Ticaret Sicili Yönetmeliği
TİCARET SİCİLİ YÖNETMELİĞİ
Karar
Sayısı : 2012/4093
27.01.2013 tarih ve 28541 sayılı R.G.
Ticaret Unvanları Hakkında Tebliğ
Ekli "Ticaret
Sicili Yönetmeliği"nin yürürlüğe konulması; Gümrük ve
Ticaret Bakanlığının 22/11/2012 tarihli ve 7322 sayılı yazısı üzerine,
13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 26
ncı maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 19/12/2012 tarihinde
kararlaştırılmıştır.
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Hükümler
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE
1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı,
ticaret sicili kayıtlarının tam ve sağlıklı tutulmasını ve emredici hukuk kuralları
çerçevesinde kayıtların aleniyetinin ve üçüncü kişiler dahil tarafların hukuki
güvenliğinin teminat altına alınmasını sağlamaktır.
Kapsam
MADDE
2- (1) Bu Yönetmelik; ticaret
sicili müdürlüklerinin kurulmasına ve işleyişine, sicil defterlerinin tutulmasına,
ticaret sicili kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasına, tescil
zorunluluğunun yerine getirilmesine, ticaret sicili müdürlüklerinin kararlarına
karşı itiraz yollarına, ticaret sicili müdür ve müdür yardımcıları ile diğer
personelde aranacak niteliklere ve disiplin işlerine ilişkin usul ve esaslar
ile ticaret siciline ilişkin diğer hususları kapsar.
Dayanak
MADDE
3- (1) Bu Yönetmelik 13/1/2011
tarihli ve 6102
sayılı Türk Ticaret Kanununun 26 ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1)
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a)
Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,[1]
b)
Denetim elemanı: Ticaret Başmüfettişini,[2] Müfettişini ve Müfettiş Yardımcısını,
c)
Denetime tabi şirketler: Kanunun 397
nci maddesinin dördüncü fıkrasına göre Cumhurbaşkanı[3] tarafından belirlenen denetime tabi olacak şirketleri,
ç)
Esnaf: İster gezici ister bir dükkanda veya bir sokağın belirli yerlerinde
sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına
dayanan ve geliri 6102 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin ikinci fıkrası
uyarınca Cumhurbaşkanı kararıyla[4] belirlenen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle
uğraşan kişiyi,
d)
Güvenli elektronik imza: 15/1/2004 tarihli ve 5070
sayılı Elektronik İmza Kanununun 4 üncü maddesinde tanımlanan elektronik imzayı,
e)
Kanun: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununu,
f)
Kimlik numarası: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için Türkiye Cumhuriyeti
kimlik numarasını, yabancı uyruklu kişiler için yabancı kimlik numarasını veya
vergi kimlik numarasını,
g) Merkezi
Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS): Ticaret sicili işlemlerinin elektronik ortamda
yürütüldüğü, ticaret sicili kayıtları ile tescil ve ilan edilmesi gereken
içeriklerin düzenli olarak depolandığı ve elektronik ortamda sunulduğu, Ticaret
Bakanlığı[5] ile TOBB nezdinde oluşturulan ve işletilen merkezi
ortak veri tabanını da içeren bilgi sistemini,
ğ)
MERSİS numarası: MERSİS tarafından verilen ve özel algoritma ile üretilmiş
tekil numarayı,
h)
Müdür: Ticaret sicili müdürünü,
ı)
Müdürlük: Müdürün yönetimi altında bulunan ve ticaret sicili işlemlerinin
yürütüldüğü ticaret sicili müdürlüğünü,
i) Müdür
yardımcısı: Ticaret sicili müdür yardımcısını,
j) NACE:
Avrupa Birliğinde ekonomik faaliyetlerin istatistiksel olarak
sınıflandırılmasını sağlayan sistemi.
k)
Nitelikli elektronik sertifika: 5070 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde
tanımlanan sertifikayı,
1) Oda:
Ticaret sicili müdürlüğünün kurulduğu ticaret ve sanayi odasını veya ticaret
odasını,
m)
Sicil: Ticaret sicilini,
n) Sicil
gazetesi: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesini,
o)
Şirket sözleşmesi: Anonim ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde
esas sözleşmeyi; kollektif, komandit ve limited şirketlerde şirket sözleşmesini
ve kooperatiflerde ana sözleşmeyi,
ö)
Tacir: Kanunda tacir olarak tanımlanan kişileri,
p)
Tescil tarihi: Müdürlüklerin MERSİS üzerinden güvenli elektronik imza ile
gerçekleştirdikleri tescil işlemlerinde imzaya eklenen zaman damgasındaki
tarihi,
r)
Ticari işletme: Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir
sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü
işletmeyi,
s) TOBB:
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini,
ş) Zaman
damgası: 5070 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde
tanımlanan kaydı,
ifade
eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Ticaret
Sicili Müdürlüğünün Teşkilatı ve Denetimi
Kuruluş
ve müdürlüğün iş çevresi
MADDE 5- (1)
(12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik)[6] Müdürlük, il
merkezindeki ticaret ve sanayi odaları veya ticaret odalarında faaliyet
gösterecek şekilde Bakanlık tarafından kurulur. Bakanlık il merkezleri
dışındaki odalarda da müdürlük kurabilir. Ayrıca oda yönetim kurulunun teklifi
ve Bakanlığın onayı ile müdürlüğe bağlı şubeler ve temsilcilikler kurulabilir.
Oda bulunmayan veya sicil işlemlerinin yürütülebilmesi için yeterli teşkilatı
bulunmayan veyahut teşkilatı sonradan yetersiz hale gelen odaların bulunduğu
yerlerde sicil, Bakanlıkça belirlenecek başka bir odadaki müdürlük tarafından
tutulur.
(2)
Müdürlük kurulacak[7] odaların yeterli teşkilata
sahip bulunup bulunmadıkları Bakanlıkça yapılan inceleme sonucuna göre tespit
edilir. İncelemede, odanın üye sayısı, gelir durumu, bilgi işlem altyapısı,
odada çalışan personelin sayı ve nitelik yönünden yeterlilikleri, odanın
bulunduğu il ya da ilçenin çevresindeki müdürlüklere olan uzaklıkları dikkate
alınır. Müdürlükler, şubeler ve temsilciliklerin kurulmasında aranacak şartlar,
verilecek hizmetler ile konuya ilişkin diğer hususlar[8] Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca Bakanlıkça çıkarılan
tebliğ ile belirlenir.
(3)
Müdürlüklerin görev alanı odaların kuruldukları il ya da ilçe ile sınırlıdır.
Bakanlık oda olmayan ya da olup da yeterli teşkilatı olmayan il ve ilçeleri de
içine alacak biçimde müdürlüklerin görev alanlarını değiştirebilir.
(4) (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile mülga)[9]
Teşkilat
MADDE 6- (1)
Müdürlük; müdür, müdür yardımcıları ve diğer personelden oluşur. Tescil
işlemleri müdür, müdür yardımcısı ve diğer personel arasından atanacak olan
tescile yetkili personel tarafından yapılır. (Son
cümle 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile eklenmiştir)
(2)
Müdür ve müdür yardımcıları, ilgili oda yönetim kurulunun teklifi üzerine veya
Bakanlığın uyarısına rağmen otuz gün içerisinde teklif edilmemesi halinde resen
Bakanlık tarafından[10] atanır. Müdür ile müdür yardımcılarının görevlerinden
alınmalarında da atanmalarındaki usul uygulanır. Oda yönetim kurulunun görevden
almaya ilişkin teklifinin haklı gerekçelere dayandırılarak yazılı şekilde
yapılması gerekir. Bakanlık; görevden alma talebinin uygun olup olmadığına ilişkin
görüşünü, teklifte ve ekinde yer alan bilgi ve belgeler üzerinden veya
gerektiğinde mahallinde yapılacak inceleme sonucuna göre en geç altmış gün
içerisinde verir.
(3) Müdürlük
personelinin görev ve yetkileri, yetki devirlerinin usul ve esasları ile
teşkilata ilişkin diğer hususlar Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca Bakanlıkça
çıkarılan tebliğ ile belirlenir. (12.12.2019 / 30976
sayılı RG, 1819 karar ile değişik)[11]
(4)
Ticaret sicili harçlarından Kanunun 1532 nci maddesi uyarınca odaya aktarılan
tutar, mizanda ayrı bir hesapta gösterilir ve öncelikle müdürlüğün ihtiyaçları
için kullanılır. Aktarılan tutarın sicil hizmetleri için yeterli olmaması
halinde gerekli kaynak odaca sağlanır. Odalar, sicil hizmetlerinden elde
ettikleri gelir ve harç payı tutarları ile müdürlüğün personel ve diğer
giderlerini her yılın Mart ayı sonuna kadar yıllık olarak TOBB'a bildirmekle
yükümlüdür. TOBB, bu bildirimleri Nisan ayı sonuna kadar yazılı olarak
Bakanlığa bildirir.
Yönetim
MADDE 7- (1)
Sicil, müdür tarafından yönetilir.
(2)
Müdürlük kadrosunun herhangi bir nedenle boşalması halinde, bir müdür
yardımcısının bulunması durumunda bu müdür yardımcısı, birden fazla müdür
yardımcısının bulunması durumunda ise kıdemce en yüksek müdür yardımcısı
müdürlüğe vekalet eder. Herhangi bir nedenle müdür ve müdür yardımcısı
kadrolarının tamamının boşalması halinde, bu görevi yürütebilecek niteliklere
sahip müdürlük personelinden biri oda yönetim kurulunun[12] kararıyla vekaleten müdür olarak görevlendirilir ve
bu durum yazılı olarak derhal Bakanlığa bildirilir. Ancak, her iki durumda da
vekalet görevi altı aydan fazla devam edemez. (Son
cümlesi 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile mülga)[13]
(3)
Müdür yardımcıları ve diğer personel arasındaki iş bölümü, müdürlüğün iş
yoğunluğu dikkate alınarak müdür tarafından yapılır. Müdür, işlerin aksamaması
için gereken tedbirleri alır. Sicil hizmetlerinin yürütülmesi sırasında ihtiyaç
duyulacak personel ile çalışma yeri, arşiv, demirbaş ve diğer malzemeler oda
yönetimince geciktirilmeksizin sağlanır.
(4)
Herhangi bir nedenle müdürün görevi başında bulunamaması halinde, müdür
yardımcısı müdürlüğe vekalet eder. Birden fazla müdür yardımcısının bulunduğu
müdürlüklerde, müdürlüğe vekalet edecek müdür yardımcısını müdür belirler.
Müdür ve müdür yardımcılarının zorunlu nedenlerden dolayı birlikte görev
başında bulunamayacağı hallerde müdüre vekalet etmek üzere müdürlük personeli
arasından oda yönetim kurulunca[14] önceden belirlenen bir personel yazılı olarak
Bakanlığa bildirilir.
(5)
Müdürlüğe bağlı şubelerdeki işlerin yürütülmesi ile personelin sevk ve
idaresinin sağlanması için müdür tarafından ilgili şubede görev yapmak üzere
bir müdür yardımcısı ve yeterli sayıda personel önerilir, oda tarafından
görevlendirme yapılmasını müteakip bu durum yazılı olarak derhal Bakanlığa
bildirilir.
(6)
Müdür ve müdür yardımcıları ile tescil işlemlerinde görevli personele
müdürlükteki görevleri dışında başka bir görev verilemez. Müdürlüğe veya
müdürlük personeline, tescil işlemlerine ilişkin emir ve talimatları vermeye
sadece Bakanlık yetkilidir. Oda yetkililerince; odanın düzen ve işleyişine
ilişkin verilecek talimatlar ile süreklilik arz etmeyecek şekilde odanın
faaliyetleri ile ilgili veya odanın diğer hizmet birimleriyle işbirliğini
gerektiren faaliyetlere ilişkin verilecek görev ve talimatlar bu kapsamın
dışındadır.
Müdürlük
personelinde aranacak nitelikler
MADDE 8-
(1) Müdürlüklerde; müdür veya müdür yardımcısı ile tescil işlemlerini yürütecek
personel olarak ilk kez görev alacak kişilerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye
Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile mülga)[15]
c)
Askerlikle ilişiği bulunmamak.
ç) Müdür
ve müdür yardımcıları için kamuda veya özel sektörde en az beş yıl iş
tecrübesine sahip olmak veya en az iki yıl müdürlükte çalışmış olmak.
d) Kamu
haklarından mahrum bulunmamak.
e)
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53
üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir
suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış
olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin
işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma,
edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini
aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamak.
f)
Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut yahut akıl hastalığı
bulunmamak.
g) Tacir
veya esnaf sayılmalarını gerektiren bir faaliyette bulunmamak,
ğ)
Kısıtlanmış olmamak.
h)
Üniversitelerin en az dört yıllık lisans eğitimi veren[16] fakülteleri ile bunlara denkliği yetkili makamlarca
kabul edilen yurtiçi veya yurtdışındaki öğrenim kurumlarından birini bitirmiş
olmak.
ı) (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile mülga)[17]
(2)
Müdür veya müdür yardımcısı ile tescil işlemlerinin yürütülmesinde görev alacak
diğer personel, yapılan sınavda başarılı olanlar arasından seçilir. Bunların
göreve alınmalarına, görevde yükselmelerine ve yapılacak sınavlara ilişkin usul
ve esaslar, Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca Bakanlıkça çıkarılan tebliğde
düzenlenir.
(3) (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile mülga)[18]
Uygulanacak
disiplin hükümleri ile diğer hükümler
MADDE
9- (1) Müdür, müdür yardımcıları
ve müdürlüklerde görevli diğer personelin özlük işlemlerinde bu Yönetmelik
hükümleri, bu Yönetmelikte düzenlenmemiş hususlarda oda çalışanlarının tabi
olduğu mevzuat uygulanır.
(2) Müdür,
müdür yardımcıları ve tescil işlemlerinde görev alacak personel ile oda
arasında yapılacak hizmet sözleşmeleri belirsiz süreli iş sözleşmesi şeklinde
düzenlenir.
(3)
Müdür, müdür yardımcıları ile tescil işlemlerinde görev alacak personele
sağlanacak ücret ve mali hakların tespitinde, personelin taşıdığı hukuki ve
mali sorumluluk ile müdürlüğün iş yoğunluğu dikkate alınır.
(4)
Müdür ve müdür yardımcıları ile tescil işlemlerinin yürütülmesinde görev alacak
diğer personele müdürlükteki görevleri nedeniyle verilecek disiplin cezaları
ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller aşağıda belirtilmiştir.
a)
Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
1)
Görevin tam ve zamanında yapılmasında kayıtsızlık göstermek veya düzensiz
davranmak.
2) Özürsüz
veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk
etmek.
3)
Yaptığı görevin vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak.
4)
Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak.
5)
Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak.
b)
Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
1) İş
arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede
bulunmak, söz veya hareketle sataşmak.
2) Görev
mahallinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak ve bu tür yazı
yazmak, işaret, resim ve benzeri şekiller çizmek ve yapmak.
3)
Bakanlığın yazılı talimatlarını yerine getirmemek.
c)
Ücretten kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
1)
Kasıtlı olarak: verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev
mahallinde Bakanlık ve odaca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek.
2)
Özürsüz ve kesintisiz olarak iki gün göreve gelmemek.
3)
Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda
bulunmak.
4) Görev
sırasında amirine sözle saygısızlık etmek.
5) Görev
yeri sınırları içerisinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri
amaçlarla izinsiz olarak kullanmak veya kullandırmak, bu yerin kullanılmasına
yardımcı olmak.
6) Oda
ve müdürlük personelinin itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte
davranışlarda bulunmak.
7)
Amirlerine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve
hareketler yapmak.
8 )
Ticaret yapmak veya personele yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde
bulunmak.
9)
Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak.
10)
Amirine, maiyetindekilere. iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette
bulunmak veya bunları tehdit etmek.
ç)
Görevden alma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
1)
İdeolojik veya siyasi amaçlarla müdürlüğün veya odanın huzur, sükun ve çalışma
düzenini bozmak, boykot, işgal, hizmetlerin yürütülmesini engelleme, işi
yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak
göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak.
2)
Siyasi ve ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart ve benzerlerini odanın
herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek.
3)
Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi
inanç, din veya mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan
davranışlarda bulunmak.
4)
Özürsüz olarak bir yılda toplam on gün göreve gelmemek.
5)
Amirlerine, iş arkadaşlarına veya iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak.
6)
Müdürlük personeli sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı
ve utanç verici hareketlerde bulunmak.
7) Yetki
almadan gizli bilgileri açıklamak.
8 )
Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek.
9)
Yurtdışında Devletin itibarını düşürecek veya görev haysiyetini zedeleyecek
tutum ve davranışlarda bulunmak.
10)
Görevi süresince 8 inci maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde sayılan
suçların birinden mahkum olmak.
11)
Göreve sarhoş gelmek veya görev yerinde alkollü içki içmek.
12) Üç
yıl içinde iki kez ücretten kesme cezası almış olmak.
(5)
Müdür ve müdür yardımcılarına dördüncü fıkranın (ç) bendinde öngörülen ceza
uygulanamaz. Ancak söz konusu bentte sayılan fiiller. 6 ncı maddenin ikinci
fıkrasındaki görevden alma teklifinin haklı gerekçesi olarak öne sürülebilir.
(6)
Disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin beş yıl içinde
tekrarında bir derece ağır disiplin cezası uygulanır. Aynı derecede cezayı
gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının
üçüncü uygulamasında bir derece ağır disiplin cezası verilir.
(7)
Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı
belgesi alan müdürlük personeli için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı
uygulanabilir.
(8)
Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları
itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara da aynı türden disiplin cezaları
verilir.
(9)
Disiplin soruşturmasının yapılmış olması: fiilin genel hükümler kapsamına
girmesi halinde, ilgili hakkında ayrıca ceza soruşturması açılmasına engel
teşkil etmez.
(10)
Ücretten kesme cezası, ilgili personelin brüt ücretinin en çok onda birini
geçmeyecek şekilde uygulanır.
(11)
Disiplin cezası vermeye yetkili olanlar ile itiraz mercileri aşağıda
belirtilmiştir:
a) Müdürler
için uyarma, kınama ve ücretten kesme cezası, genel sekreter ve yönetim kurulu
başkanının müşterek imzası ile verilir. Bu cezalara itiraz oda meclisine
yapılır.
b) Müdür
yardımcıları için uyarma, kınama ve ücretten kesme cezası, müdür ve genel sekreterin
müşterek imzası ile verilir. Bu cezalara itiraz oda yönetim kuruluna yapılır.
c)
Müdürlükte tescil işlerinde görevli personel için uyarma, kınama ve ücretten
kesme cezası, müdür yardımcısı ve müdürün müşterek imzası ile verilir. Bu
cezalara itiraz genel sekretere yapılır. Görevden alma cezası ise, müdür ve
genel sekreterin müşterek imzaları ile verilir. Bu cezaya itiraz oda yönetim
kuruluna yapılır.
(12)
Disiplin cezaları ilgililerin savunması alınmadan verilemez. Savunma için yedi
günden az olmamak üzere süre verilir.
(13)
Disiplin cezalarına itiraz, tebliğden itibaren sekiz gün içinde ilgili makama
yapılır. İtirazlar en geç otuz gün içinde karara bağlanır. Süresi içinde itiraz
edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir.
(14) Bu
fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; uyarma, kınama ve
ücretten kesme cezalarında bir ay içinde, görevden alma cezasında altı ay
içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı veya disiplin cezasını gerektiren
fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren her halde iki yıl içinde disiplin
cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(15)
Verilen disiplin cezaları Bakanlığa yazılı olarak derhal bildirilir.
Bakanlığın
gözetim ve denetimi
MADDE
10- (1) Bakanlık, müdürlüklerin
faaliyetlerini her zaman denetlemeye ve gerekli tedbirleri almaya yetkilidir.
Müdürlükler, Bakanlıkça alınması istenen önlemlere ve verilen talimatlara
uymakla yükümlüdür. Denetim, odanın Kanun ve bu Yönetmelikte yer alan
müdürlüklere ilişkin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini de kapsar.
(2)
Bakanlık bu denetimi, denetim elemanları eliyle yapar. Ancak, Bakanlık
gerektiğinde ön araştırma niteliğindeki işleri görevlendireceği Bakanlık
personeline yaptırabilir. Denetim elemanları, defterleri ancak sicil dairesinin
bulunduğu kısımda inceleyebilir.
(3)
Bakanlık, müdürlük personelinin mesleki bilgi ve görgülerinin artırılmasını
sağlamak ve hizmette verimliliği artırmak amacıyla her türlü tedbiri alır. bu
hususta TOBB ve odalar ile gerekli işbirliği sağlanır.
Sorumluluk
MADDE 11- (1) Sicilin tutulmasından doğan
bütün zararlardan Devlet ve ilgili oda müteselsilen sorumludur. Devlet ve oda
zararın doğmasında kusuru bulunanlara rücu eder. Müdür ve müdür yardımcıları
ile diğer personel, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi
cezalandırılır ve bunlara karşı işlenmiş suçlar kamu görevlisine karşı işlenmiş
sayılır.
(2)
Sicilin tutulmasından doğan zarar nedeniyle oda aleyhine açılan davalar,
müdürlük çalışanlarının görevleri ile ilgili soruşturma ve kovuşturmalar oda
tarafından yazılı olarak derhal Bakanlığa bildirilir.
(3)
Müdürlükçe verilecek kararlara karşı mahkemeye yapılacak başvurularda, müdürlük
odanın yetkilendireceği avukat tarafından temsil olunabilir.
(4)
Sicile ilişkin fiziki ortamdaki her türlü belge ve kayıtların güvenliğini
sağlamak üzere odaca gerekli tedbirler alınır.
(5)
Sicil işlemlerinden doğabilecek zararları karşılamak amacıyla oda tarafından
müdür, müdür yardımcıları ve tescil işlemlerinde görevli müdürlük personeline
mesleki sorumluluk sigortası yaptırılabilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Sicil
Kayıtlarının Tutulması, Erişim Hakkı ve Belge Verilmesi
Sicilde
tutulacak defterler
MADDE
12- (1) Sicilde kullanılacak
olan sicil esas defteri, gelen evrak defteri, giden evrak defteri, ihtar ve
ceza defterleri, ticari işletme rehni kaydına mahsus defterler ile Bakanlığın
gerekli gördüğü diğer defterler MERSİS'te tutulur. Bu defterlerde yer alacak
bilgiler Bakanlıkça belirlenir.
Sicil
işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve kayıtlarının elektronik ortamda tutulması
MADDE
13- (1) Sicil işlemleri, MERSİS
üzerinden gerçekleştirilir ve buna ilişkin sicil kayıtları bu sistemde tutulur.
(2)
Tescil edilen ticari işletmeler ile ticaret şirketleri ve bunların şubelerine,
tescilleri ile birlikte MERSİS numarası verilir. MERSİS numarası, münhasıran
bunlara özgülenmiş numaralar olup değiştirilemez. Şubelerin veya diğer yerel
birimlerin MERSİS numarası, merkezin MERSİS numarasına sıra numarası eklenerek
üretilen numaralardan oluşur.
(3)
Elektronik ortamda yapılan kayıtlar, kayıt tarihlerine göre ve güncel kayıtlar
aktif olarak gözükecek şekilde, değişen veya silinen kayıtlar ise pasif olarak,
istendiğinde erişilebilecek, ancak üzerinde herhangi bir değişiklik
yapılamayacak şekilde tutulur. Müdürlükçe kayıt sırasında yapılan maddi hatalar,
müdür veya müdür yardımcısı tarafından düzeltilir ve düzeltmenin maddi hata
nedeniyle yapıldığı belirtilir. Maddi hata sonucu yapılan düzeltme kaydı önceki
kaydın tescil tarihini etkilemez ve önceki kayıtla birlikte aktif olarak
görüntülenir. Maddi hatalı kayıt ilan edilmiş ise, ayrıca düzeltme ilanı da
sicil gazetesinde ücretsiz olarak yayımlanır.
(4)
MERSİS'te meydana gelebilecek teknik aksaklıklardan ötürü elektronik ortamda
işlem yapılamaması halinde sicil işlemleri yazılı ortamda yürütülür. Sistemdeki
aksaklıklar kullanıcılarla anında paylaşılır. Bu işlemlere ilişkin kayıtlar
daha sonra müdürlük tarafından geciktirilmeksizin elektronik ortama aktarılır.
(5)
Ticaret şirketleri ile gerçek ve tüzel kişi diğer tacirler, Kanunun zorunlu
tuttuğu bütün işlemleri elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile
yapabilir, bu işlemlerin dayanağı olan belgeleri de aynı usulle elektronik
ortamda düzenleyebilir. Bu Yönetmeliğin noter onayı şartını aradığı belgelerin,
elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile imzalanması halinde ayrıca noter
onayı aranmaz.
(6)
İlgililerce sicil işlemlerinin elektronik ortamda yapılabilmesi için.
başvuruların güvenli elektronik imza ile yapılması zorunludur.
(7)
Şirket adına imza yetkisini haiz kişilerin şirket namına kendi adlarına
üretilen güvenli elektronik imzayla şirketi temsil etmeleri durumunda,
kullanılacak nitelikli elektronik sertifikalarda sertifika sahibi alanı
içerisine, sertifika sahibinin adı ve soyadı ile birlikte temsil ettiği tüzel
kişinin unvanının yazılması ve bu hususun tescil edilmesi zorunludur.
(8)
Elektronik ortamda üretilen belgelerin tescile dayanak olabilmesi için,
belgelerde güvenli elektronik imza ile birlikte zaman damgasının kullanılması
zorunludur.
(9)
MERSİS, güvenli elektronik imza ve zaman damgalı süreçleri de öngörür.
(10) Bu
Yönetmelikte yer alan sicil işlemlerinin MERSİS üzerinden yürütülmesine ilişkin
diğer usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılan tebliğde düzenlenir.
Veri
güvenliği
MADDE
14- (1) Sicilde tutulan
defterler için kullanılacak elektronik sistemlerin aşağıdaki şartları sağlaması
zorunludur:
a)
Kaydedilen veriler, hukuki güvenlik, kalıcılık ve kalite açısından uzun süreli
elektronik arşivlemeye ilişkin standartlara uygun olarak muhafaza edilir.
b)
Verilerin formatı, uluslararası karşılıklı işlerlik ve kabul gören standartlar
çerçevesinde yaygın olarak kullanılan formatlar dikkate alınarak belirlenir,
belirli elektronik sistemler ya da yazılımlar üreten bir firmaya bağımlı
olamaz.
c)
Verilerin güvenliği, kabul edilmiş normlara ve güncel teknik standartlara uygun
biçimde sağlanır.
ç) Veri
saklama formatına ve programına ilişkin bir dokümantasyon oluşturulur.
(2)
Bakanlık ile TOBB, elektronik sistemlerin işlerliği ve güvenliği için aşağıdaki
önlemleri alır:
a)
Sistemler arasında veri alışverişini sağlamak.
b)
Verileri yedekleme amacıyla periyodik olarak merkezi olmayan veri
taşıyıcılarına kopyalamak.
c)
Verilerin ve elektronik sistemlerin güncellemelerini ve teknik bakımını yapmak.
ç)
Verilere erişim yetkisine ve ilgili elektronik sistemlerin kullanımına ilişkin
olarak standartlara uygun bir şekilde düzenleme yapmak.
d)
Verilerin ve elektronik sistemlerin kötüye kullanılmasını engelleyici teknik
önlemleri almak.
e)
Elektronik sistemlerdeki teknik arızaların giderilmesine ilişkin önlemleri
almak.
f)
Sistemlerin bilgi güvenliği ve siber güvenlik açısından uygunluğunu test etmek
üzere, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından düzenlenen Ulusal
Siber Güvenlik Tatbikatına katılmak.
(3)
Müdürlükler arasındaki veri alışverişi MERSİS üzerinden yapılır.
(4) Bu
maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
Sicil
kayıtlarına erişim hakkı
MADDE
15- (1) Herkes, sicilin
içeriğini ve müdürlükte saklanan tüm senet ve belgeleri inceleyebilir, Bu
inceleme elektronik ortamda ve/veya müdürlükte yapılabilir.
(2)
Defterler ve belgeler, sicil dairesinin bulunduğu kısımdan dışarıya
çıkarılamaz. Bunların incelenmesinde müdür, kişisel verilerin korunmasına
ilişkin hükümler çerçevesinde gerekli tedbirleri almak zorundadır. İnceleme esnasında
müdürün vereceği talimatlara uyulması zorunludur. Aksi takdirde müdür defter ve
belgeleri derhal kaldırabilir.
(3)
Elektronik ortamda yapılacak olan incelemelerde de kişisel verilerin
korunmasını ve bilgi güvenliğini sağlayacak tedbirler alınır.
Sicil
tasdiknamesi
MADDE
16- (1) Bir ticari işletmenin ve
seçilen unvanın sicile tescili halinde, ilgiliye onaylı bir sicil tasdiknamesi
verilir. Tasdiknamede aşağıdaki olgular yer alır;
a)
MERSİS numarası.
b)
Ticaret unvanı.
c)
Gerçek kişi ticari işletmelerde, işletme sahibinin adı ve soyadı, yerleşim yeri
ve kimlik numarası.
ç)
İşletmenin merkezi, şubelerde şubenin adresiyle beraber işletmenin merkez
adresi.
d)
İşletmenin faaliyet alanı.
e)
İşletmeye tahsis edilmiş olan sermaye.
f) Belge
düzenlendiği sırada işletmeyi temsile yetkili olanlar.
(2)
Tasdikname; tescili yapan müdürlüğün adını, belgenin verildiği tarihi, müdür
veya müdür yardımcısının adı ve soyadını, imzasını ve müdürlük mührünü içerir.
(3)
Müdürlük tarafından yapılan değişiklik tescilleri, sicil tasdiknamesinde yer
alan bilgilerden herhangi birinin de değişmesini gerektiriyorsa, ilgililerin
talebine bakılmaksızın tasdikname, gideri ve harcı ilgiliden tahsil edilmek ve
önceden verilen tasdikname geri alınmak suretiyle yeniden düzenlenerek ilgiliye
verilir.
(4)
Önceden düzenlenen tasdiknamenin müdürlüğe geri verilememesi halinde de, yeni
tasdikname düzenlenir. Ancak yeni tasdiknamenin düzenlendiği tarihten itibaren
önceki tasdikname kullanılamaz.
(5)
Tasdiknamenin kullanılamaz hale gelmesi veya kaybı halinde ilgililerin talebi
üzerine, gideri ve harcı tahsil edilerek yeni tasdikname düzenlenir.
(6)
Sicil tasdiknamesi; tasdiknamede yer alan bilgilerde herhangi bir değişiklik
olmadığı veya yenisi düzenlenmediği sürece geçerlidir.
Onaylı
belge veya örnek verilmesi
MADDE
17- (1) Herkes sicilin içeriğini
ve müdürlükte saklanan tüm senet ve belgelerin onaylı örneklerini veya bir
olgunun sicilde kayıtlı olup olmadığına dair onaylı belgeleri, giderlerini ve
harcını ödemek şartıyla alabilir. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından örnek
talep edilmesi halinde herhangi bir bedel alınmaz.
(2)
Herhangi bir kişinin, bir olgunun sicilde kayıtlı olup olmadığını gösteren
onaylı bir belge istemesi halinde, verilecek onaylı belge, şirket unvanı ve
MERSİS numarası belirtilmek suretiyle ve sadece isteme konu olan olgular için
düzenlenir.
(3)
Müdürlüğe verilmiş olan bir belgenin onaylı örneği istendiğinde, onay şerhinde
müdürlüğe verilen bu belgenin asıl belge olduğu veya onaysız bir örneği veyahut
onaylı bir örneği olduğu açıkça belirtilir.
(4) Asıl
bir belgenin örneğinin onayı, altına "Aslı gibidir." veya bunu karşılayacak
benzer bir ibarenin; suret bir belgenin örneğinin onayı ise. altına
"Dosyasındaki nüshasının aynıdır." ibaresinin yazılması ile olur. Onay şerhinde
suretin çıkarıldığı yer ve tarih yazılır, müdür tarafından imza edilir ve
müdürlük mührü ile mühürlenir.
(5)
Müdürlüklerce başvuruların suret ve özetlerinin elektronik ortamda düzenlenmesi
halinde, bunların onaylarının da elektronik ortamda güvenli elektronik imza ve
zaman damgası ile yapılması gerekir.
(6)
Kayıtlardan ve belgelerden onaysız örnek talep edilmesi halinde harç alınmaz.
Taşınmazı
tasarruf belgesi
MADDE
18- (1) Müdürlükler, 22/12/1934
tarihli ve 2644 sayılı Tapu Kanununun 2 nci maddesi hükmüne göre ticaret
şirketlerinin taşınmaz üzerinde tasarruf edebileceklerini gösteren belgeyi
vermekle yükümlüdür. Şirket sözleşmesinde şirketin taşınmaza sahip
olabileceğinin yazılmamış olması belgenin verilmesine engel teşkil etmez.
Belgelerin
saklanması
MADDE
19- (1) Tescil işleminin
dayanakları olan dilekçe, beyanname, senetler, belgeler ve ilanları içeren
gazeteler oluşturulan sicil dosyası içinde süresiz olarak saklanır.
(2)
Sicil dosyası, MERSİS numarası ve dosya numarası altında oluşturulur.
(3)
MERSİSM kullanmaya başlayan müdürlüklerde MERSİS numarası ticaret sicili
numarası yerine geçer ve daha önce verilmiş olan ticaret sicili numaralan dosya
numarası olarak kullanılır.
Sicil
dosyalarının veya evrakının yetkili makamlara verilmesi
MADDE
20- (1) Mahkemeler, Cumhuriyet
savcılıkları ve denetim elemanları müdürlüklerden, sicilde mevcut evrakın
asıllarının kendilerine verilmesini talep edebilir. Bu durumda sicil evrakının
asılları dizi pusulası ile imza karşılığı yetkili makamlara teslim edilir. Söz
konusu evrakın birer sureti müdürlükçe saklanır. Yetkili makamlar dosya ile
ilgili işlemler bittiğinde gecikmeksizin sicil evrakının asıllarını müdürlüğe
iade etmekle yükümlüdür.
(2)
Sicil evrakı elektronik ortamda arşivlenmiş ise, yetkili makama elektronik
ortamda erişim hakkı tanınarak evrakın incelenmesine imkân verilir.
(3)
Yetkili makamların, fiziki ortamdaki belgelerin asılları yerine onaylı
örneklerini talep etmeleri halinde fiziki ortamdaki belgelerin onaylanmış
sureti yetkili makamlara gönderilir. Elektronik ortamda gönderilecek belgeler
ise güvenli elektronik imza ve zaman damgası ile onaylanır.
İKİNCİ
KISIM
Tescil
Usulü
BİRİNCİ
BÖLÜM
Sicile
Başvuru, Belgeler ve Zaman Unsurunun Belirlenmesi
Genel
olarak
MADDE
21- (1) Tescil, kural olarak
istem üzerine yapılır. Resen ya da yetkili kurum veya kuruluşun bildirmesi
üzerine yapılacak tescillere ilişkin hükümler saklıdır.
(2)
Tescil edilecek bütün kayıtların, sicildeki değişikliklerin ve kayıt silme
işlemlerinin doğrulayıcı belgelere dayanması esastır. Kayıtların dayanağı olan
belgeler yazılı şekilde veya elektronik imzalı olarak elektronik ortamda
müdürlüğe verilir.
(3) Bu
Yönetmelikte ve Bakanlıkça yürürlüğe konulan diğer düzenlemelerde işlem türüne
göre belirlenen belgelerin müdürlüğe verilmesi zorunludur. Müdürlük, ihtiyaç
duyulması halinde tamamlayıcı diğer belgelerin de müdürlüğe verilmesini
isteyebilir.
Başvuruya
yetkili kişiler
MADDE 22- (1)
Tescil başvurusu ilgililer veya temsilcileri yahut hukuki halefleri tarafından
yetkili müdürlüğe yapılır. İlgililer; tacirin gerçek kişi olması halinde
kendisi veya vekili ya da sözleşme ile kendisine yetki verilmiş temsilcisi,
tacirin tüzel kişi olması halinde ise onun yetkili organları veya yetkili
temsilcileridir.
(2)
Tescil başvurusu yapabilecek ilgililer aşağıda sayılmıştır:
a)
Gerçek kişilere ait ticari işletmelerde;
1)
İşletme sahibi veya sözleşme ile kendisine yetki verilmiş temsilcisi,
2) Küçük
veya kısıtlılara ait ticari işletmeyi bunların adına işleten yasal temsilcisi.
b)
Ticaret şirketleri dışındaki tüzel kişilere ait olan ticari işletmelerde;
işletme sahibi tüzel kişiyi temsile yetkili kişiler veya bunların temsilcileri.
c)
Donatma iştirakinde;
1)
Donatma iştirakinin tescilinde donatanların tamamı,
2)
Tescil edilmiş olgulardaki değişikliklerin tescilinde, iştiraki temsile yetkili
kişiler.
3) Gemi
müdürünün atanması ve görevden alınmasında, iştiraki temsile yetkili kişiler,
4)
Donatma iştirakinin sona ermesi halinde donatanların tamamı,
5)
Tasfiyenin sona ermesinde, tasfiye memurları,
ç)
Kollektif ve komandit şirketlerde;
1)
Şirketin kuruluşunda, kurucuların tamamı,
2)
Şirket sözleşmesindeki değişikliklerde, şirketi temsile yetkili kişiler,
3)
Şirketin sona ermesinde, ortakların tamamı,
4)
Şirketin feshi bir ortağın ölümünden ileri gelmişse, ölen ortağın mirasçılarıyla
birlikte diğer tüm ortaklar; mirasçıların katılması mümkün bulunmayan veya güç
olan hallerde, sağ kalan ortaklar,
5) Bir
ortağın şirketten çıkması veya çıkarılmasında, diğer ortaklar,
6)
Tasfiye memurunun atanmasında veya görevden alınmasında, ortakların tamamı,
7)
Tasfiyenin sona ermesinde, tasfiye memurları.
d)
Anonim şirketlerde;
1)
Şirket kuruluşunda şirket sözleşmesi ile belirlenen yönetim kurulu veya temsile[19] yetkilendirilen üye ya da üyeleri,
2)
Denetime tabi şirketlerde denetçinin atanması ve görevden alınmasında, yönetim
kurulu veya temsile[20] yetkili üye ya da üyeleri,
3) İç
yönergenin tescilinde, yönetim kurulu veya temsile[21]
yetkili üye ya da üyeleri,
4) Genel
kurul kararlarında tescile tabi olguların bulunması halinde, yönetim kurulu
veya temsile[22] yetkili üye ya da üyeleri,
5) Genel
kurul kararlarının iptaline dair mahkeme kararlarının tescilinde, yönetim
kurulu veya temsile[23] yetkili üye ya da üyeleri,
6) Sona
erme, iflastan ve mahkeme kararından başka bir sebepten ileri gelmişse, yönetim
kurulu veya temsile[24] yetkili üye ya da üyeleri,
7)
Tasfiye memurlarının atanmasına veya görevden alınmasına ilişkin genel kurul
kararlarının tescilinde, yönetim kurulu veya temsile[25] yetkili üye ya da üyeleri,
8 )
Tasfiyenin sona ermesine, ek tasfiyeye ve tasfiyeden dönülmesine ilişkin
kararların tescilinde, tasfiye memurları,
e)
Limited şirketlerde;
1)
Şirket kuruluşunda müdürlerin tamamı,
2)
Temsile yetkili olanların tescilinde, müdürler.
3)
Denetime tabi şirketlerde denetçinin atanması ve görevden alınmasında,
müdürler.
4) Genel
kurul kararlarında tescile tabi olguların bulunması halinde, müdürler,
5) Genel
kurul kararlarının iptaline dair mahkeme kararlarının tescilinde, müdürler,
6) Sona
erme, iflastan ve mahkeme kararından başka bir sebepten ileri gelmişse, müdür,
birden fazla müdür bulunması halinde ise en az iki müdür,
7)
Tasfiye memurlarının atanmasına veya görevden alınmasına ilişkin genel kurul
kararlarının tescilinde, müdürler,
8 )
Tasfiyenin sona ermesine, ek tasfiyeye ve tasfiyeden dönülmesine ilişkin
kararların tescilinde, tasfiye memurları,
9)
Sermaye paylarının geçişinde, müdürler,
10)
Sermaye paylarının geçişine genel kurulca onay verilmiş olmasına rağmen genel
kurul tarihinden itibaren, üç ay içinde genel kurulun karar vermemesi üzerine
devrin kabul edilmiş sayılması halinde bu tarihten itibaren müdürler tarafından
otuz gün içinde başvurunun yapılmaması halinde, adının bu paylarla ilgili
olarak silinmesi için, ayrılan ortak.
(3)
Başvuruyu mirasçıların yapması gereken hallerde, onların adına vasiyeti tenfiz
memuru veya tasfiye memurları da başvuruda bulunabilir.
(4) Bir
olgunun tescilini istemeye birden çok kimse zorunlu ve yetkili olduğu takdirde,
Kanunda ve bu Yönetmelikte aksine hüküm bulunmadıkça, bunlardan birinin talebi
üzerine yapılan tescil tümü tarafından istenmiş sayılır.
Başvuru,
içerik ve şekil
MADDE
23- (1) Müdürlüğe başvuru yazılı
şekilde ya da elektronik ortamda yapılır.
(2)
Dilekçede istem açıkça belirtilir ve tescil edilecek olgular gösterilir.
Dilekçeye doğrulayıcı belgelerin asılları ya da onaylı örnekleri eklenir.
Belgeler, hukuki gereklere uygun şekilde onaylanarak imzalanır. Onaylı örnekler
elektronik ortamda da hazırlanabilir.
(3)
Başvurunun elektronik ortamda yapılması halinde dilekçe ve belgeler güvenli
elektronik imza ile imzalanır.
(4)
Dilekçe tescil isteminde bulunmaya yetkili kişi veya kişilerce imzalanır.
(5)
Dilekçe sahibi kimliğini ispat etmek zorundadır. Dilekçedeki imza, noterlikçe
onaylanmış veya güvenli elektronik imza ile imzalanmışsa, ayrıca kimliğin
ispatlanmasına gerek yoktur. Müdür, noter tarafından onaylanmamış veya güvenli
elektronik imza ile imzalanmamış dilekçelerde imza bakımından her türlü
karşılaştırmayı yapar, ilgilinin sicil dosyasında istemde bulunan kişinin daha
önceden verdiği onaylı imza beyannamesi varsa bununla karşılaştırır, gerek
gördüğü takdirde dilekçe altındaki imzanın noterlikçe tasdik edilmesini ister.
Taahhütname
MADDE
24- (1) Herhangi bir işletmenin
veya unvanın tescilini isteyen gerçek kişi veya ticaret şirketleri dahil olmak
üzere tüzel kişiler ile bunların yetkili kıldığı diğer kişilerden müdürlükçe
tescil dilekçesi ve imzalara ait belgelerden ayrı olarak taahhütname istenir.
Taahhütnamede; işletmenin unvanı, sermayesi, merkezi, işletmenin açılış tarihi
ve bu tarihteki gerçek faaliyetinin konusu NACE koduyla birlikte açıkça
gösterilir. Taahhütnamenin altına içerdiği bilgilerin doğru olduğu, aksinin
tespit edilmesi durumunda sorumluluğun taahhütnameyi imzalayan kişi ya da
kişilere ait olduğu yazılarak imzalanır.
(2)
Taahhütnamede yer alması gereken bilgiler başvuru dilekçesinde de beyan
edilebilir. Bu durumda ayrıca taahhütname aranmaz.
Zaman
unsurunun belirlenmesi
MADDE
25- (1) Tescil edilmiş bir
olgunun tescil anının saptanmasında;
a) Harca
tabi olsun olmasın elektronik ortamlarda gerçekleştirilen bütün işlemlerde
tescil tarihi.
b) Harca
tabi olmayan işlemlerde tescil tarihi,
c) Harca
tabi olan işlemlerde; harç makbuzunun tarihi, harç makbuzunun aynı gün
içerisinde müdürlüğe ikna edici ve yazılı bir gerekçe ile birlikte ibraz
edilememesi halinde ise, tescil tarihi.
ç) Harcı
yatırılmış olsa da, müdürlük tarafından reddedilmiş tescil taleplerine Kanunun
34 üncü maddesi uyarınca yapılan itiraz üzerine mahkemece tescile karar
verilmesi halinde yapılan tescillerde tescil tarihi, belirleyicidir.
(2)
Elektronik ortamda gerçekleştirilen bütün işlemlerde tescil tarihi, MERSİS'te
zaman damgası ile kayıt altına alınan tarihtir.
(3)
Elektronik ortamda müdürlüğe yapılacak tüm başvurularda, başvuru anının
tespitinde MERSİS'teki tarih esas alınır.
(4) MERSİS'te
meydana gelebilecek teknik aksaklıklar nedeniyle fiziki ortamda yapılacak
tescil işlemlerinde tescil anı, birinci fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerine
göre belirlenir.
Mahkeme
veya resmi kurumun kararına dayanan tescil
MADDE
26- (1) Mahkemenin veya resmi
bir kurumun, bir olgunun resen tesciline ilişkin kararını alan müdürlük, bu
kararı resen tescil eder. 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas
Kanununun 166
ncı maddesinin ikinci fıkrası hükmü saklıdır.
(2)
Mahkeme veya resmi bir kurum, verdiği hüküm veya kararda tescil edilecek olgu
ile ilgili olarak müdürlüğü resen tescil ile sorumlu tutmadığı hallerde tescil
istemi başvuruya yetkili kişilerin başvurusu üzerine yapılır. Tescil
yükümlülüğünün süresi içinde yerine getirilmemesi halinde, müdürlük 36 ncı
madde gereğince işlem tesis eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Tescile
İlişkin Genel Hükümler
Gerçeklik
ilkesi, aldatma yasağı ve kamu düzenine uygunluk
MADDE
27- (1) Sicile yapılacak tescillerin,
gerçeği tam olarak yansıtması, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak
nitelik taşımaması ve kamu düzenine aykırılık oluşturmaması gerekir.
Sicil
işlemlerinin tabi olduğu hükümler
MADDE
28- (1) Sicile ait tescil,
değişiklik ve silinmeler ile diğer iş ve işlemler Kanun ve bu Yönetmelik
hükümlerine göre yapılır.
(2)
Tescil, bir olgunun sicile geçirilmesini; değişiklik, tescil edilmiş bir
olgudaki değişiklik dolayısıyla sicildeki kayıtların değiştirilmesini veya
düzeltilmesini; silinme ise tescil edilmiş olan bir olgunun ortadan kalkması
veya sona ermesi sebebiyle ona ait kayıtların silinmesini ifade eder.
(3)
Müdürlüğün tescile ilişkin kararları ile tescile davetleri, 11/2/1959 tarihli
ve 7201
sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Kararların veya davete
ilişkin yazıların imza karşılığında tebliğ konusu belirtilerek müdürlükte elden
verilmesi de tebliğ hükmündedir.
Tescil
edilmiş olgularda değişiklikler
MADDE
29- (1) Tescil edilmiş olgularda
meydana gelen her türlü değişiklik de tescil edilir. Bir ticaret unvanına
ilaveler yapılması veya bu unvanın unsurlarından olan ilavelerin çıkarılması
veyahut bir tüzel kişinin şirket sözleşmesinin hükümlerinin değiştirilmiş
olması, bir temsilciye verilen yetkilerin daraltılmış veya genişletilmiş
bulunması, bir tüzel kişinin tasfiye haline girmesi yahut bir işletmenin tescil
edilmiş olan işyerini sicilin iş çevresi içinde başka bir yere nakletmesi gibi
haller, tescil edilmiş olgularda değişiklik sayılır.
(2)
Tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişiler, mahkeme kararı veya idari
tasarruf gereğince müdürlüğün resen tescil ile yükümlü tutulmadığı hallerde de
mahkeme veya idari makam tarafından emredilmiş olan ve işletmelerin yönetim ve
temsillerine ait olan değişiklikleri veya kısıtlamaları tescil ettirmekle
yükümlüdür.
(3)
Tescilin dayandığı olgu veya işlemler kısmen veya tamamen sona erer ya da
ortadan kalkarsa sicildeki kayıt da kısmen ya da tamamen silinir.
Tescil
ve ilanın üçüncü kişilere etkisi
MADDE
30- (1) Sicil kayıtları, nerede
bulunurlarsa bulunsunlar, üçüncü kişiler hakkında, tescilin sicil gazetesinde
ilan edildiği; ilanın tamamı aynı nüshada yayımlanmamış ise, son kısmının
yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren hukuki sonuçlarını doğurur. Bu
günler, tescilin ilanı tarihinden itibaren işlemeye başlayacak olan sürelere de
başlangıç olur.
(2) Bir
olgunun tescil ile beraber derhal üçüncü kişiler hakkında sonuç doğuracağına
veya sürelerin derhal işleyeceğine ilişkin özel hükümler saklıdır.
(3)
Üçüncü kişilerin, kendilerine karşı sonuç doğurmaya başlayan sicil kayıtlarını
bilmediklerine ilişkin iddiaları dinlenmez.
(4)
Tescili zorunlu olduğu halde tescil edilmemiş veya tescil edilip de ilanı
zorunlu iken ilan edilmemiş bir olgu, ancak bunu bildikleri veya bilmeleri
gerektiği ispat edildiği takdirde, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.
Harçlar
MADDE 31- (1)
Müdürlükten harca tabi herhangi bir istemde bulunan veya örnek isteyen kimsenin
isteği, harç ödenmedikçe karşılanmaz. Resen yapılması gereken tescil,
değişiklik ve silinmeler harç tahsil edilmeden önce yapılabilir. Ancak, bu
işleme ait harç, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 126
ncı maddesi hükmüne göre tahsili için derhal ilgili vergi dairesine
bildirilir. Harcın tamamıyla ödenmemiş olmasına rağmen harca tabi işlemi yapmış
veya örneği vermiş olan müdür ve müdür yardımcısı ile tescile yetkili personel[26] harçtan, mükellef ile beraber müteselsil olarak
sorumludur.
Dil
MADDE
32- (1) Sicil kayıtları Türkçe
tutulur. Tescile dayanak oluşturan tüm belgelerin de Türkçe olması zorunludur.
(2)
Yabancı bir hukuka tabi olarak yabancı bir ülkede düzenlenmiş belgelerin Türk konsolosluğundan
veya Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi
hükümlerine göre tasdik ettirilmesi ve noter onaylı Türkçe çevirisi ile
birlikte müdürlüğe verilmesi zorunludur.
Süre
MADDE
33- (1) Kanunda ve bu
Yönetmelikte aksi düzenlenen hallerin dışında tescili isteme süresi onbeş
gündür. Müdürlüğün yetki çevresi dışında oturanlar için bu süre bir aydır. (2)
Bu süre;
a)
Tescili gerekli işlemin veya olgunun gerçekleştiği,
b)
Tescili gerekli işlemin veya olgunun tamamlanması bir senet veya belgenin
düzenlenmesine veya iznin alınmasına bağlı olan durumlarda, bu senet veya
belgenin düzenlendiği veya iznin alındığı,
c)
Tescili gerekli işlemin veya olgunun tamamlanması bildirimin alınmasına bağlı
olan durumlarda ise bildirimin alındığı,
tarihten
itibaren başlar.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
İnceleme
Yükümlülüğü, Tescil İsteğinin Reddi, Tescile Davet ve Ceza, Müdürlüğe Bildirim
Yükümlülüğü
İnceleme
yükümlülüğü (12.12.2019 / 30976
sayılı RG, 1819 karar ile değişik)[27]
MADDE 34- (1)
Müdür ve müdür yardımcıları ile tescile yetkili personel[28] tescil için aranan kanuni şartların var olup
olmadığını aşağıdaki hususları da dikkate alarak inceler:
a)
Tescili istenen olgunun kanuni olarak sicile kaydı gerekli bir olgu olup
olmadığı.
b)
Tescil isteminin Kanun ve bu Yönetmelikte öngörüldüğü şekilde ve ilgililer
tarafından yapılıp yapılmadığı.
c)
Tescil için Kanun, bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuatta öngörülen belgelerin
ve harç makbuzunun bulunup bulunmadığı.
ç)
Tescil edilecek olgunun şirket sözleşmesine ve Kanunun emredici hükümlerine
aykırı bulunup bulunmadığı, tescil edilecek olgu bir ticaret şirketinin organ
kararına dayanmakta ise, kararın şirket sözleşmesine ve Kanunun emredici
hükümlerine uygun alınıp alınmadığı.
d)
Tescil edilecek olguların gerçeği tam olarak yansıtıp yansıtmadığı, üçüncü
kişilerde yanlış bir izlenim yaratacak nitelik taşıyıp taşımadığı ve kamu
düzenine aykırı olup olmadığı.
e)
Ticaret şirketinin tescilinde, özellikle şirket sözleşmesinin, Kanunun emredici
hükümlerine aykırı olup olmadığı, Kanunun bulunmasını zorunlu kıldığı hükümleri
içerip içermediği.
f)
Tescil edilecek olgunun Bakanlığın veya diğer resmi kurumların iznine ya da
uygun görüşüne tabi olması halinde, söz konusu iznin veya uygun görüşün alınıp
alınmadığı.
(2)
Müdürlükçe birinci fıkra hükmü uyarınca yapılan inceleme sonucunda, tescil için
aranan şartlardan bazılarının eksik olduğunun anlaşılması halinde bu olguların
ilgiliye yazı ile bildirilmesi ve bunların Kanuna ve/veya bu Yönetmeliğe uygun
hale getirilmesi veya şartlara ait eksikliklerin veya belgelerin tamamlanması
için otuz günden fazla olmamak üzere uygun bir süre verilir. Verilen süre,
işlemin mahiyetine göre aynı süre ile en çok iki defa uzatılabilir. Verilen
veya ihtiyaca göre uzatılan süre içinde durum Kanuna ve/veya bu Yönetmeliğe
uygun bir hale getirilmemiş veya belgeler tamamlanmamış olduğu takdirde tescil
isteği reddolunur.
Tescil
isteminin reddi veya işlemlerde eksiklik bulunması durumunda verilecek kararlar
ve tebliği
MADDE
35- (1) Müdürlük tarafından,
tescile ait bir istemde tamamlanması gerekli eksikler görüldüğü veya istemin
kısmen veya tamamen reddi gerekli bulunduğu takdirde, istemin konusu ile
reddedilme sebepleri gösterilmek suretiyle karar verilir ve dilekçeyi veren
ilgiliye tebliğ edilir.
Tescile
davet ve ceza
MADDE
36- (1) Tescil edilmesi gereken
bir olgunun ilgilisi tarafından tescil ettirilmediğini haber alan müdürlük,
tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil
başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat
etmeye çağırır. Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin
gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine
getirilmemesinin yaptırımları belirtilir.
(2)
Birinci fıkra gereğince yapılan çağrı üzerine, süresi içinde tescil isteminde
bulunulmaması veya kaçınma sebepleri bildirilmiş olmasına rağmen kaçınma
sebeplerinin yeterli görülmemesi halinde müdürlük, durumu sicilin bulunduğu
yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin
tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir.
(3)
Müdürlükçe verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma
sebeplerini de bildirmeyen kişi, Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında
öngörülen idari para cezasıyla cezalandırılır.
(4)
Üçüncü fıkra gereğince idari para cezası verilmesine rağmen, kanuni süre
içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar edilmesi halinde, müdürlük
durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye
ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen
tescil edilir.
Müdürlüğe
üçüncü kişilerin başvurması ve sonuçları
MADDE
37- (1) Tescil başvurusuna
ilişkin müdürlüğün herhangi bir kararı veya işlemi üzerine kişisel yararı
bulunmasa bile üçüncü kişiler, bu kararın veya işlemin gerçeği tam olarak
yansıtmadığını yahut Kanuna uygun olmadığını, kamu düzenine aykırı veya üçüncü
kişilerde yanlış düşünceler uyandıracak mahiyette bulunduğunu ispata elverişli
birtakım olguları, müdürlüğe bildirebilir. Bu iddiaların yerinde olduğuna
kanaat getirilmesi ve henüz bir işlem yapılmamış olması halinde başvuru
reddedilir. İşlem gerçekleştirilmiş ise, 36 ncı maddeye göre işlem tesis
edilir. Ayrıca, üçüncü kişilerin başvurusu bir ticaret unvanının tescil
edilmediğine, Kanun hükümlerine aykırı olarak tescil edildiğine veya
kullanıldığına ilişkin olması durumunda da 36 ncı maddeye göre hareket edilir.
(2)
Müdürlük, başvuruda bulunmuş olan üçüncü kişiye söz veya yazı ile uygun gördüğü
sorulan sorabilir. Üçüncü kişi, bunları açıkça cevaplandırmaya mecburdur.
Gerekli cevaplan vermediği takdirde, başvuru değerlendirmeye alınmayabilir.
Müdürlüğe
bildirim yükümlülüğü
MADDE
38- (1) Herhangi bir olgunun
tescili veya herhangi bir olguya ait kaydın değiştirilmesi veya silinmesi
isteminde bulunma yükümlülüğünü yerine getirmemiş olanları öğrenen noterler,
odalar ve vergi daireleri gibi resmi makamlar durumu müdürlüğe bildirir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
İtiraz,
Geçici Tescil ve İlan
İtiraz
MADDE
39- (1) İlgililer; tescil,
değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak müdürlükçe verilecek
kararlara karşı, tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde sicilin bulunduğu
yerdeki asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilir. Mahkeme dosya
üzerinde yapacağı inceleme sonucunda tescilin gerekli bulunduğu sonucuna
varırsa tescilin yapılmasını müdürlüğe emreder, aksi takdirde tescil istemini
reddeder.
Geçici
tescil
MADDE
40- (1) Çözümü bir mahkeme
kararına bağlı bulunan veya müdür tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan
olgular, müdürün bildirimi üzerine ilgililerin istemi halinde geçici olarak
tescil olunur. Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya
aralarında anlaştıklarını ispat edemezlerse geçici tescil resen silinir.
Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem
yapılır.
İlan
MADDE
41- (1) Tescil edilen olgular,
Kanunda veya bu Yönetmelikte aksine bir hüküm bulunmadıkça ilan olunur.
(2) Bu
Yönetmelik uyarınca tescil edilen gerçek kişilerin kimlik numaraları ilan
edilmez.
(3)
İlan, Türkiye genelinde sicil kayıtlarının ilanına özgü sicil gazetesinde
yayımlanır. Şirket sözleşmesi ve mevzuatta ilanlarla ilgili öngörülen hükümler
saklıdır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Ticaret
Unvanı ve İşletme Adı
Gerçek
ve tüzel kişilerin unvan ve işletmelerini tescil ettirme yükümlülüğü
MADDE 42- (1)
Her tacir, bir ticaret unvanı seçmeye ve kullanmaya, işletmesini ve unvanını
tescil ettirmeye mecburdur.
(2) Her
tacir kullanacağı ticaret unvanını ve bunun altına atacağı imzayı müdürlüğe
verir. Tacir, tüzel kişi ise unvanla birlikte onun adına imzaya yetkili
kimselerin imzaları da müdürlüğe verilir. (12.12.2019
/ 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik)[29]
(3) (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile mülga)[30]
Ticaret
unvanının şekli
MADDE
43- (1) Gerçek kişi olan tacirin
ticaret unvanı, Kanunun 46 ncı maddesine uygun olarak yapabileceği ekler ile
kısaltılmadan yazılacak adı ve soyadından oluşur.
(2) Bir
ticari işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince
özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere
kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşların unvanları kendi
adlarının aynıdır.
(3)
Kamuya yararlı dernekler ile gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi
niteliğindeki işlere harcayan vakıfların işlettikleri tüzel kişiliği haiz
olmayan ticari işletmeler ile kamu tüzel kişileri tarafından işletilen ve tüzel
kişiliği bulunmayan ticari işletmelerin unvanları kendilerini işleten
tüzelkişinin adı ile işletme konusunu gösteren sözlerden meydana gelir.
(4)
Donatma iştirakinin ticaret unvanı, ortak donatanlardan en az birinin adı ve
soyadını veya deniz ticaretinde kullanılan geminin adını içerir. Soyadları ve
gemi adı kısaltılamaz. Ticaret unvanında ayrıca donatma iştirakini gösterecek
bir ibare de bulunur.
(5) Kollektif
şirketin ticaret unvanı, bütün ortakların veya ortaklardan en az birinin adı ve
soyadıyla, kollektif şirket ibaresini içerir.
(6) Adi
veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ticaret unvanı, komandite
ortaklardan en az birinin adı ve soyadıyla adi komandit şirket veya sermayesi
paylara bölünmüş komandit şirket ibaresini içerir. Bu şirketlerin ticaret
unvanlarında komanditer ortakların adı ve soyadı veya ticaret unvanı bulunamaz.
(7)
Anonim, limited ve kooperatif şirketler, işletme konusu gösterilmek ve Kanunun
46 ncı maddesi hükmü saklı kalmak şartıyla, ticaret unvanlarını serbestçe
seçebilirler. Ticaret unvanlarında, "anonim şirket", "limited şirket" ve
"kooperatif ibarelerinin bulunması şarttır. Bu şirketlerin ticaret unvanında
gerçek bir kişinin adı veya soyadı yer aldığı takdirde, şirket türünü gösteren
ibareler baş harflerle veya başka bir şekilde kısaltma yapılarak yazılamaz.
(8) Her
şube, kendi merkezinin ticaret unvanını, şube olduğunu belirterek kullanmak
zorundadır. Bu unvana şube ile ilgili ekler yapılabilir. Ancak, merkezi yabancı
ülkede bulunan bir işletmenin Türkiye'deki şubesinin ticaret unvanında,
merkezin ve şubenin bulunduğu yerlerin ve şube olduğunun belirtilmesi şarttır.
Ticaret
unvanına ilişkin ortak hükümler
MADDE 44- (1)
Bir ticaret unvanına, şube unvanı da dahil olmak üzere, Türkiye'nin herhangi
bir sicil dairesinde daha önce tescil edilmiş bulunan diğer bir unvandan ayırt
edilmesi için gerekli olduğu takdirde ek yapılır.
(2)
Tacirin kimliği, işletmesinin genişliği, önemi ve finansal durumu hakkında,
üçüncü kişilerde yanlış bir görüşün oluşmasına sebep olacak nitelikte
bulunmamak, gerçeğe ve kamu düzenine aykırı olmamak şartıyla; her ticaret
unvanına, işletmenin özelliklerini belirten veya unvanda yer alan kişilerin kimliklerini
gösteren ya da hayali adlardan ibaret olan ekler yapılabilir.
(3)
Gerçek kişi tacirlerin faaliyet konuları birbirinden farklı olan birden çok
ticari işletmesinin bulunması halinde, ticaret unvanına her işletme dolayısıyla
ayırt edici ilaveler yapılarak tescil olunur.
(4) Tek
başlarına ticaret yapan gerçek kişiler ticaret unvanlarına bir şirketin var
olduğu izlenimini uyandıracak ekler yapamaz.
(5)
"Türk", "Türkiye", "Cumhuriyet" ve "Milli" kelimeleri bir ticaret unvanına
ancak Cumhurbaşkanı[31] kararıyla konulabilir.
(6)
Ticari işletme sahibinin veya bir ortağın ticaret unvanında yer alan adı
kanunen değişir veya yetkili makamlar tarafından değiştirilirse unvan olduğu
gibi kalabilir.
(7)
Kollektif veya komandit şirkete ya da donatma iştirakine yeni ortakların
girmesi halinde ticaret unvanı değiştirilmeksizin olduğu gibi kalabilir. Bu
şirketlerden birinin ticaret unvanına adı dahil olan bir ortağın ölümü üzerine
mirasçıları onun yerine geçerek şirketin devamını kabul eder veya şirkete
girmemekle beraber bu hususta izinlerini yazılı şekilde bildirirse şirket
unvanı olduğu gibi bırakılabilir. Şirketten ayrılan ortağın adı da yazılı izni
alınmak şartıyla şirket unvanında kalabilir.
Ticaret
unvanına ilişkin müdürlüğe bildirim
MADDE 45- (1)
Bir ticaret unvanının tescil edilmediğinin veya Kanun hükümlerine aykırı olarak
tescil edildiğinin veya kullanıldığının öğrenilmesi halinde; bütün mahkemeler,
memurlar, odalar, noterler ve Türk Patent ve Marka Kurumu[32] durumu ilgili müdürlüğe ve adli veya idari para
cezası vermeye yetkili makamlara bildirmek zorundadır.
İşletme
adı
MADDE
46- (1) İşletme sahibi ile
ilgili olmaksızın doğrudan doğruya işletmeyi tanıtmak ve benzer işletmelerden
ayırt etmek için kullanılan adların da sahipleri tarafından tescil ettirilmesi
gerekir. Tescil edilen işletme adları hakkında Kanunun 38 inci, 45 inci, 47
nci, 50 nci, 51 inci ve 52 nci maddeleri uygulanır.
ALTINCI
BÖLÜM
Ticari
Temsilci ve Acente
Ticari
temsilcinin tescili
MADDE 47- (1)
Ticari temsilcilerin tescilinde müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir:
a)
Ticari temsilcinin atanmasına ve temsil yetkisine ilişkin belgenin noter onaylı
örneği.
b)
Ticari temsilcinin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş[33] imza beyannamesi.
(2)
Tescilde; ticari temsilcinin adı ve soyadı, kimlik numarası, yerleşim yeri ve
temsil yetkisi ile varsa temsil süresi, temsil yetkisine ilişkin belgenin
tarihi ve sayısı gösterilir.
(3)
Ticari temsilci açıkça yetkili kılınmadıkça taşınmazları devredemez veya bir
hak ile sınırlandıramaz. Temsil yetkisi tescil edilmemiş olsa dahi iptali
tescil edilir.
Acentenin
müvekkili adına sözleşme yapma yetkisinin tescili
MADDE
48- (1) Müvekkili adına sözleşme
yapma yetkisinin tescilinde acente tarafından, müvekkil adına sözleşme yapma
yetkisi veren belgenin noter onaylı örneği müdürlüğe verilir.
(2)
Müvekkili adına sözleşme yapma yetkisi veren belgenin tescili ile beraber
aşağıdaki olgular da acentenin unvanına ait bölüme tescil edilir:
a)
Acenteye müvekkili adına sözleşme yapma yetkisi veren belgenin tarihi, belgeyi
onaylayan makamın onay tarihi ve sayısı.
b) Varsa
acentelik süresi.
c) Yetki
veren işletmenin unvanı.
ç)
Acentenin yetkilerinin nelerden ibaret olduğu.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Ticari
İşletmelerin Tescili
BİRİNCİ
BÖLÜM
Gerçek
Kişilere Ait Ticari İşletmeler
Tescil
başvurusunda istenen belgeler
MADDE 49- (1)
Gerçek kişiye ait ticari işletmenin tescil başvurusunda;
a)
Tacirin adı ve soyadı, yerleşim yeri, kimlik numarası; varsa ticari işletmeyi
temsile yetkili kılınan kişilerin adı ve soyadı, yerleşim yeri, kimlik
numarasının da yer aldığı 24 üncü maddede öngörülen taahhütname veya bu
bilgilerin yer verildiği başvuru dilekçesi,
b)
İşletme sahibinin veya varsa temsile yetkili kılınan kişinin Kanunun 40 ıncı
maddesi uyarınca düzenlenmiş[34] imza beyannamesi,
müdürlüğe
verilir.
Tescil
MADDE
50- (1) Gerçek kişilere ait
ticari işletmelerde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Ticaret unvanı.
b)
MERSİS numarası.
c)
İşletme konusu.
ç)
İşletme sahibinin adı ve soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri ve kimlik
numarası.
d)
İşletmenin merkezi.
e) Varsa
temsilcinin adı ve soyadı, yerleşim yeri, kimlik numarası ve temsil yetkisinin
kapsamı.
f) Varsa
tahsis edilen sermaye.
(2)
İşletme sahibinin velayet veya vesayet altında bulunması veyahut kendisine bir
yasal danışman atanmış olması gibi ehliyeti ilgilendiren hallerde bu durum ve
veli, vasi veya yasal danışmanın kimler olduğu tescil edilir. Bu durumların
sonradan meydana gelmesi halinde de aynı hüküm uygulanır.
(3) 24
üncü maddede gösterilen taahhütnamede yer alan bilgilerin değişmesi halinde
bunlar tescil edilir.
Kaydın
silinmesi
MADDE
51- (1) Gerçek kişiye ait ticari
işletmenin, faaliyetine son verilmesi ya da başka bir gerçek veya tüzel kişiye
devredilmesi halinde onbeş gün içerisinde ticaret unvanının silinmesi için
ticari işletmenin sahibi tarafından müdürlüğe başvurulur.
(2)
Gerçek kişiye ait ticari işletmenin sahibinin ölümü durumunda, mirasçılardan
birinin sildirme talebinde bulunması halinde ticari işletmenin kaydı silinir.
Ticari faaliyetin devamında, mirasçıların muvafakatıyla aralarında kendilerinin
de olabileceği yeni sahibi, söz konusu ticari işletmenin kendi adına tescil
edilmesini isteyebilir.
(3)
Ticareti terk ettiği herhangi bir şekilde tespit edilen gerçek kişilere ait
ticari işletmenin kaydı, ilgili resmi makamdan alınacak yazı üzerine resen
silinir.
(4)
Ticareti terk eden tacir 2004 sayılı Kanunun 44 üncü maddesine göre terk
dilekçesi ile birlikte mal beyanını da müdürlüğe vermek zorundadır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Derneklere
Ait Ticari İşletmeler
Tescil
başvurusunda istenen belgeler
MADDE 52- (1)
Derneklere ait ticari işletmelerin tescil başvurusunda;
a)
Derneğin unvanı, merkezi, vergi kimlik numarası; işletmeyi temsile yetkili
kılınan kişilerin adı ve soyadı, yerleşim yeri, kimlik numarasının da yer
aldığı 24 üncü maddede öngörülen taahhütname veya bu bilgilerin yer verildiği
başvuru dilekçesi,
b)
İşletmeyi temsile yetkili kişilerin Kanunun 40 inci maddesi uyarınca
düzenlenmiş[35] imza beyannameleri,
c)
Derneğin faaliyette olduğunu gösteren resmi belge,
ç)
Dernek tüzüğünün aslı ile birlikte ibraz edilmek kaydıyla bir örneği veya noter
onaylı örneği,
d)
Taahhütnamede veya başvuru belgesinde yer almaması halinde dernek
yöneticilerinin bu göreve seçilmelerine ilişkin yetkili organ kararının bir
örneği,
e)
İşletmenin açılmasına ve tesciline ilişkin yetkili organ kararının noter onaylı
örneği, müdürlüğe verilir.
(2)
Derneğin bir ticari işletme kurabilmesinin resmi bir makamın iznine veya
onayına bağlı olduğu hallerde bu izin veya onaya ilişkin belge de müdürlüğe
verilir.
Tescil
MADDE
53- (1) Derneklere ait ticari
işletmelerde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Derneğin unvanı ve merkezi.
b)
Derneğin amacı.
c)
Derneğin yönetimi ve temsili ile görevlendirilmiş kişilerin adı ve soyadı,
vatandaşlığı, kimlik numarası ve yerleşim yeri.
ç)
Ticaret unvanı.
d) MERSİS
numarası.
e)
İşletmenin merkezi ve açıkça belirtilmiş konusu.
f)
İşletmenin yönetim ve temsili ile görevlendirilmiş kişilerin adı ve soyadı,
vatandaşlığı, kimlik numarası, yerleşim yeri, temsil ve imza şekli.
g)
İşletmenin kuruluş kararının tarihi ile varsa sayısı ve hangi organ tarafından
verildiği,
ğ) Varsa
tahsis edilmiş sermaye.
(2)
Tescil edilmiş olgularda meydana gelen her türlü değişiklik aynı usulle tescil
edilir.
Kaydın
silinmesi
MADDE
54- (1) Derneğe ait ticari
işletmenin faaliyetine son verilmesi halinde derneğin yetkili organı tarafından
alınmış kararın noter onaylı bir örneği ile işletmeye ait aktif ve pasiflerin
sıfırlandığını gösterir yetkililerce imzalanmış beyan müdürlüğe ibraz edilir.
Başvuru üzerine işletmenin kaydı silinir.
(2) Derneğin
tüzel kişiliğinin sona erdiğinin ilgili resmi makam tarafından bildirimi
halinde ticari işletmeye ait kayıtlar resen silinir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Vakıflara
Ait Ticari İşletmeler
Tescil
başvurusunda istenen belgeler
MADDE 55- (1) Vakıflara ait ticari işletmelerin tescil başvurusunda;
a)
Vakfın unvanı, merkezi, vergi kimlik numarası; işletmeyi temsile yetkili kılman
kişilerin adı ve soyadı, yerleşim yeri, kimlik numarasının da yer aldığı 24
üncü maddede öngörülen taahhütname veya bu bilgilerin yer verildiği başvuru
dilekçesi,
b)
İşletmeyi temsile yetkili kişilerin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca
düzenlenmiş[36] imza beyannameleri,
c)
Vakfın tüzel kişiliğinin devam ettiğini gösteren resmi belge,
ç) Vakıf
senedinin aslı ile birlikte ibraz edilmek kaydıyla bir örneği veya noter onaylı
örneği,
d)
Taahhütnamede veya başvuru belgesinde yer almaması halinde vakıf
yöneticilerinin bu göreve seçilmelerine ilişkin yetkili organ kararının bir
örneği,
e)İşletmenin
açılmasına ve tesciline ilişkin yetkili organ kararının noter onaylı örneği,
müdürlüğe verilir.
(2)
Vakfın bir ticari işletme kurabilmesinin resmi bir makamın iznine veya onayına
bağlı olduğu hallerde, bu izin veya onaya ilişkin belge de müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE
56- (1) Vakıflara ait ticari
işletmelerde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Vakfın unvanı ve merkezi.
b)
Vakfın amacı.
c)
Ticaret unvanı.
ç)
MERSİS numarası.
d)
İşletmenin merkezi ve açıkça belirtilmiş konusu.
e)
İşletmenin yönetim ve temsili ile görevlendirilmiş kişilerin adı ve soyadı,
vatandaşlığı, kimlik numarası, yerleşim yeri, temsil ve imza şekli.
f)
Vakfın yönetimi ve temsili ile görevlendirilmiş kişilerin adı ve soyadı,
vatandaşlığı, kimlik numarası, yerleşim yeri.
g)
İşletmenin kuruluş kararının tarihi ile varsa sayısı ve hangi organ tarafından
verildiği, ğ) Varsa tahsis edilmiş sermaye.
(2)
Tescil edilmiş olgularda meydana gelen her türlü değişiklik de aynı usulle
tescil edilir.
Kaydın
silinmesi
MADDE
57- (1) Vakfa ait ticari
işletmenin faaliyetine son verilmesi halinde vakfın yetkili organı tarafından
alınmış kararın noter onaylı bir örneği ile işletmeye ait aktif ve pasiflerin
sıfırlandığını gösterir yetkililerce imzalanmış beyan müdürlüğe ibraz edilir.
Başvuru üzerine işletmenin kaydı silinir.
(2)
Vakfın tüzel kişiliğinin sona erdiğinin ilgili resmi makam tarafından bildirimi
halinde ticari işletmeye ait kayıtlar resen silinir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Kamu
Tüzel Kişileri ile Kamuya Yararlı Dernekler ve Gelirinin Yarısından Fazlasını
Kamu Görevi Niteliğindeki İşlere Harcayan Vakıflara Ait Ticari İşletmeler
Tescil
başvurusunda istenen belgeler
MADDE 58- (1)
Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ve diğer kamu tüzel kişileriyle kamuya
yararlı dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki
işlere harcayan vakıflara ait ticari işletmelerin tescil başvurusunda aşağıdaki
belgeler müdürlüğe verilir:
a)
Dernek veya vakfın unvanı, merkezi, vergi kimlik numarası; ticari işletmeyi
temsile yetkili kılınan kişilerin adı ve soyadı, yerleşim yeri, kimlik
numarasının da yer aldığı 24 üncü maddede öngörülen taahhütname veya bu
bilgilerin yer verildiği başvuru dilekçesi.
b)
Ticari işletmeyi temsile yetkili kişilerin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca
düzenlenmiş[37] imza beyannamesi.
c)
Dernek tüzüğünün veya vakıf senedinin aslı ile birlikte ibraz edilmek kaydıyla
bir örneği veya noter onaylı örneği.
ç)
Taahhütnamede veya başvuru belgesinde yer almaması halinde dernek veya vakıf
yöneticilerinin bu göreve seçilmelerine ilişkin yetkili organ kararının örneği.
d)
Ticari işletmenin kurulmasına ilişkin yetkili organ kararının noter onaylı
örneği.
e)
Ticari işletmeye ayrılan sermayenin miktarı.
f)
Dernek veya vakıf organının sermayenin tahsisine ilişkin kararının noter onaylı
örneği.
(2) Bu
madde kapsamındaki vakıf, dernek ve kamu tüzel kişilerinin bir ticari işletme
kurabilmesinin resmi bir makamın iznine veya onayına bağlı olduğu hallerde,
izni veya onayı gösteren belge de müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE 59- (1)
Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ve diğer kamu tüzel kişileriyle kamuya
yararlı dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki
işlere harcayan vakıflara ait ticari işletmelerin tescilinde aşağıdaki olgular
tescil edilir:
a) Kamu
tüzel kişisinin, derneğin veya vakfın unvanı ve merkezi.
b)
Dernek veya vakfın amacı ve gelir kaynakları.
c)
Ticaret unvanı.
ç)
MERSİS numarası.
d)
İşletmenin merkezi ve açıkça belirtilmiş konusu.
e)
İşletmenin yönetim ve temsili ile görevlendirilmiş kişilerin adı ve soyadı,
vatandaşlığı, kimlik numarası, yerleşim yeri, temsil ve imza şekli.
f)
Dernek veya vakfın yönetimi ve temsili ile görevlendirilmiş kişilerin adı ve
soyadı, vatandaşlığı, kimlik numarası ve yerleşim yeri.
g)
İşletmenin kuruluş kararının tarihi ile varsa sayısı ve hangi organ tarafından
verildiği,
ğ) Sermaye
tahsis edilmişse, tahsis olunan sermaye miktarı. (12.12.2019
/ 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik)[38]
(2)
Tescil edilmiş olgularda meydana gelen her türlü değişiklik de aynı usulle
tescil edilir.
Kaydın
silinmesi
MADDE
60- (1) Devlet, il özel idaresi,
belediye, köy ve diğer kamu tüzel kişileriyle kamuya yararlı dernekler ve
gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan
vakıflara ait ticari işletmelerin faaliyetine son verilmesi halinde bunların
yetkili organı tarafından alınmış kararın noter onaylı bir örneği ile işletmeye
ait aktif ve pasiflerin sıfırlandığını gösterir yetkililerce imzalanmış beyan
müdürlüğe ibraz edilir. Başvuru üzerine işletmenin kaydı silinir.
(2)
Vakfın veya derneğin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin ilgili resmi makam
tarafından bildirimi halinde ise ticari işletmeye ait kayıtlar resen silinir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Donatma
İştiraki
Belgeler
MADDE 61- (1)
Donatma iştirakinin tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a)
Donatma iştiraki sözleşmesinin noter onaylı örneği.
b) Gemi
müdürü veya iştiraki temsile yetkili kişilerin seçilmesine ilişkin donatanlarca
alınmış kararın noter onaylı örneği.
c) Gemi
müdürünün veya iştiraki temsile yetkili kişilerin Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş[39] imza beyannamesi.
Tescil
MADDE
62- (1) Donatma iştirakinin
tescilinde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Paydaş donatanların adı ve soyadı, yerleşim yeri, vatandaşlığı ve kimlik
numarası.
b)
Donatma iştirakinin unvanı ve merkezi.
c)
İştirakin konusu.
ç) Her
paydaş donatanın gemi payının miktarı.
d) Gemi
müdürünün veya iştiraki temsile yetkili kişilerin adı ve soyadı, yerleşim yeri,
vatandaşlığı, kimlik numarası ile bunların yalnız başlarına mı yoksa birlikte
mi imza atmaya yetkili olduğu.
Sona
erme ve tasfiye
MADDE
63- (1) Donatma iştirakinin sona
ermesine ilişkin tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a)
Donatma iştirakinin feshine veya geminin devrine ilişkin kararın noter onaylı
örneği.
b)
Donatma iştirakinin feshine mahkemece karar verilmişse, mahkeme kararının aslı
veya onaylı örneği.
c)
Tasfiye memurunun atanmasına ilişkin donatanlar kararının noter onaylı örneği
ile tasfiye memurunun bu görevi kabul ettiğine ilişkin imzalı belge.
ç)
Tasfiye memurunun mahkemece atanması halinde, mahkeme kararının aslı veya onaylı
örneği.
(2)
Tasfiyenin tamamlanmasından sonra kayıt silmede aşağıdaki belgeler müdürlüğe
verilir:
a)
Tasfiyenin tamamlanmasına ilişkin tasfiye memurunun beyanı.
b) Vergi
mükellefiyetinin sona erdiğine ilişkin belge.
c) Son
ve kesin bilanço.
(3) Sona
eren donatma iştirakine ilişkin aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Donatma iştirakinin sona erdiği ve tasfiyeye girdiği.
b)
Ticaret unvanına 'Tasfiye halinde" ibaresinin eklendiği.
c) Sona
ermenin sebebi ile bunu kanıtlayan belge veya kararın tarih ve sayısı,
ç)
Tasfiye memurunun adı ve soyadı, kimlik numarası ve yerleşim yeri.
d)
Tasfiye işlemlerinin yürütüleceği adres.
(4)
Tasfiyesi tamamlanan donatma iştiraki ile ilgili aşağıdaki olgular tescil
edilir:
a)
Tasfiyenin tamamlandığı.
b)
Ticaret unvanının silindiği.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Ticaret
Şirketlerinin Tescili
BİRİNCİ
BÖLÜM
Kollektif
ve Komandit Şirketler
Başvuru
ve ibraz edilmesi gereken belgeler
MADDE 64- (1)
Bir kollektif veya komandit şirketin tescil başvurusunda;
a)
Kurucuların imzaları noter tarafından onaylanmış veya müdürlükte huzurda
imzalanmış[40] şirket sözleşmesi,
b)
Şirketi temsile[41] yetkili olanların Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca
düzenlenmiş imza beyannameleri,[42]
c)
Komandit şirketlerde komanditer ortağın ayni sermaye koymuş olması halinde;
konulan ayni varlıkların değerinin tespitine ilişkin mahkemece atanmış
bilirkişi tarafından hazırlanmış değerleme raporu,
ç)
Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir sınırlamanın olmadığına dair ilgili
sicilden alınacak yazı,
d) Ayni
sermaye olarak konulan taşınmaz, fikri mülkiyet hakları ve diğer değerlerin
kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini gösteren belge,
müdürlüğe
verilir.
Tescil
MADDE
65- (1) Bir kollektif şirketin
sicile tescilinde aşağıdaki olgular yer alır:
a)
Ortakların adı ve soyadı, kimlik numarası, yerleşim yeri ve vatandaşlığı.
b)
Şirketin kollektif olduğu.
c)
Şirketin ticaret unvanı. MERSİS numarası ve merkezi.
ç)
Esaslı noktalan belirtilmiş ve tanımlamış bir şekilde şirketin işletme konusu.
d) Her
ortağın sermaye olarak koymayı taahhüt ettiği para miktarı; para niteliğinde
olmayan sermayenin değeri ve bu değerin ne suretle biçilmiş olduğu; sermaye
olarak kişisel emek konulmuşsabu emeğin niteliği, kapsamı ve değeri.
e)
Şirketi temsile yetkili kimselerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri,
kimlik numarası ile bunların yalnız başına mı, yoksa birlikte mi imza koymaya
yetkili olduğu.
f)
Şirket sözleşmesinde tasfiye memurlarının atanmasına, değiştirilmesine,
görevden alınmasına ve yetkisine ilişkin hükümlerin yer alması halinde, bu hükümler.
(2) Bir
komandit şirketin tescilinde aşağıdaki olgular yer alır:
a)
Şirketin komandit olduğu.
b)
Ortakların adı ve soyadı, yerleşim yeri, vatandaşlığı ve kimlik numarası.
c)
Şirketin ticaret unvanı, MERSİS numarası ve merkezi,
ç)
Komandite ortakların adı ve soyadı.
d)
Komanditer ortakların adı ve soyadı veya unvanı ile sorumluluk sınırı.
e)
Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlamış bir şekilde şirketin işletme konusu.
f) Her
ortağın sermaye olarak koymayı taahhüt ettiği para miktarı; para niteliğinde
olmayan sermayenin niteliği, cinsi, değeri ve bu değerin ne suretle biçilmiş
olduğu; komandite ortaklar sermaye olarak kişisel emek koymuşsa bu emeğin
niteliği, kapsamı ve değeri.
g)
Şirketi temsile yetkili kimselerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri,
kimlik numarası ile bunların yalnız başına mı, yoksa birlikte mi imza koymaya
yetkili olduğu.
ğ)
Şirket sözleşmesinde tasfiye memurlarının atanmasına, değiştirilmesine,
görevden alınmasına ve yetkisine ilişkin hükümlerin yer alması halinde, bu hükümler.
(3)
Sermaye olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri mülkiyet ile benzeri sicillerde
kayıtlı bulunan mal ve hakların şirket adına tescilinin gecikmeksizin yapılması
amacıyla; müdürlük tarafından şirketin tescili ile eş zamanlı olarak ilgili
sicillere bildirimde bulunulur.
(4)
Tescil edilmiş olgularda meydana gelen değişiklikler de tescil edilir. Tescilde
ortaklar kurulu kararının noter onaylı örneğinin ibrazı zorunludur. Şirket
sözleşmesindeki değişikliklerde ise, değişen hükmün yeni şeklinin kararda veya
kararın ekinde gösterilmesi gereklidir.
Sona
erme ve tasfiye
MADDE 66- (1)
Şirketin sona ermesine ilişkin tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe
verilir:
a) Sona
erme ortaklar kurulu kararına dayanıyorsa bu kararın noter onaylı örneği.
b) Sona
erme başka bir sebepten ileri geliyorsa, bunu kanıtlayan belgenin onaylı
örneği.
c)
Tasfiye memurlarının Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş[43] imza beyannamesi.
ç)
Tasfiye memurlarının ortaklar dışından seçilmesi halinde görevi kabul ettiğine
ilişkin imzalı belge.
d)
Şirket sözleşmesinde alacaklıların davetine ilişkin hüküm bulunması halinde
buna uygun olarak yapılan tasfiye memurlarınca hazırlanmış, alacaklıların
davetinin yapıldığına ilişkin belge.
(2)
Tasfiyenin tamamlanmasından sonra kayıt silmede aşağıdaki belgeler müdürlüğe
verilir:
a)
Tasfiye memurlarınca son bilançonun ortaklara tebliğ edildiğine ilişkin belge.
b)
Ortakların son bilançonun onayına ilişkin kararı veya mahkemeye itirazda
bulunmayacaklarına dair yazılı beyanı.
c) Son
bilanço.
Tescil
MADDE
67- (1) Sona eren şirket ile
ilgili aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Şirketin sona erdiği ve tasfiyeye girdiği.
b)
Ticaret unvanına 'Tasfiye halinde" ibaresinin eklendiği.
c) Sona
ermenin sebebi ile bunu kanıtlayan belge veya kararın tarih ve sayısı,
ç)
Tasfiye memurlarının adı ve soyadı, yerleşim yeri ve kimlik numarası.
d)
Tasfiye işlemlerinin şirket merkezi dışında başka bir adreste yürütülmesi
durumunda bu adres.
(2)
Tasfiyesi tamamlanan şirket ile ilgili aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Tasfiyenin tamamlandığı.
b)
Ticaret unvanının silindiği.
İKİNCİ
BÖLÜM
Sermayesi
Paylara Bölünmüş Komandit Şirketler
Uygulanacak
hükümler
MADDE 68- (1)
Kanunda veya bu Yönetmelikte aksi belirtilmedikçe, sermayesi paylara bölünmüş
komandit şirketlerde bu Yönetmeliğin anonim şirketlere ilişkin hükümleri
uygulanır.
(2)
Sermayenin paylara bölünmeksizin sadece birden çok komanditerin sermayeye
katılma oranlarını göstermek amacıyla kısımlara ayrılmış bulunması halinde
komandit şirket hükümleri uygulanır.
(3)
Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sözleşmesinin kurucularla komandite
ortakların tümü tarafından müdürlükte huzurda imzalanması veya bunların
imzalarının[44] noter tarafından onaylanmış olması şarttır.
(4)
Şirket sözleşmesi, anonim şirketlerin şirket sözleşmelerinde bulunması zorunlu
olan kayıtlardan kurucularla yönetim kurulu üyelerine ve diğer kimselere şirket
kârından sağlanacak menfaatlere dair hüküm hariç tüm kayıtları içerir.
(5)
Kurucular beş kişiden az olamaz. Kuruculardan en az birinin komandite olması
şarttır.
(6)
Kurucu sıfatını haiz komanditerlerin sahip oldukları payların her birinin
tutarının şirket sözleşmesinde yer alması şarttır.
(7)
Şirketi yönetmek ve temsil etmekle görevli olan komandite ortaklar, kollektif
şirketin yönetiminde ve temsilinde görevli ortaklar için Kanunda belirlenen
hallerde ve öngörülen şartlar uyarınca görevden alınabilir. Görevden alma
kararının tescili ile görevden alman ortağın şirketin bu tarihten sonra doğacak
borçlarından dolayı kişisel sorumluluklarının sona erdiği de sicilde
kaydedilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Anonim
Şirketler
BİRİNCİ
AYIRIM
Kuruluş
Başvuru
ve belgeler
MADDE 69-
(1) Bir anonim şirketin kuruluşunun tesciline ilişkin başvuru, Bakanlığın
izniyle kurulacak olan anonim şirketlerde iznin alınmasını, diğer anonim
şirketlerde kurucuların tamamının şirket sözleşmesinde yer alan imzalarının
noterce onaylanmasını veya müdürlükte huzurda imzalanmasını[45] izleyen otuz gün içinde
yapılır. Başvuruda müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir:
a)
Kurucuların imzaları noter tarafından onaylanmış veya müdürlükte huzurda
imzalanmış[46] şirket sözleşmesi.
b) (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile mülga)[47]
c)
Şirket sözleşmesinin ve 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası
Kanununun pay bedellerinin ödenmelerine ilişkin hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, pay bedellerinin en az yüzde yirmibeşinin Kanuna uygun olarak bankaya
yatırıldığını gösterir banka mektubu.
ç)
7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 39 uncu
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre yapılacak ödemenin
gerçekleştirildiğini gösterir belge.[48]
d)
Konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmeler ve ayni
varlıkların değerinin tespitine ilişkin mahkemece atanan bilirkişi tarafından
hazırlanmış değerleme raporları.
e)
Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir sınırlamanın olmadığına dair ilgili
sicilden alınacak yazı.
f) Ayni
sermaye olarak konulan taşınmazın, fikri mülkiyet haklarının ve diğer
değerlerin kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini gösteren belge.
g) Ayni
varlıkların ve işletmenin devir alınmasına ilişkin olanlar da dahil olmak
üzere, kurulmakta olan şirket ile kurucular ve diğer kişilerle yapılan ve
kuruluşla ilgili olan sözleşmeler.
ğ)
Kuruluşu Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi
olan şirketler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
h) Pay
sahibi olmayan yönetim kurulu üyelerinin bu görevi kabul ettiklerine ilişkin
yazılı beyanları.
ı)
Yönetim kurulunda bir tüzel kişinin bulunması halinde, tüzel kişi ile birlikte
tüzel kişi adına, tüzel kişi tarafından belirlenen bir gerçek kişinin adı ve
soyadı ve belirlemeye ilişkin yetkili organ kararının noter onaylı örneği.
i)
Şirketi temsile[49] yetkili kılınan kişilerin Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş[50] imza beyannameleri.
Tescil
MADDE
70- (1) Şirket kuruluşunda
aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Şirket sözleşmesinin tamamı.
b) Yönetim
Kurulu üyeleri ile şirketi temsile yetkili diğer kişilerin adı ve soyadı veya
unvanı, kimlik numarası, yerleşim yeri veya merkezi ve vatandaşlığı.
c) Bir
tüzel kişinin yönetim kurulu üyeliğine seçilmesi halinde tüzel kişi ile
birlikte, tüzel kişi tarafından belirlenen ve tüzel kişi adına hareket eden
gerçek kişinin adı ve soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri ve kimlik numarası.
(2) Sermaye
olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri mülkiyet ile benzeri sicillerde kayıtlı
bulunan mal ve hakların şirket adına tescilinin gecikmeksizin yapılması
amacıyla; müdürlük tarafından şirketin tescili ile eş zamanlı olarak ilgili
sicillere bildirimde bulunulur.
(3)
Tescil edilmiş şirket sözleşmesinde yer alan ve aşağıda sayılan hususlar,
üçüncü kişiler hakkında sicil gazetesinde ilan edildiği; ilanın tamamı aynı
nüshada yayımlanmamış ise son kısmının yayımlandığı günü izleyen iş gününden
itibaren hukuki sonuçlarını doğurur:
a)
Şirket sözleşmesinin tarihi.
b)
Şirketin ticaret unvanı ve merkezi.
c)
Şirketin, varsa süresi.
ç)
Şirketin sermayesi, sermayenin ödenmesinin şekil ve şartları ile payların
itibari değerleri, varsa imtiyazlar.
d) Pay
senetlerinin türü, hamiline veya nama yazılı olduğu.
e)
Şirketin nasıl temsil olunacağı.
f) Yönetim
Kurulu üyeleriyle şirketi temsile yetkili kimselerin adı ve soyadı, unvanı,
yerleşim yeri ve vatandaşlığı.
g)
Şirketin yapacağı ilanların şekli; şirket sözleşmesinde buna ilişkin hüküm
bulunduğu takdirde, yönetim kurulu kararlarının pay sahiplerine nasıl
bildirileceği.
İKİNCİ
AYIRIM
Genel
Sözleşme Değişikliği
Başvuru
ve tescil
MADDE
71- (1) Şirket sözleşmesi
değişikliğinin tesciline ilişkin başvuruda, müdürlüğe aşağıdaki belgeler
verilir:
a)
Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
b)
Şirket sözleşmesi değişikliğine ilişkin genel kurul kararının noter onaylı
örneği.
c)
Şirket sözleşmesinin değişen maddelerinin yeni metni.
ç) Genel
kurulun şirket sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin karan imtiyazlı pay
sahiplerinin haklarını ihlal edici mahiyette ise, genel kurul kararının
imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunca onaylandığına ilişkin kararın noter
onaylı örneği.
(2)
Şirket sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin genel kurul kararı, yönetim
kurulu tarafından şirket merkezinin bulunduğu müdürlüğe tescil ettirilir.
(3)
Genel kurulun şirket sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin kararı, imtiyazlı
pay sahipleri özel kurulu tarafından onaylanmadan veya Kanunun 454 üncü
maddesinin beşinci fıkrası gereğince onaylanmış sayılmadan, kayıtlı sermaye
sistemini kabul eden şirketlerde ise yönetim kurulunun sermaye artırımına
ilişkin kararı imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu tarafından onaylanmadan
tescil edilemez.
(4)
İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulunda; genel kurulun şirket sözleşmesinin
değiştirilmesine ilişkin kararının, imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını ihlal
edici mahiyette olduğuna karar verilmesi halinde ise imtiyazlı pay sahipleri
özel kurulunun gerekçeli kararının noter onaylı örneği ile olumsuz oy
verenlerin listesi ve bunların ortak tebligat adresi müdürlüğe verilerek tescil
ettirilir.
ÜÇÜNCÜ
AYIRIM
Özel
Sözleşme Değişiklikleri
I-
Sermaye artırımı Başvuru
MADDE
72- (1) Anonim şirketlerde,
sermaye artırımının tescili; esas sermaye sisteminde genel kurul, kayıtlı
sermaye sisteminde ise sermaye artırım işlemlerinin tamamlandığına ilişkin
yönetim kurulu kararının alınmasını izleyen otuz gün içinde yönetim kurulu
tarafından şirket merkezinin bulunduğu yer müdürlüğünden istenir.
(2)
Sermaye artırımının, genel kurul veya yönetim kurulu kararı tarihinden itibaren
üç ay içinde tescil edilemediği takdirde, genel kurul ya da yönetim kurulu
karan ve alınmışsa izin geçersiz hale gelir ve bu hususu doğrulayan müdürlüğün
yazısının ilgili bankaya verilmesi üzerine, bedeller banka tarafından
sahiplerine geri verilir.
(3)
Sermaye artırımının tescilinden önce yönetim kurulunun yeni pay alma hakkının
kullanılması esaslarının belirlenmesine ilişkin kararının ve sermayenin halka
arz edilmesi halinde Sermaye Piyasası Kurulu tarafından onaylanmış izahnamenin
tescili için müdürlüğe başvurulması gerekir.
Belgeler
MADDE 73- (1)
Müdürlüğe yapılacak tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler verilir:
a)
Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
b) Esas
sermaye sisteminde sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararının, kayıtlı
sermaye sisteminde ise yönetim kurulu kararının noter onaylı örneği.
c)
Artırılan sermayeyi oluşturan payların tamamının taahhüt olunduğunu gösterir
değişik şirket sözleşmesi metni.
ç)
Sermaye artırımının türüne göre yönetim kurulunca düzenlenmiş beyan.
d)
Sermaye artırımı sadece iç kaynaklardan veya sermaye taahhüdü yoluyla ya da
sermaye taahhüdü ile birlikte iç kaynaklardan yapılıyorsa, sermayenin tamamının
ödendiğine, karşılıksız kalıp kalmadığına ve şirket özvarlığının tespitine, iç
kaynaklardan karşılanan tutarın şirket bünyesinde gerçekten var olduğuna
ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya da
denetime tabi şirketlerde denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu.
e)
Konulan ayni sermaye ile sermaye artırımı sırasında devralınacak işletmeler ve
ayni varlıkların değerinin tespitine ilişkin mahkemece atanan bilirkişi
tarafından hazırlanmış değerleme raporları.
f)
Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir sınırlamanın olmadığına dair ilgili
sicilden alınacak yazı.
g) Ayni
sermaye olarak konulan taşınmazın, fikri mülkiyet haklarının ve diğer
değerlerin kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini gösteren belge.
ğ)
Rüçhan haklarının sınırlandırılması veya kaldırılmasının gerekçelerini, yeni
payların primli ve primsiz çıkarılmasının sebeplerini ve primin nasıl
hesaplandığını gösterir yönetim kurulu raporu.
h)
Şirket sözleşmesinin ve 6362 sayılı Kanunun pay bedellerinin ödenmelerine
ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, pay bedellerinin en az yüzde
yirmibeşinin Kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığını gösterir banka mektubu.
ı) Genel
kurulun şirket sözleşmesinin değiştirilmesine, yönetim kuruluna sermayenin
artırılması konusunda yetki verilmesine dair kararı ile yönetim kurulunun
sermayenin artırılmasına ilişkin kararı imtiyazlı pay sahiplerinin haklarını
ihlal edici mahiyette ise, imtiyazlı pay sahipleri özel kurulunun alacağı
kararın noter onaylı örneği ile genel kurul kararına olumsuz oy verenlerin, en
az nisabı oluşturan sayıda imzalarını içeren liste ve ortak bir tebligat
adresi.
i) 4054
sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre yapılacak
ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge.[51]
(2)
Sermaye artırımının sadece iç kaynaklardan yapılması durumunda, şirket sermayesinin
özvarlık içinde korunduğunu, iç kaynaklardan karşılanan tutarın şirket
bünyesinde gerçekten var olduğunu doğrulayan yönetim kurulunun açık ve yazılı
beyanı ile genel kurul tarafından onaylanmış yıllık bilanço, bilanço tarihinin
üzerinden altı aydan fazla zaman geçmiş olması halinde ise yönetim kurulu
tarafından onaylanmış ara bilançonun müdürlüğe verilmesi halinde, birinci
fıkranın (d) bendinde belirtilen rapor aranmaz.
(3)
Artırılan sermayenin değişik şirket sözleşmesinde taahhüt edilmemesi halinde
Kanunun 459 uncu maddesine uygun olarak düzenlenmiş taahhüt sahibinin imzasını
taşıyan iştirak taahhütnameleri de müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE
74- (1) Sermaye artırımının
tescilinden önce yönetim kurulunun yeni pay alma hakkının kullanılması esaslarının
belirlenmesine ilişkin kararının ve sermayenin halka arz edilmesi halinde
Sermaye Piyasası Kurulu tarafından onaylanmış izahnamenin tescil edilmesi
gerekir.
(2)
Sermayenin artırılmasında sicile aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Artırılan sermayeyi temsil eden payların tamamının değişik şirket sözleşmesi
ile ya da iştirak taahhütnameleriyle taahhüt edildiği.
b) Esas
sermaye sisteminde sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararı, kayıtlı
sermaye sisteminde ise yönetim kurulu kararı.
c)
Sermaye artırımından sonraki esas sermaye veya kayıtlı sermaye sisteminde
kayıtlı sermaye tavanı ve çıkarılmış sermayenin tutarı.
ç)
Sermaye artırımından sonra sermayeyi oluşturan payların türleri, itibari değeri
ve sayısı ile pay senetlerinin hamiline veya nama yazılı oldukları.
d)
Şirket sözleşmesinin sermayeye ilişkin maddesinin sermaye artırımından sonraki
yeni metni.
e)
Sermaye artırımının şirketin serbestçe tasarruf edebileceği iç kaynaklardan
yapılması halinde bu husus.
f) Varsa
oy hakkında imtiyazlı paylar ve bunlara bağlı imtiyaz konuları.
g) Varsa
pay devri sınırlandırmaları.
ğ)
Rüçhan haklarının sınırlandırılması, kaldırılması veya primli hisse senedi
çıkarılması halinde bunların; gerekçelerini, yeni payların primli ve primsiz
çıkarılmasının sebeplerini ve primin nasıl hesaplandığını gösterir yönetim
kurulu raporu.
h) Varsa
imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu kararı ile birlikte genel kurul kararına
olumsuz oy verenlerin, en az nisabı oluşturan sayıda imzalarını içeren liste
ile ortak bir tebligat adresi.
(3) Sermaye
olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri mülkiyet ile benzeri sicillerde kayıtlı
bulunan mal ve hakların şirket adına tescilinin gecikmeksizin yapılması
amacıyla; müdürlük tarafından sermaye artırımının tescili ile eş zamanlı olarak
ilgili sicillere bildirimde bulunulur.
II-
Şarta bağlı sermaye artırımı
Belgeler
MADDE
75- (1) Şarta bağlı sermaye
artırımına dayanak olan şirket sözleşmesi değişikliğine ilişkin tescil
başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Şarta
bağlı sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği.
b) Şarta
bağlı sermaye artırımına imkân sağlayan şirket sözleşmesi değişiklik metni.
(2)
Şirket sözleşmesi değişiklik metninde aşağıda belirtilen olgular yer alır:
a) Şarta
bağlı sermaye artırımının itibari değeri.
b)
Payların sayıları, itibari değerleri ve türleri.
c)
Değiştirme veya alım hakkından yararlanabilecek gruplar.
ç)
İmtiyazlı payların bulunması halinde, konuları ve bunlara bağlanan haklar.
d) Pay
sahiplerinin rüçhan haklarının kaldırılmış bulunduğu ve bunun miktarı.
e) Varsa
yeni nama yazılı payların devrine ilişkin sınırlamalar.
f)
Değiştirme ve alım hakları içeren tahviller ile benzeri borçlanma araçları
öncelikle pay sahiplerine önerilmiyorsa, değiştirme veya alım haklarının
kullanılma şartları ile ihraç bedelinin hesaplanmasına ilişkin esaslar.
Tescil
MADDE
76- (1) Şarta bağlı sermaye
artırımının yapılabilmesine ilişkin olarak aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Şarta
bağlı sermaye artırımına imkân tanıyan şirket sözleşmesi değişikliğine ilişkin
genel kurul kararı.
b)
Şirket sözleşmesinde şarta bağlı sermaye artırımını düzenleyen hükümler.
Sermaye
artırımının gerçekleştirilmesi esnasında verilecek belgeler
MADDE 77- (1)
Şarta bağlı sermaye artırımının gerçekleştirilmesine ve buna bağlı şirket sözleşmesinin
değişikliğine ilişkin tescil başvurusu, yönetim kurulu tarafından hesap
döneminin kapanmasından itibaren en geç üç ay içinde yapılır ve aşağıdaki
belgeler müdürlüğe verilir:
a)
Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
b) Şarta
bağlı sermaye artırımının gerçekleşmesi nedeniyle şirket sözleşmesinde
yapılması gereken değişikliğe ilişkin yönetim kurulu kararının noter onaylı
örneği.
c) Gerçekleşen
sermaye artırımına uyarlanmış şirket sözleşmesinin değişik metni.
ç)
Değiştirme ve alım haklarının sona erdiğinin de doğrulandığı sermaye artırımına
ilişkin yönetim kurulu beyannamesi.
d) 4054
sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre yapılacak
ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge.[52]
(2)
Yönetim kurulu tarafından şarta bağlı sermaye artırımına imkân tanıyan hükmün
şirket sözleşmesinden çıkarıldığına ilişkin olgunun tescili için yapılacak
başvuruda müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir:
a) Şarta
bağlı sermaye artırımına imkân tanıyan hükmün şirket sözleşmesinden
çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararı.
b) Şarta
bağlı sermaye artırımına imkân tanıyan hükmün çıkarıldığı şirket sözleşmesinin
yeni metni.
(3)
Birinci ve ikinci fıkralardaki olgulara ilişkin tescil başvurularının eş
zamanlı olarak yapılamadığı durumda, öncelikle birinci fıkradaki olgunun
tescilinin istenmesi zorunludur.
MADDE
78- (1) Gerçekleşen şarta bağlı
sermaye artırımına ilişkin şirket sözleşmesi değişikliği tescil edilir.
(2) 76
ncı madde uyarınca tescil edilen şarta bağlı sermaye artırımına imkân tanıyan
şirket sözleşmesi hükmünün çıkarılmasına ilişkin değişiklik tescil edilir.
(3)
Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre yapılacak tescil işlemleri ilan
edilmez.
(4)
Tescil başvurularının birlikte olmaması nedeniyle birinci ve ikinci
fıkralardaki olguların eş zamanlı olarak tescil edilemediği durumda, öncelikle
birinci fıkradaki olgu tescil edilir.
III-
Esas sermayenin azaltılması
Başvuru
ve belgeler
MADDE
79- (1) Esas sermayenin
azaltılması ile birlikte eş zamanlı olarak sermaye artırımı yapılmaması halinde
tescil başvurusunda müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir:
a)
Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
b)
Sermayenin azaltılmasına ilişkin yönetim kurulu raporunun onaylandığı ve
sermayenin azaltılmasının ne tarzda yapılacağının gösterildiği sermaye
azaltılmasına dair genel kurul kararının noter onaylı örneği.
c)
Sermayenin azaltılmasının sebepleri ile azaltmanın amacı ve azaltmanın ne
şekilde yapılacağını gösterir yönetim kurulunca hazırlanmış ve genel kurul
tarafından onaylanmış sermayenin azaltılmasına ilişkin rapor.
ç) Sermayenin
azaltılmasına rağmen şirket alacaklılarının haklarını tamamen karşılayacak
miktarda aktifin şirkette mevcut olduğunun belirlenmesine ilişkin yeminli mali
müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir, kuruluşu ve esas sözleşme
değişikliği Bakanlık iznine tabi olan şirketlerde ise yeminli mali müşavir
raporu.
d)
Şirket sözleşmesinin değişiklikten sonraki yeni duruma uyarlanmış metni.
e)
Şirket alacaklılarına yedişer gün arayla üç defa çağrı yapıldığına dair sicil
gazetesi örnekleri.
f)
Alacakların ödendiği veya teminat altına alındığını gösteren belge örnekleri.
(2)
Sermaye azaltımı yapan şirketin denetime tabi olması halinde birinci fıkranın
(ç) bendinde belirtilen rapor şirket denetçisi tarafından da düzenlenebilir.
(3)
Sermaye, zararlar sonucunda bilançoda oluşan bir açığı kapatmak amacıyla ve bu
açıklar oranında azaltılacak olursa, yönetim kurulunca alacaklıları çağırmaktan
ve bunların haklarının ödenmesinden veya teminat alınmasından vazgeçilmiş ve
buna ilişkin yönetim kurulu kararı müdürlüğe ibraz edilmiş ise birinci fıkranın
(e) ve (f) bentlerinde belirtilen belgeler aranmaz.
Tescil
MADDE
80- (1) Esas sermayenin
azaltılmasında sicile aşağıdaki olgular tescil olunur:
a) Esas
veya kayıtlı sermaye sisteminde sermaye azaltılmasına ilişkin genel kurul
kararı.
b)
Sermayenin azaltılmasına ilişkin şirket sözleşmesi değişikliği.
c)
Sermayenin azaltılmasının sebepleri ile azaltmanın amacı ve azaltmanın ne
şekilde yapılacağını gösterir yönetim kurulunca hazırlanmış ve genel kurul
tarafından onaylanmış sermayenin azaltılmasına ilişkin rapor.
(2) Son
yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte
ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığının anlaşılması üzerine genel kurul
tarafından;
a)
Sermayenin üçte biri ile yetinmeye karar verilmiş ise, birinci fıkra
hükümlerine göre sermaye azaltılır,
b)
Sermayenin karşılıksız kalan kısmının azaltılarak, azaltılan kısmın yerine
geçmek üzere tamamı ödenerek ve eş zamanlı sermaye artırımı yoluyla sermayenin
tamamlanmasına karar verildiği takdirde. 81 inci madde hükmü uygulanır.
IV-
Azaltılma ile artırmanın eş zamanlı olarak yapılması
Başvuru
ve belgeler
MADDE
81- (1) Sermayenin azaltılması
işlemi ile birlikte eş zamanlı olarak, azaltılan miktarla aynı tutarda veya
daha yüksek bir tutarda artırılmasına karar verilmesi halinde, aşağıdaki
belgeler de müdürlüğe verilir:
a)
Sermaye azaltılması ve artırımının eş zamanlı olarak yapılmasına ilişkin genel
kurul kararının noter onaylı örneği.
b)
Sermayenin azaltılması işlemi ile birlikte eş zamanlı ve aynı miktarda yapılan
sermaye artırımında artırılan sermayenin tamamen ödendiğine; daha yüksek
sermaye artırımı yapılması halinde ise, aşan kısmın dörtte birinin de
ödendiğine dair banka mektubu.
c)
Sermayenin azaltılması ve artırılmasının eş zamanlı olarak yapılmasına ilişkin
hükümleri içeren değişik şirket sözleşmesi metni.
ç)
Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
d)
Sermayenin tamamının ödendiğine, karşılıksız kalıp kalmadığına ve şirket
özvarlığının tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci
mali müşavir raporu ya da denetime tabi şirketlerde denetçinin bu tespitlere
ilişkin raporu.
Tescil
MADDE
82- (1) Sermayenin azaltılması ve
artırılması eş zamanlı olarak tescil edilir. Tescilde sermayenin artırılması ve
azaltılmasına ilişkin 74 üncü ve 80 inci maddeler uygulanır.
(2)
Yeniden yapılandırma amacıyla esas sermaye sıfıra indirilmiş ve tekrar
artırılmışsa, eski payların tamamının iptal edildiği sicile tescil edilir.
DÖRDÜNCÜ
AYIRIM
Tek
Pay Sahipli Anonim Şirketler
Başvuru
ve belgeler
MADDE
83- (1) Tek pay sahipli anonim
şirketin kuruluşunun tesciline ilişkin yapılacak başvuruda, 69 uncu maddede
sayılan belgeler müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE
84- (1) Tek pay sahipli anonim
şirketlerde, 70 inci maddede belirtilen anonim şirketlerde tescil edilen
olgulara ilave olarak şirketin tek pay sahipli olduğu tescil edilir.
Şirketin
pay sahibi sayısının bire düşmesi
MADDE
85- (1) Birden çok pay sahibi
tarafından kurulan şirketin pay sahibi sayısı sonradan bire düşerse durum, bu
sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde yönetim kuruluna
yazıyla bildirilir. Yönetim kurulu, bildirimin alınması tarihinden itibaren
yedi gün içinde, şirketin tek pay sahipli bir anonim şirket olduğunu, bu tek
pay sahibinin adı ve soyadını veya unvanını, kimlik numarasını, yerleşim yerini
veya merkezini ve vatandaşlığını ilgili müdürlüğe tescil ettirmekle yükümlüdür.
(2)
Birinci fıkra uyarınca tescil edilmiş şirketin, tek pay sahibinin kendisi
olduğu şirketlerin bulunması halinde, bu şirketlerin bağlı bulundukları
müdürlükler ve MERSİS numaraları da tescilde gösterilir.
(3)
Şirket tek pay sahibi olacak şekilde kendi payını iktisap edemez ve ettiremez.
BEŞİNCİ AYIRIM
Sona Erme, Tasfiye, Tasfiyeden Dönme ve Ek Tasfiye
Belgeler
MADDE 86- (1)
Şirketin sona ermesinin tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe
verilir:
a) Sona
erme genel kurul kararına dayanıyorsa bu kararın noter onaylı örneği.
b) Sona
erme başka bir sebepten ileri geliyorsa bunu kanıtlayan belgenin onaylı örneği.
c)
Tasfiye memurlarının Kanunun 40 inci maddesi uyarınca düzenlenmiş[53] imza beyannameleri.
ç)
Tasfiye memurlarının yönetim kurulu veya ortaklar dışından seçilmesi halinde
görevi kabul ettiklerine ilişkin imzalı belge.
d) Genel
kurulda şirketin sona ermesi kararının alınabilmesi için Bakanlık veya diğer
resmi kurumların izni gerekli olan şirketlerde, buna ilişkin izin yazısının bir
örneği.
(2)
Tasfiyenin tamamlanmasından sonra kayıt silme başvurusunda aşağıdaki belgeler
müdürlüğe verilir:
a) Genel
kurul tarafından onaylanmış son ve kesin bilanço.
b) Genel
kurul kararının noter onaylı örneği.
c)
Alacaklılara birer hafta arayla üç kere çağrının yapıldığı sicil gazeteleri.
Tescil
MADDE
87- (1) Sona eren şirket ile
ilgili aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Şirketin sona erdiği ve tasfiyeye girdiği.
b) Sona
erme sebebi.
c) Sona
erme genel kurul kararına dayanıyorsa bu kararın tarihi,
ç) Sona
erme mahkeme kararına dayanıyorsa bu kararın tarihi.
d)
Ticaret unvanına "Tasfiye halinde" ibaresinin eklendiği.
e)
Tasfiye memurlarının adı ve soyadı, kimlik numarası ve yerleşim yeri.
f)
Tasfiye işlemlerinin şirket merkezi dışında başka bir adreste yürütülmesi
durumunda bu adres.
(2)
Tasfiyesi tamamlanan şirket ile ilgili aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Tasfiyenin tamamlandığı.
b)
Ticaret unvanının silindiği.
Tasfiyeden
dönülmesi
MADDE 88- (1) Genel kurul, Kanunun 548 inci maddesi uyarınca aldığı yeni bir kararla
tasfiyeden dönmeye karar vermişse, tasfiye memurlarınca bu kararın tescil
ettirilmesi gerekir. (2) Tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler müdürlüğe
verilir: a) Tasfiyeden dönülmesine ilişkin genel kurul kararının noter onaylı
örneği.
b)
Şirketin malvarlığının pay sahipleri arasında henüz dağıtılmaya başlanamadığına
ilişkin tasfiye memurları tarafından hazırlanan rapor. (3) Aşağıdaki olgular
sicile tescil edilir:
a)
Tasfiyeden dönülmesine ilişkin genel kurul kararı.
b)
"Tasfiye halinde"' ibaresinin çıkarıldığı şirketin ticaret unvanı.
c)
Tescil edilmiş temsile[54] yetkili kişilerde yapılacak gerekli değişiklikler.
Ek
tasfiye
MADDE
89- (1) Daha önce sicilden kaydı
silinmiş olan bir şirketin, mahkemece Kanunun 547 nci maddesine göre ek tasfiye
sürecine girmesine karar verilmesi halinde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Şirketin ek tasfiyeye girmesine ilişkin kararı veren mahkeme ile kararın tarihi
ve sayısı.
b)
Şirketin ek tasfiye halinde olduğu.
c)
Şirketin unvanına "Tasfiye halinde" ibaresi eklenmek suretiyle yeniden tescil
edilmiş bulunduğu.
ç) Ek
tasfiye ile görevlendirilen tasfiye memurlarının adı ve soyadı, kimlik numarası
ve yerleşim yeri.
d) Ek
tasfiye işlemlerinin yürütüleceği adres.
(2) Ek
tasfiyenin tescili üzerine şirket, tüzel kişiliğini yeniden kazanır ve organlar
kendiliğinden çalışmaya başlar. Bu durumun ayrıca tesciline gerek yoktur.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Limited
Şirket
BİRİNCİ
AYIRIM
Kuruluş
ve Genel Sözleşme Değişiklikleri
I- Kuruluş
Başvuru
ve belgeler
MADDE 90- (1)
Bir limited şirketin kuruluşunun tesciline ilişkin başvuru, kurucuların
tamamının şirket sözleşmesini müdürlükte huzurda imzaladıkları[55] izleyen otuz gün içinde yapılır. Başvuruda müdürlüğe
aşağıdaki belgeler verilir:
a)
Kurucuların müdürlükte huzurda imzaladıkları[56] şirket sözleşmesi.
b) (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile mülga)[57]
c) Ortak
olmayan müdürler kurulu üyelerinin bu görevi kabul ettiklerine ilişkin yazılı
beyanları.
ç)
Müdürler kurulunda bir tüzel kişinin bulunması halinde, tüzel kişi ile birlikte
tüzel kişi adına, tüzel kişi tarafından belirlenen bir gerçek kişinin adı ve
soyadı ve belirlemeye ilişkin yetkili organ kararının noter onaylı örneği.
d)
Konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmeler ve ayni
varlıkların değerinin tespitine ilişkin mahkemece atanan bilirkişi tarafından hazırlanmış
değerleme raporları.
e)
Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir sınırlamanın olmadığına dair ilgili
sicilden alınacak yazı.
f) Ayni
sermaye olarak konulan taşınmaz, fikri mülkiyet hakları ve diğer değerlerin
kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini gösteren belge.
g) Ayni
varlıkların ve işletmenin devir alınmasına ilişkin olanlar da dahil olmak
üzere, kurulmakta olan şirket ile kurucular ve diğer kişilerle yapılan ve
kuruluşla ilgili olan sözleşmeler.
ğ)
Şirket müdürlerinin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş[58] imza beyannameleri.
h) Şirket
sözleşmesinde pay bedellerinin belirli bir kısmının şirketin tescilinden önce
ödenmesi öngörülmüşse, bu tutarın Kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığını
gösterir banka mektubu. (12.12.2019 / 30976
sayılı RG, 1819 karar ile değişik)[59]
ı) 4054
sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre yapılacak
ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge.[60]
Tescil
MADDE
91- (1) Şirket kuruluşunda
aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Şirket
sözleşmesinin tamamı.
b)
Müdürlerin ve şirketi temsile yetkili diğer kişilerin adı ve soyadı veya
unvanı, kimlik numarası ve yerleşim yeri veya merkezi.
c) Bir
tüzel kişinin şirket müdürlüğüne seçilmesi halinde tüzel kişi ile birlikte,
tüzel kişi tarafından belirlenen ve tüzel kişi adına hareket eden gerçek
kişinin adı ve soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri ve kimlik numarası.
ç)
Şirket sözleşmesinde hüküm bulunmadığı takdirde müdürlerin ortaklara ne şekilde
bildirimde bulunacakları.
d)
Denetime tabi şirketlerde ise denetçinin adı ve soyadı veya unvanı, kimlik
numarası, yerleşim yeri veya merkezi, varsa tescil edilmiş şubesi.
(2)
Tescil edilmiş hususlardan aşağıda sayılanlar, sicil gazetesinde ilan edildiği
gün; ilanın tamamı aynı nüshada yayımlanmamış ise son kısmının yayımlandığı
günü izleyen iş gününden itibaren, üçüncü kişiler hakkında hukuki sonuçlarını
doğurur:
a)
Şirket sözleşmesinin tarihi.
b)
Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunduğu yer.
c)
Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış şekilde şirketin işletme konusu,
şirket sözleşmesinde bu konuda bir hüküm varsa şirketin süresi.
ç) Esas
sermayenin itibari değeri.
d)
Gerçek kişi ortağın adı ve soyadı, yerleşim yeri, tüzel kişi ortakların unvanı,
merkezleri ve her ortağın üstlendiği esas sermaye paylarının sayısı ve itibari
değerleri.
e) Ayni
sermayenin konusu ve bu tür sermayenin karşılığında verilecek esas sermaye
payları, bir aynın devralınması halinde ilgili sözleşmenin konusu, sözleşmenin
karşı tarafı, şirketin borçlandığı karşı edim, özel menfaatlerin içerik ve
değeri.
f)
Şirket sözleşmesinde öngörülmüş ise, intifa senetlerinin sayısı ve bunlara
sağlanan hakların içeriği.
g)
Müdürlerin ve şirketi temsile yetkili diğer kişilerin adı ve soyadı veya unvanı
ve yerleşim yeri veya merkezi.
ğ) Temsil
yetkisinin kullanılma şekli.
h)
Denetime tabi şirketlerde denetçinin adı ve soyadı veya unvanı, yerleşim yeri
veya merkezi, varsa tescil edilmiş şubesi.
ı)
Şirket sözleşmesinde öngörülmüş bulunan imtiyaz, ek yükümlülük veya yan edim
yükümlülükleri, esas sermaye payları ile ilgili önerilmeye muhatap olma,
önalım, geri alım ve alım hakları.
i)
Şirket tarafından yapılacak olan ilanların şekli, türü ve şirket sözleşmesinde
bu konuda bir hüküm bulunduğu takdirde müdürlerin ortaklara ne şekilde
bildirimde bulunacağı.
(3)
Sermaye olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri mülkiyet ile benzeri sicillerde
kayıtlı bulunan mal ve hakların şirket adına tescilinin gecikmeksizin yapılması
amacıyla; müdürlük tarafından şirketin tescili ile eş zamanlı olarak ilgili
sicillere bildirimde bulunulur.
II-
Genel sözleşme değişiklikleri
Başvuru
ve tescil
MADDE
92- (1) Şirket sözleşmesi
değişikliğinin tesciline ilişkin başvuruda, müdürlüğe aşağıdaki belgeler
verilir:
a)
Şirket sözleşmesi değişikliğine ilişkin genel kurul kararının noter onaylı
örneği.
b)
Şirket sözleşmesinin değişen maddelerinin yeni metni.
(2)
Şirket sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin genel kurul kararı müdürler
tarafından şirket merkezinin bulunduğu yerin siciline tescil ettirilir.
İKİNCİ AYIRIM
Özel Sözleşme Değişiklikleri
I-
Esas sermaye artırımı
Başvuru
MADDE 93- (1) Genel
kurulun esas sermayenin artırılması kararı tarihinden itibaren otuz gün içinde
müdürlüğe başvurulması gerekir.
Belgeler
MADDE 94- (1) Müdürlüğe yapılacak tescil başvurusunda aşağıdaki belgeler verilir:
a)
Sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği.
b)
Değişik şirket sözleşmesi metni.
c)
Sermaye artırımı sadece iç kaynaklardan veya sermaye taahhüdü yoluyla ya da
sermaye taahhüdü ile birlikte iç kaynaklardan yapılıyorsa, sermayenin tamamının
ödendiğine, karşılıksız kalıp kalmadığına ve şirket özvarlığının tespitine, iç
kaynaklardan karşılanan tutarın şirket bünyesinde gerçekten var olduğuna
ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya da
denetime tabi şirketlerde denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu.
ç) Şirket
sözleşmesinde artırılan sermayeyi oluşturan pay bedellerinin belirli bir
kısmının sermaye artırımının tescilinden önce ödenmesi öngörülmüşse, bu tutarın
Kanuna uygun olarak bankaya yatırıldığını gösterir banka mektubu. (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik)[61]
d)
Konulan ayni sermaye ile devralınacak işletmeler ve ayni varlıkların değerinin
tespitine ilişkin mahkemece atanan bilirkişi tarafından hazırlanmış değerleme
raporları.
e)
Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir sınırlamanın olmadığına dair ilgili
sicilden alınacak yazı.
f) Ayni
sermaye olarak konulan taşınmaz, fikri mülkiyet hakları ve diğer değerlerin
kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini gösteren belge.
g) 4054
sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre yapılacak
ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge.[62]
(2)
Sermaye artırımının sadece iç kaynaklardan yapılması durumunda, şirket
sermayesinin özvarlık içinde korunduğunu, iç kaynaklardan karşılanan tutarın
şirket bünyesinde gerçekten var olduğunu doğrulayan müdürler kurulunun açık ve
yazılı beyanı ile genel kurul tarafından onaylanmış yıllık bilanço, bilanço
tarihinin üzerinden altı aydan fazla zaman geçmiş olması halinde ise müdürler
kurulu tarafından onaylanmış ara bilançonun müdürlüğe verilmesi halinde,
birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen rapor aranmaz.
MADDE
95- (1) Esas sermayenin
artırılmasında sicile aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararı.
b)
Şirket sözleşmesinin sermayeye ilişkin maddesinin sermaye artırımından sonraki
yeni metni ve artırım sonrası sermayenin tutarı.
c)
Sermaye artırımının şirketin serbestçe tasarruf edebileceği iç kaynaklardan
yapılması halinde bu husus.
ç) Varsa
pay devri sınırlandırmaları.
(2)
Sermaye olarak konulan ve tapu, gemi ve fikri mülkiyet ile benzeri sicillerde
kayıtlı bulunan mal ve hakların şirket adına tescilinin gecikmeksizin yapılması
amacıyla; müdürlük tarafından sermaye artırımının tescili ile eş zamanlı olarak
ilgili sicillere bildirimde bulunulur.
II-
Esas sermayenin azaltılması
Başvuru
ve belgeler
MADDE
96- (1) Esas sermayenin
azaltılması ile birlikte eş zamanlı olarak sermaye artırımı yapılmaması halinde
tescil başvurusunda müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir:
a)
Sermayenin azaltılmasına ilişkin şirket müdürleri raporunun onaylandığı ve
sermayenin azaltılmasının ne tarzda yapılacağının gösterildiği sermaye
azaltılmasına dair genel kurul kararının noter onaylı örneği.
b) Sermayenin
azaltılmasının sebepleri ile azaltmanın amacı ve azaltmanın ne şekilde
yapılacağını gösterir şirket müdürü veya müdürleri tarafından hazırlanmış ve
genel kurul tarafından onaylanmış sermayenin azaltılmasına ilişkin rapor.
c)
Sermayenin azaltılmasına rağmen şirket alacaklılarının haklarını tamamen
karşılayacak miktarda aktifin şirkette mevcut olduğunun belirlenmesine ilişkin
yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya da denetime
tabi şirketlerde denetçinin bu belirlemelere ilişkin raporu.
ç)
Şirket sözleşmesinin değişiklikten sonraki yeni duruma uyarlanmış metni.
d)
Şirket alacaklılarına yedişer gün arayla üç defa çağrı yapıldığına dair sicil
gazetesi örnekleri.
e)
Alacakların ödendiği veya teminat altına alındığını gösteren belge örnekleri.
(2)
Sermaye, zararlar sonucunda bilançoda oluşan bir açığı kapatmak amacıyla ve bu
açıklar oranında azaltılacak olursa;
a)
Şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme yükümlülüklerinin tamamen ödendiğini
gösteren belge birinci fıkrada belirtilen belgelere ek olarak müdürlüğe
verilir,
b)
Şirket müdürlerince alacaklıları çağırmaktan ve bunların haklarının
ödenmesinden veya teminat alınmasından vazgeçilmiş ve buna ilişkin müdürler
kurulu kararı müdürlüğe ibraz edilmiş ise birinci fıkranın (d) ve (e)
bentlerinde belirtilen belgeler aranmaz.
Tescil
MADDE
97- (1) Esas sermayenin
azaltılmasında sicile aşağıdaki olgular tescil olunur:
a)
Sermaye azaltılmasına ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği.
b)
Sermayenin azaltılmasına ilişkin şirket sözleşmesi değişikliği.
c)
Sermayenin azaltılmasının sebepleri ile azaltmanın amacı ve azaltmanın ne
şekilde yapılacağını gösterir şirket müdürü veya müdürlerince hazırlanmış ve
genel kurul tarafından onaylanmış sermayenin azaltılmasına ilişkin rapor.
(2) Son
yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte
ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığının anlaşılması üzerine genel kurul
tarafından;
a)
Sermayenin üçte biri ile yetinmeye karar verilmiş ise, birinci fıkra
hükümlerine göre sermaye azaltılır,
b)
Sermayenin karşılıksız kalan kısmının azaltılarak, azaltılan kısmın yerine
geçmek üzere tamamı ödenerek ve eş zamanlı sermaye artırımı yoluyla sermayenin
tamamlanmasına karar verildiği takdirde, 98 inci madde hükmü uygulanır.
(3) Sermaye,
zararlar sonucunda bilançoda oluşan bir açığı kapatmak amacıyla azaltılıyor
ise, şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme yükümlülükleri tamamen ödenmeden
sermayenin azaltılması tescil edilemez.
III-
Azaltılma ile artırmanın eş zamanlı olarak yapılması
Belgeler
MADDE 98- (1)
Sermayenin azaltılması işlemi ile birlikte eş zamanlı olarak, azaltılan
miktarla aynı tutarda veya daha yüksek bir tutarda artırılmasına karar
verilmesi halinde, aşağıdaki belgeler de müdürlüğe verilir:
a)
Sermaye azaltılması ve artırımının eş zamanlı olarak yapılmasına ilişkin genel
kurul kararının noter onaylı örneği.
b)
Sermayenin azaltılması işlemi ile birlikte eş zamanlı ve aynı miktarda yapılan
sermaye artırımında artırılan sermayenin tamamen ödendiğine; daha yüksek
sermaye artırımı yapılması halinde ise, şirket sözleşmesinde artırılan
sermayeyi oluşturan pay bedellerinin belirli bir kısmının sermaye artırımının
tescilinden önce ödenmesi öngörülmüşse, bu tutarın da Kanuna uygun olarak
bankaya yatırıldığına[63] dair banka mektubu.
c)
Sermayenin azaltılması ve artırılmasının eş zamanlı olarak yapılmasına ilişkin
hükümleri içeren değişik şirket sözleşmesi metni.
ç)
Şirket sözleşmesi değişikliği Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya
uygun görüşüne tabi olan şirketler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
d)
Sermayenin tamamının ödendiğine, karşılıksız kalıp kalmadığına ve şirket
özvarlığının tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci
mali müşavir raporu ya da denetime tabi şirketlerde denetçinin bu tespitlere
ilişkin raporu.
Tescil
MADDE
99- (1) Sermayenin azaltılması
ve artırılması eş zamanlı olarak tescil edilir. Tescilde sermayenin artırılması
ve azaltılmasına ilişkin 95 inci ve 97 nci maddeler uygulanır.
ÜÇÜNCÜ
AYIRIM
Tek
Ortaklı Limited Şirketler
Başvuru
ve belgeler
MADDE
100- (1) Tek ortaklı limited
şirketin kuruluşunun tesciline ilişkin müdürlüğe yapılacak başvuruda, 90 ıncı
maddede belirtilen belgeler verilir.
Tescil
MADDE
101- (1) Tek ortaklı limited
şirketlerde, 91 inci maddede belirtilen limited şirketlerde tescil edilen
olgulara ilave olarak şirketin tek ortaklı olduğu da tescil edilir.
Şirketin
ortak sayısının bire düşmesi
MADDE
102- (1) Birden çok ortaklı
olarak kurulan şirketin ortak sayısı sonradan bire düşerse durum, bu sonucu
doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde şirket müdürlerine yazıyla
bildirilir. Şirket müdürleri, bildirimin alınması tarihinden itibaren yedi gün
içinde, şirketin tek ortaklı bir limited şirket olduğunu, bu tek ortağın adı ve
soyadını veya unvanını, kimlik numarasını, yerleşim yerini veya merkezini ve
vatandaşlığını ilgili müdürlüğe tescil ettirmekle yükümlüdür.
(2)
Birinci fıkra uyarınca tescil edilmiş şirketin, tek ortağının kendisi olduğu
şirketlerin bulunması halinde, bu şirketlerin kayıtlı oldukları müdürlükler ve
MERSİS numaraları da tescilde gösterilir.
(3)
Şirket, tek ortak kendisi olacak şekilde, tek ortaklı bir şirket olarak tescil
edilemez.
DÖRDÜNCÜ AYIRIM
Esas Sermaye Paylarının Geçişi
Başvuru
ve tescil
MADDE
103- (1) Esas sermaye paylarının
geçişlerinin tescili için aşağıda sayılan belgelerle otuz gün içinde ilgili
müdürlüğe başvurulur:
a)
Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse esas sermaye payının devrine onay
veren genel kurul kararının noter onaylı örneği.
b) Esas
sermaye payının devrine ilişkin tarafların imzaları noter onaylı devir
sözleşmesi; payın, miras, eşler arasındaki mal rejimi veya icra yoluyla geçmesi
halinde buna ilişkin belge.
c) Pay
geçişinin işlendiği pay defterinin ilgili sayfasının örneği.
(2) Esas
sermaye paylarının geçişinin tescili için şirket müdürlerinin, süresi içinde
ilgili müdürlüğe başvuruda bulunmaması halinde ayrılan ortak, esas sermaye
payının devrine ilişkin noter onaylı devir sözleşmesini ibraz etmek kaydıyla,
bu paylarla ilgili olarak adının sicilden silinmesini isteyebilir. Başvuru
üzerine müdürlük, esas sermaye paylarını iktisap edenin adını bildirmesi için
şirkete süre verir. İktisap edenin adının bu süre içinde bildirilmemesi halinde
36 ncı madde hükmü uygulanır.
BEŞİNCİ
AYIRIM
Sona
Erme, Tasfiye, Tasfiyeden Dönme ve Ek Tasfiye
Uygulanacak
hükümler
MADDE
104- (1) Anonim şirketlerin sona
ermelerine, tasfiyelerine, ek tasfiyelerine ve tasfiyeden dönmelerine ilişkin
86 ila 89 uncu madde hükümleri limited şirketlere de uygulanır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Şirketler
Topluluğu
Şirketler
topluluğu ve hâkimiyet
MADDE
105- (1) Kanunun 195 inci
maddesinin dördüncü fıkrası anlamında, bir şirketler topluluğu, bir ticaret
şirketi ile buna doğrudan veya dolaylı olarak bağlı bulunan en az iki ticaret
şirketinden meydana gelir. Ticaret şirketi olmayan bir teşebbüse, doğrudan veya
dolaylı olarak bağlı bulunan ticaret şirketleri sayısının ikiyi aştığı
durumlarda da Kanunun 195 inci maddesinin beşinci fıkrası anlamında şirketler
topluluğu meydana gelir ve teşebbüs topluluğun hâkimi olur. Hâkim şirket ana
şirket, bağlı şirketler ise yavru şirket konumundadır.
Hâkimiyet
sözleşmesi ve tescil
MADDE
106- (1) Hâkimiyet sözleşmesi,
aralarında doğrudan veya dolaylı iştirak ilişkisi bulunmayan, bulunsa bile bu
ilişkiden bağımsız ve soyutlanmış bir şekilde taraflardan birinin, sermaye
şirketi olan diğerinin yönetim organına hiçbir şarta bağlı olmadan talimat
verme yetkisini içeren sözleşmedir.
(2)
Hâkimiyet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için bağlı şirketin genel kurulunca
onaylanması ve sicile tescil ettirilmesi şarttır.
(3) Bu
sözleşme nedeniyle talimat verme yetkisini haiz olan tarafın yerleşim yerinin
veya merkezinin yurtdışında bulunması ve sözleşmenin yurtdışında düzenlenmiş
olması veya yabancı hukuka tabi olması durumunda da, sözleşmenin talimat alan
ortaklığın merkezinin bulunduğu müdürlükte tescili gerekir.
(4)
Kredinin geri ödenmesini sağlamak amacıyla, geri ödemeyi tehlikeye
düşürebilecek işlemler bakımından işlem yapılmadan önce kredi alanın, kredi
veren kuruluştan onay alması şartını -öngören sözleşmeler hâkimiyet sözleşmesi
olarak kabul edilmez. Ancak bu durum, Kanunun 195 inci maddesindeki şartların
varlığı halinde hâkimiyeti ortadan kaldırmaz.
(5)
Şirketin taraf olmadığı, tüm veya bazı pay sahiplerinin şirketin yönetimi ve
pay sahiplerinin hakları ve borçları ile ilgili olarak pay sahipleri arasında
imzalanmış olan sözleşmeler hâkimiyet sözleşmesi olarak nitelendirilemez. Ancak
bu durum, Kanunun 195 inci maddesindeki şartların varlığı halinde hâkimiyeti
ortadan kaldırmaz.
(6)
Hâkimiyet sözleşmesinin yabancı dilde olması halinde, noter onaylı Türkçe
çevirisi müdürlüğe verilir.
(7)
Somut olayın özellikleri dolayısıyla müdürlük başka belgelerin de kendisine
verilmesini talep edebilir.
(8)
Birinci fıkrada yer alan "yönetim organına" ibaresi anonim şirketlerde "yönetim
kuruluna", limited şirketlerde "müdürlere" ve sermayesi paylara bölünmüş
komandit şirketlerde ise "yöneticilere" ibaresini ifade eder.
Bildirim,
tescil ve ilan yükümlülükleri ile pay ve oy oranlarının hesaplanması
MADDE
107- (1) Bir teşebbüs veya bir
ticaret şirketi; bir sermaye şirketinin sermayesinin, doğrudan veya dolaylı
olarak yüzde beşini, onunu, yirmisini, yirmibeşini, otuzüçünü, ellisini,
altmışyedisini veya yüzde yüzünü temsil eden miktarda paylarına sahip olduğu
veya payları bu yüzdelerin altına düştüğü takdirde; teşebbüs veya ticaret
şirketi, durumu söz konusu işlemlerin tamamlanmasını izleyen on gün içinde,
sermaye şirketine ve Kanun ile diğer kanunlarda gösterilen yetkili makamlara
bildirir.
(2)
Birinci fıkra uyarınca bildirim yükümlülüğü, ancak payları iktisap eden veya
elden çıkaran teşebbüs ya da ticaret şirketinin bir şirketler topluluğuna dahil
olması halinde doğar.
(3)
Dolaylı iştiraklerin bildiriminin söz konusu olması durumunda, dolaylı yoldan
eşikleri aşan veya eşiklerin altına düşen tüm teşebbüs veya ticaret şirketleri
için bildirim, bunlardan herhangi biri tarafından tümü için yapılabilir.
(4)
Teşebbüsün ve sermaye şirketinin yönetim kurulu üyeleriyle yöneticileri de,
kendilerinin, eşlerinin, velayetleri altındaki çocuklarının ve bunların,
sermayelerinin en az yüzde yirmisine sahip bulundukları ticaret şirketlerinin o
sermaye şirketindeki payları ile ilgili olarak bildirimde bulunur.
(5)
Bildirimler, bildirime konu işlemin tamamlanmasını müteakip on gün içinde
yazılı şekilde yapılır. Bildirimleri alan sermaye şirketleri, kayıtlı
bulundukları müdürlüğe bu bildirimleri, bildirimin alındığı tarihten itibaren
on gün içinde tescil ve ilan ettirir.
(6)
Beşinci fıkrada öngörülen tescil ve ilan yükümlülüğü için öngörülen sürede
ilgili müdürlüğe başvuru yapılmadığı takdirde, ilgili paylara ait oy hakkı
dahil, diğer haklar donar. Bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesine dair
diğer hukuki sonuçlara ilişkin hükümler saklıdır.
(7) Bir
ticaret şirketinin bir sermaye şirketine katılma oranı, katıldığı şirketteki
paylarının itibari değerlerinin toplamı, bu şirketin esas veya çıkarılmış
sermayesine oranlanarak hesaplanır. Bu hesaplamada, iştirak edilen şirketin
iktisap ettiği kendi payları, isterse bu paylar o şirket hesabına başkasında
bulunsun, esas veya çıkarılmış sermayesinden düşülür. Şirketin paylarının, bir
bağlı şirketi tarafından alınmış olması durumunda da, bağlı şirketin elindeki
paylar, şirketin esas veya çıkarılmış sermayesinden düşülür. Payların sayısı ve
bedellerinin tamamının ödenmiş olup olmaması hesaplamada dikkate alınmaz.
(8) Bir
ticaret şirketinin bir sermaye şirketindeki oy oranı, katıldığı şirketteki
sahip bulunduğu paylardan doğan kullanılabilir oy haklarının toplamı, bu
şirketteki kullanılabilir tüm oy haklarına oranlanarak hesaplanır. Bu
hesaplamada, iştirak edilen şirketin iktisap ettiği kendi paylarından doğan oy
hakları, isterse bu paylar o şirket hesabına başkasında bulunsun, şirketteki
kullanılabilir oy haklarının toplamından düşülür. Şirketin paylarının, bir
bağlı şirketi tarafından alınmış olması durumunda da, bağlı şirketin elindeki
paylardan doğan oy hakları, şirketteki kullanılabilir oy haklarının toplamından
düşülür. Kullanılması mahkemece verilen tedbir kararıyla engellenmiş bulunan
veya Kanun uyarınca donan oylar ticaret şirketinin kullanılabilir oyları
bakımından hesaba katılmaz.
(9)
Yedinci ve sekizinci fıkralara göre yapılacak hesaplamalarda; ticaret şirketine
bağlı şirketlerin sahip oldukları veya onun hesabına alınmış olup üçüncü kişilerin
elinde bulunan sermaye şirketindeki payları ve oy hakları da hesaplamaya dahil
edilir.
(10)
Şirketler topluluğuna dahil bulunan iki sermaye şirketi birbirlerinin
paylarının en az dörtte birine sahip olarak karşılıklı iştirak haline gelmeleri
durumunda, payların yüzdeleri ile oy hakkı oranları yedinci, sekizinci ve
dokuzuncu fıkra hükümlerine göre hesaplanır. Bu sermaye şirketlerinin,
karşılıklı iştirak konumuna bilerek girmeleri halinde; iştirak konusu olan
paylardan doğan toplam oylarla diğer pay sahipliği haklarının sadece dörtte
biri kullanılabilir; bedelsiz paylan edinme hakkı hariç, diğer tüm pay
sahipliği haklan donar. Söz konusu paylar, toplantı ve karar nisabı
hesaplanmasında dikkate alınmaz. Kanunun 389 uncu ve 612 nci madde hükümleri
saklıdır.
ALTINCI
BÖLÜM
Anonim
ve Limited Şirketler ile Şirketler Topluluğu Denetçileri
Denetçi
seçimi ve tescili
MADDE
108- (1) Denetime tabi
şirketlerde denetçi şirket genel kurulunca; topluluk denetçisi ise ana şirketin
genel kurulunca seçilir. Denetçinin, her faaliyet dönemi için, faaliyet
döneminin dördüncü ayının sonuna kadar ve her halde görevini yerine getireceği
faaliyet dönemi bitmeden seçilmesi şarttır. Seçimden sonra yönetim kurulu,
gecikmeksizin denetleme görevinin hangi denetçiye verildiğini tescil ettirir.
Ancak kuruluşta denetçi şirket sözleşmesi ile seçilebilir. Şirket sözleşmesi
ile denetçinin seçilmemesi halinde ise ilk hesap dönemi bitmeden genel kurul
tarafından seçilerek tescil ettirilmesi zorunludur.
(2)
Denetçinin, mahkemece azledilmesi ve/veya atanması hallerinde, mahkeme kararı
da gösterilerek yeni seçilen denetçi ve/veya azil olgusu tescil edilir.
(3)
Seçilen denetçinin görevi red veya sözleşmeyi feshetmesi, görevlendirme
kararının iptal olunması, butlanı veya denetçinin kanuni sebeplerle veya diğer
herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi veya görevini yapmaktan
engellenmesi hallerinde, denetçi anonim şirketlerde yönetim kurulu, limited
şirketlerde müdürün, her yönetim kurulu üyesinin veya herhangi bir pay
sahibinin istemi üzerine mahkemece atanır. Denetçi fesih ihbarında bulunduğu
takdirde, anonim şirketlerde yönetim kurulu, limited şirketlerde ise müdürler,
mahkemece atama yapılana kadar görev yapmak üzere hemen geçici bir denetçi
seçer ve bu hususu tescil ettirir.
(4)
Kanunun 400 üncü maddesinde sayılan bağımlılık hallerinden birinin kendisinde
bulunmadığına ilişkin denetçinin beyanı alınmadan, denetçi tescil edilmez.
(5) Ana
şirket genel kurulunda topluluk denetçisi ayrıca seçilmemişse, ana şirketin
denetçisi topluluk denetçisi olarak tescil edilir.
(6)
Tescilde, denetçinin adı ve soyadı veya unvanı, kimlik numarası, yerleşim yeri
veya merkezi, varsa tescil edilmiş şubesi belirtilir.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Kooperatifler
Başvuru
MADDE 109- (1) Bir kooperatifin kuruluşunun tesciline ilişkin başvuruda müdürlüğe
aşağıdaki belgeler verilir:
a)
Kurucuların müdürlükte huzurda imzaladıkları[64] şirket sözleşmesi.
b)
Kooperatif kuruluşuna izin veren makamın izin yazısı.
c)
Kooperatifi temsile[65] yetki verilen kişilerin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca
düzenlenmiş[66] imza beyannameleri.
Tescil
MADDE 110- (1) Sicile aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Şirket
sözleşmesinin ortaklar tarafından müdürlükte imzalandığı tarih. (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik)[67]
b)
Kooperatifin amacı, konusu ve varsa süresi.
c)
Kooperatifin unvanı ve merkezi.
ç)
Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi kısmına karşılık olarak ödenen en az
miktar ve her ortaklık payının değeri.
d)
Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu.
e) Ayni
sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları ve
bunlara biçilen değerler.
f)
Kooperatifin ne suretle temsil olunacağı ve denetleneceği.
g)
Denetçiler, yönetim kurulu üyeleri ve kooperatifi temsile yetkili kimselerin
adı ve soyadı ve vatandaşlığı, kimlik numarası ve yerleşim yeri.
ğ)
Kooperatifin yapacağı ilanların şekli ve şirket sözleşmesinde de bu hususta bir
hüküm varsa yönetim kurulu kararlarının ortaklara ne suretle bildirileceği.
(2)
Kooperatiflerle ilgili olarak yukarıda yer almayan hususlara ilişkin tescil
başvurularında anonim şirketlere ilişkin hükümler kıyasen uygulanır.
BEŞİNCİ
KISIM
Merkez
Değişiklikleri ve Şube
BİRİNCİ
BÖLÜM
Merkez
Değişikliği
BİRİNCİ
AYIRIM
Türkiye
İçinde Merkezin Değişmesi
Belgeler
MADDE 111- (1) Bir ticari işletmenin veya ticaret şirketinin Türkiye'deki
merkezinin başka bir sicil bölgesine taşınmasının tesciline ilişkin
başvurularda, şirket sözleşmesinin değişikliğine ilişkin belgelere ek olarak
eski merkezdeki müdürlükten alınacak sicil özeti de müdürlüğe verilir. (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik)[68]
Tescil
MADDE
112- (1) Yeni merkezin bulunduğu
yer siciline, yeni bir tescil için gerekli olan olgulardan başka, eski merkezin
bulunduğu yer de kaydedilir.
(2) Yeni
merkezin bulunduğu yer müdürlüğü, yapılan tescil hakkında, eski merkezin
bulunduğu yer müdürlüğünü bilgilendirir.
Eski
merkezdeki tescil
MADDE
113- (1) Eski merkezdeki kaydın
silinmesi, yeni merkezdeki tescilin bildirilmesi üzerine yapılır.
(2)
Aşağıdaki olguların eski merkezde tescili şarttır:
a) Eski
ve yeni merkezin bulunduğu yer gösterilerek, ticari işletmenin merkez
değişiminden dolayı yeni merkezin bulunduğu yer siciline tescil edildiği.
b) Şayet
değişmişse yeni ticaret unvanı.
c)
Ticari işletmenin sicilden resen silindiği.
Belgelerin
gönderilmesi
MADDE
114- (1) Eski merkezin kayıtlı
olduğu müdürlük, kayıt silme işlemini müteakip sicil dosyasının aslını, dosya
içeriğindeki belgelerin tarih sırasına göre hazırlanmış dizi pusulası ile
birlikte en geç on iş günü içinde yeni merkezin bulunduğu müdürlüğe güvenli bir
şekilde gönderir.
İKİNCİ
AYIRIM
Yabancı
Bir İşletmenin Merkezinin Türkiye'ye Taşınması
Belgeler
ve tescil
MADDE
115- (1) Bir ticari işletmenin
veya bir ticaret şirketinin merkezinin Türkiye'ye taşınması halinde, bir ticari
işletmenin veya bir ticaret şirketinin tescili için gerekli olan belgelerden
başka, başvurulan müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir:
a)
Merkezi Türkiye'ye taşınan ticari işletmenin veya ticaret şirketinin yabancı
memleket kanununa uygun olarak mevcut bulunduğunu gösteren ve o ülkenin ticaret
sicili tarafından verilmiş olan veya sicil teşkilatı yok ise yetkili makamı
tarafından verilmiş olan belge ve Türkçe çevirisi.
b)
Merkez değişikliğinin kendi hukukuna uygun olduğuna ilişkin yurtdışındaki
yetkili makamdan alınan belge ve Türkçe çevirisi.
c)
Merkezi nakledilen ticari işletme ticaret şirketi ise. Türk hukukuna uyarlanmış
şirket sözleşmesi ve Türkçe çevirisi.
ç)
Merkezini taşıyacak şirketin tescili izne bağlı ise, ilgili kurumdan alınan
izin yazısı.
(2)
Birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan belgelerin, 32 nci
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen şekilde onaylanmış olması gerekir.
(3)
Merkezini Türkiye'ye taşıyan işletmelerin tescili için, Türkiye'de bulunan
işletmelerin tescili hakkındaki hükümler uygulanır. Merkezini Türkiye'ye
taşıyan ticaret şirketlerinin tescilinde ise kuruluşa ait hükümler uygulanır.
Müdürlükler; bu tescil sırasında, merkezi Türkiye'ye taşınan ticari işletmenin
Türk hukukuna göre örgütlenerek faaliyet göstermesinin mümkün olup olmadığını,
merkezini taşıyan ticaret şirketi ise şirket sözleşmesinin Türk hukukuna uygun
olup olmadığını veya uyarlanıp uyarlanmadığını araştırmakla yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ
AYIRIM
Türkiye'deki
Bir Şirketin Merkezinin Yurtdışına Taşınması
Belgeler
MADDE
116- (1) Türkiye'deki bir
ticaret şirketinin merkezini yurtdışına taşınabilmesi için;
a)
14/1/2011 tarihli 6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama
Şekli Hakkında Kanunun 12 nci maddesi uyarınca, şirketin konumunda meydana
gelecek değişiklikten alacaklıların şirket sözleşmesinde öngörüldüğü şekilde ve
her durumda sicil gazetesinde ilan yoluyla haberdar edildiklerini, alacaklarını
bildirmeye davet olunduklarını kanıtlayan gazeteler ve belgeler,
b)
Alacaklıların tamamının yazılı muvafakatları veya alacakların tamamının
ödendiğine veya teminat altına alındığına dair belgeler,
c)
Şirketin kayıtlı olduğu vergi dairesinden ve sosyal güvenlik kurumundan
alınacak, borcun olmadığına veya teminat altına alındığına dair yazı,
ç)
Şirketin merkezinin yurtdışına taşınmasına ilişkin yetkili organ kararının
noter onaylı örneği,
müdürlüğe
verilir.
(2)
Birinci fıkrada öngörülen belgeler müdürlüğe verilmeden, merkezin yurtdışına
taşınması amacıyla yapılacak hiçbir talep müdürlükçe karşılanmaz.
(3)
Merkezi yurtdışına taşınan bir ticaret şirketinin sicilden kaydının
silinebilmesi için gerekli olan belgelere ek olarak ticaret şirketinin
faaliyetinin yurtdışında devam ettiğini doğrulayan, 32 nci maddenin ikinci
fıkrasına uygun olarak onaylanmış belge de merkezin kayıtlı olduğu yerdeki
müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE
117- (1) 116 ncı maddede
belirtilen işlemler tamamlandıktan sonra şirkete ait kayıtlar silinir ve
aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Merkezin yurtdışına taşınmasına ilişkin yetkili organ kararı ve tarihi.
b)
Ticaret şirketinin merkezinin yurtdışına taşınmasından sonraki ticaret unvanı
veya varsa işletme adı, hukuki şekli ve merkezi ile tescile yetkili olan
yabancı makam.
c)
Alacaklıların korunmasına ilişkin tedbirlerin alındığını ispatlayıcı belgeler.
İKİNCİ BÖLÜM
Şube
BİRİNCİ AYIRIM
Şube Tanımı ve Unvanı
Şube
tanımı
MADDE
118- (1) Bir ticari işletmeye
bağlı olup ister merkezinin bulunduğu sicil çevresi içerisinde isterse başka
bir sicil çevresi içinde olsun, bağımsız sermayesi veya muhasebesi bulunup
bulunmadığına bakılmaksızın kendi başına sınai veya ticari faaliyetin
yürütüldüğü yerler ve satış mağazaları şubedir.
(2)
Merkezi Türkiye'de bulunan ticari işletmelerin şubeleri ve unvanları merkeze
gönderme yapılarak, bulundukları yerin müdürlüğüne tescil olunur.
Şubenin
unvanı
MADDE
119- (1) Her şubenin unvanı
kendi merkezinin ticaret unvanı ile şube olduğunu gösteren eklerden oluşur.
Şubenin unvanına şube ile ilgili başka ekler de yapılabilir. Bu ekler de
ticaret unvanlarına yapılacak eklerin bağlı olduğu hükümlere tabidir.
(2)
Merkezi yurtdışında bulunan bir işletmenin Türkiye'deki şubesinin ticaret
unvanında merkezin ve şubenin bulunduğu yerlerin ve şube olduğunun açıkça
gösterilmesi şarttır.
İKİNCİ
AYIRIM
Merkezleri
Türkiye'de Bulunan Ticari İşletmelerin Şubelerinin Tescili
Başvuru
ve belgeler
MADDE 120- (1) Merkezi Türkiye'de bulunan ticari işletmelerin şubelerinin tescil
isteminde aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a)
Açılması Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi
olan şubeler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
b) Şube
açılışına ilişkin yetkili organ kararının noter onaylı örneği.
c) Varsa
değişiklikleriyle beraber, şirket sözleşmesinin onaylı bir örneği,
ç) (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile mülga)[69]
d) (12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile mülga)[70]
e)
Şubeyi temsile yetkili kılınan kişilerin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca
düzenlenmiş imza beyannameleri.[71]
Tescil
MADDE
121- (1) Şubeler, merkezin sicil
kaydına gönderme yapılarak bulunduğu yer siciline tescil edilir. Tescilde
aşağıdaki olgular belirtilir:
a)
Merkezin; kayıtlı olduğu müdürlük, tescil tarihi, MERSİS numarası, unvanı,
sermayesi, adresi, işletme konusu, yetkilileri ile varsa süresi ve denetçisi.
b)
Şubenin unvanı ve adresi.
c)
Şubeyi temsile yetkili kişi veya kişilerin adı ve soyadı, vatandaşlığı, kimlik
numarası, yerleşim yeri, bunların temsil yetkileri yalnız şube işlerine ilişkin
olduğu takdirde, temsilin şekli.
ç)
Tahsis edilmişse şubeye ayrılmış sermaye.
d)
Yalnız şubeye ilişkin olan özel hükümler.
(2)
Şubeye ilişkin tescil edilmiş olgulardaki değişiklikler de aynı usulle tescil
olunur.
(3)
Birleşme veya bölünme nedeniyle merkez kaydı silinen ticari işletmeler ile tür
değiştiren ticari işletmelerin şubelerinin faaliyetinin sürdürüleceğinin
bildirilmesi halinde, şube kayıtlarında yeni merkezin kayıtlarına uygun
değişiklikler yapılır.
ÜÇÜNCÜ
AYIRIM
Merkezleri
Türkiye Dışında Bulunan Ticari İşletmelerin Türkiye'deki Şubelerinin Tescili
Başvuru ve belgeler
MADDE
122- (1) Merkezleri Türkiye
dışında bulunan ticari işletmelerin Türkiye'deki şubelerinin tescilinde
aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a)
Ticari işletmenin merkezinin bulunduğu kaynak ülke hukukunun, şube açacak
işletme için tescilde aradığı şartların yerine getirildiğini ve şubenin tescili
için ibrazı gerekli olan belgeleri gösteren yetkili makamdan alınmış yazı ve
bir nüsha Türkçe çevirisi.
b)
Kaynak ülkede şubenin tescili için ibrazı gerekli tüm belgeler.
c)
Merkez işletmenin güncel sicil kayıtlarını içeren belgenin ve şirketlerde
şirket sözleşmesinin onaylı birer örneği ile birer nüsha Türkçe çevirisi.
ç)
Merkezin yetkili organının şube açma ve şubeye Türkiye'de yerleşik tam yetkili
temsilci atanmasına ilişkin kararının aslı ve bir nüsha Türkçe çevirisi.
d) Şube
açacak merkezin unvanı, türü, işletme konusu, sermayesinin türü ve tutarı,
kuruluş tarihi, sicil numarası, tabi olduğu hukuk, Avrupa Birliği üyesi olup
olmadığı, internet sitesi, şubenin unvanı ve şubeye ayrılmış sermaye tutarı,
şubeyi mahkemeler dahil, özel kuruluşlar ve kamu kurum ve kuruluşları nezdinde
tam yetkili olarak temsil edecek kişi veya kişilerin adı ve soyadı, kimlik
numarası ve yerleşim yeri ile şubenin adresini içeren merkezin yetkilileri
tarafından imzalanmış beyannamenin aslı ve bir nüsha Türkçe çevirisi.
e) Şube
açma kararında, Türkiye'deki şubeyi mahkemeler dahil, özel kuruluşlar ve kamu
kurum ve kuruluşları nezdinde tam yetkili olarak temsil edecek kişi veya
kişiler ile bunlara verilen yetki belirtilmemiş ise bu konulara ilişkin
düzenlenen vekaletnamenin aslı ve bir nüsha Türkçe çevirisi.
f)
Şubeyi temsil edecek kişi veya kişilerin Kanunun 40 inci maddesi uyarınca
düzenlenmiş imza beyannameleri.[72]
g)
Açılması Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi
olan şubeler için bu izin veya uygun görüş yazısı.
(2)
Merkezi Türkiye dışında bulunan ticari işletmenin Türkiye'de birden çok şubesi
varsa, ilk şubenin tescilinden sonra açılacak şubeler yerli ticari işletmelerin
şubeleri gibi tescil olunur.
Tescil
MADDE
123- (1) Merkezi yurtdışında
bulunan bir ticari işletmenin Türkiye şubesinin açılışında aşağıdaki olgular
tescil edilir:
a)
Merkezin ticaret unvanı ile varsa işletme adı ve ticari işletmenin merkezi.
b)
Merkez işletmenin sermayesi.
c)
Şubeye ayrılmış sermaye.
ç)
Şubenin ticaret unvanı ile varsa işletme adı ve adresi.
d)
Şubenin faaliyet konusu.
e)
Ticari temsilci için yetkili organ kararı.
f)
Şubeyi tam yetkili olarak temsil edecek kişi veya kişilerin adı ve soyadı,
vatandaşlığı, kimlik numarası ve yerleşim yeri.
DÖRDÜNCÜ AYIRIM
Merkez ile Şube Kayıtlarının İlişkilendirilmesi ve
Şube Kaydının Silinmesi
Merkez
ile şube kayıtlarının ilişkilendirilmesi
MADDE 124- (1) Merkezin kayıtlı olduğu müdürlük, merkez kayıtlarında meydana gelen
değişiklikleri şubenin kayıtlı olduğu müdürlüğe bildirmekle yükümlüdür. Bunun
üzerine şubenin bulunduğu yer müdürlüğünce, kendisine bildirilen ve şube
kayıtlarında değişiklik gerektiren hususun tescili için ilgililerce
başvurulmaması halinde 36 ncı maddeye göre işlem yapılır.
(2) MERSİS'te
şube kayıtlarından merkez kayıtlarına, merkez kayıtlarından şube kayıtlarına
erişim sağlandığında, müdürlüklerce birinci fıkra kapsamında ayrıca bir
bildirim yapılmaz ve merkez kayıtlarında meydana gelen değişiklikler şube
kayıtlarında da tescil edilmiş sayılır. (12.12.2019
/ 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik)[73]
Şube
kaydının silinmesi
MADDE 125- (1) Merkezleri Türkiye'de bulunan işletmelere ait şubelerin kayıtları;
a)
Şubenin faaliyetinin sona ermesi halinde başvuru üzerine,
b)
Merkezin kaydının silinmiş olduğu hususunun, merkezin kayıtlı olduğu müdürlük
tarafından şubenin kayıtlı olduğu müdürlüğe bildirilmesi üzerine resen,
silinir.
(2)
Merkezi yurtdışında bulunan şirketin Türkiye şubesinin faaliyetinin sona ermesi
üzerine şube kaydının silinmesi için aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a)
Merkez veya Türkiye şubesi tarafından alınan sona erme kararının noter onaylı
örneği ile kararın merkez tarafından alınması halinde Türkçe çevirisi.
b) Sona
erme başka bir sebepten ileri geliyorsa bunu kanıtlayan belgenin onaylı örneği
ve gerekiyorsa Türkçe çevirisi.
c)
Tasfiye memurlarının Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş[74] imza beyannameleri.
ç)
Tasfiye memurlarının şubeyi temsil eden kişi veya kişilerin dışından seçilmesi
halinde görevi kabul ettiklerine ilişkin imzalı belge.
(3) Sona
eren şube ile ilgili aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Şubenin sona erdiği ve tasfiyeye girdiği.
b) Sona
erme sebebi.
c) Sona
erme merkezin veya şubenin kararına dayanıyorsa bu kararın tarihi, ç) Sona erme
mahkeme kararına dayanıyorsa bu kararın tarihi.
d)
Ticaret unvanına "Tasfiye halinde" ibaresinin eklendiği.
e)
Tasfiye memurlarının adı ve soyadı, yerleşim yeri ve kimlik numarası.
f)
Tasfiye işlemlerinin şube dışında başka bir adreste yürütülmesi durumunda bu
adres.
(4)
Tasfiyenin tamamlanmasından sonra kayıt silme başvurusunda aşağıdaki belgeler
müdürlüğe verilir:
a) Son
ve kesin bilanço.
b)
Kapanış kararının noter onaylı örneği ve gerekiyorsa Türkçe çevirisi.
c)
Alacaklılara birer hafta arayla üç kere çağrının yapıldığını gösteren sicil
gazeteleri.
(5)
Tasfiyesi tamamlanan şirket ile ilgili aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Tasfiyenin tamamlandığı.
b)
Ticaret unvanının silindiği.
(6) İlk
şubeye bağlı olarak açılan şubenin kaydı; faaliyetinin sona ermesi halinde
başvuru üzerine, ilk şubenin kaydının silindiğinin müdürlükçe tali şubenin
kayıtlı olduğu müdürlüğe bildirilmesi üzerine ise resen silinir.
(7)
Yurtdışındaki işletmenin veya ilk şubesinin faaliyetinin sona erdiğinin resmi
şekilde tespit edilmesi halinde, müdürlükçe 36 ncı madde gereğince işlem
yapılır.
ALTINCI
KISIM
Birleşme,
Bölünme ve Tür Değiştirme
BİRİNCİ
BÖLÜM
Birleşme
Başvuru
ve belgeler
MADDE
126- (1) Devrolunan şirket
birleşmenin tescili için aşağıdaki belgelerle müdürlüğe başvurur:
a)
Birleşme sözleşmesinin devralan ve devrolunan şirketlerin genel kurullarınca
onaylanmasına ilişkin kararların noter onaylı örnekleri.
b)
Birleşme sözleşmesinin bir örneği.
c)
Denetime tabi şirketlerde denetçi tarafından; diğer şirketlerde ise yönetim
kurulu tarafından onaylanmış son bilanço ve gerektiğinde ara bilanço.
ç)
Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olunması
halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı.
(2)
Devralan şirket birleşmenin tescili için aşağıdaki belgelerle müdürlüğe
başvurur:
a)
Birleşme sözleşmesinin devralan ve devrolunan şirketlerin genel kurullarınca
onaylanmasına ilişkin kararların noter onaylı örnekleri.
b)
Birleşme sözleşmesinin bir örneği.
c)
Birleşme sebebiyle yapılacak sermaye artırımının tescili için gerekli belgeler.
ç)
Birleşmenin yeni kuruluş şeklinde yapılması halinde yeni şirketin kuruluş
belgeleri.
d)
Birleşmeye katılan şirketlerden her birinin, sermayelerinin karşılıksız kalıp
kalmadığının, şirket özvarlıklarının tespitinin ve şayet devrolunan şirketin
tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı
malvarlığının bulunması halinde bunların gerçeğe uygun değerlerinin tespitinin
yapıldığı yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya
da denetime tabi şirketlerde denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu.
e)
Devrolunan şirketin tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri
sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesini ve bunların kayıtlı
olduğu siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına
ilişkin bilgileri içeren beyan.
f)
Denetime tabi şirketlerde denetçi tarafından; diğer şirketlerde ise yönetim
kurulu tarafından onaylanmış son bilanço ve gerektiğinde ara bilanço.
g)
Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olunması
halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı.
(3)
Kanunun 156 ncı maddesi uyarınca kolaylaştırılmış usulle birleşen sermaye
şirketlerinde birleşme sözleşmesinin genel kurul onayına sunulmaması halinde,
birleşme sözleşmesinin onayına ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği
yerine yönetim organının birleşmeye ilişkin kararının noter onaylı örneği
müdürlüğe verilir.
(4)
Birleşmeye taraf olan bir şirketin, sermayesiyle kanuni yedek akçeleri
toplamının yansı zararlarla kaybolmuş veya borca batık durumda olması halinde;
birleşmeye taraf olan diğer şirketin kaybolan sermayeyi veya borca batıklık
durumunu karşılayacak miktarda serbestçe tasarruf edebileceği özvarlığa sahip
bulunduğu ve buna ilişkin tutarların, hesap şekli de gösterilerek doğrulandığı
veya belirtilen durumların mevcut olmadığının doğrulandığı yeminli mali müşavir
veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu müdürlüğe verilir. Devrolunan
şirketlerin denetime tabi olması halinde bu rapor, şirket denetçisi tarafından
da müdürlüğe verilebilir.
(5)
Devrolunan şirket tasfiye halinde ise malvarlığının pay sahipleri arasında
dağıtılmasına başlanmadığına ilişkin tasfiye memurlarınca hazırlanacak raporu
müdürlüğe verilir.
(6)
İkinci fıkranın (d) bendinde belirtilen raporda, alacaklıların alacaklarının
tehlikeye düşmediğinin gösterilmemesi durumunda söz konusu alacakların teminat
altına alındığına dair yönetim organı beyanı müdürlüğe verilir.
(7)
Birleşmeye taraf olan tüm şirketlerin yönetim organları tarafından, ayrı ayrı
ya da birlikte hazırlanan birleşme raporu, şirketlerin kayıtlı bulunduğu
müdürlüklere verilir. Ancak küçük ve orta ölçekli şirketlerde, birleşme
raporunun düzenlenmesinden vazgeçilmesi halinde ise bu hususun tüm ortaklar
tarafından onaylandığına ilişkin belge müdürlüğe verilir.
(8)
Birleşmeye taraf olan tüm şirketlerin, ortaklarına inceleme haklarının işaret
edildiği, incelenecek belgelerin nereye tevdi edildiği ve nerelerde incelemeye
hazır tutulduğu hususlarının ilan edildiği sicil gazetesini ve şirket
sözleşmesinde öngörülen gazeteyi kayıtlı olduğu müdürlüğe vermeleri gerekir.
Ancak küçük ve orta ölçekli şirketlerde, inceleme hakkından vazgeçilmesi
halinde, bu hususun tüm ortaklar tarafından onaylandığını gösterir belge
müdürlüğe verilir.
(9)
Birleşmeye taraf olan şirketlerin her biri tarafından, alacaklılarına
yapacakları çağrıya ilişkin hazırlanan ilan örnekleri ilgili müdürlüklere
verilir.
Tescil
MADDE
127- (1) Devrolunan şirket
birleşme kararını tescil ettirmeden devralan şirket birleşme kararını tescil
ettiremez.
(2)
Devrolunan şirketin kayıtlı olduğu müdürlük birleşmenin tescilini, devralacak
şirketin kayıtlı olduğu müdürlüğe derhal bildirir.
(3)
Devrolunan şirkete ilişkin olarak aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Genel
kurulun birleşmeye ilişkin kararı ve tarihi veya kolaylaştırılmış usulle
birleşen sermaye şirketlerinde ise bunların yerine yönetim organının birleşmeye
ilişkin kararı ve tarihi.
b)
Devrolunan şirketin birleşme nedeniyle infisah ettiği.
c)
Devralan şirketin MERSİS numarası, ticaret unvanı veya işletme adı ve merkezi.
(4)
Devralan şirkete ilişkin aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Genel
kurulun birleşmeye ilişkin kararı ve tarihi ve/veya kolaylaştırılmış usulle
birleşen sermaye şirketlerinde ise bunların yerine yönetim organının birleşmeye
ilişkin kararı ve tarihi.
b)
Birleşmeye taraf olan şirketlerin MERSİS numarası, ticaret unvanı ile varsa
işletme adı ve merkezi.
c)
Devralan şirketin birleşme dolayısıyla sermaye artırımı yapmasının gerekli
olduğu hallerde buna ilişkin şirket sözleşmesi değişikliği.
ç) Yeni
kuruluş yoluyla birleşmede, yeni kurulan şirketin türüne göre tescili zorunlu
olan olgular.
(5)
Devralan şirketin birleşme dolayısıyla sermaye artırımı yapmasının gerekli
olduğu hallerde, sermaye artırımı ile birleşme kararı eş zamanlı olarak tescil
edilir. Yeni kuruluş yoluyla birleşmede ise yeni kurulacak şirketin kuruluşu
ile birlikte birleşme kararı eş zamanlı olarak tescil edilir. Tescili yapan
müdürlük durumu devrolunan şirketin kayıtlı olduğu müdürlüğe derhal bildirir.
Birleşme nedeniyle infisah eden şirketin unvanı bu bildirim üzerine resen
silinir.
(6)
Devralan şirketin kayıtlı olduğu müdürlük; devrolunan şirketin malvarlığına
dahil olan tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde
kayıtlı bulunan mal ve hakların devralan şirket adına tescilinin gecikmeksizin
yapılması amacıyla; yeni hak sahibini, şirketin birleşme kararının tescili ile
eş zamanlı olarak ilgili sicillere derhal bildirir.
(7)
Birleşme kararlarını tescil eden müdürlükler, 126 ncı maddenin dokuzuncu
fıkrasına göre kendilerine verilen ilan metinlerinin, yedişer gün ara ile üç
defa sicil gazetesinde ilan edilmesini sağlar. Ancak ilk ilanların birleşme
kararının tesciline ilişkin ilanlarla birlikte aynı sicil gazetesinde
yayımlanması zorunludur.
İKİNCİ BÖLÜM
Bölünme
Başvuru
ve belgeler
MADDE
128- (1) Tam bölünmede müdürlüğe
verilecek belgeler şunlardır:
a)
Bölünen şirket tarafından;
1)
Bölünme sözleşmesi ve/veya planının birer örneği ile bunların onayına ilişkin
genel kurul kararının noter onaylı örneği,
2)
Bölünme dışında kalan malvarlığının olmadığı, bölünmenin tam bölünme olduğu,
bölünmede oranların korunup korunmadığı hususları ile bölünmeye katılan diğer
şirketlerin unvanları ve kayıtlı olduğu müdürlüklere ilişkin bilgileri içeren
beyan,
3)
Bölünen şirketin bölünmeye konu olan tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile
benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesi, bunların kayıtlı
olduğu siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına
ilişkin bilgileri içeren beyan,
4)
Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olunması
halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı,
5)
Denetime tabi şirketlerde denetçi tarafından diğer şirketlerde ise yönetim
kurulu tarafından onaylanmış son bilanço veya gerektiğinde ara bilanço.
b)
Bölünmeye katılan diğer şirketler tarafından;
1)
Bölünme sözleşmesi ve/veya planının birer örneği ile bunların onayına ilişkin
genel kurul kararının noter onaylı örneği,
2) Yeni
kuruluş halinde kuruluş belgeleri,
3) Tam
bölünen şirketin bölümlere ayrılmış malvarlığının bölümler itibarıyla
değerlerinin tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci
mali müşavir raporu ya da denetime tabi şirketlerde denetçinin bu tespitlere
ilişkin raporu,
4)
Bölünen şirketin bölünmeye konu olan tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile
benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesi, bunların kayıtlı
olduğu siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına
ilişkin bilgileri içeren beyan,
5) Varsa
sermaye artırımına ilişkin belgeler,
6)
Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olunması
halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı,
7)
Denetime tabi şirketlerde denetçi tarafından diğer şirketlerde ise yönetim
kurulu tarafından onaylanmış son bilanço veya gerektiğinde ara bilanço.
(2)
Kısmi bölünmede müdürlüğe verilecek belgeler şunlardır: a) Bölünecek şirket
tarafından;
1)
Bölünme sözleşmesi ve/veya planının birer örneği ile bunların onayına ilişkin
genel kurul kararının noter onaylı örneği,
2) Kısmi
bölünen şirket bakımından sermaye azaltılması yapılmasının söz konusu olduğu
hallerde değişik şirket sözleşmesi metni,
3) Kısmi
bölünmede, bölünen şirketin kalan net malvarlığının şirket borçlarını
karşılamaya yeterli olduğuna ilişkin tespitin yapıldığı; sermaye azaltılmasına
gerek olmaması durumunda ise bu hususun da tespitinin yapıldığı yeminli mali
müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya da denetime tabi
şirketlerde denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu.
4)
Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olunması
halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı.
b)
Bölünmeye katılan diğer şirketler tarafından;
1)
Bölünme sözleşmesi ve/veya planının birer örneği ile bunların onayına ilişkin
genel kurul kararının noter onaylı örneği,
2) Yeni
kuruluş halinde kuruluş belgeleri,
3)
Bölünen şirketin kısmi bölünmeye konu olan malvarlığı bölümlerinin değerlerinin
tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir
raporu ya da denetime tabi şirketlerde denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu,
4)
Bölünen şirketin bölünmeye konu olan tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile
benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesi, bunların kayıtlı
olduğu siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına
ilişkin bilgileri içeren beyan,
5) Varsa
sermaye artırımına ilişkin belgeler,
6)
Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olunması
halinde, bu izin veya uygun görüş yazısı.
(3)
Bölünmeye katılan tüm şirketlerin yönetim organları tarafından, ayrı ayrı ya da
birlikte hazırlanan bölünme raporu, şirketlerin kayıtlı bulunduğu müdürlüklere
verilir. Ancak küçük ve orta ölçekli şirketlerde, bölünme raporunun
düzenlenmesinden vazgeçilmesi halinde ise bu hususun türn ortaklar tarafından
onaylandığını gösterir belge müdürlüğe verilir.
(4)
Bölünmeye katılan şirketlerin tümü; ortaklarına, inceleme haklarının işaret
edildiği, incelenecek belgelerin nereye tevdi edildiği ve nerelerde incelemeye
hazır tutulduğu hususlarının ilan edildiği sicil gazetesini, kayıtlı oldukları
müdürlüğe verir. Ancak küçük ve orta ölçekli şirketlerde, inceleme hakkından
vazgeçilmesi halinde, bu hususun tüm ortaklar tarafından onaylandığını gösterir
belge müdürlüğe verilir.
(5)
Bölünmeye katılan şirketlerin her biri tarafından, alacaklılarına yedişer gün
ara ile üç defa yapılan ilanların yayımlandığı sicil gazetelerinin birer örneği
müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE
129- (1) Bölünmeye katılan
şirketlerin tamamı, bölünme kararlarının tescili için ilgili müdürlük veya
müdürlüklere başvurmadan tescil yapılamaz.
(2)
Bölünen şirket, bölünme kararını tescil ettirmeden bölünmeye katılan diğer
şirketler bölünmeye ilişkin olguları tescil ettiremez.
(3)
Bölünen şirketin kayıtlı olduğu müdürlüğe aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Bölünme kararı ve tarihi.
b)
Bölünmenin tam veya kısmi olup olmadığı.
c) Tam
bölünme halinde şirketin infisah ettiği.
ç)
Bölünmeye katılan diğer şirketlerin MERSİS numarası, ticaret unvanı, merkezi,
kayıtlı olduğu müdürlük.
d)
Gereken hallerde kısmi bölünmeye bağlı olarak gerçekleştirilen sermaye
azaltılması.
(4)
Bölünen şirketin kayıtlı olduğu müdürlük bölünme kararının tescilini, bölünmeye
katılan diğer şirketlerin kayıtlı olduğu müdürlüğe derhal bildirir.
(5)
Bölünen şirketin malvarlığını devralan şirketlerin kayıtlı olduğu müdürlüğe
aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Bölünme kararı ve tarihi.
b)
Bölünme işlemine bağlı olarak yapılan sermaye artırımı.
c)
Bölünme sonucunda yeni kurulacak, şirketin kuruluşunun tescili için gerekli
olan tüm bilgiler.
ç) Kısmi
bölünme sonucunda yapılan sermaye artırımında çıkarılan payların, bölünen
şirkete mi yoksa ortaklarına mı tahsis edildiği.
d) Tam
bölünme sonucu infisah eden şirketin MERSİS numarası, ticaret unvanı, varsa
işletme adı ve merkezi.
(6)
Bölünen şirketin malvarlığını devralan şirketler, bölünme dolayısıyla yapılacak
sermaye artırımı ile bölünme kararını eş zamanlı olarak tescil ettirir. Bölünen
şirketin malvarlığının yeni kurulacak şirket tarafından devralınması halinde
ise bölünme kararı, kuruluşla birlikte eş zamanlı olarak tescil ettirilir.
Tescili yapan müdürlük tam bölünme halinde, durumu bölünen şirketin kayıtlı
olduğu müdürlüğe derhal bildirir. Tam bölünme nedeniyle infisah eden şirketin
unvanı bu bildirim üzerine resen silinir.
(7)
Bölünmeye katılan diğer şirketlerin kayıtlı olduğu müdürlükler; bölünen
şirketin malvarlığına dahil olan tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile
benzeri sicillerde kayıtlı bulunan ve müdürlüklerinde kayıtlı olan şirket
tarafından devralınan mal ve hakların şirket adına tescilinin gecikmeksizin
yapılması amacıyla; yeni hak sahiplerini, bölünme kararlarının tescili ile eş
zamanlı olarak ilgili sicillere derhal bildirir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Tür
Değiştirme
Başvuru
ve belgeler
MADDE
130- (1) Tür değiştirme halinde,
tescil başvurusu ekinde aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Tür
değiştirme planı.
b) Tür
değiştirme planının kabulüne ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği.
c)
Şirketin yönetim organı tarafından hazırlanan tür değiştirme raporu.
ç)
Denetime tabi şirketlerde denetçi tarafından diğer şirketlerde ise yönetim
kurulu tarafından onaylanmış son bilanço ve gerektiğinde ara bilanço.
d) Yeni
türün kuruluşuna ilişkin gerekli belgeler.
e) Tür
değişikliği yapan şirketin sermayesinin ödenip ödenmediğinin, karşılıksız kalıp
kalmadığının, şirket özvarlığının tespitinin ve şayet şirketin tapu, gemi ve
fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı malvarlığının bulunması
halinde bunların gerçeğe uygun değerlerinin tespitinin yapıldığı yeminli mali
müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ya da tür değiştiren şirket
denetime tabi ise denetçinin bu tespitlere ilişkin raporu.
f) Tür
değiştiren şirketin tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri
sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesi, bunların kayıtlı olduğu
siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına ilişkin
bilgileri içeren beyan.
g)
Bakanlık veya diğer resmi kurumların iznine veya uygun görüşüne tabi olunması
halinde bu izin veya uygun görüş yazısı.
(2)
Küçük ve orta ölçekli şirketlerde tür değiştirme raporunun düzenlenmesinden,
tüm ortaklar tarafından vazgeçilmesi halinde buna ilişkin belge müdürlüğe
verilir.
Tescil
MADDE
131- (1) Tür değiştirmeye
ilişkin olarak aşağıdaki olgular tescil edilir: a) Türü değiştirilen şirketlerin,
tür değiştirmeden önceki ve sonraki ticaret unvanları, varsa işletme adları.
b) Tür
değiştirmeye ilişkin genel kurul kararı ve tarihi.
c) Tür
değiştirmeden sonraki yeni şirket sözleşmesi ve tarihi,
ç) Yeni
türe ilişkin tescil edilmesi gereken olgular.
(2)
Tescil, eski türün sicil kaydı üzerinden yapılır.
(3) Tür
değiştirmede, tür değiştiren şirketin malvarlığına dahil olan tapu, gemi ve
fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve hakların
yeni tür adına tescilinin gecikmeksizin yapılması amacıyla, müdürlük tarafından
yeni türün tescili ile eş zamanlı olarak ilgili sicillere derhal bildirilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Ticari
İşletme ile İlgili Birleşme, Devir ve Tür Değiştirme
Ticari
işletme ile ilgili birleşme
MADDE
132- (1) Birleşme sözleşmesiyle
ticari işletmeye sürekli olarak özgülenmiş malvarlığından birleşme dışı
bırakılan unsur veya unsurlar nedeniyle işletmenin bütünlüğü ve devamlılığının
zedelenmesi halinde birleşme tescil edilemez.
(2) Bir
ticari işletmenin bir ticaret şirketi tarafından devralınmak suretiyle
yapılacak birleşmelerde, devralan ticaret şirketinin türüne göre Kanunun 138
ila 140 ıncı, 142 ila 158 inci, 191 ila 193 üncü madde hükümleri ile bu
Yönetmeliğin 126 ncı ve 127 nci maddeleri kıyas yoluyla uygulanır. Ancak devri
tescil için aranan kanuni bütünlük şartının somut olayda var olup olmadığının
Kanunun 32 nci maddesi kapsamında incelenebilmesi için devreden tarafından
müdürlüğe aşağıdaki belgeler de verilir:
a)
Ticari işletme sahibinin, ticari işletmeye sürekli olarak özgülenmiş bulunan
malvarlığının tam listesini gösterir beyanı.
b)
Beyanda yer alan malvarlığından özel sicillerde kayıtlı bulunanların kayıtlı
oldukları siciller ile bunların ilgili sicillerdeki kayıtlarına ilişkin
bilgiler.
c)
Listede yer alan malvarlığı unsurlarının her birinin, ticari işletmenin
devamlılığı esasına göre yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali
müşavir tarafından tespit edilmiş gerçeğe uygun değerlerini, işletme değerini,
işletme değeri hesaba katılmamışsa sebeplerini gösterecek şekilde hazırlanmış
rapor.
(3)
Tescil başvurusu birleşmeye katılan ticari işletmenin ve şirketin kayıtlı
olduğu müdürlüklere yapılır. Bunların aynı sicile kayıtlı olması durumunda
tescil başvurusu birlikte yapılır.
Ticari
işletmenin devri
MADDE
133- (1) Ticari işletme,
Kanununu inci maddesi uyarınca bir bütün halinde ve devamlılığı sağlanmak
suretiyle devredilebilir.
(2) Bir
ticari işletmenin devrine ilişkin devir sözleşmesi yazılı şekilde yapılır ve
aşağıdaki hususlar yer alır:
a)
Tarafların adı ve soyadı veya unvanı ile tebligat adresi.
b)
Ticari işletmenin sözleşme dışında bırakılan unsurları.
c)
Ticari işletmenin bir bütün olarak ve devamlılığını sağlayacak şekilde
devredildiğine ilişkin şartsız beyan.
ç)
Ticari işletmenin satış fiyatı ve ödeme şartları.
(3)
Ticari işletmenin devri, devir sözleşmesinin tümünün tescili ile hüküm ifade
eder.
(4)
Ticari işletme devir vaadi, belli bir süre sonra hüküm ifade edecek devirler ve
şartlı devirler tescil edilemez.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Ticari
İşletme ile İlgili Birleşme, Devir ve Tür Değiştirme
Ticari
işletme ile ilgili birleşme
MADDE
132- (1) Birleşme sözleşmesiyle
ticari işletmeye sürekli olarak özgülenmiş malvarlığından birleşme dışı
bırakılan unsur veya unsurlar nedeniyle işletmenin bütünlüğü ve devamlılığının
zedelenmesi halinde birleşme tescil edilemez.
(2) Bir
ticari işletmenin bir ticaret şirketi tarafından devralınmak suretiyle
yapılacak birleşmelerde, devralan ticaret şirketinin türüne göre Kanunun 138
ila 140 ıncı, 142 ila 158 inci, 191 ila 193 üncü madde hükümleri ile bu
Yönetmeliğin 126 nei ve 127 nei maddeleri kıyas yoluyla uygulanır. Ancak devri
tescil için aranan kanuni bütünlük şartının somut olayda var olup olmadığının
Kanunun 32 nei maddesi kapsamında incelenebilmesi için devreden tarafından müdürlüğe
aşağıdaki belgeler de verilir:
a)
Ticari işletme sahibinin, ticari işletmeye sürekli olarak özgülenmiş bulunan
malvarlığının tam listesini gösterir beyanı.
b)
Beyanda yer alan malvarlığından özel sicillerde kayıtlı bulunanların kayıtlı
oldukları siciller ile bunların ilgili sicillerdeki kayıtlarına ilişkin
bilgiler.
c)
Listede yer alan malvarlığı unsurlarının her birinin, ticari işletmenin
devamlılığı esasına göre yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali
müşavir tarafından tespit edilmiş gerçeğe uygun değerlerini, işletme değerini,
işletme değeri hesaba katılmamışsa sebeplerini gösterecek şekilde hazırlanmış
rapor.
(3)
Tescil başvurusu birleşmeye katılan ticari işletmenin ve şirketin kayıtlı
olduğu müdürlüklere yapılır. Bunların aynı sicile kayıtlı olması durumunda
tescil başvurusu birlikte yapılır.
Ticari
işletmenin devri
Madde
133- (1) Ticari işletme, Kanunun
11 inci maddesi uyarınca bir bütün halinde ve devamlılığı sağlanmak suretiyle
devredilebilir.
(2) Bir
ticari işletmenin devrine ilişkin devir sözleşmesi yazılı şekilde yapılır ve
aşağıdaki hususlar yer alır:
a)
Tarafların adı ve soyadı veya unvanı ile tebligat adresi.
b)
Ticari işletmenin sözleşme dışında bırakılan unsurları.
c)
Ticari işletmenin bir bütün olarak ve devamlılığını sağlayacak şekilde
devredildiğine ilişkin şartsız beyan.
ç)
Ticari işletmenin satış fiyatı ve ödeme şartları.
(3)
Ticari işletmenin devri, devir sözleşmesinin tümünün tescili ile hüküm ifade
eder.
(4)
Ticari işletme devir vaadi, belli bir süre sonra hüküm ifade edecek devirler ve
şartlı devirler tescil edilemez.
Ticari
işletmeler ile ilgili tür değiştirme
MADDE
134- (1) Bir ticaret şirketinin
bir ticari işletmeye dönüşmesi, tüzel kişinin şekil değiştirerek bir ticari
işletme haline gelmesidir. Her ticaret şirketi, tabi olduğu sorumluluk sistemi
ne olursa olsun bir ticari işletmeye dönüşebilir.
(2)
Dönüşme sonucunda meydana gelen ticari işletme dönüşen ticaret şirketinin
devamıdır.
(3)
Dönüşen şirketin ortaklarının kişisel sorumlulukları ve iş sözleşmelerinden
doğan borçlar hakkında Kanunun 190 ıncı maddesi ile 194 üncü maddesinin üçüncü
fıkrası hükümleri uygulanır.
(4)
Kanunun 376 ncı maddesi kapsamında bulunan anonim şirketler ile 633 üncü
maddesi kapsamındaki limited şirketler ile tasfiye halindeki ticaret şirketleri
ticari işletmeye dönüşemezler.
(5) Bir
ticaret şirketinin bir ticari işletmeye dönüşmesinde Kanunun 180 inci ve 182
ila 190 ıncı maddeleri kıyasen uygulanır.
(6)
Tescil başvurusu ekinde aşağıdaki belgeler müdürlüğe verilir:
a) Genel
kurul tarafından onaylanmış tür değiştirme planı.
b) Tür
değiştiren şirketin denetime tabi olması halinde denetçi tarafından; diğer
şirketlerde ise yönetim kurulu tarafından onaylanmış son bilanço veya
gerektiğinde ara bilanço.
c)
Şirketin yönetim organı tarafından hazırlanan tür değiştirme raporu,
ç) Tür
değiştirmeye ilişkin genel kurul kararının noter onaylı örneği.
d) Yeni
türün tesciline ilişkin gerekli belgeler.
e) Tür
değişikliği yapan şirketin sermayesinin tamamının ödendiğine, karşılıksız kalıp
kalmadığına ve şirket özvarlığının tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya
serbest muhasebeci mali müşavir raporu, tür değiştiren şirketin denetime tabi
olması halinde ise bu tespitlere ilişkin denetçi raporu.
f) Tür
değiştiren şirketin tapu, gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri
sicillerde kayıtlı bulunan mal ve haklarının listesi, bunların kayıtlı olduğu
siciller ile söz konusu mal ve hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına ilişkin
bilgileri içeren beyan.
g)
Ticaret şirketinin paylarının ticari işletmeyi işletecek kişi veya kişilere
devredildiğini ispatlayıcı belgeler.
(7)
Küçük ve orta ölçekli şirketlerde tür değiştirme raporunun düzenlenmesinden,
tüm ortaklar tarafından vazgeçilmesi halinde buna ilişkin belge müdürlüğe
verilir.
(8) Bir
ticari işletmenin bir ticaret şirketine dönüşmesi halinde Kanunun 182 ila 193
üncü maddeleri kıyasen uygulanır.
(9) Bir
ticari işletmenin bir ticaret şirketine dönüşmesi halinde yeni türün kuruluş
belgelerine ilave olarak ticari işletmenin malvarlığı unsurlarının değerinin
tespitine ilişkin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir
raporu ile tür değiştiren ticari işletmeye sürekli olarak özgülenmiş tapu, gemi
ve fikri mülkiyet sicilleri île benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve
haklarının listesi, bunların kayıtlı olduğu siciller ile söz konusu mal ve
hakların ilgili sicillerdeki kayıtlarına ilişkin bilgileri içeren beyan
müdürlüğe verilir.
Tescil
MADDE
135- (1) Ticari işletmelerle
ilgili birleşme işlemlerinin tescilinde 127 nci madde hükümleri kıyas yoluyla
uygulanır.
(2) Bir
ticari işletmenin bir ticaret şirket türüne dönüşmesi halinde yeni türün
tescili için zorunlu olan olguların tescili ile birlikte tür değişikliği
nedeniyle ticari işletmeye ilişkin kayıtlarda gerekli değişiklikler yapılır.
Tescil, eski türün sicil kaydı üzerinden yapılır.
(3) Bir
ticaret şirketinin bir ticari işletmeye dönüşmesi halinde ticari işletmeye
ilişkin hususların tescili ile birlikte tür değiştiren ticaret şirketinin tüzel
kişiliğinin sona erdiği hususu da tescil edilir. Tescil, eski türün sicil kaydı
üzerinden yapılır.
(4)
Ticari işletmenin devrine ilişkin yapılacak tescil işlemlerinde:
a)
İşletmenin bir gerçek kişi tarafından diğer bir gerçek kişiye unvanı ile
beraber devri halinde, o işletme ve unvana ait kayıtlardan yalnız devir sebebiyle
değiştirilmesi gerekli olanlar değiştirilir.
b)
İşletmenin bir gerçek kişi tarafından diğer bir gerçek kişiye unvan hariç olmak
üzere devri halinde ise eski unvan ve işletmeye ait bütün kayıtlar silinir.
Yeni unvan altındaki işletme için yeniden tescil işlemi yapılır. İşletme tescil
edilirken eskisinin devamı olduğu, işletmenin eski MERSİS numarası ve unvanı
kayıtlarda gösterilir.
c)
İşletmenin bir gerçek kişi tarafından bir ticaret şirketine devri halinde ise o
işletmenin ve unvanının bütün kayıtları silinir ve ticaret şirketinin tabi
olduğu hükümler uyarınca bu devir dolayısıyla şirketin sicil kayıtlarında
değişiklik yapılması gerektiği takdirde sadece o değişiklikler yapılır.
ç)
İşletmenin sicile kayıtlı bir işletmesi bulunmayan bir dernek veya kamu tüzel
kişisi tarafından devir alınması halinde de (b) bendi uygulanır.
(5)
Ticari işletmenin devrinde, devredilen işletmenin malvarlığına dahil olan tapu,
gemi ve fikri mülkiyet sicilleri ile benzeri sicillerde kayıtlı bulunan mal ve
hakların devralan adına tescilinin gecikmeksizin yapılması amacıyla, müdürlük
tarafından ticari işletmenin devrinin tescili ile eş zamanlı olarak ilgili
sicillere derhal bildirilir.
YEDİNCİ KISIM
İflas ve Konkordato
BİRİNCİ BÖLÜM
İflas, Konkordato Mühleti Verilmesi ve Malvarlığının
Terki Suretiyle Konkordato
Sözleşmesi
İflasın
bildirilmesi
MADDE
136- (1) İflas halinde, iflas
dairesi tarafından iflas işlemlerine ilişkin olarak aşağıdaki olgular müdürlüğe
bildirilir:
a)
İflasın açıldığı.
b)
İflasın ertelenmesi de dahil olmak üzere, icra makamlarına müracaat edilmesine
engel olan kararlar.
c)
İflasın kaldırıldığı.
ç) İflas
masasında hiçbir malın bulunmaması sebebiyle tasfiyenin tatil edildiği.
d) İflas
işlemlerine yeniden başlandığı.
e) İflas
işlemlerinin tamamlandığı.
f)
İhtiyati tedbirler.
(2)
İflas dairesinin bildirimi üzerine, müdürlük iflasa ilişkin olguları
gecikmeksizin resen tescil eder. İflas masasında hiç malın bulunmaması
nedeniyle tasfiyenin tatil edilmesinin veya iflasın kaldırılmasının, iflas
dairesince bildirilmesi üzerine, müdürlük iflası gösteren kaydı resen siler ve
bu yeni durumu tescil eder.
İflasın
tescili
MADDE
137- (1) İflasın açılması
halinde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
İflasın açıldığı.
b) İflas
kararını veren mahkeme ile kararın tarihi ve saati.
c)
Ticaret şirketlerinin ticaret unvanına "Tasfiye halinde" ibaresinin eklendiği.
(2)
İflasın ertelenmesine veya iflasın kaldırılmasına karar verilmişse aşağıdaki
olgular tescil edilir:
a)
İflasın ertelendiği veya kaldırıldığı.
b) Karar
tarihi.
c)
Ticaret şirketlerinin ticaret unvanında "Tasfiye halinde" ibaresinin
kaldırıldığı.
(3)
İflas masasında hiçbir malın bulunmaması sebebiyle tasfiyenin tatil edilmesi
halinde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a)
Tasfiyenin masada hiç bir mal bulunmaması nedeniyle tatil edildiği.
b) Karar
tarihi.
(4)
İflas işlemlerine yeniden başlanılması halinde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) İflas
işlemlerine yeniden başlandığı.
b) Karar
tarihi.
c)
Ticaret şirketlerinde, ticaret unvanına ek olarak "Tasfiye halinde" ibaresinin
eklendiği.
(5)
Aşağıdaki hallerde işletmeye veya ticaret şirketine ait sicil kayıtları resen
silinir:
a) İflas
masasında hiçbir malın bulunmaması sebebiyle tasfiyenin tatil edilmesi halinde
tescilin ilanı tarihinden itibaren üç ay içinde geçerli bir itiraz yapılmadığının
iflas idaresi tarafından bildirilmiş veya bir gerçek kişi işletmesinin
faaliyetinin sona erdiği tespit edilmişse.
b)
İflas, mahkeme kararı ile kapatılmışsa.
(6)
Aşağıdaki olgular da tescilde belirtilir:
a)
İflasın kapanma tarihi.
b)
Ticari işletme veya şirketin sicilden silindiği.
Konkordato mühleti ve konkordatoya ilişkin kararların
tescili (12.12.2019 / 30976
sayılı RG, 1819 karar ile değişik)[75]
MADDE 138- (1) Mahkeme, geçici veya kesin konkordato mühleti
verildiğini ilgili müdürlüğe bildirir ve buna ilişkin kararı gönderir.
(2) Müdürlük bildirim üzerine gecikmeksizin geçici
veya kesin konkordato mühleti verilmesine ilişkin kararı tescil eder.
(3) Geçici veya kesin konkordato mühleti verilmesi
halinde aşağıdaki olgular tescil edilir:
a) Geçici veya kesin konkordato mühletinin verildiği
tarih ve konkordato mühletinin süresi.
b) Komiserin adı, soyadı, kimlik numarası ve yerleşim
yeri.
c) Mahkeme tarafından, bazı işlemlerin geçerli olarak
ancak komiserin izni ile yapılmasına veya borçlunun yerine komiserin işletmenin
faaliyetini devam ettirmesine karar verilmiş ise buna ilişkin bilgi.
(4)
Geçici veya kesin konkordato mühleti kararının uzatılması, geçici veya kesin
konkordato mühleti kararının kaldırılarak konkordato talebinin reddi,
konkordatonun tasdiki, konkordato tasdik talebinin reddi ve konkordatonun
tamamen feshi kararları da tescil olunur.
Malvarlığının
terki suretiyle konkordato sözleşmesi
MADDE
139- (1) Mahkeme müdürlüğe
malvarlığının terk edilmesi suretiyle konkordato sözleşmesinin onaylandığını
bildirir ve aşağıdaki belgeleri gönderir:
a)
Konkordato sözleşmesinin bir örneği.
b)
Mahkeme kararı.
c)
Konkordato tasfiye memurunun seçimine ilişkin alacaklılar kararını onaylayan
mahkeme kararı.
(2)
Müdürlük bu bildirim üzerine gecikmeksizin tescili yapar.
(3)
Aşağıdaki olgular tescil olunur:
a)
Konkordato sözleşmesinin onaylandığı tarih.
b)
Ticaret unvanına "Konkordato tasfiyesi halinde'* ibaresinin eklenmesi.
c)
Tasfiye memurunun adı ve soyadı, kimlik numarası ve yerleşim yeri.
ç)
Sicile tescil edilmiş olan imzaya ve temsile yetkili kişilerin sicilden
silinmesi.
(4)
Tasfiye memuru, tasfiyenin sona ermesi üzerine ticari işletmenin veya şirketin
sicilden silinmesini müdürlükten talep eder.
(5)
Silinme ile birlikte silinme sebebi de tescil edilir.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) MERSİS'i henüz
kullanmaya başlamayan müdürlüklerde; kayıtlar, halen kullanılmakta olan
defterlerde ve 2/2/1957 tarihli ve 4/8604 sayılı Bakanlar Kurulu Karan ile
yürürlüğe konulan Ticaret Sicili Tüzüğünün öngördüğü şekilde tutulur ve bu
Yönetmelikte tescil ve ilanı öngörülen MERSİS numarasının yerine, ticaret
sicili numarası tescil ve ilan edilir.
(2) Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ticaret sicili memurluğu kurulan
odalarda bulunan mevcut memurluklar, müdürlükler kuruluncaya kadar müdürlük
unvanı altında faaliyetlerine devam eder.
(3)
Müdürlükler kuruluncaya kadar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce
ticaret sicili memuru veya yardımcısı olarak görev yapan personelden ticaret
sicili memuru olanlar müdür, ticaret sicili memur yardımcısı olanlar ise müdür
yardımcısı unvanı ile görev yapmaya devam ederler. Müdürlüğün kuruluşuna
Bakanlıkça izin verilmesi ile birlikte bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten önce ticaret sicili memuru, ticaret sicili memur yardımcısı ve
tescilde görevli personel; başka bir işleme gerek olmaksızın müdür, müdür
yardımcısı ve tescilde görevli personel olarak atanmış veya görevlendirilmiş
sayılır. Bu şekilde müdür yardımcısı ve tescilde görevli personel olarak
atanmış sayılanların görevde yükselebilmeleri için, 8 inci maddenin birinci
fıkrasının (h) bendinde öngörülen şartı taşımaları gerekir.
Yürürlük
MADDE
140- (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
141- (1) Bu Yönetmelik
hükümlerini Cumhurbaşkanı[76] yürütür.
[1] "Gümrük ve
Ticaret Bakanlığını" ibaresi "Ticaret Bakanlığını" şeklinde 12.12.2019 / 30976
sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[2] "Gümrük ve
Ticaret Başmüfettişini" ibaresi "Ticaret Başmüfettişini" şeklinde 12.12.2019 /
30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[3] "Bakanlar
Kurulu" ibaresi "Cumhurbaşkanı" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819
karar ile değişik
[4] "Bakanlar
Kurulunca" ibaresi "Cumhurbaşkanı kararıyla" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı
RG, 1819 karar ile değişik
[5] "Gümrük ve
Ticaret Bakanlığı" ibaresi "Ticaret Bakanlığı" şeklinde 12.12.2019 / 30976
sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[6] MÜLGA:
Müdürlük, ticaret ve sanayi odaları veya ticaret odalarında, ilgili odanın
teklifi ve Bakanlığın izni ile kurulur. Oda bulunmayan veya sicil işlemlerinin
yürütülebilmesi için yeterli teşkilatı bulunmayan veyahut teşkilatı sonradan
yetersiz hale gelen odaların bulunduğu yerlerde sicil, Bakanlıkça belirlenecek
bir odadaki müdürlük tarafından tutulur.
[7] "kurulmasını
talep eden" ibaresi "kurulacak" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819
karar ile değişik
[8]
"Müdürlüklerin ve müdürlüklere bağlı şubelerin kurulmasında aranacak diğer
şartlar" ibaresi "Müdürlükler, şubeler ve temsilciliklerin kurulmasında
aranacak şartlar, verilecek hizmetler ile konuya ilişkin diğer hususlar"
şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[9] MÜLGA: Odanın
teklifi ve Bakanlığın onayı ile aynı müdürlüğe bağlı şubeler açılabilir.
[10] "Bakanlığın
uygun görüşü ve oda meclisinin onayı ile" ibaresi "üzerine veya Bakanlığın
uyarısına rağmen otuz gün içerisinde teklif edilmemesi halinde resen Bakanlık
tarafından" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[11] MÜLGA:
Müdürlüklerde ve müdürlüğe bağlı şubelerde çalıştırılacak müdür yardımcısı ve personele
ilişkin diğer hususlar Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca Bakanlıkça çıkarılan
tebliğ ile belirlenir.
[12] "oda
meclisinin" ibaresi "oda yönetim kurulunun" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı
RG, 1819 karar ile değişik
[13] MÜLGA: Bu
süre içinde müdür ve/veya müdür yardımcıları atanmaz ise 5 inci madde
hükümlerine göre işlem yapılır.
[14] "oda
meclisince" ibaresi "oda yönetim kurulunca" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı
RG, 1819 karar ile değişik
[15] MÜLGA: Müdür
ve müdür yardımcılarında kırk yaşını; diğer personelde otuzbeş yaşını
doldurmamış olmak.
[16] "dört yıl
süre ile eğitim veren hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler,
işletme, iktisat" ibaresi "dört yıllık lisans eğitimi veren" şeklinde
12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[17] MÜLGA:
Başvurunun yapıldığı tarih itibarıyla geçerlilik süresi dolmamış Kamu Personeli
Seçme Sınavında ilgili puan türünde Bakanlıkça belirlenen asgari puanı almış
olmak.
[18] MÜLGA: Oda
personelinden müdürlükte görevlendirilecekler için birinci fıkranın (b) bendinde
öngörülen şart aranmaz.
[19] "temsil ve
ilzama" ibareleri "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[20] "temsil ve
ilzama" ibareleri "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[21] "temsil ve
ilzama" ibareleri "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[22] "temsil ve
ilzama" ibareleri "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[23] "temsil ve
ilzama" ibareleri "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[24] "temsil ve
ilzama" ibareleri "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[25] "temsil ve
ilzama" ibareleri "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[26] "ile tescile
yetkili personel" ibaresi 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile
eklenmiştir
[27] MÜLGA: Müdür
ve müdür yardımcılarının inceleme yükümlülüğü
[28] "müdür
yardımcıları" ibaresinden sonra gelmek üzere "ile tescile yetkili personel"
ibaresi 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile eklenmiştir
[29] MÜLGA: Her
tacirin kullanacağı ticaret unvanını ve bunun altına atacağı imzayı, tacir
tüzel kişi ise, unvanla birlikte onun adına imzaya yetkili kimselerin
imzalarını notere onaylatması zorunludur.
[30] MÜLGA: Notere
onaylattırılacak imzaların en az üç defa atılmış olması şarttır.
[31] "Bakanlar
Kurulu" ibaresi "Cumhurbaşkanı" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819
karar ile değişik
[32] "Türk Patent
Enstitüsü" ibaresi "Türk Patent ve Marka Kurumu" olarak 12.12.2019 / 30976
sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[33] "noter
huzurunda düzenlenmiş, ticaret unvanı altına atılmış" ibaresi "Kanunun 40 ıncı
maddesi uyarınca düzenlenmiş" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[34] "noter
huzurunda düzenlenmiş, ticaret unvanı altına atılmış" ibaresi "Kanunun 40 ıncı
maddesi uyarınca düzenlenmiş" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[35] "noter
huzurunda düzenlenmiş, ticaret unvanı altına atılmış" ibaresi "Kanunun 40 ıncı
maddesi uyarınca düzenlenmiş" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[36] "noter
huzurunda düzenlenmiş, ticaret unvanı altına atılmış" ibaresi "Kanunun 40 ıncı
maddesi uyarınca düzenlenmiş" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[37] "noter huzurunda
düzenlenmiş, ticaret unvanı altına atılmış" ibaresi "Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile
değişik
[38] MÜLGA: Tahsis
edilmiş sermaye.
[39] "donatma
iştirakinin unvanı altına atılmış noter huzurunda düzenlenmiş" ibaresi "Kanunun
40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG,
1819 karar ile değişik
[40] "veya
müdürlükte huzurda imzalanmış" ibaresi 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile eklenmiştir
[41] "temsil ve
ilzama" ibaresi "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile
değişik
[42] "şirket
unvanı altında atacakları imzaların noter onaylı örneği" ibaresi "Kanunun 40
ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri" şeklinde 12.12.2019 /
30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[43] "noter
huzurunda düzenlenmiş, Tasfiye halinde ibaresi eklenmiş ve ticaret unvanı
altında atılmış" ibaresi "Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş"
şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[44] "imzalanması
ve imzalarının da" ibaresi "müdürlükte huzurda imzalanması veya bunların
imzalarının" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[45] "veya
müdürlükte huzurda imzalanmasını" ibaresi 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819
karar ile eklenmiştir
[46] "veya
müdürlükte huzurda imzalanmasını" ibaresi 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819
karar ile eklenmiştir
[47] MÜLGA:
Kanunun 349 uncu maddesine uygun şekilde hazırlanmış ve kurucular tarafından
imzalanmış kurucular beyanı.
[48] "ödemeye dair
banka dekontu" ibaresi "ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge" şeklinde
12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[49] "temsil ve
ilzama" ibaresi "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile
değişik
[50] "noter
huzurunda düzenlenmiş, şirket unvanı altında atılmış" ibaresi "Kanunun 40 ıncı
maddesi uyarınca düzenlenmiş" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[51] "ödemeye dair
banka dekontu" ibaresi "ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge" şeklinde
12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[52] "ödemeye dair
banka dekontu" ibaresi "ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge" şeklinde
12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[53] "noter
huzurunda düzenlenmiş, Tasfiye halinde ibaresi eklenmiş ticaret unvanı altında
atılmış" ibaresi "Kanunun 40 inci maddesi uyarınca düzenlenmiş" şeklinde
12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[54] "temsil ve
ilzama" ibaresi "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile
değişik
[55] "şirket sözleşmesinde
yer alan imzalarının noterce onaylanmasını" ibaresi "şirket sözleşmesini
müdürlükte huzurda imzaladıkları" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819
karar ile değişik
[56] "imzaları
noter tarafından onaylanmış" ibaresi "müdürlükte huzurda imzaladıkları"
şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[57] MÜLGA:
Kanunun 349 uncu maddesine uygun şekilde hazırlanmış ve kurucular tarafından
imzalanmış kurucular beyanı.
[58] "noter
huzurunda düzenlenmiş, ticaret unvanı altında atılmış" ibaresi "Kanunun 40 ıncı
maddesi uyarınca düzenlenmiş" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar
ile değişik
[59] MÜLGA: Şirket
sözleşmesinin pay bedellerinin ödenmelerine ilişkin hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, pay bedellerinin en az yüzde yirmibeşinin Kanuna uygun olarak bankaya
yatırıldığını gösterir banka mektubu.
[60] "ödemeye dair
banka dekontu" ibaresi "ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge" şeklinde
12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[61] MÜLGA: Şirket
sözleşmesinin pay bedellerinin ödenmelerine ilişkin hükümleri saklı kalmak
kaydıyla, pay bedellerinin en az yüzde yirmibeşinin Kanuna uygun olarak bankaya
yatırıldığını gösterir banka mektubu.
[62] "ödemeye dair
banka dekontu" ibaresi "ödemenin gerçekleştirildiğini gösterir belge" şeklinde
12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[63] "aşan kısmın
dörtte birinin de ödendiğine" ibaresi "şirket sözleşmesinde artırılan sermayeyi
oluşturan pay bedellerinin belirli bir kısmının sermaye artırımının tescilinden
önce ödenmesi öngörülmüşse, bu tutarın da Kanuna uygun olarak bankaya
yatırıldığına" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[64] "imzaları
noter tarafından onaylanmış" ibaresi "müdürlükte huzurda imzaladıkları"
şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[65] "temsil ve
ilzama" ibaresi "temsile" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile
değişik
[66] "noter
huzurunda kooperatif unvanı altında atılmış" ibaresi "Kanunun 40 ıncı maddesi
uyarınca düzenlenmiş" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile
değişik
[67] MÜLGA: Şirket
sözleşmesindeki imzaların noter onay tarihi.
[68] MÜLGA: Bir
ticari işletmenin veya ticaret şirketinin Türkiye'deki merkezinin başka bir
sicil bölgesine taşınmasının tesciline ilişkin başvurularda, şirket sözleşmesinin
değişikliğine ilişkin belgelere ek olarak müdürlüğe aşağıdaki belgeler de
verilir: a) Varsa önceki değişiklikleriyle beraber, şirketin eski merkezinin
kayıtlı olduğu müdürlükçe onaylı şirket sözleşmesinin bir örneği. b) Eski
merkezde yapılan en son tescilin yayımlandığı sicil gazetesi. c) Eski
merkezdeki sicil kaydının onaylı örneği.
[69] MÜLGA:
Merkezin sicil kaydının onaylı örneği.
[70] MÜLGA:
Merkezde yapılan en son tescilin yayımlandığı sicil gazetesi.
[71] "noter onaylı
imza örnekleri" ibaresi "Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş imza
beyannameleri" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[72] "noter onaylı
imza örnekleri" ibaresi "Kanunun 40 inci maddesi uyarınca düzenlenmiş imza
beyannameleri" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[73] MÜLGA:
MERSİS'te şube kayıtlarından merkez kayıtlarına, merkez kayıtlarından şube
kayıtlarına erişim sağlandığında, müdürlüklerce birinci fıkra kapsamında ayrıca
bir bildirim yapılmaz.
[74] "Tasfiye
halinde ibaresi eklenmiş ticaret unvanı altında atılmış ve noter huzurunda
düzenlenmiş" ibaresi "Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş" şeklinde
12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819 karar ile değişik
[75] MÜLGA: Konkordato
mühleti verilmesi
MADDE 138- (1) Mahkeme,
konkordato mühleti verildiğini ilgili müdürlüğe bildirir ve buna ilişkin kararı
gönderir.
(2) Müdürlük bildirim üzerine gecikmeksizin konkordato
mühleti verilmesine ilişkin kararı tescil eder.
(3) Konkordato mühleti verilmesi halinde aşağıdaki
olgular tescil edilir:
a) Konkordato mühletinin verildiği tarih ve konkordato
mühletinin süresi.
b) Komiserin adı ve soyadı, kimlik numarası ve yerleşim
yeri.
c) Mahkeme, bazı işlemlerin hukuken sadece bir komiser
tarafından gerçekleştirilebileceğine karar vermişse veya komisere borçlu yerine
işlerin idaresi yetkisi verilmiş ise buna ilişkin bilgi.
(4)
Konkordato istemi mahkemece reddedilir veya konkordato mühleti verilmesi kararı
geri alınırsa bu olgular da tescil olunur.
[76] "Bakanlar
Kurulu" ibaresi "Cumhurbaşkanı" şeklinde 12.12.2019 / 30976 sayılı RG, 1819
karar ile değişik