Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri Arasında Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik
TÜRKİYE
CUMHURİYETİ İLE BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ ARASINDA KAPSAMLI EKONOMİK ORTAKLIK
ANLAŞMASI ÇERÇEVESİNDEKİ TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ HAKKINDA
YÖNETMELİK
Ticaret
Bakanlığından: 23.07.2023 tarih ve 32257 sayılı R.G.
Tasarruflu yazılar 1
Sonradan düzenlenen Menşe
İspat Belgesi Madde 25
İkinci nüsha Menşe İspat
Belgesinin düzenlenmesi Madde 26
Teknik nedenlerle menşe
ispat belgesinin reddi Madde 30
Menşe ispat belgesinden
muafiyet Madde 31
Sonradan kontrol talebi Madde 42
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye
Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında 3/3/2023 tarihinde
imzalanan, 30/3/2023 tarihli ve 7449 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve
27/4/2023 tarihli ve 7180 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan
Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri Arasında Kapsamlı Ekonomik
Ortaklık Anlaşmasının 7 nci Faslında düzenlenen "Menşeli Eşya" Kavramının
Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile
Birleşik Arap Emirlikleri arasında 3/3/2023 tarihinde imzalanan, 30/3/2023
tarihli ve 7449 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 27/4/2023 tarihli
ve 7180 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile
Birleşik Arap Emirlikleri Arasında Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşmasının 7
nci Faslında düzenlenen "Menşeli Eşya" Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği
Yöntemlerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
448 inci maddesi ile bu Yönetmeliğin 1 inci maddesinde belirtilen Fasıla
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile
Birleşik Arap Emirlikleri arasında imzalanan ve 2 nci maddede belirtilen
Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşmasını,
b) Armonize Sistem: 10/11/1988 tarihli ve 3501
sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan Uyumu Sağlanmış (Armonize) Mal Tanımı
ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşmede belirtilen şekilde ve
Sözleşmenin ekinde yer alan pozisyonları, alt pozisyonları ve bunlara ait
sayısal kodları, Bölüm, Fasıl ve Alt Pozisyon Notlarını ve Armonize Sistemin
yorumu ile ilgili Genel Kuralları kapsayan Nomanklatürü,
c) Aynı veya birbiri yerine geçebilen
eşya: Aynı türde ve ticari kalitede olan, aynı teknik ve fiziksel özelliklere
sahip birbirinden ayırt edilemeyen girdiyi veya ürünü,
ç) BAE: Birleşik Arap Emirlikleri'ni,
d) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
e) Elektronik sistem: Menşe ispat ve
dolaşım belgelerinin düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin
düzenlenmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça uygun görülen
kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair
altyapıyı,
f) Eşya: Girdileri ve ürünleri içerecek
şekilde ticari maddeyi,
g) Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için Taraf
ülkelerden birinde, nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya
fabrika çıkışı itibarıyla ödenen, kullanılan bütün girdilerin kıymetinin dahil
edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenmiş veya ödenecek yurt
içi vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
ğ) Fasıllar, pozisyonlar ve alt
pozisyonlar: Armonize Sistem olarak belirtilen, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama
Sistemini oluşturan Nomanklatürde kullanılan fasıllar (iki haneli kodlar),
pozisyonlar (dört haneli kodlar) ve alt pozisyonları (altı haneli kodlar),
h) Girdi: Ürünün imalatında kullanılan her
türlü bileşen, hammadde, parça veya aksamı,
ı) Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli
olmayan girdilerin ithalat esnasındaki gümrük kıymetini ya da bunun bilinmemesi
veya tespit edilememesi halinde ihracatçı Taraf ülkede girdiler için ödendiği
doğrulanabilir ilk fiyatı,
i) Gümrük idareleri: Türkiye için Ticaret
Bakanlığını, BAE için Kimlik, Vatandaşlık, Gümrük ve Liman Güvenliği Federal
İdaresi ya da gelecekte bildirilecek diğer herhangi bir kuruluşu,
j) Gümrük kıymeti: Gümrük Tarifeleri ve
Ticaret Genel Anlaşmasının (GATT) VII nci maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşma
(DTÖ Gümrük Kıymeti Anlaşması) uyarınca tespit edilen kıymeti,
k) İmalat: Montaj veya özel işlemler de
dahil olmak üzere her türlü işçilik veya işlemi,
l) Katma değer: Fabrika çıkış fiyatından,
eşyaya dahil edilen diğer Taraf ülke menşeli her bir girdinin gümrük kıymetinin
ya da söz konusu gümrük kıymetinin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde
ihracatçı Taraf ülkede bu girdiler için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatın
çıkarılmasıyla bulunan değeri,
m) Menşe Beyanı: Menşeli ürünlerin Anlaşma
hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere Bakanlıkça onaylanmış ihracatçı
tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen, örneği EK-IV'te yer alan formu,
n) Menşe ispat belgesi: TR-UAE Menşe İspat
Belgesini ve Menşe Beyanını,
o) Menşeli girdilerin kıymeti: (ı)
bendindeki tanıma uygun olarak, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu
tür girdinin gümrük kıymetini,
ö) Menşeli olmayan eşya: Bu Yönetmelik
kapsamında menşeli olarak nitelendirilemeyen her türlü eşyayı,
p) Menşeli olmayan girdi: Menşe ülkesi,
Taraflardan biri olmayan veya menşei belirlenemeyen her türlü girdiyi veya bu
Yönetmelik kapsamında menşeli olarak nitelendirilemeyen her türlü girdiyi,
r) Menşeli eşya veya Menşeli girdi: Bu
Yönetmelik kapsamında menşeli olarak nitelendirilebilen her türlü eşyayı veya
girdiyi,
s) Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya
aynı anda gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı
kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura
kapsamına giren ürünleri,
ş) Sınıflandırma: Bir eşyanın veya
girdinin Armonize Sistemin belirli bir fasıl, pozisyon ya da alt-pozisyonu
altında sınıflandırılmasını,
t) Su ürünleri yetiştiriciliği: Üretimi
artırmaya yönelik düzenli stoklama, besleme ya da yırtıcılardan koruma gibi
büyütme ve yetiştirme süreçlerine müdahale etmek suretiyle; yumurtalar, larva,
yavru balık ve balık larvası gibi kaynaklardan balıklar, yumuşakçalar,
kabuklular, suda yaşayan diğer omurgasızlar ve su bitkileri dahil olmak üzere,
suda yaşayan organizmaların yetiştirilmesini,
u) Taraf ülkeler: Türkiye Cumhuriyeti ile
BAE'yi,
ü) TR-UAE Menşe İspat Belgesi: Menşeli
ürünlerin Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi veya kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip gümrük idarelerince vize
edilen, örneği EK-III'te yer alan formu,
v) TR-UAE Menşe İspat Belgesi başvuru
formu: İhracatçı veya yetkili kanuni temsilcisi tarafından TR-UAE Menşe İspat
Belgesi talep edilmek üzere doldurulması gereken, örneği EK-III'te yer alan
formu,
y) Ülkeler: Türkiye için, kara ülkesine,
iç sularına, karasularına ve bunların üzerindeki hava sahasına, aynı zamanda,
canlı veya cansız doğal kaynakların araştırılması, işletilmesi ve korunması
amacıyla Türkiye'nin uluslararası hukuka uygun olarak üzerinde egemen hak veya
yetkilere sahip olduğu deniz alanlarını, BAE için kara ülkesine, iç sularına,
deniz yatağı ve yeraltı dahil karasularına ve bu topraklar ve sular üzerindeki
hava sahası ile BAE'nin kendi yasalarında tanımlandığı şekilde ve uluslararası
hukuka uygun olarak egemenlik, egemenlik hakları veya yargı yetkisine sahip
olduğu bitişik bölge, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgeyi,
z) Ürün: Bilahare başka bir imalat
işleminde kullanılması söz konusu olsa bile imal edilmiş ürünü,
aa) Yetkili idareler: Türkiye için Ticaret
Bakanlığını, BAE için Ekonomi Bakanlığı ya da bildirilen diğer kuruluşu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve
Koşulları
Menşeli ürünler
MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında,
aşağıda belirtilen ürünler, bu Yönetmeliğin diğer tüm gerekliliklerini
karşılaması koşuluyla Taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilirler:
a) 7 nci maddede belirtildiği şekilde,
tamamen o Taraf ülkede elde edilen eşya.
b) 8 inci maddede belirtildiği şekilde, o
Taraf ülkede yeterli işçilik veya işleme tâbi tutulmuş olmaları kaydıyla,
tamamen söz konusu Taraf ülkede elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek o Taraf ülkede
üretilen eşya.
İkili menşe kümülasyonu
MADDE 6- (1) 5 inci madde hükümlerine halel
getirmeksizin, Anlaşma kapsamında tercihli rejimden yararlanmaya ehil bir nihai
ürünün içerisine dahil edilen diğer Taraf ülke menşeli girdiler, nihai ürünün
elde edildiği Taraf ülke menşeli kabul edilir. Nihai ürünün elde edildiği
ihracatçı Taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlemlerin 10 uncu maddede
belirtilenlerin ötesine geçmiş olması şartıyla söz konusu girdilerin yeterli
işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(2) Bir Taraf ülkede yapılan bir imalat
işleminde, sadece diğer Taraf ülke menşeli girdiler kümülasyona tâbi
tutulabilir. Söz konusu işlemde, menşeli olmayan girdilerin de kullanılması
halinde bunların, EK-II veya EK-II (a)'da yer alan listede belirtilen şartlar
uyarınca yeterli derecede işçilik veya işlem görmesi gerekir.
Tamamen elde edilmiş eşya
MADDE 7- (1) Aşağıdakilerin tamamen Taraf
ülkelerden birinde elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a) Taraf ülkenin kendi topraklarından veya
deniz yataklarından çıkartılan madencilik ürünleri.
b) Taraf ülkede hasat edilen sebze
ürünleri.
c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş
canlı hayvanlar.
ç) Taraf ülkede canlı hayvanlardan elde
edilmiş ürünler.
d) Taraf ülkede avcılık, balıkçılık veya
su ürünleri yetiştiriciliğinden elde edilmiş ürünler.
e) Taraflardan biri karasuları dışında
kendi gemileri ile denizden elde edilen deniz balıkçılığı ürünleri ve diğer
ürünler.
f) Münhasıran (e) bendinde belirtilen
ürünlerden kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler.
g) Taraf ülkede toplanan, yalnızca yeniden
kaplamaya veya atık olarak kullanılmaya uygun kullanılmış lastikler dahil,
yalnızca hammaddelerin geri kazanılmasına uygun kullanılmış maddeler.
ğ) Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri
sonucu ortaya çıkan atık veya hurdalar.
h) Taraf ülkenin kendi karasuları dışında,
deniz toprağı veya deniz toprağının altıyla ilgili münhasır işletme haklarına
sahip olması kaydıyla, deniz toprağı veya deniz toprağı altından çıkarılan
ürünler.
ı) Münhasıran (a) ila (h) bentlerinde tanımlanan
ürünlerden imal edilen eşya.
(2) Birinci fıkranın (e) ve (f)
bentlerindeki "kendi gemileri" ve "kendi fabrika gemileri" terimleri yalnızca;
a) Taraf ülkelerden birinde kayıtlı veya
tescilli olan,
b) Taraf ülkelerden birinin bayrağı
altında seyreden,
c) En az % 50'si Taraf ülkelerden birinin
vatandaşlarına ait olan veya yönetici(leri), Yönetim Kurulu Başkanı veya
Denetim Kurulu Başkanı ve bu kurulların üyelerinin çoğunluğu Taraf ülke
vatandaşları olan genel merkezi Taraf ülkelerden birinde bulunan şirketlere ait
olan, ek olarak, ortaklık veya limited şirket hallerinde, sermayesinin en az % 50'si
Taraf ülkelerden birindeki kamu kurumlarına veya vatandaşlarına ait olan,
gemiler ve fabrika gemileri için
kullanılır.
Yeterli işçilik veya işlem görmüş eşya
MADDE 8- (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b)
bendine göre, tamamen elde edilmemiş ürünler, EK-II veya EK-II (a)'da yer alan
listede belirtilen şartlar yerine getirildiği takdirde yeterli derecede işçilik
veya işlem görmüş olarak kabul edilirler.
(2) Anlaşmanın kapsadığı tüm ürünler için
imalatlarında kullanılan menşeli olmayan girdiler üzerinde yapılması gereken
işçilik veya işlemler, EK-II veya EK-II (a)'da yer alan listede belirtilir ve
yalnızca bu tür girdilerle ilgili olarak uygulanır.
(3) EK-II veya EK-II (a)'da yer alan
listedeki şartları yerine getirerek menşe statüsü kazanmış bir ürün başka bir
ürünün imalatında kullanılırsa, onun bileşiminde yer aldığı ürüne tatbiki
mümkün şartlar, kendisine uygulanmaz ve bunların imalatında kullanılmış
olabilecek menşeli olmayan girdiler dikkate alınmaz.
Tolerans
MADDE 9- (1) 8 inci maddenin birinci fıkrasında
belirtilen duruma rağmen EK-II veya EK-II (a)'da belirtilen şartlar uyarınca
bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken menşeli olmayan girdiler, ancak;
a) Toplam kıymetlerinin, ürünün fabrika
çıkış fiyatının % 10'unu geçmemesi,
b) Menşeli olmayan girdilerin azami
kıymeti olarak EK-II veya EK-II (a)'daki listede belirtilmiş herhangi bir
yüzdenin, bu fıkranın uygulanması sonucu aşılmaması,
c) Ürünlerin, menşeli eşya statüsü
kazanabilmesi için bu Yönetmelikte belirtilen tüm diğer gereksinimlerin
karşılanması,
şartıyla kullanılabilir.
Yetersiz işçilik veya işlem
MADDE 10- (1) 8 inci maddede belirtilen koşulların
sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, bu maddenin ikinci fıkra hükümleri saklı
kalmak kaydıyla aşağıdaki işlemler menşeli ürün statüsü verilmesi için yetersiz
işçilik veya işlem olarak kabul edilir:
a) Nakliyat ve depolama süresince
ürünlerin iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.
b) Ambalaj ayırma ve birleştirme.
c) Yıkama, temizleme, toz giderme, oksit,
yağ, boya veya diğer tabakalardan arındırma.
ç) Dokumaya elverişli girdileri ütüleme
veya presleme.
d) Basit boyama ve cilalama işlemleri.
e) Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma,
kısmi veya tam ağartma, parlatma ve perdahlama.
f) Şeker renklendirme veya şeker
topaklarını biçimlendirme işlemleri.
g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve
sebzelerin kabuklarını soyma, zarlarını ayıklama, çekirdeklerini çıkarma.
ğ) Keskinleştirme, basit bileme veya basit
kesme.
h) Eleme, kalburdan geçirme, ayırma,
tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme (maddelerden setler oluşturma dâhil).
ı) Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere
koyma, torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme
ve tüm diğer basit paketleme işlemleri.
i) Ürün veya paketleri üzerine marka,
etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma
işlemleri.
j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın
ürünlerin basit karıştırılma işlemleri.
k) Şekerin herhangi bir girdi ile basit
karıştırılması işlemi.
l) Ürüne basitçe su ilave edilmesi veya
ürünlerin seyreltilmesi veya suyunun alınması veya denatürasyonu.
m) Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere
parçaların basit montajı veya ürünlerin demonte edilmesi.
n) Hayvan kesimi.
o) (a) ilâ (n) bentlerinde belirtilen
işlemlerin iki veya daha fazlasının bir arada yapılması.
(2) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik
veya işlemin birinci fıkra hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine
karar verilirken, ihracatçı Taraf ülkede gerçekleştirilen işlemlerin tümü
birlikte dikkate alınır.
(3) Birinci fıkranın amacına uygun olarak,
yerine getirilmesi için özel beceriler, makineler, özellikle bunun için
üretilmiş veya kurulmuş ekipman veya aparatlara gerek duyulmayan işlemler basit
veya basit karıştırma olarak kabul edilir. Ancak moleküller arası bağı bozarak
ve yeni moleküller arası bağ oluşturarak veya moleküldeki atomların uzamsal
düzenlerini değiştirerek yeni bir yapıdaki molekül oluşturan, biyokimyasal
işlemleri de içeren, kimyasal reaksiyonlar basit karıştırma olarak mütalaa
edilmez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi, Aksesuarlar, Yedek
Parçalar, Aksam,
Setler, Ambalaj Malzemeleri, Konteynerler
ve Etkisiz Unsurlar
Nitelendirme birimi
MADDE 11- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin
uygulanmasında nitelendirme birimi, Armonize Sistem Nomanklatürü kullanılmak
suretiyle sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir
üründür. Buna göre;
a) Muhtelif girdilerin montajı veya gruplandırılmasından
oluşan bir ürün, Armonize Sistemde tek bir pozisyonda sınıflandırıldığında, bu
ürünün tümü nitelendirme birimini oluşturur.
b) Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı
pozisyon içinde sınıflandırılan bir sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir
ürün bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden
değerlendirilmelidir.
Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam
MADDE 12- (1) Bir teçhizatın, makinenin, aletin veya
aracın parçası beraberinde teslim edilen, normal bir teçhizatın parçası olan ve
eşyaya alışılagelmiş olan ve onun fiyatına dahil edilmiş bulunan veya ayrıca
fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam, söz konusu
teçhizat, makine, alet veya araç içinde mütalaa edilir ve ürünün menşeini
tespitte dikkate alınmaz.
(2) Bir ürünün EK-II veya EK-II (a)
uyarınca, azami bir menşeli olmayan girdi kıymetine tabi olduğu hallerde,
menşeli olmayan girdilerin kıymetinin hesaplanmasının hedeflendiği durumlar
dışında, birinci fıkrada belirtilen aksesuarlar, yedek parçalar ve aksamlar
ürünün menşeinin belirlenmesinde dikkate alınmaz.
Setler
MADDE 13- (1) Armonize Sistemin 3 sayılı Genel Yorum
Kuralında tanımlandığı şekilde setler, kendisini meydana getiren ürünlerin
tamamı menşeli olduğunda menşeli olarak kabul edilir. Ancak, bir set menşeli ve
menşeli olmayan ürünlerden oluştuğunda, menşeli olmayan ürünlerin kıymeti,
setin fabrika çıkış fiyatının % 15'ini aşmıyorsa, set bir bütün olarak menşeli
olarak kabul edilir.
Perakende satış için ambalaj malzemeleri
ve konteynerler
MADDE 14- (1) Perakende satış için ürünün birlikte
paketlendiği ambalaj malzemeleri ve konteynerlerin o ürünle birlikte Armonize
Sistemin 5 Sayılı Genel Yorum Kuralına göre sınıflandırıldığı hallerde söz
konusu ürünün üretiminde kullanılan menşeli olmayan tüm girdilerin EK-II veya
EK-II (a) uyarınca tarife pozisyonu değişikliğine uğrayıp uğramadığının
belirlenmesinde bu ambalaj malzemeleri ve konteynerler dikkate alınmaz.
(2) Ürünün, EK-II veya EK-II (a) uyarınca
azami bir menşeli olmayan girdi kıymetine tabi olduğu hallerde menşeli olmayan
girdilerin kıymetinin hesaplanması hariç olmak üzere, perakende satış için
paketlenen ürünün içinde bulunduğu ambalaj malzemeleri ve konteynerler, o ürün
ile birlikte sınıflandırılmakta ise ürünün menşeinin belirlenmesinde dikkate
alınmaz.
Taşıma için ambalaj malzemeleri ve
konteynerler
MADDE 15- (1) Bir ürünün taşınması sırasında ürünü
korumaya yönelik kullanılan ambalaj malzemeleri ve konteynerler, o ürünün
menşeli olup olmadığının belirlenmesinde dikkate alınmaz.
Etkisiz unsurlar
MADDE 16- (1) Bir ürünün menşeli olup olmadığının
belirlenmesi amacıyla, imalatında kullanılabilecek;
a) Enerji ve yakıt,
b) Tesis ve teçhizat,
c) Makine ve aletler,
ç) Ürünün nihai bileşimine dahil edilmeyen
ve dahil edilmesi amaçlanmayan, bir eşyanın incelenmesinde, test edilmesinde
veya üretiminde kullanılan her türlü diğer malzemenin,
menşei dikkate alınmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
Ülkesellik ilkesi
MADDE 17- (1) İkinci ve üçüncü bölümde yer alan menşe
statüsü kazanılmasına ilişkin koşullar, Taraf ülkelerden birinde kesintisiz
olarak yerine getirilir.
(2) Taraf ülkelerden birinden Taraf
olmayan bir ülkeye ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi halinde;
geri gelen eşyanın ihraç edilen eşya ile aynı olduğu, söz konusu ülkede bulunma
veya ihraç edilme süresi içerisinde iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için
gerekli olanların ötesinde herhangi bir işleme tâbi tutulmadığı hususları
gümrük idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilemediği takdirde söz konusu
eşyanın menşeli olmadığı kabul edilir.
Hariçte işleme
MADDE 18- (1) 17 nci madde hükümlerine halel
getirmeksizin, ikinci ve üçüncü bölümde yer alan menşe statüsü kazanılmasına
ilişkin koşullar, Taraf ülkelerin birinden Taraf olmayan bir ülkeye ihraç
edilen ve ardından yeniden Taraf ülkeye ithal edilen girdilerin tabi olduğu
işçilik veya işlemlerin aşağıdaki şartları sağlaması durumunda yerine
getirilmiş sayılır:
a) Girdilerin tamamen ihracatçı Taraf
ülkede elde edilmiş olması veya ihraç edilmeden önce 10 uncu maddede belirtilen
işçilik ve işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş olmaları.
b) Yeniden ithal edilen ürünün, ihraç
edilen girdilerin işçilik veya işleme tabi tutulması sonucu elde edilmesi ve bu
madde hükümleri uyarınca Taraf olmayan ülkede toplam eklenen kıymetin, menşeli
olduğu beyan edilen nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının % 10'unu geçmemesi
hususlarında gerekli belgelerin ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresine
sağlanması.
c) 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (a)
bendinde düzenlenen kıymet kuralının bu ürünlere uygulanmaması.
ç) Söz konusu ürün için düzenlenecek menşe
ispat belgelerinde bu madde ile ilgili bilgilerin ibraz edilmesi.
(2) Birinci fıkra hükümlerinin uygulanması
bakımından toplam eklenen kıymet, Taraf olmayan ülkede ürünün üretimine dahil
edilen tüm girdilerin kıymetini de içerecek şekilde, o ülkede ortaya çıkan tüm
maliyetleri içerir.
(3) Bu madde hükümlerine tabi olarak Taraf
olmayan ülkede gerçekleştirilen her türlü işçilik veya işlem hariçte işleme ve
diğer tüm ilgili mevzuat kapsamında yürütülür.
Doğrudan nakliyat
MADDE 19- (1) Anlaşma hükümlerinde sağlanan tercihli
muamele sadece bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getiren ve Türkiye veya
BAE'ye ithal edileceği beyan edilen ürünlere, bu ürünlerin ihracatçı Taraf
ülkeden ihraç edilenlerle aynı olması kaydıyla uygulanır.
(2) Birinci fıkra hükmüne halel
getirmeksizin, bu ürünlerin Taraf ülkeye ithal edilmesinden önce bir veya daha
fazla Taraf olmayan ülkeden transit geçmesi veya geçici depolanması hallerinde,
o ülkelerde, değiştirilmemiş, herhangi bir şekilde dönüştürülmemiş veya iyi koşullarda
muhafaza edilmelerine yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş,
sevkiyatın boşaltılması, yeniden yüklenmesi, etiketlenmesi, bölünmesi dışında
herhangi bir işleme tabi tutulmamış olmaları gerekir. Bu ürünlerin transit
ülkelerde kaldıkları süre boyunca gümrük gözetimi altında olmaları gerekir.
(3) İthalatçı Taraf ülkenin gümrük
idaresi, birinci ve ikinci fıkralarda yer alan koşullara uygunluk konusunda
şüphe oluşması halinde beyan sahibinden, ihracatçı Taraf ülkeden ithalatçı
Taraf ülkeye geçişi belgeleyen tek bir sevk belgesi, eşyanın kesin tanımının ve
eşyanın boşaltılma ve yeniden yüklenme tarihlerinin, mümkün olduğu takdirde
gemilerin veya kullanılan diğer taşıma yollarının isimlerinin, eşyanın transit
ülkesinde depolandığı şartları gösteren ayrıntıların yer aldığı ve transit
ülkelerin gümrük idareleri tarafından düzenlenecek resmi belgeler, konşimento
gibi sözleşmeye dayanan taşımacılık belgelerini ya da ambalaj işaret veya
numaralarına dayanan gerçek veya somut kanıtları ya da eşyanın kendisiyle
ilgili her tür kanıt dâhil olmak üzere bu hükümlerin yerine getirildiğine dair
herhangi bir usulde verilebilecek ve bu hükme uyulduğunu gösteren tüm kanıtları
temin etmesini talep edebilir.
Sergiler
MADDE 20- (1) Üçüncü bir ülkeye sergilenmek üzere
gönderilen ve sergiden sonra Türkiye'ye veya BAE'ye ithal edilmek üzere satılan
menşeli eşya, gümrük idarelerinin;
a) Bir ihracatçının bu ürünleri bir Taraf
ülkeden serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve orada sergilediği,
b) Ürünlerin bu ihracatçı tarafından diğer
Taraf ülkedeki bir kişiye satıldığı veya o kişinin tasarrufuna verildiği,
c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya
sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildikleri durumda sevk edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere
gönderildikleri andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir
amaçla kullanılmadığı,
hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla
ithalatta Anlaşma hükümlerinden yararlanırlar.
(2) Beşinci bölüm hükümleri uyarınca, bu
ürünler için menşe ispat belgesi düzenlenmeli ve bu ürünler normal usulde
ithalatçı Taraf ülke gümrük idaresine ibraz edilmelidir. Serginin adı ve adresi
bu belgede gösterilmelidir. Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri koşullara
dair ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3) Birinci fıkra, özel amaçla yabancı
ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda düzenlenmemiş olan ve
ürünlerin gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve
el sanatları sergilerine, fuarlarına veya benzeri umumi gösterilere uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı
Menşe ispat belgeleri
MADDE 21- (1) BAE menşeli ürünler, Türkiye'ye ithal
edilmeleri esnasında aşağıdaki belgelerden birinin ibrazı üzerine Anlaşmadan
yararlanırlar:
a) Bir örneği EK-III'te yer alan TR-UAE
Menşe İspat Belgesi.
b) Metni EK-IV'te yer alan Menşe Beyanı.
c) 24 üncü maddede düzenlenen elektronik
veri değişim sistemiyle düzenlenecek elektronik TR-UAE Menşe İspat Belgesi.
(2) Birinci fıkra hükümlerine rağmen bu
Yönetmelik çerçevesinde menşeli ürünler, 31 inci maddede belirtilen durumlarda,
birinci fıkrada belirtilen belgelerden herhangi birisinin ibraz edilmesine
gerek bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanır.
TR-UAE Menşe İspat Belgesinin düzenlenmesi
ve vize işlemleri
MADDE 22- (1) TR-UAE Menşe İspat Belgeleri,
EK-III'te belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları
verilerek Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır ve
ihtiyaca göre dağıtılır.
(2) TR-UAE Menşe İspat Belgeleri, yalnızca
ihracatçı veya ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni
temsilcisi tarafından örneği EK-III'te yer alan TR-UAE Menşe İspat Belgesi ile
başvuru formunun bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak belgenin arka
sayfasında yazılı kurallar ve Anlaşma hükümleri doğrultusunda doldurulması
suretiyle yazılı başvurusu üzerine düzenlenir. Yetkili olmayan kişiler
tarafından yapılan başvurular, gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki verilen
kuruluşlarca kabul edilmez.
(3) Anlaşma ve bu Yönetmelik hükümlerine
uygun olarak; TR-UAE Menşe İspat Belgesi ve başvuru formunun doldurulması,
onaylanması ve vize edilmesi işlemlerinin elektronik sistem üzerinden
gerçekleştirilmesi esastır. Elektronik ortamdaki veriler BAE, Bakanlık
birimleri ve Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarla paylaşılabilir ve
veri değişimine konu edilebilir.
(4) TR-UAE Menşe İspat Belgesi
düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, belgeyi düzenleyecek gümrük
idaresinin ya da Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşun talep edebileceği, söz
konusu ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine
getirilmiş olduğunu tevsik eden ilgili bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
(5) Türkiye'de düzenlenmesi talep edilen
TR-UAE Menşe İspat Belgesi başvuru formu Türkçe veya İngilizce dilinde; TR-UAE
Menşe İspat Belgesi ise yalnızca İngilizce dilinde ve gümrük mevzuatına uygun
olarak hazırlanır.
(6) TR-UAE Menşe İspat Belgesi ve başvuru
formunun doldurulmasında el yazısı kullanılması halinde;
a) Formlar, açık ve okunaklı şekilde
matbaa harfleriyle ve mürekkeple doldurulur. Bu durumda, form üzerinde silinti
ve değişikliklere izin verilmez.
b) Ürünlerin tanımı, bu amaçla ayrılmış
kutu içine boş satır bırakılmaksızın yapılmalıdır. Eğer kutunun tamamı dolmaz
ise tanımın son satırının altına bir yatay çizgi çekilerek boş alan, çapraz bir
çizgi ile kapatılmalıdır.
(7) Belge kapsamına giren her bir eşyaya
sıra numarası verilir ve sıra aralarında boşluk bırakılmaz. Belgenin elle
hazırlandığı durumlarda; son kaydın hemen altına sonradan bir ilave yapılmasını
önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek kullanılmayan yerler çapraz bir
çizgiyle iptal edilir.
(8) Belgede kayıtlı eşya, tanınmalarına
olanak verecek şekilde en az alt pozisyonu belirtilerek ve ticari deyimleri ile
hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak
ayrıntılı bir biçimde beyan edilir.
(9) İhracatçılar veya yetkili kanuni
temsilcileri, TR-UAE Menşe İspat Belgesi başvuru formlarının arka yüzünde yer
alan İhracatçı Beyanını doldurarak yer ve tarih belirtip imzalar.
(10) Elektronik sistem üzerinde TR-UAE
Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi için beyanda bulunulan eşyanın menşeinin
tespitini teminen, eşyanın imalatında kullanılan menşeli olmayan girdilere
uygulanan işçilik veya işlemin EK-II veya EK-II (a)'da yer alan listede
belirtilen şartları sağladığını ispatlayan ve eşyanın imalatında kullanılan
Türkiye veya BAE menşeli girdiler ve bu girdiler üzerinde gerçekleştirilen
işçilik veya işlemleri gösteren tüm bilgi ve belgeler ile birlikte, ihracata
ait diğer belgeler gümrük idaresi tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen
kuruluşlarca kontrol edilmesi için elektronik sisteme yüklenir. İlgili mevzuat
uyarınca elektronik olarak düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla
elektronik ortama aktarılmış bu belgelerin ve talep edilmesi halinde asıl
nüshalarının, Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşların doğrudan
erişimine hazır halde tutulması zorunludur. TR-UAE Menşe İspat Belgesinin elle
doldurulduğu durumlarda da söz konusu belge ve bilgiler, gümrük idaresi ya da Bakanlıkça
yetkilendirilmiş kuruluşlara normal usulde ibraz edilir ve saklanır. Bu türde
belge ve bilgiler 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununda öngörülen
belge saklama sürelerine tâbidir.
(11) Gümrük idareleri ve Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar, TR-UAE Menşe İspat Belgesinin kurallara uygun
olarak doldurulup doldurulmadığını kontrol edip belgede kayıtlı eşyanın bu
Yönetmelik hükümleri gereğince menşeli olduğu veya sayıldığı hususunda,
ihracata ait diğer evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra
gerekli işlemleri tamamlarlar.
(12) Gümrük idareleri, on birinci fıkrada
belirtilen kontrolleri yaparken;
a) TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik
ve miktar itibarıyla TR-UAE Menşe İspat Belgesindeki kayıtlara uygun olup
olmadığını tespit etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup
olmadığını belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında
gümrük mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından verilen belgeleri incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli
ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki
esaslara göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(13) İhraç belgeleri ve menşe ispat
belgelerinden üçüncü ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya için TR-UAE Menşe
İspat Belgesi onaylanamaz ve vize edilemez.
(14) On birinci ve on ikinci fıkralarda
belirtilen değerlendirme ve incelemelerin olumlu sonuç vermesinin ardından
gümrük idarelerince vize edilmesi uygun görülen TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin
(11) numaralı "Endorsement" (Onay) alanına gümrük beyannamesinin numarası,
beyanı değerlendirerek belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı, gümrük mührü
veya kaşesi ve vize tarihi tatbik edilir. İlgili gümrük beyannamesinin
numarasına ilişkin bilgi, yalnızca ihracatçı Taraf ülkenin mevzuatı
gerektiriyorsa yazılır. Bu alanın doğru, okunaklı ve noksansız doldurulması
şarttır. Hatalı veya noksan yapılan vize işlemi belgeyi geçersiz kılar ve
sonradan kontrol sebeplerinden birini teşkil eder.
(15) TR-UAE Menşe İspat Belgesi, Anlaşma
ile sağlanan tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak gümrük idaresinin
vizesi ile hüküm ifade edeceğinden, belge düzenleme işlemi vize ile tamamlanmış
olur. Bu bakımdan belgenin vize tarihi, düzenlenme tarihi anlamına gelir ve
TR-UAE Menşe İspat Belgesinin (11) numaralı alanına yazılır.
(16) Düzenlenen menşe ispat belgesi, fiili
ihracatın gerçekleştiği veya kesinleştiği anda ihracatçıya verilmek üzere hazır
bulundurulur.
(17) İhracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince, menşe
ispat belgesinin (12) numaralı "Declaration by the Exporter" (İhracatçı Beyanı)
alanı doldurulur ve imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı
tarafından mer'i mevzuatta öngörülen belge saklama süreleri saklı kalmak
kaydıyla en az beş yıl saklanır.
(18) Elektronik sistem üzerinden
düzenlenen TR-UAE Menşe İspat Belgelerinde, (12) numaralı alan haricindeki tüm
kısımlardaki bilgiler elektronik ortamda oluşturulur. Vize işleminin
tamamlanmasından sonra, ihracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince, elektronik sistem
üzerinde yer alan bilgilerin, bu maddede belirtilen şekil şartlarını taşıyan ve
bu maddede belirtilen şekilde temin edilen TR-UAE Menşe İspat Belgesi üzerine
yazıcı vasıtasıyla dökümü alınır ve belgenin (12) numaralı alanı on yedinci
fıkrada belirtildiği şekilde doldurulur ve imzalanır. Elektronik sistemde
oluşturulduktan sonra dökümü alınan belge üzerinde herhangi bir ekleme,
düzeltme veya silinti yapılamaz.
(19) TR-UAE Menşe İspat Belgesi yetkili
idarenin onaylı imza ve resmi mührünü içermelidir. Söz konusu imza ve resmi
mühür 23 üncü madde kapsamında elektronik olarak tatbik edilebilir.
TR-UAE Menşe İspat Belgesinin elektronik
sistem üzerinden düzenlenmesi
MADDE 23- (1) Bu bölümde belirlenen koşullar
karşılandığı takdirde, TR-UAE Menşe İspat Belgeleri elektronik sistem üzerinden
düzenlenebilir.
(2) Yedinci Bölüm hükümlerine uygun
olarak; Taraf ülkelerin gümrük idareleri, elektronik sistemlerin teknik
özellikleri ve sonradan kontrol yöntemlerini birbirlerine iletirler.
(3) 22 nci madde hükümlerine halel
getirmeksizin, elektronik sistem üzerinden düzenlenen TR-UAE Menşe İspat
Belgeleri;
a) İhracatçı ülke tarafından önceden
gönderilmiş olan örnekler üzerinden ithalatçı ülke gümrük idarelerinin
elektronik gümrük mühürlerinin gerçekliğini doğrulayabileceği, orijinal mührün
dijital imajı şeklinde ya da herhangi bir şekilde olabilecek (11) numaralı alan
üzerinde bulunan bir elektronik gümrük mührü,
b) Elektronik gümrük mührünün
gerçekliğini, ithalatçı ülke gümrük idaresince doğrulanabileceği QR kod veya
güvenli bir internet sitesi,
c) Teşhis edilmelerini mümkün kılacak bir
seri numarası,
içermelidir.
(4) Elektronik sistem üzerinden düzenlenen
TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin (11) ve (12) numaralı alanlarında elektronik
imza kullanılabilir.
(5) Bu madde hükümlerinin uygulanması, bir
Taraf ülkede elle doldurulan ve vize edilen, TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin
Tarafların gümrük idareleri tarafından reddedilmesine yol açmaz.
Elektronik veri değişim sistemi
MADDE 24- (1) Taraf ülkeler, 21 inci maddenin
birinci fıkrasının (c) bendinin uygulanması amacıyla 23 üncü madde hükümlerine
uygun olarak elektronik ortamda düzenlenen TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin
etkin ve verimli bir şekilde elektronik ortamda ibraz edilmesi için elektronik
veri değişim sistemi geliştirebilir.
Sonradan
düzenlenen TR-UAE Menşe İspat Belgesi
MADDE 25- (1) Bir TR-UAE Menşe İspat Belgesi, 26 ncı
maddeye rağmen istisnai olarak;
a) Hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller
veya özel durumlar nedeniyle ihracat esnasında düzenlenmemiş ise,
b) Gümrük idareleri veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşların bir TR-UAE Menşe İspat Belgesinin düzenlenmiş,
ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğuna kanaat getirmeleri
sağlanırsa,
ait olduğu eşyanın ihracatından sonra
düzenlenebilir.
(2) Birinci fıkranın uygulanması
açısından, bizzat ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi; eşyanın cinsi, nevi, niteliği ve
miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını, işaretlerini, ihracat gümrük
idaresinin adını, gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı
talepte bulunur. Bu kişiler, söz konusu eşya için ihracat sırasında menşe ispat
belgesi verilmediğini veya menşe ispat belgesinin BAE yetkili makamlarınca
teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte yazılı olarak beyan
eder ve 22 nci madde hükümlerine uygun olarak hazırladığı TR-UAE Menşe İspat
Belgesini talep yazısına ekler.
(3) Bu maddede belirtilen şartları yerine
getiren ihracatçının veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisinin talebi, ilgili gümrük idareleri veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu ihraç
eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair
dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, ihracatçının beyanına tamamen
uygun olduğu anlaşıldığı takdirde TR-UAE Menşe İspat Belgesi onaylanır ve vize
edilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen TR-UAE Menşe İspat
Belgesinin (6) numaralı "Remarks" (Gözlemler) alanına belgenin sonradan
verildiğini belirtmek üzere İngilizce "ISSUED RETROSPECTIVELY" meşruhatının
düşülmesi zorunludur.
İkinci nüsha
TR-UAE Menşe İspat Belgesinin düzenlenmesi
MADDE 26- (1) Bir TR-UAE Menşe İspat Belgesinin
çalınması, kaybolması veya hasar görmesi halinde ihracatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi,
ilk belgeyi düzenleyen gümrük idaresine veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşa elindeki ihracat belgelerine dayanarak ikinci bir nüsha tanzim
edilmesi talebiyle müracaat edebilir.
(2) Gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar, ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait asıl menşe
ispat belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı
karşılaştırıp ikinci nüsha belge düzenlenmesi talebine ilişkin yapılan beyanın
doğruluğunu saptadıktan sonra, başvuru onaylanır ve gümrük idaresince vize
işlemi gerçekleştirilir.
(3) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha
TR-UAE Menşe İspat Belgesinin (6) numaralı "Remarks" (Gözlemler) alanına
İngilizce "DUPLICATE" meşruhatı düşülür ve ilk belgenin seri numarası yazılır.
(4) İkinci nüsha belge, ilk menşe ispat
belgesinin vize tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Gümrük idareleri, ikinci
nüsha menşe ispat belgelerini vize ederken (11) numaralı alana ilk menşe ispat
belgesinin vize tarihini yazar.
Menşe Beyanının hazırlanma koşulları
MADDE 27- (1) Bir Taraf ülke menşeli ürünler; diğer
Taraf ülkeye ithalatlarında, 36 ncı madde çerçevesinde bir onaylanmış ihracatçı
tarafından söz konusu ürünleri teşhis edilmelerini mümkün kılmaya yeterli
ayrıntıda tanımlayan bir fatura, teslimat notu veya başka herhangi bir ticari
belge üzerinde İngilizce olarak hazırlanan ve metninin bir örneği EK-IV'te yer alan
bir Menşe Beyanının ibrazı ile bu Anlaşmanın tercihli tarife uygulamasından
faydalanırlar.
(2) Bir Menşe Beyanı, ancak söz konusu
ürünlerin Türkiye veya BAE menşeli olduğu ve bu Yönetmeliğin diğer
gerekliliklerini yerine getirdiği hallerde hazırlanabilir.
(3) Menşe Beyanında bulunan ihracatçı,
ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresinin talebi üzerine, Menşe Beyanının bir
kopyasını ve iç mevzuat uyarınca, tedarikçilerin veya üreticilerin beyanları
dahil, ilgili ürünlerin menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer koşullarının
yerine getirilmiş olduğunu tevsik eden tüm ilgili belgeleri her an ibraz etmeye
hazırlıklı olur.
(4) Birinci fıkra hükümlerine rağmen bu
Yönetmelik çerçevesinde menşeli ürünler, 31 inci maddede belirtilen durumlarda,
birinci fıkrada belirtilen Menşe Beyanının ibraz edilmesine gerek bulunmaksızın
Anlaşmadan yararlanır.
(5) Menşe Beyanı; ihracatçı tarafından
İngilizce olarak, EK-IV'te verilen metnin fatura, teslimat notu veya başka bir
ticari belge üzerine daktilo edilmesi, ıstampa ile damgalanması veya
basılmasıyla ve ihracatçı Taraf ülkenin mevzuatı uyarınca hazırlanır. Menşe
beyanında el yazısı kullanılırsa, beyan okunaklı şekilde matbaa harfleriyle ve
mürekkeple yazılır. Türkiye'den yapılan ihracat işlemlerinde, Menşe Beyanının
sonradan kontrole tabi tutulması halinde süreci kolaylaştırmak amacıyla, Menşe
Beyanı metninin sonuna ihracatın gerçekleştirildiği gümrük idaresinin adı
"Customs Office of Export - …" şeklinde ilave edilir.
(6) Menşe beyanları, onaylanmış
ihracatçının kendi el yazısı ile atacağı orijinal imzasını taşır. Ancak 36 ncı
maddedeki tanım kapsamında onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış
herhangi bir beyanın kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm
sorumluluğunu üzerine aldığına dair yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı Taraf
ülkenin gümrük idaresine vermiş olması koşuluyla bu tür beyanları imzalama
şartı aranmaz.
(7) Bir Menşe Beyanı, ihracatçı tarafından
ait olduğu ürünlerin ihracatı sırasında veya ait olduğu ürünlerin ithalatından
itibaren bir yıl içerisinde ithalatçı Taraf ülkeye ibrazı koşuluyla ihracattan
sonra hazırlanabilir.
Menşe ispat belgelerinin geçerliliği
MADDE 28- (1) Bir menşe ispat belgesi, ihracatçı
Taraf ülkede düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl süreyle geçerli olur ve bu
süre zarfında ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmelidir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen son ibraz
tarihinden sonra ithalatçı Taraf ülkenin yetkili idarelerine ibraz edilen menşe
ispat belgeleri, bu belgelerin belirlenen son tarihe kadar ibraz edilememesinin
istisnai durumlardan kaynaklanması halinde, tercihli muamele uygulanmak üzere
kabul edilebilir.
(3) Diğer geç ibraz hallerinde; ithalatçı
Taraf ülkenin yetkili idareleri, ürünlerin belirtilen son tarihten önce ibraz
edilmiş olması kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir.
(4) Menşe ispat belgelerinin ibraz
süresinden sonra tercihli muameleden yararlanması için bu sürenin bitiminden
önce eşyanın gümrüğe gelmiş ve yine bu süreden önce ithalatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi
tarafından yazılı olarak ilgili gümrük idaresine başvurulmuş olması gerekir.
Menşe ispat belgelerinin ibrazı
MADDE 29- (1) Menşe ispat belgeleri, gümrük mevzuatı
ve ilgili mevzuat gereğince gümrük idarelerine ibraz edilir. İngilizce dilinde
hazırlanmış olan menşe ispat belgelerinin tercümesi talep edilmez; yalnızca,
belgeler üzerinde İngilizce haricindeki bir yabancı dilde yazılmış ifadeler
bulunması halinde, bunların tercümesi talep edilebilir. Ayrıca ilgili gümrük
idaresi beyannameye ek olarak ithalatçıdan eşyanın Anlaşmanın koşullarına
uygunluğunu gösteren yazılı bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2) Eşyanın tercihli rejimden
yararlanmasını teminen ibrazı gereken menşe ispat belgesinin, bu belgeyle
ilgili eşyanın fiili ithalinden evvel veya fiili ithali sırasında ibraz
edilememesi ve ilgili ithalatçı tarafından eşyanın bekletilmeden ithalinin
istenmesi durumunda, tercihli rejim uygulanmaz ve indirimsiz vergi nispetleri
üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler kesin olarak tahsil edilir. Ancak bu
kabil eşyanın fiili ithalini müteakip süreleri içerisinde, usulüne uygun menşe
ispat belgesi işlemi yapan gümrük idaresine ibraz edildiği takdirde; ibraz
edilen menşe ispat belgesinin ithal edilen eşyaya ait olduğunun gümrük beyannamesi
ve ekleri belgelerle karşılaştırılarak anlaşılması ve belgenin geçerlilik
süresinin aşılmamış olduğunun tespiti kaydıyla tercihli vergi oranına göre
hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan vergi
tutarları arasındaki fark mükelleflerine geri verilir.
Teknik
nedenlerle menşe ispat belgesinin reddi
MADDE 30- (1) Menşe ispat belgeleri, bu Yönetmelikte
öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle reddedilebilir. Aşağıda
belirtilen;
a) TR-UAE Menşe İspat Belgesinin ebat olarak
EK-III'te yer alan örnekten önemli derecede farklı olması, seri numarası
bulunmaması, İngilizce dilinde basılmaması gibi öngörülen form dışında bir form
kullanılarak düzenlenmesi,
b) TR-UAE Menşe İspat Belgesinin (2)
numaralı alan gibi doldurulması zorunlu olan alanlardan birinin doldurulmaması,
c) TR-UAE Menşe İspat Belgesinin (11)
numaralı alanında mühür ya da kaşe bulunmaması veya belgenin yetkili olmayan
bir makam tarafından vize edilmiş olması,
ç) TR-UAE Menşe İspat Belgesi vize
edilirken kullanılan mühür ya da kaşenin 40 ıncı madde hükümleri uyarınca
örneği gönderilmemiş olan yeni bir mühür ya da kaşe olması,
d) TR-UAE Menşe İspat Belgesinin (2) ve
(7) numaralı alanlarına Taraf ülkeler dışında bir ülkenin yazılması,
e) İthal edilen eşyaya ilişkin Menşe
Beyanının okunaksız veya görünürde kusurlu olması,
gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen
menşe ispat belgeleri sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen menşe
ispat belgesi üzerine İngilizce "CERTIFICATE REJECTED BY THE CUSTOMS" meşruhatı
düşülür ve hangi nedenlerle kabul edilmediği de belirtilerek sonradan
düzenlenen yeni bir TR-UAE Menşe İspat Belgesi alması için veya düzeltilmiş bir
Menşe Beyanının ibraz edilmesi için ithalatçıya iade edilir. Ancak gümrük
idareleri gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile
yapıldığından şüphe edilmesi halinde reddedilen menşe ispat belgesinin bir
kopyasını saklayabilir.
(3) Türkiye'ye yönelik ithalatlarda ibraz
edilen menşe ispat belgelerinin teknik nedenlerle reddedilmesi durumunda,
eşyaya Anlaşma kapsamında tercihli rejim uygulanmaz ve kanuni vergi nispetleri
üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda, Gümrük
Kanununun 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.
Menşe ispat
belgesinden muafiyet
MADDE 31- (1) BAE'den Türkiye'ye gerçek kişilerden
gerçek kişilere küçük paketler halinde gönderilen veya seyahat eden yolcunun
şahsi eşyasını oluşturan ürünler; ticari amaçlarla ithal edilmemişlerse ve bu
Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirdiği beyan edilmişse ve böyle bir
beyanın doğruluğuna ilişkin bir şüphe doğmamışsa, menşe ispat belgesinin
ibrazına gerek olmaksızın menşeli kabul edilirler.
(2) BAE'den Türkiye'ye arızî olarak
yapılan ve yalnızca alıcıların veya yolcuların veya bunların ailesinin kişisel
kullanımına yönelik ürünlerden oluşan ithalat, ürünlerin cinsinden ve
miktarından ticari amaç güdülmediği aşikârsa ticari amaçlı ithalat olarak kabul
edilmez.
(3) Bu ürünlerin toplam kıymetinin, küçük
paketler kapsamında Türkiye'ye ithalatta küçük paketler için 500 Avro'yu,
yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler için ise 1.200 Avro'yu, BAE'ye
ithalatta ise küçük paketler için 80 ABD Doları'nı; yolcunun zati eşyasını
oluşturan ürünler için ise 800 ABD Doları'nı geçmemesi gerekir.
(4) Üçüncü fıkranın uygulanması
bakımından, ürünlerin Avro ya da ABD Doları'ndan başka bir para birimi
üzerinden faturalandırıldığı durumlarda, Avro ya da ABD Doları olarak ifade
edilen tutara eşit olup Türkiye veya BAE'nin ulusal para birimleri cinsinden ifade
edilen tutarlar, ithalatçı Taraf ülkede uygulanan geçerli kur oranı uyarınca
belirlenir.
Destekleyici belgeler
MADDE 32- (1) 22 nci ve 27 nci maddelerde
belirtilen, bir TR-UAE Menşe İspat Belgesi veya Menşe Beyanı kapsamındaki
ürünlerin Taraf ülke menşeli olduğunu ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarını
yerine getirdiğini tevsik etmek amacıyla kullanılacak belgeler, TR-UAE Menşe
İspat Belgesi veya Menşe Beyanına ilaveten;
a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından,
söz konusu eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici
nitelikte, örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan
deliller,
b) Taraf ülkede düzenlenmiş veya
hazırlanmış, imalatta kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden
belgeler,
c) Taraf ülkede düzenlenmiş veya
hazırlanmış, Türkiye'de girdiler üzerinde yapılan işçilik veya işlemi tevsik
eden belgeler,
ç) 18 inci maddenin uygulanması durumunda,
bu Yönetmeliğin gerekliliklerinin sağlandığını kanıtlayan, Türkiye veya BAE
toprakları dışında gerçekleştirilen işçilik veya işleme ilişkin uygun deliller,
olabilir.
Menşe ispat belgeleri ile destekleyici
belgelerin muhafaza edilmesi
MADDE 33- (1) Yürürlükteki kanunlarda öngörülen
süreler saklı kalmak üzere;
a) TR-UAE Menşe İspat Belgesi düzenlenmesi
için başvuruda bulunan ihracatçı, 22 nci maddenin dördüncü fıkrasında
belirtilen belgeleri,
b) Menşe Beyanında bulunan ihracatçı, bu
beyanın bir nüshasını ve 27 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen
belgeleri,
c) TR-UAE Menşe İspat Belgesi düzenleyen
gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar, 22 nci
maddede belirtilen başvuru formunu ve başvuru sırasında firma tarafından
kendilerine sunulan diğer tüm vesaiki,
ç) İthalatçı ülkenin gümrük idareleri,
kendilerine ibraz edilen menşe ispat belgelerini,
en az beş yıl muhafaza etmek
mecburiyetindedir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen kayıtlar;
elektronik veya yazılı ortam dahil olmak üzere, hızlı erişime imkan veren
herhangi bir ortamda muhafaza edilebilir.
Menşe ispat belgelerindeki farklılıklar ve
biçimsel hatalar
MADDE 34- (1) Menşe ispat belgelerindeki ibareler
ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine
ibraz edilen belgelerdeki ibareler arasında küçük farklılıkların bulunması,
belgenin gümrüğe sunulan ürünlere tekabül ettiğinin kesin olarak ortaya konması
kaydıyla söz konusu menşe ispat belgelerinin geçerliliğini kendiliğinden
ortadan kaldırmaz.
(2) Menşe ispat belgeleri üzerindeki
ibarelerin doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan daktilo hatası
gibi bariz maddi hatalar, bu belgelerin reddedilmesini gerektirmez.
TR-UAE Menşe İspat Belgesinde hatalı beyan
MADDE 35- (1) TR-UAE Menşe İspat Belgesi üzerinde
silme işlemine veya üzerine başka bir nüshanın düzenlenmesine izin verilmez.
Bütün değişiklikler için hatalı olanın yerine yeni bir TR-UAE Menşe İspat
Belgesi düzenlenir. Düzeltilen TR-UAE Menşe İspat Belgesindeki seri numarası
yeni düzenlenen TR-UAE Menşe İspat Belgesinde uygun alanda gösterilmelidir.
ALTINCI BÖLÜM
Basitleştirilmiş İşlemler
Onaylanmış ihracatçı yetkisinin verilmesi
MADDE 36- (1) Taraflar arasındaki ticarette
aşağıdaki hükümler çerçevesinde basitleştirilmiş işlem uygulanması mümkündür:
a) Bakanlık;
1) Sık sık TR-UAE Menşe İspat Belgesi
düzenlenmesini gerektiren sevkiyat yapan,
2) Eşyanın menşe statüsünün ve bu
Yönetmelik hükümlerinin yerine getirildiğinin saptanması için gerekli her türlü
teminatı gümrük idarelerine veren,
3) Vergi ve gümrük mevzuatı ile ilgili
ciddi ve mükerrer suç işlememiş olan,
4) Gümrük makamlarının faaliyetlerini
denetlemesine imkan verecek kayıtlara sahip olan,
gerçek ve tüzel kişilere, eşyanın
kıymetine bakılmaksızın örneği EK-IV'te yer alan Menşe Beyanını
hazırlayabilmesi konusunda onaylanmış ihracatçı yetkisi verebilir.
(2) Bakanlık, onaylanmış ihracatçıya,
Menşe Beyanında beyan edilmek üzere bir yetki numarası verir.
(3) Bakanlık, basitleştirilmiş işlem
uygulamasını teminen yetki belgesi verilmesi ve yetkinin onaylanmış ihracatçı
tarafından kullanımının izlenmesine ilişkin usulleri belirler.
(4) Taraf ülkeler, onaylanmış ihracatçı
listesini birbirleriyle paylaşır veya yayımlar ve düzenli aralıklarla
günceller.
Onaylanmış ihracatçı yetkisinin iptali
MADDE 37- (1) Onaylanmış ihracatçıların bu
Yönetmelikteki hükümlere aykırı hareket etmeleri ya da verilen yetkide öngörülen
koşullara uymamaları veya bu koşulların ortadan kalkması halinde, cezai
hükümler saklı kalmak üzere verilen yetki Bakanlıkça geçici olarak geri
alınabilir veya iptal edilebilir.
Muhasebesel ayrım
MADDE 38- (1) Aynı ve birbirleri yerine geçebilen
menşeli ve menşeli olmayan girdiler veya eşyalar, menşeli ve menşeli olmayan
statüsünü sürdürmek için depolama esnasında fiziki olarak ayrılabilir.
(2) Birinci fıkraya halel getirmeksizin,
menşeli ve menşeli olmayan aynı ve birbirleri yerine geçebilen girdiler veya
eşyalar, bir muhasebesel ayrım yöntemi kullanılmışsa, depolama esnasında fiziki
olarak birbirinden ayrılmadan bir ürünün imalatında kullanılabilir.
(3) İkinci fıkrada atıfta bulunulan
muhasebesel ayrım yöntemi, Taraf ülkede genel kabul gören muhasebe ilkeleri
çerçevesinde bir stok yönetim yöntemi ile uyumlu bir şekilde uygulanır.
(4) Bir Taraf ülke, üçüncü fıkrada
belirtilen bir stok yönetim yöntemini uygulamayı seçerse, Taraf ülkenin gümrük
idaresi, o mali yıl boyunca söz konusu aynı veya birbiri yerine geçebilen
girdiler veya eşyalar için seçilen yöntemin uygulanmaya devam etmesini sağlar.
(5) Muhasebesel ayrım yöntemi, herhangi
bir zamanda, girdiler veya ürünlerin fiziki olarak birbirinden ayrılmış olması
halinde olduğundan daha fazla girdi veya ürünlerin menşe statüsü kazanmamasını
sağlayan herhangi bir yöntemdir.
(6) Bir Taraf ülke, kendi kanun ve
yönetmeliklerinde belirlenen koşullar altında, bir muhasebesel ayrım yönteminin
kullanılmasının o Taraf ülkenin gümrük idarelerinin önceden iznine tabi olmasını
isteyebilir. O Taraf ülkenin gümrük idareleri; bu tür yetkilerin kullanımını
izler ve yetki sahibinin muhasebesel ayrım yöntemini uygunsuz bir şekilde
kullanması veya bu Yönetmelik altında yer alan diğer koşulları karşılamaması
halinde, yetkiyi geri alabilir.
Parçalar halinde ithalat
MADDE 39- (1) İthalatçının talebi üzerine ve
Bakanlıkça belirlenen şartlara tâbi olarak, Armonize Sistemin 2(a) sayılı Genel
Yorum Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan
ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir
menşe ispat belgesi, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdareleri Arasında Karşılıklı İdari
İş Birliği
Mühür ve adreslerin iletilmesi
MADDE 40- (1) Taraf ülkelerin yetkili idareleri,
menşe ispat belgesinin doğrulanmasından sorumlu yetkili idarelerin adresleriyle
birlikte, TR-UAE Menşe İspat Belgesinin düzenlenmesinde Tarafların gümrük
idarelerinde kullanılan resmi mühür örneklerini ve QR kodların ve elektronik
sertifikaların tevsikine yönelik güvenli internet adresini birbirlerine
iletirler.
(2) İsim, adres veya mühürlerdeki herhangi
bir değişiklik aynı şekilde diğer Taraf ülkeye derhal bildirilir.
Karşılıklı yardım
MADDE 41- (1) Bu Yönetmeliğin doğru bir şekilde
uygulanmasını teminen, Taraflar, yetkili gümrük idareleri aracılığıyla, menşe
ispat belgelerinin gerçekliğinin ve belgede yer alan bilgilerin doğruluğunun
kontrolü hususunda birbirlerine yardımcı olurlar.
Sonradan
kontrol talebi
MADDE 42- (1) İthalatçı Taraf ülkenin gümrük
idareleri, menşe ispat belgelerinin gerçekliği veya eşyanın gerçek menşeine
ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphenin doğduğu herhangi bir
zamanda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda menşe ispat belgesini
veya bir kopyasını, gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de belirterek,
sonradan kontrol talebi ile ihracatçı ülke gümrük idaresine geri gönderir.
(2) Birinci fıkra hükümlerinin
uygulanmasında; ithalatçı Taraf ülkenin yetkili veya gümrük idareleri, menşe
ispat belgesinin ve eğer ibraz edilmişse faturayı yahut bu belgelerin birer
kopyasını, gerektiğinde sonradan kontrol talebinin gerekçelerini de belirterek
ihracatçı Taraf ülkenin yetkili veya gümrük idarelerine sonradan kontrol
talebiyle geri gönderir. Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru
olmadığı kanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi sonradan kontrol
talebini desteklemek üzere gönderilir.
Sonradan kontrol işlemleri
MADDE 43- (1) Menşe ispat belgelerinin kontrol
talebi, belgenin ihracatçı Taraf ülkenin yetkili makamlarına gönderilmesi
suretiyle yapılır.
(2) TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin
kontrol talebi; menşe ispat belgesinde yer alan (13) numaralı alanın, kontrol
talebinde bulunan ithalatçı gümrük idaresinin adı ve açık posta adresi, yazı
makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak doldurulması
suretiyle yapılır.
(3) Kontrol talebinde bulunulan yer ve
tarih belirtilip imzalanır ve mühür ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait
kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
Sonradan kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 44- (1) Sonradan kontrol işlemi, ihracatçı
Taraf ülkenin yetkili idareleri tarafından yerine getirilir. Bu amaçla;
ihracatçı Taraf ülkenin yetkili idareleri, her türlü delili talep etme ve
ihracatçının hesap kayıtlarını denetleme veya gerekli gördükleri diğer
kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.
(2) İhracatçı Taraf ülkenin yetkili
idareleri, TR-UAE Menşe İspat Belgelerinin kontrol sonucunu (13) numaralı alanı
aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle belirtir:
a) 1 inci veya 2 nci maddelerden uygun
olanın önüne (x) işareti konur.
b) Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve
kontrol tarihi yazılır.
c) İmzalanır ve okunabilir mühür ile
işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
Sonradan kontrol sonuçları
MADDE 45- (1) Sonradan kontrol talebinde bulunan
ithalatçı ülke gümrük idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda haberdar
edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin
gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin taraf ülkelerden biri menşeli olarak
kabul edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup
olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3) Kontrol talebinin gönderildiği tarihin
üzerinden altı aylık bir sürenin geçmesinin ardından, kontrol talebine ilişkin
olarak ihracatçı Taraf ülkenin gümrük idaresinden henüz bir yanıt alınmamışsa
ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi, ihracatçı Taraf ülkenin gümrük
idaresine bir hatırlatma yazısı gönderir.
(4) İhracatçı Taraf ülke gümrük
idaresinden, kontrol talebinin sonucuna ilişkin olarak talebin gönderildiği
tarihten itibaren on ay içerisinde bir yanıt alınamaz veya alınan yanıt,
kontrolü talep edilen belgelerin gerçekliğinin veya ilgili ürünlerin gerçek
menşeinin tespitine imkân verecek ölçüde yeterli bilgi içermezse; talepte
bulunan gümrük idaresi, istisnai durumlar haricinde, tercihli muamele
tanınmasını reddedebilir.
(5) İthalatçı ülke gümrük idaresine ibraz
edilen menşe ispat belgelerinin sonradan kontrol işlemine tâbi tutulması
halinde, söz konusu belge kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi
arasındaki fark kadar nakit veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük
işlemleri tamamlanır. İthalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi eşyayı, ithalat
yasağına veya kısıtlamasına tâbi tutulmaması ve bir sahtecilik şüphesi
bulunmaması kaydıyla gerekli görülen her türlü idari tedbire tâbi olmak üzere
ithalatçıya teslim edebilir. Sonradan kontrol amacıyla gönderilen menşe ispat
belgelerinin, ihracatçı ülke yetkili makamınca doğruluğunun teyidi yapılarak
geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan gümrük vergileri iade edilir.
Kontrol ziyareti
MADDE 46- (1) İthalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi
45 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen sonradan kontrol sonucundan
tatmin olmazsa, haklı nedenle ve istisnai durumlar için ihracatçı Taraf ülkeye
kontrol ziyareti talep edebilir.
(2) Birinci fıkra uyarınca, kontrol
ziyareti gerçekleştirilmeden önce;
a) İthalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi,
kontrol ziyaretini gerçekleştirme niyetini üretim tesisleri ziyaret edilecek
imalatçı veya ihracatçıya, kontrol ziyaretinin gerçekleşeceği ülkedeki Tarafın
yetkili idarelerine ve kontrol ziyaretine konu eşyanın ithalatçısına aynı anda
yazılı olarak bildirir.
b) (a) bendinde belirtilen yazılı
bildirimde; bildirimi düzenleyen yetkili idarelerin adı, üretim tesisleri
ziyaret edilecek imalatçı ve ihracatçının adı, kontrol ziyareti için önerilen
tarih, kontrole tabi eşyaya da atıfta bulunacak şekilde önerilen kontrol
ziyaretinin kapsamı ve kontrol ziyaretini gerçekleştirecek yetkililerin ad ve unvanlarına
yer verilir.
c) İthalatçı Taraf ülkenin yetkili
idareleri, tesisi ziyaret edilecek imalat veya ihracatçının yazılı onayını
alır.
ç) (a) bendi kapsamında, bildirimin
alındığı tarihten itibaren 30 gün içinde imalatçı veya ihracatçıdan yazılı onay
alınmadığında, ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi, kontrol ziyaretine tabi
tutulan menşe ispat belgesi kapsamı eşyanın tercihli tarife uygulamasını
reddedebilir.
d) Bildirimi alan yetkili idareler,
önerilen kontrol ziyaretini erteleyebilir ve bildirimin alındığı tarihten
itibaren 15 gün içinde ithalatçı Taraf ülkenin yetkili idarelerine bu niyetini
bildirir. Ertelemeye bağlı olmaksızın herhangi bir kontrol ziyareti, bu
bildirimin alındığı tarihten itibaren 60 gün içinde veya Türkiye veya BAE'nin
mutabık kalacağı daha uzun bir süre içinde gerçekleştirilir.
(3) Kontrol ziyaretini gerçekleştiren
ithalatçı Taraf ülkenin yetkili idaresi, gümrük idaresi ile eşgüdüm şekilde,
tercihli muamele talep edilen eşyası kontrole tabi olan imalatçı veya
ihracatçıya ve ilgili yetkili idareye söz konusu kontrole tabi eşyanın menşeli
eşya olarak nitelendirilip nitelendirilmediğine dair yazılı bir karar temin
eder.
(4) Eşyanın menşeli eşya olarak
nitelendirildiğine dair üçüncü fıkrada atıfta bulunulan yazılı kararın çıkması
üzerine, ithalatçı Taraf ülkenin gümrük idaresi tarafından teminata bağlanan
gümrük vergileri iade edilir.
(5) Eşyanın menşeli eşya olarak
nitelendirilemeyeceğine dair üçüncü fıkrada atıfta bulunulan yazılı kararın
çıkması üzerine, imalatçı veya ihracatçısına eşyanın tercihli tarife
muamelesine uygunluğuna ilişkin tahriri yorumların veya ek bilgilerin sunulduğu
yazılı kararın alındığı tarihten itibaren 30 gün mühlet verilir. Nihai yazılı
karar, yorumların veya ek bilgilerin alındığı tarihten itibaren 30 gün içinde
imalatçı veya ihracatçıya iletilir.
(6) Üçüncü fıkra kapsamında söz konusu
doğrulamaya tabi eşyanın menşeli olup olmadığına ilişkin ziyareti ve kararı
içeren kontrol ziyaret süreci, ilk kontrol ziyaretinin gerçekleştirildiği
birinci günden itibaren azami altı ay içinde ifa edilir ve sürecin sonuçları
yine bu süre zarfında yetkili idareye iletilir. Kontrol sürecinin
yürütülmesinde, 42 nci maddenin ikinci fıkrası uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Üçüncü ülkede düzenlenmiş faturalar
MADDE 47- (1) İthalatçı Taraf ülke gümrük idaresi,
satış faturasının üçüncü bir ülkede yerleşik bir şirket veya söz konusu
şirketin hesabına çalışan bir ihracatçı tarafından düzenlendiği durumlarda da,
eşyanın bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirmesi koşuluyla menşe ispat
belgesini kabul eder.
(2) Eşyanın ihracatçısı veya yetkili
kanuni temsilcisi, TR-UAE Menşe İspat Belgesinin (4) numaralı alanını EK-III'te
belirtilen ayrıntıda doldurur.
(3) Üçüncü ülkelerde düzenlenmiş
faturaların menşe ispat belgesinin düzenlendiği tarihte mevcut olmadığı
istisnai durumlarda, menşe ispat belgesini düzenleyen ihracatçı tarafından
fatura numarası ve fatura tarihi EK-III'te belirtilen ayrıntıda TR-UAE Menşe
İspat Belgesinin ilgili kutusuna doldurulur. İthalatçı Taraf ülkenin gümrük
idaresi, ithalatçıdan, ihracatçı Taraftan ithalatçı Tarafa yapılan işlemi teyit
eden faturaları ve diğer ilgili belgeleri sunmasını isteyebilir.
Yaptırımlar
MADDE 48- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı
fiiller hakkında Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla
Mücadele Kanunu ile yürürlükteki ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Transit haldeki veya antrepodaki eşyaya
ilişkin geçici hükümler
MADDE 49- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olan
ve Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye'de veya BAE'de transit halinde
olan, antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanan eşyaya, ithalatçı
Tarafın gümrük idaresine söz konusu tarihten itibaren altı ay içinde, eşyanın
19 uncu madde hükümleri çerçevesinde doğrudan nakledilmiş olduğunu gösteren
belgelerle beraber sonradan düzenlenmiş bir menşe ispat belgesinin sunulması
kaydıyla Anlaşmanın hükümleri tatbik edilebilir.
Serbest bölgeler
MADDE 50- (1) Taraf ülkeler, nakliyeleri esnasında
kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan ve bir menşe ispat
belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın başka eşyayla değiştirilmemesinin
veya hasara uğramasını önleyici normal işlemler dışındaki herhangi bir işleme
tâbi tutulmamasının temini konusundaki her türlü tedbiri alır.
(2) Türkiye'de veya BAE'de bulunan serbest
bölgede üretilen eşya, tatbik edilmiş olan işçilik veya işlemin bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olması ve eşyanın bu Yönetmeliğin diğer gerekliliklerini
yerine getirmesi koşuluyla menşeli olarak değerlendirilir ve ihracatçının
talebi üzerine TR-UAE Menşe İspat Belgesi ilgili gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar tarafından, Menşe Beyanı ise ihracatçı tarafından
düzenlenir.
Diğer hususlar
MADDE 51- (1) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlar
hakkında Gümrük Kanunu ile Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 52- (1) Bu Yönetmelik 1/9/2023 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 53- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret
Bakanı yürütür.
E K L E R :