Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmelerinin Mali ve İdari İşlemleri Yönetmeliği (Mülga)

TASFİYE İŞLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİNİN MALİ VE İDARİ İŞLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK Maliye ve Gümrük Bakanlığından: Resmi Gazete Tarihi: 02/01/1985; Sayısı: 18623 Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Yönetmeliği ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. BÖLÜM I : Genel Hükümler Amaç ve Kapsam : Madde 1 - (Değişik madde: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) Bu Yönetmeliğin amacı, Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğüne Bağlı Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmelerinin mali ve idari işlemlerinin yürütülme şekli ve usullerini düzenlemektir. Kısaltmalar : Madde 2 - Bu yönetmelikte geçen; Bakanlık; Maliye ve Gümrük Bakanlığını, Genel Müdürlük; Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğünü. İşletme; Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmelerini, Eşya; Gümrük denetimindeki sundurma, antrepo ve depolarda bulunan ve Gümrük Kanunu ile Kaçakçılığın Men ve Takibine dair Kanun'a göre tasfiyesi öngörülen eşyayı, Gümrük Mevzuatı; Gümrük Kanununu, Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ve İlgili Diğer Kanunlar ile bu Kanunlara dayanılarak çıkarılan tüzük, kararname ve yönetmelikleri, İfade eder. Dayanak : Madde 3 - (Değişik madde: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) Bu Yönetmelik, 16/05/1984 günlü ve 3007 sayılı Gümrük Mevzuatına Göre Tasfiye Edilecek Eşya Hakkında Döner Sermaye Kanununun 11'inci maddesi ile 13/12/1983 günlü ve 178 sayılı Maliye ve Gümrük Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 39'uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. İşletmelerin Kuruluşu : Madde 4 - İşletmeler, mali ve idari yönden Genel Müdürlüğe bağlı olarak faaliyette bulunmak üzere, Genel Müdürlüğün teklifi Bakanlığın onayı ile kurulur. İşletmelerin kuruluşunda bölge esası gözetilerek gümrük idaresi ihtiyaçları dikkate alınır. İşletme Müdürlüklerinin bulunduğu illerin dışında, ihtiyaç duyulan ve Genel Müdürlükçe gerekli görülen hallerde, İşletme Müdürlüğüne bağlı birimler, İşletmelerin kuruluş usulüne uygun olarak teşkilatlandırılır. (Değişik fıkra: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) İşletmenin Faaliyet Alanı : Madde 5 - İşletmelerde aşağıdaki iş ve hizmetler yapılır; A - Gümrük hizmetleri ile ilgili olarak, a) Gümrük Kanunu ile Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun Hükümlerine göre tasfiye edilecek hale gelen eşyanın, ilgili Kanun, Tüzük ve Yönetmelikler uyarınca tasfiyesini yapmak, b) Tasfiye edilecek eşyayı dahilde ve gümrüksüz satış mağazalarında satmak veya sattırmak, c) Gümrüklerde veya diğer yerlerde depolar, mağazalar ve satış reyonları açmak veya açtırmak. d) Tasfiye edilebilir duruma gelen eşyadan yurt dışında satış imkanı olanları ihraç etmek veya ettirmek, e) Tasfiye edilebilecek hale gelen eşyanın satışa sunulmadan önce, özelliklerine göre, bakım, tamiri ve ambalajlamasını yaptırmak veya yapmak, gerektiğinde parça halinde satışını temin etmek, f) Kaçak ve kaçak zannı ile yakalanan eşya ile yolcu beraberi eşya için sundurmalar, antrepolar, ambarlar ve açık sahalar işletmek, g) Özellikle karayolu sınır gümrük kapılarında her türlü tahmil, tahliye, nakliye, aktarma ve hamallık işlerini yapmak, B - Her türlü bakım, onarım ve levazım işleri ile ilgili olarak: a) Genel Müdürlüğe ait her çeşit makina, teçhizat, araç, gereç ve benzerlerinin kurulması, tamiri ve bakımı ile ilgili her türlü iş ve hizmetleri yapmak. b) İşletmelere ait atölyelerden talep edilen her türlü bakım ve onarım ile ilgili iş ve hizmetleri yapmak, Bu iş ve hizmetlere ilişkin fiyat ve ücret listeleri, Genel Müdürlükçe hazırlanıp Bakanlıkça onaylandıktan sonra yürürlüğe girer. C) Bakanlıkça verilen benzeri görevleri yapmak. Yukarıda belirtilen iş ve hizmetlere ilişkin fiyat ve ücretler, eşyanın muhafaza edildiği yerin özelliği de dikkate alınmak suretiyle ağırlık, adet veya kıymet üzerinden Genel Müdürlükçe hazırlanıp Bakanlıkça onaylanan ve Resmi Gazetede yayımlanan tarifeye göre alınır. (Değişik fıkra: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) BÖLÜM II : Sermaye, Gelir ve Giderler Sermaye : Madde 6 - İşletmeler için 100 milyon lirası cari yılda genel bütçeden ödenmek üzere Bakanlığa 30 milyar lira sermaye tahsis edilmiştir. Bu miktar ihtiyaç duyulması halinde Bakanlar Kurulu Kararı ile yeterli ölçüde artırılabilir. Bu suretle artırılan sermaye elde edilen karlarla karşılanır. Bağış ve yardımlar, tahsis edilen sermaye miktarı ile sınırlı olmaksızın sermayeye ilave edilir. Döner Sermaye faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılmak üzere işletmeye verilen malların bedeli tahsis edilen sermayeye mahsup edilir. Döner Sermayenin İşletmeler arasında dağılması artırılıp azaltılması veya geri alınması, birinden diğerine aktarılması Genel Müdürlükçe yapılır. Sermaye Kaynakları : Madde 7 - Döner sermaye kaynakları aşağıda gösterilmiştir. a) Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekler, b) İşletmelerin faaliyetlerinden elde edilecek karlar, c) Yardım ve bağışlar. Gelirler : Madde 8 - İşletmelerin gelirleri aşağıda gösterilmiştir. a) 5 inci madde gereğince yapılacak iş ve hizmetler karşılığı alınan ücretler, b) Tasfiyeye tabi eşyanın satışından doğan hasılatın % 10'u, c) Diğer gelirler. Giderler : Madde 9 - İşletmelerin giderleri aşağıda gösterilmiştir. a) 5 inci maddede belirtilen iş ve faaliyetlerin gerektirdiği gider ve harcamalar, b) İşletmelerin (döner sermaye) kadrolarında istihdam edilen personele genel hükümlere göre yapılacak her türlü ödemeler, c) Kullanma hakkı işletmelere ait olmak üzere hazine adına tescil edilmek suretiyle alınacak gayrimenkuller için yapılan harcamalar, d) İşçi ücretleri ve toplu sözleşmelerle işçilere tanınan özlük hakları ile ilgili giderler, e) Harcırah Kanunu uyarınca ödenecek yolluklar. Kar ve Zarar : Madde 10 - Döner sermaye faaliyetlerinden elde edilen karlar, ödenmiş sermaye tahsis edilen sermaye tutarına ulaşıncaya kadar sermayeye ilave edilir.Ödenmiş sermaye tahsis edilen sermaye tutarına ulaştıktan sonra elde edilen karlar, hesap dönemini izleyen Mart ayı sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili saymanlığa yatırılır. Ayrıca, tasfiyeye tabi tutulan eşyanın satışından elde edilen hasılatın % 10'u döner sermaye işletmesinin geliri olarak indirildikten sonra kalanı, satış tarihini izleyen ayın 15 inci günü çalışma saati sonuna kadar ilgili saymanlığa yatırılır. Zamanında yatırılmayan karlar ve aylık hasılat için 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre hesaplanacak gecikme zamları döner sermaye ita amiri ve saymanından yarı yarıya tahsil olunur. Bakanlıkça ek süre verilmesi halinde bu süre için gecikme zammı aranmaz. (Değişik fıkra: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) İşletme zararları hiçbir suretle sermayeden düşülmeyecek, gelecek yıl karlarından mahsup edilmek üzere kar-zarar hesabında ertesi yıla devredilecektir. BÖLÜM III : Görev ve Sorumluluklar İta Amiri : Madde 11 - (Değişik madde: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) İşletmelerde ita amiri İşletme Müdürüdür. İşletme Müdürü bu yetkisini sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek ve Genel Müdürlüğün onayını almak suretiyle astlarına devredebilir. Ancak, yetki devri yetki devreden amirin sorumluluğunu kaldırmaz. Tahakkuk Memurları : Madde 12 - İşletmelerce yapılacak giderler ve tahsil edilecek gelirlerle ilgili tahakkuk işlemleri ita amiri tarafından görevlendirilen tahakkuk memurlarınca yerine getirilir. Tahakkuk Memurunun Görevleri : Madde 13 - Tahakkuk memuru gelir giderlere ait tahakkuk belgeleri üzerinde aşağıda belirtilen hususları aramakla görevlidir. a) Yeteri kadar ödenek bulunması, b) Giderlerin bütçedeki tertiplere uygun olması, c) Giderlerin kanun, tüzük, kararname yönetmeliklere uygun olması, d) Ödeme fişine bağlanması gereken taahhüt ve tahakkuk belgelerinin tamam olması, e) İstihdamın kadro dahilinde bulunması, f) Tahakkuk belgelerinde maddi hata bulunmaması. Saymanın Görevleri : Madde 14 - (Değişik madde: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) İşletmelerin mali işleri ile muhasebe işlemleri Bakanlıkça atanacak saymanca yürütülür. Saymanın kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işinden geçici olarak ayrılması halinde veya açık bulunan saymanlıklarda bu görev, İşletme Müdürlüğünce teklif edilen ve Bakanlıkça uygun görülen personel eliyle vekaleten yürütülür. Sayman aşağıda belirtilen görevleri yapar: a) Mali işler ile muhasebe işlemlerini mevzuatta belirtilen usullere uygun şekilde yapmak ve yaptırmak, b) Muhasebe defter ve kayıtlarını tutmak ve tutturmak, c) Usulüne uygun tahakkuk ettirilen istihkakları sahiplerine ödemek ve gelirleri tahsil etmek, d) İşletmeye ait idare hesabını zamanında Sayıştay'a vermek, e) Yıl sonunda düzenlenen ve aslı Sayıştay'a gönderilen bilanço ve eklerinin onaylanmış bir örneğinin aynı süre içinde Bakanlığa göndermek, f) Ambar, ayniyat ve vezne işlemlerinin usulüne uygun bir şekilde yürütülmesini sağlamak, g) Demirbaş ve ambar kayıtlarının esas deftere uygunluğunu sağlamak, h) Banka ve kasa hesabında bulunan para ve bu mahiyetteki kıymetli evrakın kontrolünü yapmak i) Giderlerin kanun, tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun olmasını tahakkuk belgelerine bağlanması gereken belgelerin tamam olmasını sağlamak, j) İşletmenin alacak ve borçlarının zamanında tahsil edilmesini veya ödenmesini sağlamak ve gerekli takibatı yapmak, k) Aylık mizanları, takip eden ayın yirmisine kadar düzenliyerek Genel Müdürlüğe gönderilmek üzere müdüre sunmak, l) Mali yılın bitiminden itibaren 2 ay içinde hazırlanacak olan bilanço ve ekleri ile gelir ve gider belgelerini denetim için Sayıştay'a birer örneklerini de aynı süre içinde Genel Müdürlüğe göndermek, m) Gelir ve giderlere ait her türlü belge, defter ve makbuzları saklamak, n) Vezne, ayniyat ve ambar sorumlularını Kefalet Kanunu dahilinde kontrol etmek, p) Ambarca verilecek aylık mizanların muhasebe kayıtlarına uygunluğunu kontrol etmek ve noksanlıklarını amirine bildirmek, r) Mali işler ve muhasebe işlemleri hakkında üst makama bilgi vermek, s) Sayman mutemetleri ile ita amiri mutemetlerinin hesaplarını kontrol etmek, t) Saymanlık ile ilgili diğer işleri yapmak. Saymanın Ödemeden Önce Yapacağı İnceleme : Madde 15 - Sayman gider tahakkuk belgelerinde aşağıdaki hususları aramak ve sağlamakla yükümlüdür. a) Bütçede yeteri kadar ödenek bulunması, b) Giderlerin bütçedeki tertibine uygun olması, c) Giderlerin kanun tüzük, kararname ve yönetmeliklere uygun olması, d) Maddi hata bulunmaması, e) Tahakkuk belgelerine bağlanması gereken belgelerin tamam olması, f) Atama ve istihdamın kadro dahilinde bulunması, g) Hak sahibinin kimliği. Sorumlu sayman yaptığı inceleme sonunda bu maddede belirtilen hususlara uygun görmediği ödemeleri yapmayarak ödemeye ilişkin belgeleri gerekçesi ile birlikte gider tahakkuk memuruna geri gönderir. Sayman (a), (d), (e),(f), (g) bendlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle geri çevirmeleri kesin olup, sayman ödemeye zorlanamaz. Bu maddenin (b) ve (c) bendlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle geri çevirmelerde 1050 sayılı Genel Muhasebe Kanunundaki esaslara aykırı olmamak kaydıyla sorumluluk ita amirince yazılı olarak üstlenildiği takdirde sayman ödemeyi yapar. Saymanın Sorumluğu : Madde 16 - Sayman bu yönetmeliğin 14 ve 15 inci maddelerinde sayılan görevlerinden dolayı ilgisine göre tahakkuk memuru ve ilgili diğer memurlarla birlikte sorumludur. Birleşemeyecek Görevler : Madde 17 - İta amirliği, tahakkuk memurluğu ve sorumlu saymanlık görevlerinden ikisi bir kişi üzerinde toplanamaz. Veznedar : Madde 18 - İşletmelerde para almak ve ödemeye ait işler kefalete tabi veznedarlar tarafından yapılır. Veznedarların izin veya hastalık gibi nedenlerle görevinden ayrılması halinde bu görev müdürce işletmenin kefalete tabi memurlarından birisine verilir. Veznedarın görevleri şunlardır: a) Tamamlanmış belgelere dayanarak ve usulüne uygun olarak para alma ve ödeme işlerini yapmak, b) Tahsil edilen ve ödenen paraları günü gününe kasa defterine kaydetmek ve bu kayıtların belgelere ve muhasebe kayıtlarına uygunluğunu sağlamak, c) İşletmeye ait para ve kıymetli evrakı işletmenin kasasında saklamak d) Tahsilata ait alındıların dip koçanları ile kasa defterini ve diğer belgeleri saklamak, e) Saymanın vereceği diğer işleri yapmak, Veznedarın sorumluluğu: Veznedar, Vezne mevcudunun defter ve kayıtlara göre noksan olmasından, veznedeki kıymetlerin ziyaa uğramasından ve eksilmesinden doğrudan doğruya sorumludur. Ayniyat Memuru : Madde 19 - İşletmelerde ayniyat işlemleri kefalete tabi ve saymana karşı sorumlu ayniyat memuru tarafından yapılır. Ayniyat memurunun izin veya hastalık gibi nedenlerle görevi başında bulunmadığı zaman bu görev müdürce görevlendirilecek kefalete tabi diğer memurlar tarafından yerine getirilir. Ayniyat Memurunun Görevleri : Madde 20 - Ayniyat memurunun görevleri şunlardır a) Devlet Ayniyat Yönetmeliği gereğince ayniyat işlerini yürütmek, bunlarla ilgili kayıt ve defterleri tutmak, b) Ayniyat kayıt defter ve belgelerini saklamak, c) Saymana ayniyat hesabını vermek, d) Ayniyatla ilgili ambar memuru yok ise bu görevi yapmak, (Değişik bend: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) e) Ayniyatla ilgili ambar işlemlerini kontrol etmek, (Değişik bend: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) f) Yetkililerce verilecek diğer işleri yapmak. Ambar Memuru : Madde 21 - İşletme ambarlarından; A - Gümrüğün denetimine tabi ambarlarla tasfiye ambarlarında ambar işlerinin yürütülmesi için görevlendirilen ambar memurları; a) Eşyanın teslim belgelerinde yazılı ağırlık, hacim, sayı ve özelliklerine uygun olarak ambara alınması, b) Ambardaki eşyanın muhafazası ve noksansız olarak ilgilisine teslimi, c) Ambar defterlerinin noksansız tutulması ve işlemlerin günlük olarak kaydedilmesi, d) Ambar raflarının mevcut durumlarına göre rakam ve harf sıra numarası vermek suretiyle numaralandırılması ve her bölmenin şemasını gösteren bir karteks sistemi oluşturulması, e) Eşyanın rafların bölme ve gözlerine düzenli ve sistematik olarak yerleştirilmesi, f) Ambar makbuzlarında eşyanın bulunduğu raf, göz ve bölmenin gösterilmesi, g) Eşyanın tasfiyeye tabi hale gelip gelmediğinin günlük olarak izlenerek sürekli tasfiye listesinin düzenlenmesi ve İşletme Müdürlüğüne intikali, h) Teslim edilen eşyanın kaydolduğu deftere, ardiye ücretinin ödendiğini gösterir belgenin tarih ve nosunun kaydedilmesi, ı) Bozulan veya bozulmakta olan eşya ile kapları kırılan, dağılan ve delinen eşyanın, bu durumunun meydana geldiği tarihten itibaren; çabuk bozulmak, akmak ve sızmak tehlikesine maruz bulunan, miyadlı veya saklanması masraflı, külfetli, zor, tehlikeli ya da sakıncalı eşyanın ambara alınmasını müteakip 7 gün içinde İşletme Müdürlüğüne bildirilmesi; İş ve İşlemleri ile görevlidirler. B - Ayniyat işlemlerine ilişkin işlerin yürütülmesi için görevlendirilen ambar memurları, ayniyat işlemlerinin ilgili mevzuat çerçevesinde yerine getirilmesi ile görevlidirler. (Değişik bend: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) Sayman Mutemetleri : Madde 22 - İşletmece gerekli görülen hallerde sayman tarafından teklif edilen ve ita amirince onaylanan memurlar sayman mutemedi olarak görevlendirilerek kefalete tabi tutulur. Sayman mutemetleri İşletme gelirleri ve İşletme işlemlerinden doğan emanetleri tahsil ederler ve emanetlerin iade işlemlerini yaparlar. Sayman mutemetlerince nakden ve mahsuben tahsil olunan veya gelen paralarla, nakden ödenen veya gönderilen paraların kaydedilmesi için birisi dipkoçan olmak üzere iki nüsha mutemetlik tahsilat ve ödemeler defteri düzenlenir. İlk nüshası tahsilat ve ödemelere ilişkin diğer belgelerle birlikte ay sonlarında bağlı oldukları saymanlığa verilir veya gönderilir. Ayrıca, nakden tahsil edilen emanetlerin kabul ve iadelerini izlemek için mutemetlik nakit emanet defteri kullanılır. Mutemetlerce alınan paralar haftada bir İşletme kasasına veya banka hesabına yatırılır. Tahsilat tutarının Bakanlıkça tesbit edilen miktara ulaşması halinde bu süre beklenilmeksizin aynı gün veya izleyen gün İşletme kasasına veya banka hesabına yatırılır. (Değişik fıkra: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) Saymanlıkça para alınırken mutemetlikçe tutulan kasa defterine ".......numaradan ......... numaraya kadar alındı ile kasa kayıtları karşılaştırılmış kasa kayıtlarının doğru olduğu görülmüş alındıların kapsamı olan ....... lira ....... tarih ......... sayılı vezne alındısı ile tahsil edilmiştir" şeklindeki kayıt konulur ve ilgililerce imzalanır. Ayrıca son tahsilata ilişkin alındının arkasına da "........... numaradan .......... numaraya kadar olan alındı kasa defterine tam ve hatasız kaydedilmiş ve bu alındılarla tahsil edilen toplam .......... lira ....... tarihli ve .......... sayılı vezne alındısı karşılığında saymanlığa yatırılmıştır." şeklinde kayıt konulur ve ilgililerce imzalanır. Sayman her zaman sayman mutemetlerini kontrol edebilir ve üzerlerinde bulunan paraların saymanlığa veya bankaya yatırılmasını isteyebilir. BÖLÜM IV : Mali İşlemler Hesap Dönemi : Madde 23 - İşletmelerin hesap dönemi takvim yılıdır. Bütçe ile verilen ödenek ancak o hesap dönemi zarfında ifa edilen giderlerin karşılığıdır. Harcamanın yılı, hizmetin yapıldığı tarihe göre tayin olunur. İş Programı ve Bütçe : Madde 24 - İşletmelerin yıllık gelir ve gider bütçesi ile iş programı, her yıl Temmuz ayının sonuna kadar hazırlanarak Genel Müdürlüğe gönderilir. İşletme Müdürlüğünce hazırlanan bütçeler Genel Müdürlükçe incelenerek Bakanlıkça onaylanır ve mali yıl başından itibaren yürürlüğe konulur. Bütçede yer alan ödenekler (A) işaretli cetvelde gösterilir. Ödeneklerin dağılım esas ve usulleri İşletme bütçelerinin metin kısmının bütçe uygulama esasları bölümünde belirtilir. Harcamalar bütçede yer alan ödeneklere dayanılarak gerçekleştirilir. Ödeneksiz ya da ödenek üstü harcama yapılamaz. (Değişik fıkra: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) Teminat Olarak Kabul Edilecek Değerlere İlişkin İşlemler : Madde 25 - İşletmelere teminat veya depozito olarak yatırılan nakit tutarlar için vezne alındısı veya sayman mutemedi alındısı, banka teminat mektubu, Hazine tahvil veya bonosu ile benzeri nakit dışı değerler için menkul kıymetler alındısı düzenlenerek alındı belgelerinin birinci nüshası teslim edene verilir. Teminat veya depozitonun iadesi gerektiği takdirde alındı belgesine yetkililerce "iade edilmesinde sakınca bulunmamaktadır" şerhi düşünülerek imzalandıktan sonra bu alındı karşılığı iade yapılır. Nakit dışı teminatların saymanlıkça teslim alınması ve iade edilmesi işlemleri ilgisine göre "Menkul Kıymetler Defteri" veya "Teminat Mektupları Emanetleri Defteri"ne kaydedilir. Sayman mutemetlerince alınan banka teminat mektubu Hazine tahvil veya bonosu ile benzeri nakit dışı değerlerin kaydı için "Nakit Dışı Teminatlar Defteri" kullanılır. Teminat mektuplarının bir kısmının serbest bırakılması gerektiği takdirde durum saymanlıkça bir yazı ile ilgili banka şubesine bildirilir ve serbest bırakılan miktar hesaplardan çıkartılır. Bakanlık teminatların alınması ve iadesi hususlarında işlemlerin süratlendirilmesini sağlayıcı düzenlemeler yapmaya ve sınırlamalar getirmeye yetkilidir. Uygulanacak Diğer Hükümler : Madde 26 - Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Devlet Muhasebesi Yönetmeliği ve Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği ile Ayniyat Talimatnamesi hükümleri uygulanır. Vezne İşlemleri : Madde 27 - İşletme tarafından kasadan yapılacak ödemelerin limiti Devlet Muhasebesi Yönetmeliğinin 10'uncu maddesi uyarınca Bakanlıkça tesbit edilen miktarın iki katıdır. Bu miktarı aşan ödemeler sayman ve ita amiri tarafından imzalanan çeklerle bankadan yapılır. Alındığı gün iade edilen teminat ve depozito niteliğindeki ödemeler için limit aranmaz. Kasa mevcudunun kasa defterine uygunluğu her gün saymanca kontrol edilerek günlük hesap ve kasa defteri veznedar ile saymanca imzalanmak suretiyle kapatılır. Avans İşlemleri : Madde 28 - Tahakkuk ve ödeme belgeleri ile ilgili işlemlerin tamamlanmasını beklemeyecek kadar ivedi olan çeşitli giderler için ita amirince görevlendirilen mutemetlere her yıl Genel Bütçe Kanunu ile tespit edilen miktarları geçmemek üzere avans verilebilir. Bir iş için verilen avans yalnız o iş için harcanır. Mahsup edilen avans miktarı kadar mutemede aynı bölümden veya başka bölümden avans verilebilir. Mutemet aldığı avansa ilişkin harcama belgelerini, avansın alındığı tarihi izleyen 1 ay içinde saymanlığa vermek ve üzerinde kalan avans artığını nakden iade etmek zorundadır. Aldığı avansı bu süre içerisinde, mali yılın son ayında alınan avansları ise 1 aylık süreye bakılmaksızın en geç mali yılın son ayında alınan avansları ise 1 aylık süreye bakılmaksızın en geç mali yılın son günü tamamen kapatmak zorundadır. Mali yılın sonuna kadar harcama belgeleri saymanlığa verilmeyen avans artıkları borçlular hesabına alınır. Harcama belgelerinin mali yılı izleyen 15 gün içerisinde tekemmül ettirilerek saymanlığa verilmesi halinde borçlular hesabı kapatılır. Kredi İşlemleri : Madde 29 - Avans miktarını aşan ödemeler için saymanın göstereceği lüzuma ve ita amirinin onayına dayanılarak saymanlığın cari hesabının bulunduğu banka nezdinde mutemet adına kredi açılır. Adına kredi açılan mutemet bu krediden kendi adına ödeme emri düzenleyerek para alamaz. Krediden sadece mutemetçe düzenlenen ödeme emirleri uyarınca ve ödeme emrinde gösterilen istihkak sahibine doğrudan banka tarafından ödeme yapılabilir. Adına kredi açılan mutemet harcama yapıldığında artan paranın iadesi için bankaya ödeme emri düzenleyerek talimat vermek zorundadır. Aynı şekilde kredi konusu ortadan kalktığında mutemet krediyi iptal ettirmek mecburiyetindedir. Bu görevlerin mutemetçe yerine getirilmemesi halinde saymanlıkça Bankaya doğrudan talimat verilerek açılan kredi saymanlığın banka cari hesabına aktarılır. Adına kredi açılan mutemedin herhangi bir sebeple bu görevden ayrılması halinde 1 inci fıkrada belirtilen esaslara göre kredi, yeni mutemet adına aktarılır. Her mutemet, adına açılan krediye ait harcama belgelerini en çok bir ay içinde saymanlığa vermek zorundadır. Bu süre dolduğu halde verilmeyen harcama belgeleri ita amiri kanalıyla mutemetten alınır. Adına açılan kredinin mahsubu konusunda gerekli işlemleri süresinde yapmayan mutemetler adına bir daha kredi açılmaz. Ambar Sayımı : Madde 30 - Her yıl Ocak ayında, ambardaki eşyanın sayımına başlanır. Sayım, biri ambar görevlilerinden olmak üzere İşletme Müdürlüğünce seçilecek işletme memurlarından oluşan en az üç kişilik kurulca yapılır. Görevlendirilecek memur sayısı, bütün ambarlar için kurul oluşturulmasına imkan vermiyorsa, sayım yapılacak yerler sıraya konur. Sayım, giriş ve çıkış kayıtlarıyla ambarda bulunması gereken eşyanın sayılması, ölçülmesi ve tartılması yoluyla yapılır. Hasarlı (Rezerve) olarak gelmiş veya ambarda hasar görmüş ve koruma altına alınmış eşya ile kıymetli eşyanın sayılması : tutanaklarında ve kayıtlarında belirtilmiş olan çeşit, miktar, nitelik ve üzerindeki kurşun mühürlerin kontrolü yoluyla yapılır. Eşyası sayılmayacak kadar çok olan ambarlarda sayım; rastgele seçilecek yeterli sayıda antrepo beyannamesi ya da giriş listesinde yer alan eşyanın yukarıdaki esaslara göre görülüp sayılması yoluyla yapılabileceği gibi, eşya en çok beşe bölünerek beş yıl içinde de yapılabilir. Sayım sonucu, yoklama kurulları tarafından giriş kayıtları esas alınarak düzenlenecek bir tutanakla belirtilir. Sayım sonunda; gümrük denetimine tabi ambarlarda saptanan eksiklikler için Gümrük Kanununun 109'uncu, fazlalıklar için 140'ıncı maddesiyle "Gümrüğe Terkedilen, Terkedilmiş Sayılan, Müsadere Edilen Eşyanın Tasfiyesine İlişkin Tüzük" hükümleri, gümrük denetimine tabi eşya dışında kalan eşyaların bulunduğu İşletme denetimindeki ambarlarda normal fireler dışındaki ambar noksanı için "Devlete ve Kişilere Memurlarca Verilen Zararların Nevi ve Miktarlarının Tesbiti, Takibi, Amirlerin Sorumlulukları Yapılacak Diğer İşlemler Hakkında Yönetmelik" hükümleri uyarınca işlem yapılır. Fireler ambar kaydından düşülür. Ambar fazlaları ise ambara giriş kaydedilir. Gerektiği hallerde Genel Müdürlükçe yaptırılacak inceleme ve soruşturma sonucuna göre çıkacak ambar noksan veya fazlası için yukarıdaki hükümler aynen uygulanır. (Değişik fıkra: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) Devir ve Teslim : Madde 31 - (Değişik madde: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) Sayman, ambar memuru, veznedar, sayman mutemedi ve ayniyat memuru gibi para ve mali işler ile görevli memurlar arasındaki devir ve teslim işlemlerinde; süre bakımından "Devlet Memurlarının Çekilmelerinde Devir ve Teslim Süreleri Hakkında Yönetmelik" hükümleri uygulanır. Nakdin Muhafazası : Madde 32 - İşletme kasasında Devlet Muhasebesi Yönetmeliğinin 11'inci maddesi uyarınca Bakanlıkça tesbit edilen miktarın dört katına kadar para bulundurulabilir. Bu miktarı aşan nakit Merkez Bankası veya onun muhabiri olan Ziraat Bankası şubelerinden birinde İşletme adına açtırılacak bir hesaba yatırılır. Ancak, çeşitli nedenlerle aynı gün paranın bankaya yatırılmasının mümkün olmaması veya banka gişelerinin kapanmasından sonra yapılan tahsilat dolayısıyla kasada biriken para, yukarıdaki fıkra hükmüne göre belirlenen miktarı aştığı takdirde, ertesi gün kasa fazlası bankaya yatırılmak üzere, sayman ve kasa defterini tutmakla sorumlu veznedar tarafından müşterek muhafaza altına alınır. Müşterek muhafaza işlemi aşağıda açıklandığı şekilde yapılır ve durum kasa defterinin "açıklama" bölümüne yazılarak sayman ve veznedar tarafından imzalanır. Kasa bir adet ve tek gözlü, tek kilitli ise; veznedar tarafından kilitlenerek iple bağlanır ve bağlantı yerine konulan mumun üzeri saymanlık mühürü ile mühürlenir. Kasa bir adet ve kilidi iki ise; kilitlenerek anahtarlardan birisi sayman, diğeri veznedarca alınır. Kasa bir adet ve iç gözü varsa; müşterek muhafaza altına alınacak para iç göze konularak iç gözün anahtarı sayman, kasanın anahtarı veznedarca alınır. Kasa sayısı birden fazla ise; müşterek muhafaza altına alınacak para, kasalardan birisine konulup kasanın özelliği dikkate alınarak yukarıdaki açıklamalara göre işlem yapılır. Müşterek muhafaza altına alınan kasa, ertesi gün sayman ve veznedar tarafından birlikte kontrol edilerek açılır. İşletmelerin çalışma saatleri ile veznenin kapanış saatleri genel hükümler çerçevesinde Genel Müdürlükçe belirlenir. (Değişik fıkra: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) Ancak, çeşitli nedenlerle paranın bankaya yatırılmasının mümkün olmadığı hallerde personel ücretleri ile işçi gündeliklerinin tediyesi sırasında müştereken muhafazaya alınarak işletme kasasında bu miktarın üzerinde para bulundurulması caizdir. Bilanço Gelir ve Gider Belgeleri : Madde 33 - Hesap dönemini izleyen 2 ay içinde 832 sayılı Sayıştay Kanununun 40 ıncı maddesi gereğince hazırlanan cetvel, belge ve defterler denetim için Sayıştay Başkanlığı'na bilanço ve eklerinin onaylanmış birer örneği de aynı süre içinde Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe döner sermayeli kuruluşlardan alınan bilanço ve eklerine göre hazırlanacak olan konsolide bilanço, mali yılın bitiminden itibaren 4 ay içinde Sayıştay Başkanlığı ile Muhasebat Genel Müdürlüğüne gönderilir. BÖLÜM V : Çeşitli Hükümler İhale İşleri : Madde 34 - (Değişik madde: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) İşletmelerin 1615 sayılı Gümrük Kanununun 2817 sayılı Kanunla değişik 141'inci maddesine dayanılarak çıkarılan "Gümrüğe Terkedilen, Terkedilmiş Sayılan, Müsadere Edilen Eşyanın Tasfiyesine İlişkin Tüzük" hükümleri uyarınca yapılan satışlar dışında kalan ve işletmelerin kendi faaliyetlerine ilişkin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri "Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği" hükümlerine tabidir. Satış İşlemleri : Madde 35 - Genel Müdürlüğün teklifi üzerine Bakanlıkça belirlenecek eşya için kredili satış yapılması mümkündür. Bu takdirde eşya bedelinin % 10'u peşin alınır, kalan bedel 12 ayı geçmemek üzere eşit miktarda takside bağlanabilir. Özel Şahısların Siparişleri : Madde 36 - Özel kişiler tarafından yapılacak siparişler doğrudan doğruya işletme müdürlüğüne bir yazı ile yapılır ve siparişin tahmini bedeli işin hususiyetine göre 1/3'ünden aşağı olmamak şartıyle peşin, kalan kısmı da tesliminde alınır. Malın kısım kısım teslimi halinde yalnız teslimi yapılan kısım bedeli, kati teslimde tamamı tahsil edilir. Dava ve İcra İşleri : Madde 37 - İşletmelere müteallik dava ve icra işleri Bakanlık Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğünce yürütülür. Yürürlük : Madde 38 - Sayıştay'ın da uygun görüşü alınan bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme : Madde 39 - Bu yönetmelik hükümlerini Maliye ve Gümrük Bakanlığı yürütür. Geçici Madde 1 - (Değişik madde: 03/06/1991 - 20890 s. R.G./Yön.) İşletmelerde tutulacak defterler, kayıtlar ve kullanılacak belgeler, Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelik yürürlüğe konuluncaya kadar "Döner Sermaye Muhasebesi Hesap Yönetmeliği" hükümleri uygulanır.