.2023 / 32073 sayılı R.G. 6702 Karar ile
değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.02.2023)
"ikibin" ibaresi "yedibinbeşyüz"
olarak 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[14] "ve işlemin gerçek faydalanıcısının ortaya çıkarılması
için gerekli tedbirleri almak" ibaresi 24.02.2021 /
31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük
01.05.2021)
[15] "doğum yeri ve tarihi" ibaresi "doğum tarihi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[16] "varsa telefon numarası, faks numarası, elektronik
posta adresi, iş ve mesleğine ilişkin bilgiler" ibaresi "iş ve mesleğine
ilişkin bilgiler, varsa telefon numarası, faks numarası, elektronik posta
adresi" olarak 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer
R.G. ile değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[17] "anne, baba adı ve T.C. kimlik numarası" ibaresi "T.C.
kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için doğum yeri bilgisi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[18] "yeri ve" ibaresi (11.05.2016 tarih ve 29709
sayılı R.G. 2016/8793
s.BKK ile yürürlükten kaldırılmıştır)
[19] "anne ve baba adı, uyruğu" ibaresi
"T.C. kimlik numarası" şeklinde (11.05.2016 tarih ve 29709 sayılı R.G. 2016/8793 s.BKK ile değiştirilmiştir)
[20] (4) (Mülga fıkra:
RG- 02.01.2010 /27450)
[21] "Gerçek kişilerde uzaktan kimlik tespiti" başlığı
"Gerçek kişiler ile ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerde uzaktan kimlik
tespiti" olarak 05.04.2023 /
32154 sayılı R.G. 7037 Karar ile değiştirilmiştir.
[22] "kişi veya ticaret siciline kayıtlı tüzel" ibaresi 05.04.2023 / 32154 sayılı R.G. 7037 Karar ile
eklenmiştir.
[23] "müşteriye ilişkin esaslar," ibaresi 05.04.2023 / 32154 sayılı R.G. 7037 Karar ile
eklenmiştir.
[24] "doğum yeri ve tarihi" ibaresi "doğum tarihi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[25] "anne, baba adı ve T.C. kimlik numarası" ibaresi "T.C.
kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için doğum yeri bilgisi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[26] "vergi kimlik numarası" ibaresi 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[27] "doğum yeri ve tarihi" ibaresi "doğum tarihi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[28] "anne, baba adı ve T.C. kimlik numarası" ibareleri
"T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için doğum yeri bilgisi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[29] (Değişik birinci cümle: RG-
02.01.2010 /27450)
[30] "vergi kimlik numarası Gelir İdaresi Başkanlığının
ilgili birimi tarafından düzenlenen belgeler" ibaresi
24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[31] "vergi kimlik numarası" ibaresi 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[32] "doğum yeri ve tarihi" ibaresi "doğum tarihi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[33] "anne, baba adı ve T.C. kimlik numarası" ibareleri
"T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için doğum yeri bilgisi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[34] (Değişik birinci cümle: RG-
02.01.2010 /27450)
[35] ", vergi kimlik numarası Gelir İdaresi Başkanlığının
ilgili birimi tarafından düzenlenen belgeler" ibaresi
24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[36] "vergi kimlik numarası" ibaresi 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[37] "doğum yeri ve tarihi" ibaresi "doğum tarihi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[38] "anne, baba adı ve T.C. kimlik numarası" ibareleri
"T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için doğum yeri bilgisi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[39] (Değişik birinci cümle: RG-
02.01.2010 /27450)
[40] "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı" ibaresi "Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı" olarak 24.02.2021
/ 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[41] "vergi kimlik numarası Gelir İdaresi Başkanlığının
ilgili birimi tarafından düzenlenen belgeler" ibaresi
24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[42] "doğum yeri ve tarihi" ibaresi "doğum tarihi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[43] "anne, baba adı ve T.C. kimlik numarası" ibareleri
"T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için doğum yeri bilgisi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[44] (Değişik birinci cümle: RG- 02.01.2010
/27450)
[45] Mülga: Yurt dışında yerleşik tüzel kişilerde kimlik
tespiti
[46] "doğum yeri ve tarihi" ibaresi "doğum tarihi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[47] "anne, baba adı ve T.C. kimlik numarası" ibareleri
"T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için doğum yeri bilgisi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[48] (Değişik birinci cümle: RG-
02.01.2010 /27450)
[49] "doğum yeri ve tarihi" ibaresi "doğum tarihi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
değiştirilmiştir.
[50] "anne, baba adı ve T.C. kimlik numarası" ibareleri
"T.C. kimlik numarası, Türk uyruklu olmayanlar için doğum yeri bilgisi" olarak 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile değiştirilmiştir.
[51] (Değişik birinci cümle: RG-
02.01.2010 /27450)
[52] "ve kimlik tespitini gerektiren" ibaresi 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[53] "Finansal kuruluşlarca; internet veya mobil hizmet
kanalları üzerinden ya da müşterinin yükümlü nezdinde kayıtlı ve daha önce
doğrulanmış cep telefonu numarasına kısa mesaj servisi ile gönderilen tek
kullanımlık doğrulama kodu (SMS OTP) yoluyla doğrulama yapılması durumunda imza
örneği alınmayabilir. Yapılacak doğrulamanın, işlemin niteliği ve risk düzeyine
uygun olması, işlem yaptıranın daha önce kimliği tespit edilen müşteri olduğuna
yeterli güvence sağlaması ve yetkisiz kişilerin müşteri adına işlem yapması
riskine karşı uygun güvenlik tedbirlerini içermesi gerekir." cümleleri 07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar ile eklenmiştir.
[54] "ve kimlik tespitini gerektiren" ibaresi 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[55] (Cümle 25.12.2024 / 32763
sayılı R.G. 9305 Karar ile eklenmiştir)
[56] "Finansal kuruluşlar, yeni ve gelişen teknolojilerin"
ibaresi "Finansal kuruluşlar ile finansal olmayan belirli iş ve meslekler, yeni
ve gelişen teknolojilerin kullanımının, yeni dağıtım kanalları dâhil olmak
üzere mevcut ve yeni ürün ile yeni iş uygulamalarının" olarak 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[57] "Finansal kuruluşlar yüz yüze olmayan işlemler
yapılmasını mümkün kılan sistemleri kullanarak gerçekleştirilen" ibaresi
"Finansal kuruluşlar ile finansal olmayan belirli iş ve meslekler yüz yüze
olmayan işlemler yapılmasını mümkün kılan yöntem veya sistemleri kullanarak
gerçekleştirilen sürekli iş ilişkisi tesisi" olarak 24.02.2021
/ 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[58] "(güvenilen kuruluş tarafından uzaktan kimlik tespiti
yoluyla sürekli iş ilişkisi tesis edilmesi halinde, alınan dijital ortamdaki
görüntülerinin)" ibaresi 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G.
9305 Karar ile eklenmiştir.
[59] "ya da uyarı" ibaresi
24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[60] "iş" ibaresi "işin mahiyeti ve" olarak 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[61] "Onbeşbin TL" ibaresi "Otuzbin TL" olarak 07.10.2026 / 33393 R.G. 11845
Karar ile değiştirilmiştir.
"Yedibinbeşyüz" ibaresi "Onbeşbin"
olarak 14.01.2023 / 32073 sayılı R.G. 6702 Karar ile
değiştirilmiştir.(Yürürlük 01.02.2023)
"İkibin" ibaresi "Yedibinbeşyüz"
olarak 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[62] "zorunludur" ibaresi "zorunlu olup bu bilgilerin
doğruluğu ayrıca teyit edilir" olarak 24.02.2021 /
31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[63] "Onbeşbin TL" ibaresi "Otuzbin TL" olarak 07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar ile
değiştirilmiştir.
"Yedibinbeşyüz" ibaresi "Onbeşbin"
olarak 14.01.2023 / 32073 sayılı R.G. 6702 Karar ile
değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.02.2023)
[64] "Onbeşbin TL" ibaresi "Otuzbin TL" olarak 07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar ile
değiştirilmiştir.
[65] "Onbeşbin TL" ibaresi "Otuzbin TL" olarak 07.10.2026 / 33393 R.G. 11845 Karar ile
değiştirilmiştir.
[66] "ile finansal olmayan belirli iş ve meslekler" ibaresi 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[67] "risk temelli yaklaşımla aklama ve terörizmin
finansmanı riskinin düşük olarak değerlendirildiği durumlarda" ibaresi 25.12.2024 / 32763 sayılı R.G. 9305 Karar ile
eklenmiştir.
[68] "ile finansal olmayan belirli iş ve meslekler" ibaresi 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[69] "risk temelli bir yaklaşımla" ibaresi 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
eklenmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)
[70] "uygulama zamanı konusunda" ibaresi 24.02.2021 / 31405 sayılı
2.Mükerrer R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır. (Yürürlük 01.05.2021)
[71] (Değişik cümle: RG-
02.01.2010 /27450)
[72] "bunların işlemi fiilen yapan çalışanları ve işlemin
sonuçlandırılması bakımından görev ve sorumluluğu bulunan yöneticileri" (24.02.2021 / 31405 sayılı
2.Mükerrer R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük 01.05.2021)
[73] Mülga: (3) Kanunun 5 inci maddesinde yer alan eğitim,
iç denetim, kontrol ve risk yönetim sistemleri oluşturulması, uyum görevlisi
tayini ile Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek diğer tedbirler
kapsamındaki yükümlülüklere uymayan yükümlülere, Başkanlıkça eksikliklerin
giderilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması için otuz günden az olmamak üzere
süre verilir. Verilen sürede eksikliklerin giderilmemesi veya gerekli
tedbirlerin alınmaması durumunda idari para cezası uygulanır.
[74] "Maliye Bakanı" ibaresi "Hazine ve Maliye Bakanı"
olarak 24.02.2021 / 31405 sayılı 2.Mükerrer R.G. ile
değiştirilmiştir. (Yürürlük 01.05.2021)