Türkiye ile Moldova Cumhuriyeti Serbest Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik (Mülga)
TÜRKİYE - MOLDOVA SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ÇERÇEVESİNDEKİ
TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK
Gümrük ve
Ticaret Bakanlığından:02.11.2016 tarih ve 29876 sayılı R.G.
Tasarruflu Yazılar 1
06.02.2018 tarih ve 30324 sayılı R.G. ile yayımlanan Yönetmelik ile 01.10.2017 tarihi itibariyle YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyeti ile
Moldova Cumhuriyeti arasında 11 Eylül 2014 tarihinde imzalanan, 1/7/2016
tarihli ve 6725
sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 24/8/2016 tarihli ve 2016/9129
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Serbest Ticaret Anlaşmasının
Ek I inde yer alan "Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve
İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokol"ün uygulanmasına ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile Moldova
Cumhuriyeti arasında 11 Eylül 2014 tarihinde imzalanan, 1/7/2016 tarihli ve
6725 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan 24/8/2016 tarihli ve 2016/9129
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Serbest Ticaret
Anlaşmasının Ek I indeki "Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği
Yöntemlerine İlişkin Protokol"ün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu Yönetmelik, 3/6/2011 tarihli ve 640
sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi ile 1 inci maddede belirtilen Protokole
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Moldova
Cumhuriyeti arasında mevcut, 2 nci maddede belirtilen Serbest Ticaret
Anlaşmasını,
b) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,
c) Eşya: Hem girdiyi hem de ürünü,
ç) Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için Türkiye veya
Moldova'da nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya
fabrika çıkışı itibariyle ödenen, kullanılan bütün girdi fiyatlarının dâhil
edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracında geri ödenen veya ödenecek yurt
içi vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
d) Fasıllar ve pozisyonlar: Bu Yönetmelikte "Armonize
Sistem" veya "AS" olarak geçen, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemini
oluşturan nomanklatürde kullanılan fasıllar ve pozisyonları (dört haneli
kodlar),
e) Girdi: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir
maddeyi, hammaddeyi, parçayı veya aksamları,
f) Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli olmayan
girdilerin ithalatı esnasındaki gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi veya
tespit edilememesi halinde, Türkiye'de veya Moldova'da girdiler için ödendiği tespit edilebilen ilk
fiyatı,
g) Gümrük kıymeti: Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel
Anlaşması'nın VII nci maddesinin uygulanmasına ilişkin olarak 1994'te yapılan
Anlaşma'ya (Gümrük Kıymeti Hakkında DTÖ Anlaşması) göre tespit edilen kıymeti,
ğ) İmalat: Montaj veya özel işlemler de dâhil olmak
üzere her türlü işçilik veya işleme tabi tutmayı,
h) Katma değer: Fabrika çıkış fiyatından, eşyaya dahil
edilen Madde 6 ve 7'de atıfta bulunulan diğer ülkeler menşeli her bir girdinin
gümrük kıymetinin veya bu kıymetin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde
Türkiye'de veya Moldova'da girdi için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatın
çıkarılması ile bulunan değeri,
ı) Menşeli girdi kıymeti: (f) bendindeki tanıma uygun
olarak, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür girdinin kıymetini,
i) Sevkiyat: Ya bir ihracatçıdan bir alıcıya aynı anda
gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı kapsamında
yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura kapsamına giren
ürünleri,
j) Sınıflandırma: Ürün veya girdilerin belirli bir
pozisyon altında sınıflandırılmasını,
k) Ülkeler: Kara sularını da içerecek şekilde
ülkeleri,
l) Ürün: Bilahare başka bir imalat işleminde girdi
olarak kullanılması söz konusu olsa bile imal edilmiş ürünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
"Menşeli Ürünler" Kavramının Tanımı
Genel
koşullar
MADDE 5 - (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda
belirtilen ürünler Taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilirler:
a) 8 inci maddede belirtildiği şekilde, tamamen o
Taraf ülkede elde edilen ürünler.
b) 9 uncu maddede belirtildiği şekilde, o Taraf ülkede
yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen söz konusu
Taraf ülkede elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek o Taraf ülkede üretilen
ürünler.
İkili
kümülasyon
MADDE 6 - (1) 5 inci madde hükümlerine halel getirmeksizin,
Taraflardan biri menşeli girdiler, diğer Taraf ülkede bir ürüne dâhil
edildiğinde, diğer Taraf ülke menşeli girdiler olarak kabul edilir. 10 uncu
maddede belirtilen işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş olmaları
şartıyla, söz konusu girdilerin yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olmaları
gerekmez.
Avrupa
Birliği ile menşe kümülasyonu
MADDE 7 - (1) Avrupa Birliği menşeli girdiler, Türkiye veya
Moldova'da daha ileri düzeyde bir işleme tabi tutuldukları veya bu ülkelerde
bir ürün içine dahil edildikleri takdirde,
sırasıyla Türkiye veya Moldova menşeli girdiler olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkrada atıfta bulunulan ürünlerin menşe
statüsü kazanabilmesi için:
a) Söz konusu girdilerin Türkiye'de veya Moldova'da
tabi tutulduğu işçilik veya işlemin, 10 uncu maddede atıfta bulunulan
işlemlerin ötesine geçmesi,
b) Söz konusu girdiler Türkiye'ye veya Moldova'ya
doğrudan ihraç edilmiş olsalar idi geçerli olacak menşe kuralları
uygulandığında, girdilerin yine Avrupa Birliği menşei kazanacak olması ve
c) Türkiye, Moldova ve Avrupa Birliği arasında, bu
kümülasyon mekanizması ile söz konusu ürünlerin menşeinin belgelendirilmesi ve
kontrolüne ilişkin Maddelerin tam olarak uygulanmasını sağlayan yeterli idari
işbirliği süreçlerine imkan veren düzenlemelerin mevcut olması
koşuluyla, girdilerin yeterli işçilik veya işlemden
geçmiş olmaları gerekmez.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda tesis edilen
kümülasyon:
a) Türkiye, Moldova ve Avrupa Birliği arasında ayrı
tercihli ticaret anlaşmalarının yürürlükte olması,
b) Kümülasyon uygulamasına dair gerekli düzenlemelerin
tamamlandığına ilişkin bildirimlerin, Türkiye ve Moldova Resmi Gazetelerinde,
kendi iç mevzuatlarına uygun olarak yayımlanması
koşuluyla uygulanır.
Tamamen elde
edilmiş ürünler
MADDE 8 - (1) Aşağıda belirtilen ürünlerin tamamen Taraf
ülkelerden birinde elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a) Kendi topraklarından veya deniz yataklarından
çıkarılan mineral ürünler,
b) Taraf ülkede hasat edilen bitkisel ürünler,
c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı
hayvanlar,
ç) Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan elde
edilen ürünler,
d) Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde edilen
ürünler,
e) Taraf ülke karasuları dışında kendi gemileri
tarafından denizden elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler,
f) Münhasıran (e) bendinde atıfta bulunulan
ürünlerden, kendi fabrika gemilerinin bordasında üretilen ürünler,
g) Taraf ülkede toplanmış, yalnızca hammaddelerin geri
kazanılabilmesine müsait, sadece sırt geçirmeye ve atık olarak kullanılmaya
elverişli kullanılmış lastikler dahil olmak üzere, kullanılmış maddeler,
ğ) Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri sonucu ortaya
çıkan atık ve hurdalar,
h) Kendi karasuları dışında, münhasır işletme
haklarına sahip olmaları kaydıyla deniz toprağı veya deniz toprağı altından
çıkarılan ürünler,
ı) Münhasıran (a) ila (h) bentlerindeki ürünlerden
üretilmiş eşya.
(2) Birinci fıkranın (e) ve (f) bentlerinde geçen
kendi gemileri ve kendi fabrika gemileri tabirleri sadece:
a) Bir Taraf ülkede kayıtlı veya tescilli,
b) Anılan Taraf ülke bayrağı altında seyreden,
c) En az % 50'sine anılan Taraf ülke vatandaşları
tarafından sahip olunan veya idare merkezinin anılan Taraf ülkelerden birinde
bulunduğu, müdür veya müdürlerinin, yönetim veya denetleme kurulu başkanı ve bu
kurullar üyelerinin çoğunluğunun anılan Taraf ülke vatandaşı olduğu ve ilaveten
ortaklık veya limited şirket durumunda
sermayesinin en az yarısının Taraf ülkelere veya bunların kamu kuruluşları veya
vatandaşlarına ait olunan,
ç) Yönetici ve yetkilileri anılan Taraf ülke vatandaşı
olan,
d) Mürettebatının en az % 75'i anılan Taraf ülke vatandaşı olan
gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır.
Yeterli
işçilik veya işlem görmüş ürünler
MADDE 9 - (1) 5 inci maddeye göre, tamamen elde edilmemiş
ürünler, Ek II'de yer alan listede belirtilen şartlar
yerine getirildiği takdirde yeterli derecede işçilik veya işlem görmüş olarak
kabul edilirler. Anlaşma tarafından kapsanan tüm ürünler için listede
belirtilen şartlar, imalatta kullanılan menşeli olmayan girdiler üzerinde
yapılması gerekli işçilik ve işlemleri gösterir ve sadece bu girdilerle ilgili
olarak uygulanır. Bu nedenle, listedeki şartları yerine getirerek menşe statüsü
kazanmış bir ürün başka bir ürünün imalatında kullanılırsa, onun bileşiminde
yer aldığı ürüne tatbiki mümkün şartlar, kendisine uygulanmaz ve bunların
imalatında kullanılmış olabilecek menşeli olmayan girdiler dikkate alınmaz.
(2) Birinci fıkrada belirtilen duruma rağmen, listede
belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken
menşeli olmayan girdiler, ancak;
a) Toplam kıymetlerinin, ürünün fabrika çıkış
fiyatının % 10'unu geçmemesi,
b) Menşeli olmayan girdilerin azami değeri olarak
listede verilmiş olan yüzdelerin, bu bendin uygulanması suretiyle aşılmaması
şartı ile kullanılabilir.
(3) İkinci fıkra hükümleri, Armonize Sistemin 50 ila
63 üncü fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.
(4) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, üretim
sırasında gerçekleştirilen işlem veya işçiliğin 10 uncu madde hükümlerine göre
yetersiz sayılmadığı hallerde uygulanır.
Yetersiz
işçilik veya işlem
MADDE 10 - (1) İkinci fıkraya halel gelmeksizin, 9 uncu maddede
belirtilen koşullar yerine getirilmiş olsun veya olmasın, aşağıdaki işlemler
menşe statüsü vermek için yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir:
a) Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi
şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler,
b) Ambalaj ayırma ve birleştirme,
c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya diğer
tabakalardan arındırma,
ç) Dokumaya elverişli maddeleri ütüleme veya presleme,
d) Basit boyama ve cilalama işlemleri,
e) Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma, kısmi veya
tam ağartma, parlatma ve perdahlama,
f) Şeker renklendirme veya şeker topaklarını biçimlendirme
işlemleri,
g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin
kabuklarını soyma, çekirdeklerini çıkarma, zarlarını ayıklama,
ğ) Keskinleştirme, basit bileme veya basit kesme,
h) Maddelerden setler oluşturma dahil, eleme,
kalburdan geçirme, sıraya koyma, tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme,
ı) Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere koyma,
torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme ve tüm
diğer basit paketleme işlemleri,
i) Ürün veya paketler üzerine marka, etiket, logo ve diğer
benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri,
j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin
basit karıştırılma işlemleri,
k) Şekerin diğer herhangi bir maddeyle karıştırılması,
l) Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere parçaların
basit montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması,
m) (a) ila (l) bentlerinde belirtilen işlemlerden iki
veya daha fazlasının bir arada yapılması,
n) Hayvan kesimi.
(2) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya işlemin
birinci fıkra hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip edilmeyeceğine karar
verilirken, Türkiye'de ya da Moldova'da gerçekleştirilen işlemlerin tümü
birlikte dikkate alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi, Aksesuarlar, Yedek Parçalar,
Aksam, Setler ve Nötr Elemanlar
Nitelendirme
birimi
MADDE 11 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması amacıyla,
nitelendirme birimi, AS kullanarak sınıflandırma yapılırken temel birim olarak
kabul edilen belirli bir üründür. Buna göre:
a) Muhtelif maddelerin montajı veya
gruplandırılmasından oluşan bir ürün, AS'de tek bir pozisyonda
sınıflandırıldığında, bu ürünün tümü, nitelendirme birimini oluşturur.
b) Bir sevkiyat, AS'de aynı pozisyon içinde
sınıflandırılan, belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün bu
Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden değerlendirilir.
(2) AS'nin 5 inci Genel Kuralı çerçevesinde ambalaj,
sınıflandırma açısından ürüne dâhil ediliyorsa, menşe tespiti açısından da
dâhil edilir.
Aksesuarlar,
yedek parçalar ve aksam
MADDE 12 - (1) Bir cihaz, makine, alet veya araç parçası
beraberinde teslim edilen, normal olarak
bir cihazın bölümü durumundaki ve fiyata dahil edilmiş bulunan veya
ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam; söz konusu
cihaz, makine, alet veya araç içinde mütalaa edilir.
Setler
MADDE 13 - (1) AS'nin (3) sayılı Genel Kuralında tanımlanan
setler, ürünlerin tüm bileşenleri menşeli olduğunda, menşeli olarak kabul
edilir. Ancak, bir set menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden oluştuğunda,
menşeli olmayan ürünlerin kıymeti, setin fabrika çıkış fiyatının % 15'ini
aşmıyorsa, set bir bütün olarak menşeli olarak kabul edilir.
Nötr
elemanlar
MADDE 14 - (1) Bir ürünün menşeli olup olmadığını belirlemek
için, imalatında kullanılabilecek;
a) Enerji ve yakıtın,
b) Tesis ve teçhizatın,
c) Makine ve aletlerin,
ç) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi
amaçlanmayan eşyanın
menşeini belirlemek gerekmez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
Ülkesellik
ilkesi
MADDE 15 - (1) İkinci bölümde yer alan menşe statüsü
kazandırılmasına ilişkin koşullar, Madde 6 ve 7 ile bu maddenin üçüncü fıkrası
saklı kalmak üzere, Taraf ülkelerden birinde kesintisiz olarak yerine
getirilir.
(2) Taraf ülkelerden birinden başka bir ülkeye ihraç
edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi halinde, geri gelen eşyanın ihraç
edilmiş bulunan eşya ile aynı olduğu, söz konusu ülkede bulunma veya ihraç
edilme süresi içerisinde iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli
olanların ötesinde herhangi bir işleme tabi tutulmadığı hususları gümrük
idarelerini tatmin edecek şekilde ispat edilmediği takdirde menşeli olmadığı
kabul edilir.
(3) İkinci bölümde belirlenen kurallar uyarınca
kazanılan menşe statüsü, Taraf ülkelerin birinden ihraç edilen ve daha sonra
yeniden ithal edilen girdiler üzerinde, anılan Taraf ülke dışında yapılan
işçilik veya işlemden, aşağıdaki koşulların sağlanması halinde etkilenmez: Bu
koşullar;
a) Söz konusu girdilerin tamamen Taraf ülkelerden
birinde elde edilmiş veya ihraç edilmelerinden önce 10 uncu maddede belirtilen
yetersiz işlemlerin ötesinde bir işçilik veya işlemden geçmiş olması,
b) Gümrük idarelerinin geri gelen eşyanın, ihraç
edilen girdilerin işçilik veya işlemden geçirilmesi ile elde edildiği ve bu
madde hükümlerinin uygulanması ile taraf ülke dışında kazanılan toplam katma
değerin, menşe statüsü talebine konu nihai ürünün fabrika çıkış fiyatının %
10'unu aşmadığı hususlarında ikna edilmiş olmasıdır.
(4) Üçüncü fıkranın amaçları açısından, ikinci bölümde
düzenlenen menşe statüsünün kazanılması için gerekli koşullar, Taraf ülke
dışında yapılan işçilik ve işlemlere uygulanamaz. Fakat, nihai ürünün menşe
statüsünün belirlenmesinde, ürüne dahil edilen menşeli olmayan tüm girdiler
için EK II'deki listede belirlenen bir azami kıymet koşulu
bulunduğu durumda, anılan taraf ülkede ürüne dahil edilen menşeli olmayan
girdilerin toplam kıymeti ile bu madde hükümlerinin uygulanmasıyla, Taraf ülke
dışında kazanılmış toplam katma değer birlikte dikkate alındığında, belirlenen
yüzdeyi aşmayacaktır.
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümlerinin uygulanması
amacıyla, toplam katma değer, orada dahil edilen girdilerin kıymetlerini de
içerecek şekilde, Taraf ülke dışında oluşan tüm maliyetleri ifade eder.
(6) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri, EK II'deki listede düzenlenen koşulları yerine getirmeyen
veya 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında yer alan genel tolerans kuralının
uygulanması ile yeterli işçilik veya işlemden geçmiş olduğu kabul edilen
ürünler için uygulanmaz.
(7) Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri Armonize Sistemin
50 ila 63 üncü fasıllarındaki ürünlere uygulanmaz.
(8) Bu madde hükümleri tarafından kapsanan türde Taraf
ülke dışında yapılan herhangi bir işçilik veya işlem, hariçte işleme veya
ilgili diğer düzenlemeler vasıtasıyla yürütülür.
Doğrudan
nakliyat
MADDE 16 - (1) Anlaşma hükümlerinde sağlanan tercihli muamele
sadece, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getirmiş, Taraf ülkeler
arasında doğrudan nakledilen ürünler için uygulanır. Bununla beraber tek bir
sevkiyatı oluşturan ürünler, aktarılması veya geçici depolanması yoluyla, ancak
transit geçtiği veya depolandığı ülkenin gümrük yetkililerinin gözetimi altında
olmaları ve boşaltma, tekrar yükleme veya iyi koşullarda muhafaza etmeye
yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmaları koşullarıyla, gerektiğinde
başka ülkeler üzerinden nakledilebilir.
(2) Menşeli ürünler Taraf ülkeler dışındaki ülkeler
üzerinden boru hattı ile nakledilebilir.
(3) Birinci fıkrada yer alan hükümlerin yerine
getirildiğinin, ithalatçı ülkenin gümrük yetkililerine ispatı, aşağıdaki
belgelerden birinin ibrazı yoluyla yapılır:
a) İhracatçı ülkede düzenlenmiş transit ülkesi
geçişini kapsayan tek bir sevk evrakı,
b) Transit ülkesinin gümrük yetkililerince düzenlenen,
ürünlerin tam bir tanımını veren, boşaltma ve tekrar yükleme tarihlerini ve
uygulanabildiği durumlarda kullanılan gemi veya diğer nakil araçlarının
adlarını belirten ve transit ülkesi içinde hangi koşullarda kalmış olduğunu
belgeleyen bir belge,
c) (a) veya (b) bendindeki belgelerin temin
edilememesi halinde ikame kanıtlayıcı belgeler.
Sergiler
MADDE 17 - (1) Üçüncü bir ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve
sergiden sonra Türkiye'ye veya Moldova'ya ithal edilmek üzere satılan menşeli
ürünler, gümrük idarelerinin;
a) Bir ihracatçının bu ürünleri Türkiye'den veya Moldova'dan
serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve orada sergilediği,
b) Ürünlerin bu ihracatçı tarafından Türkiye'deki veya
Moldova'daki bir kimseye satıldığı veya tasarrufuna verildiği,
c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden hemen
sonra, sergilenmek üzere gönderildikleri durumda sevk edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri andan
itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla kullanılmadığı
hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla, ithalatta
Anlaşma hükümlerinden yararlanır.
(2) Altıncı Bölüm hükümleri uyarınca, bir menşe ispat
belgesi düzenlenmeli veya hazırlanmalı ve usullere uygun olarak ithalatçı Taraf
ülke gümrük idaresine ibraz edilmelidir. Serginin adı ve adresi bu belgede
gösterilmelidir. Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri koşullara dair ek
kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3) Birinci fıkra, özel amaçla yabancı ürün satmak
üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda düzenlenmemiş olan ve ürünlerin gümrük
denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları
sergi, fuar veya benzeri umumi gösterilere uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geri Ödeme veya Muafiyet
Gümrük
vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması
MADDE 18 - (1) Altıncı, yedinci ve sekizinci bölüm hükümlerine
uygun olarak menşe ispat belgesi düzenlenen veya hazırlanan Taraf ülkelerden
biri menşeli ürünlerin imalatında kullanılan menşeli olmayan girdiler, Taraf
ülkelerde her ne türde olursa olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya
bunlardan muafiyete tabi değildir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yasak, Taraf ülkelerden
herhangi birinde imalatta kullanılan girdilere uygulanabilen gümrük vergisi
veya eş etkili vergilerin, ürünlerin söz konusu girdilerden elde edilip ihraç
edildiği ve dahilde kullanım için alıkonmadığı hallerde, kısmen veya tamamen
iadesi veya muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki her türlü düzenlemeye, bu
tür iade veya geri ödemelerin açıkça veya aynı etkiyi doğuracak şekilde geçerli
olduğu durumlarda uygulanır.
(3) Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin ihracatçısı,
menşeli olmayan girdiler kullanılarak üretilen ilgili ürünlere geri ödeme
sağlanmadığını ve bu girdilere uygulanabilen tüm gümrük vergileri ile eş etkili
vergilerin fiilen ödendiğini ispat eden tüm geçerli belgeleri gümrük
yetkililerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazır olmak
zorundadır.
(4) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri, 11 inci
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ambalajlara, 12 nci maddede belirtilen
aksesuar, yedek parça ve aksama ve 13 üncü maddede belirtilen set halindeki
ürünlere, menşeli olmadıkları durumlarda uygulanır.
(5) Birinci ila dördüncü fıkra hükümleri, yalnızca
Anlaşmanın uygulandığı türden girdiler için geçerlidir.
ALTINCI BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı
Menşe ispat
belgeleri
MADDE 19 - (1) Taraf ülkelerden biri menşeli ürünler, diğer bir
Taraf ülkeye ithal edilmeleri sırasında, aşağıdaki belgelerden birinin ibrazı
üzerine Anlaşmadan yararlanır:
a) Örneği Ek III'te yer alan
EUR.1 Dolaşım Belgesi,
b) Metni Ek IV'te yer alan Fatura
Beyanı.
(2) Birinci fıkra hükümlerine rağmen, bu Yönetmelik
çerçevesinde menşeli ürünler, 36 ncı maddede belirtilen durumlarda, birinci
fıkrada belirtilen belgelerden herhangi birisinin ibraz edilmesine gerek bulunmaksızın
Anlaşmadan yararlanır.
Fatura
beyanı
MADDE 20 - (1) Fatura beyanı; 38 inci madde çerçevesinde bir
Onaylanmış İhracatçı tarafından veya toplam kıymeti 6000 Euro'yu geçmeyen
menşeli ürünler ihtiva eden bir veya daha fazla paketten oluşan bir sevkiyat için
herhangi bir ihracatçı tarafından hazırlanabilir.
(2) Fatura beyanı, söz konusu ürünlerin Taraf
ülkelerden biri menşeli olarak kabulü ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin
yerine getirilmesi halinde hazırlanabilir.
(3) Fatura beyanında bulunan ihracatçı, söz konusu
ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş
olduğunu kanıtlayan ilgili tüm belgeleri, ihracatçı ülkenin yetkili
makamlarının talebi üzerine herhangi bir anda ibraz etmeye hazırlıklı olur.
(4) Fatura beyanı, ihracatçı tarafından, metni Ek IV'te yer alan, Anlaşmada aynı ekte belirtilen dillerden
birinde ve ihracatçı ülkenin ulusal mevzuatıyla uyumlu olan beyanın, fatura,
teslimat notu veya herhangi bir ticari belge üzerine daktilo edilmesi, ıstampa
ile damgalanması veya basılması suretiyle hazırlanır. Beyan el yazısı ile de
yapılabilir; bu takdirde, mürekkeple ve matbaa harfleriyle yazılır.
(5) Fatura beyanı, ihracatçının kendi el yazısı ile
atacağı orijinal imzasını ihtiva eder. Ancak, 38 inci madde çerçevesinde
onaylanmış ihracatçıdan, kendi adıyla hazırlanmış herhangi bir fatura beyanının
kendi el yazısıyla imzalanmış addedilerek tüm sorumluluğu üzerine aldığına dair
yazılı bir taahhütnameyi ihracatçı ülkenin yetkili makamlarına vermiş olması
koşuluyla, böyle bir beyanı imzalama şartı aranmaz.
(6) Bir fatura beyanı, ihracatçı tarafından, kapsadığı
ürünlerin ihracatı esnasında veya
ithalatından itibaren iki yıl içinde ithalatçı ülkede
ibrazı koşuluyla, ihracattan sonra da hazırlanabilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
EUR.1 Dolaşım Belgelerinin Düzenlenmesi ve Vize
İşlemleri
EUR.1
dolaşım belgesinin şekli, basımı ve dağıtılması
MADDE 21 - (1) EUR.1 Dolaşım Belgeleri Ek
III'te belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları
verilerek Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca göre
dağıtılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgeleri yalnızca ihracatçı veya
ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni temsilcisi
tarafından, örneği Ek III'te yer alan EUR.1 Dolaşım Belgesi ile Başvuru
Formunun bu Yönetmeliğe uygun olarak doldurulması suretiyle yazılı başvurusu
üzerine düzenlenir.
EUR.1
dolaşım belgesinin doldurulması
MADDE 22 - (1) İhracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri
EUR.1 Dolaşım Belgelerini ve EUR.1 Dolaşım Belgesi Başvuru Formlarını, bu
belgelerin arka sayfasında yazılı kurallara uygun olarak doldurur.
(2) Bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre;
a) Belgeler Anlaşmada belirtilen dillerden birinde ve
ihracatçı ülkenin ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde doldurulur.
b) Belgeler yazı makinesi veya elle doldurulabilir.
Elle doldurulmaları halinde mürekkepli kalem ve matbaa harfleri kullanılır.
c) Belge üzerinde silinti ve birbiri üzerine yazılmış
sözcük ve ilaveler bulunamaz ve değişiklikler doğru olmayan kayıtların üzeri
çizilerek, gerekli düzeltmelerin eklenmesi suretiyle yapılır. Bu şekilde
yapılan düzeltmelerin belgeyi düzenleyen kişi tarafından imzalanması ve gümrük
idaresi tarafından tasdik edilmesi gerekir.
ç) Belgelerde kayıtlı her bir maddeye sıra numarası
verilir ve madde aralarında boşluk bırakılmaz. Son kaydın hemen altına sonradan
bir ilave yapılmasını önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek, kullanılmayan
yerler çapraz bir çizgiyle iptal edilir.
d) Belgelerde kayıtlı eşyanın, tanınmalarına olanak
verecek kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek
açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan
edilir.
(3) İhracatçılar veya yetkili kanuni temsilcilerinin,
EUR.1 Dolaşım Belgesi Başvuru Formlarının arka yüzünde yer alan İhracatçı
Beyanında belirtilen hususları yer ve tarih göstererek imza ile teyid etmeleri
gerekir.
(4) İhracatçı beyanı eşyanın menşeinin tespitini
teminen, ihracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri tarafından; eşyanın
imalatında kullanılan menşeli olmayan girdilere uygulanan işlem ve işçiliğin,
Ek II'de yer alan listede belirtilen şartları sağladığı hususları ile eşyanın
imalatında kullanılan Taraf ülkeler menşeli girdiler ve bu girdiler üzerinde
gerçekleştirilen işlem ve işçilikleri belirtilecek şekilde, eksiksiz olarak doldurulur
ve bu hususları destekleyici belgeler ibraz edilir.
İhracatçının
ibraz yükümlülüğü
MADDE 23 - (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için başvuruda
bulunan ihracatçı, bu Belgeleri düzenleyecek gümrük idarelerinin veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşların talep edebileceği, söz konusu
ürünün menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş
olduğunu tevsik eden ilgili bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
Başvurunun
değerlendirilmesi
MADDE 24 - (1) İhracatçılar veya yetkili kanuni temsilcileri
tarafından 22 nci madde hükümlerine uygun olarak doldurulan ve imzalanan
başvuru formları ile belgeler gümrük idarelerine veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşlara verilir.
(2) Gümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi veya kuruluşlar, başvuru formları ile EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kurallara
uygun olarak doldurulup doldurulmadığını kontrol edip, belgede kayıtlı eşyanın
5 veya 6 ncı madde hükümleri gereğince Türkiye menşeli olduğu veya sayıldığı
hususunda, ihracata ait diğer evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan
sonra gerekli işlemleri tamamlar.
EUR.1
dolaşım belgesinin gümrük idaresince incelenmesi
MADDE 25 - (1) Gümrük idareleri, 24 üncü madde hükümleri
çerçevesinde başvurunun değerlendirilmesini müteakip;
a) Dolaşım belgelerinin bu Yönetmelikteki şartlara
uygun olup olmadığını, özellikle ürünün tanımı için ayrılmış bulunan boşluğun
her türlü sahte ilaveler yapılması imkanını ortadan kaldıracak şekilde
doldurulup doldurulmadığını,
b) İhraç konusu eşyanın cins, nevi, nitelik ve miktar
itibariyle dolaşım belgesindeki kayıtlara uygun olup olmadığını,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olduğunu veya
sayıldığını
ürün ve
imalatında kullanılan girdilere ait diğer evrakın yanı sıra, nakliyeciler
tarafından verilen kara, demiryolu, hava ve deniz taşımalarına ilişkin
konşimento, manifesto, yük senetleri, fatura ve beyannameye eklenen diğer
belgeleri ve gerektiğinde muhasebe kayıt ve defterlerini incelemek ve ihraç
konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli ve 27369 Mükerrer sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara göre muayene etmek suretiyle
kontrol eder.
(2) Bu şekilde dolaşım belgelerinin kontrolü
yapıldıktan sonra 26 ncı madde hükümleri uyarınca vize işlemine geçilir.
EUR.1
dolaşım belgesinin vize edilmesi
MADDE 26 - (1) İhracatçılar tarafından vize edilmek üzere ibraz
olunan, usulüne uygun olarak doldurulmuş EUR.1 Dolaşım Belgeleri, 24 ve 25 inci
maddeler uyarınca yapılacak değerlendirme ve incelemelerin uygun sonuç vermesi
halinde gümrük idarelerince vize edilir.
(2) Dolaşım belgelerinin gümrük idaresince vize
edilmesini talep etme hakkı, bizzat ihracatçıya veya gümrük beyannamelerini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisine aittir. Yetkili olmayan kimseler
tarafından yapılan vize talepleri, gümrük idaresince reddedilir.
(3) Dolaşım belgelerinin gümrük vizesine ayrılmış (11)
numaralı kutusunun doğru olarak ve noksansız doldurulması şarttır. Yanlış veya
noksan yapılan vize işlemi belgeyi geçersiz kılar ve sonradan kontrol
sebeplerinden birini teşkil eder.
(4) Gümrük idareleri, dolaşım belgesindeki (11)
numaralı vize kutusuna; gümrük beyannamesinin tarihi, sayısı ve gümrük
idaresinin açık posta adresini, yazı makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa
harfleriyle okunabilecek şekilde olmasına özen göstererek yazar ve idarenin
okunabilir mührü veya kaşesi ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşeyi
basarak, tarih ve imza atmak suretiyle vize işlemini tamamlar. (09.07.2017 tarihli ve 30119 sayılı R.G. ile değişik)[1]
(5) EUR.1 Dolaşım Belgesi Anlaşma ile sağlanan
tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak gümrük idaresinin vizesi ile hüküm
ifade edeceğinden, düzenlenme işlemi vize ile tamamlanmış olur.
(6) Düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi fiili ihraç
gerçekleştiği veya kesinleştiği anda ihracatçıya verilmek üzere hazır
bulundurulur.
(7) Biri beyaz üzerine yeşil meneviş zeminli, dördü
beyaz olan beş nüshalık takım halindeki dolaşım belgesinin nüshalarının hangi
birimlere verileceğini Bakanlık belirler.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
EUR.1 Dolaşım Belgelerinin Sonradan Verilmesi,
İkinci Nüsha Düzenlenmesi ve Değiştirilmesi
EUR.1
dolaşım belgesinin ihracattan sonra verilmesi
MADDE 27 - (1) 26 ncı madde hükümlerine istisna olarak, EUR.1
Dolaşım Belgeleri; hata, istenmeyerek yapılan ihmal veya özel durumlar
nedeniyle ihraç anında düzenlenmemiş olması veya EUR.1 Dolaşım Belgesinin
düzenlenmiş, ancak teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğu hususu,
gümrük idarelerine veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlara tatmin
edici bir şekilde ispat edilmesi halinde ait olduğu ürünün ihracından sonra
düzenlenebilir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen durumlarda ihracatçı
eşyanın cinsi, nevii, niteliği ve miktarını, ambalaj şeklini, marka ve
numaralarını, işaretlerini, çıkış işleminin yapıldığı gümrük idaresinin adını,
gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı talepte bulunur. Söz
konusu eşya için ihraç sırasında EUR.1 Dolaşım Belgesi verilmediğini veya EUR.1
dolaşım belgesinin ithalatçı ülke yetkili makamlarınca teknik nedenlerle kabul
edilmediğini sebepleri ile birlikte yazılı olarak beyan eder. Usulüne uygun
olarak doldurulmuş EUR.1 Dolaşım Belgesi ve Başvuru Formunu imzalayıp talep
yazısına ekler.
(3) Bu maddede belirtilen şartları yerine getiren
ihracatçının talebi ilgili gümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi veya kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu ihraç eşyasına ait gümrük
beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair dosyaların
incelenmesi ve kontrolü sonucunda, ihracatçının beyanına tamamen uygun olduğu anlaşıldığı
takdirde EUR.1 Dolaşım Belgesi verilir ve vize edilir.
(4) İhracattan sonra verilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin
(7) numaralı "Gözlemler" başlıklı kutusuna, belgenin sonradan verildiğini
belirtmek üzere İngilizce "ISSUED RETROSPECTIVELY" ifadesi yazılır.
(5) İhracatçı ülke yetkili makamlarınca düzenlenen ve
bu ibarelerden birini taşıyan EUR.1 Dolaşım Belgeleri, ithalatçı ülke yetkili
makamlarınca kabul edilir.
EUR.1
dolaşım belgesinin ikinci nüsha düzenlenmesi
MADDE 28 - (1) EUR.1 Dolaşım Belgesinin çalınma, kaybedilme ve
hasar görmesi hallerinde ihracatçı, ilk belgeyi düzenleyen gümrük idaresine
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlara başvurarak belgenin
ikinci bir nüshasının düzenlenmesini talep edebilir.
(2) Gümrük idareleri, kendilerinde bulunan ve ihraç
işlemi yapılmış olan eşyaya ait belgelere ve ilk belgeye uygun olarak
düzenlendiğini tespit ettikten sonra ikinci nüsha Belgenin vize işlemini yapar.
(3) Ancak, gümrük vizesi kutusuna vize tarihi olarak
hüküm ifade etmek üzere, ilk dolaşım belgesinin vize tarihi ve seri numarası
yazılır.
(4) İhracattan sonradan verilen EUR.1 Dolaşım
Belgesinin (7) numaralı "Gözlemler" başlıklı kutusuna, Belgenin ikinci nüsha
olduğunu belirtmek üzere İngilizce "DUPLICATE" ifadesi yazılır.
EUR.1
dolaşım belgesinin değiştirilmesi
MADDE 29 - (1) Menşeli ürünler Taraf ülkelerden birinin yetkili
makamının kontrolü altında iken, ürünün tamamının veya bir bölümünün bulunduğu
Taraf ülke içinde başka bir yere gönderilmesi gerektiği durumda, gönderilecek
kısım için asıl belge yerine geçmek üzere bir veya birden çok müfrez EUR.1
Dolaşım Belgesi düzenlenir ve durum esas EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerine işaret
edilir.
(2) Müfrez EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenme talebi
eşyayı kontrol altında bulunduran gümrük idaresine yazılı olarak yapılır.
İlgili idare tarafından gerekli her türlü inceleme yapılarak bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olması halinde talep yerine getirilir.
(3) Düzenlenen müfrez belge Yönetmelik hükümlerinin
uygulanmasında EUR.1 Dolaşım Belgesi olarak kabul edilir.
(4) Esas EUR.1 Dolaşım Belgesinin tarih ve seri
numarası müfrez belgenin veya belgelerin (7) numaralı Gözlemler kutusuna
yazılır, aslına ve tüm nüshalarına MÜFREZ MENŞE İSPAT BELGESİDİR kaşesi
basılır.
(5) Gümrük idaresi, esas menşe ispat belgesi ile buna
dayanılarak düzenlenen yeni belgenin veya belgelerin beyaz nüshasını muhafaza
eder.
DOKUZUNCU BÖLÜM
İbraz
Menşe ispat
belgesinin geçerliliği
MADDE 30 - (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi, ihracatçı ülkedeki vize
tarihinden itibaren dört ay geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin
gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir.
(2) Fatura beyanı, ihracatçı tarafından hazırlanış
tarihinden itibaren dört ay geçerli olur ve bu süre zarfında ithalatçı ülkenin
gümrük idarelerine ibraz edilmesi gerekir.
(3) İthalatçı ülkenin gümrük idarelerine ibraz
edilecek menşe ispat belgeleri, istisnai durumlar nedeniyle, birinci ve ikinci
fıkralarda belirtilen sürelerden sonra da, uygulanan tercihli muamele
çerçevesinde kabul edilebilir.
(4) Diğer geç ibraz hallerinde, ithalatçı ülkenin
gümrük idaresi, eşyanın belirtilen son tarihten önce gümrüğe sunulmuş olması
kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir.
(5) Menşe ispat belgelerinin ibraz süresinden sonra
tercihli muameleden yararlanması için, bu sürenin bitiminden önce eşyanın
gümrüğe gelmiş ve yine bu süreden önce ithalatçı veya gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi tarafından yazılı olarak ilgili gümrüğe
başvurulmuş olması gerekmektedir.
(6) İlgili gümrük idaresi durumu bağlı olduğu
Başmüdürlüğe intikal ettirir. İlgili Başmüdürlük konuyu inceleyerek mücbir
sebep ve olağanüstü hal mevcudiyetine kanaat getirir ve ek süre istemine
ilişkin gerekçeleri haklı bulur ise belgelerin süresini en çok bir ay
uzatabilir.
Menşe ispat
belgelerinin ibrazı
MADDE 31 - (1) Menşe ispat belgeleri, gümrük mevzuatı ve ilgili
mevzuat gereğince ithalatçı ülkenin yetkili makamlarına ibraz edilir. Söz
konusu yetkili makam, menşe ispat belgelerinin tercümesini talep edebilir.
Ayrıca idare beyannameye ek olarak, ithalatçıdan eşyanın Anlaşmanın koşullarına
uygunluğunu gösteren yazılı bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2) Eşyanın tercihli rejiminden yararlanmasını teminen
ibrazı gereken menşe ispat belgelerinin, bu belgeyle ilgili eşyanın fiili
ithalinden evvel veya fiili ithali sırasında ibraz edilememesi ve ilgili
ithalatçı tarafından eşyanın bekletilmeden ithalinin istenilmesi durumunda,
tercihli rejim uygulanmaz ve indirimsiz vergi nispetleri üzerinden tahakkuk
yapılarak vergiler kesin olarak tahsil edilir. Ancak bu kabil eşyanın fiili
ithalini müteakip süreleri içerisinde, usulüne uygun menşe ispat belgeleri
işlemi yapan gümrük idaresine ibraz olunduğu takdirde; ibraz olunan menşe ispat
belgesinin ithal edilen eşyaya ait olduğunun gümrük beyannamesi ve ekleri
belgelerle karşılaştırılarak anlaşılması ve belgenin geçerlilik süresinin
geçirilmemiş olduğunun tespiti kaydıyla, tercihli vergi oranına göre hesaplanan
vergi tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre hesaplanan vergi tutarları
arasındaki fark mükelleflerine iade edilir.
Parçalar
halinde ithalat
MADDE 32 - (1) İthalatçının talebi üzerine ve Bakanlıkça
belirlenen şartlara binaen, Armonize Sistemin 2(a) Genel Kuralı anlamındaki
birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve Armonize Sistemin XVI ncı
ve XVII nci Bölümlerinde ya da 7308 ve 9406 no'lu pozisyonlarında yer alan
ürünlerin, parçalar halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir
menşe ispat belgesi, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine
verilecektir.
Destekleyici
belgeler
MADDE 33 - (1) Aşağıda sayılan belgeler, bir EUR.1 Dolaşım
Belgesi veya Fatura Beyanı kapsamındaki ürünlerin Taraf ülkelerden biri menşeli
olduğu ve bu Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiği hususlarını
desteklemek amacıyla, 20 nci maddenin üçüncü fıkrasında ve 22 nci maddede
belirtilen belgeler arasındadır:
a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu
eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici nitelikte;
örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan deliller,
b) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya
hazırlanmış, imalatta kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden, iç
mevzuat uyarınca kullanılan belgeler,
c) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya
hazırlanmış, girdiler üzerinde bu ülkelerde yapılan işçilik veya işlemi tevsik
eden, iç mevzuat uyarınca kullanılan belgeler,
ç) Kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik etmek
üzere, Taraf ülkelerden birinde bu Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenmiş
veya hazırlanmış EUR.1 Dolaşım Belgeleri veya Fatura Beyanları.
Menşe ispat
belgeleri ve destekleyici belgelerin muhafazası
MADDE 34 - (1) Yürürlükteki kanunlarda öngörülen süreler saklı
kalmak üzere,
a) EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için başvuruda
bulunan ihracatçı, 22 nci maddede belirtilen belgeleri,
b) Fatura beyanında bulunan ihracatçı, bu beyanın bir
nüshasını ve 20 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen belgeleri,
c) EUR.1 Dolaşım Belgesini düzenleyen gümrük idaresi
veya Bakanlıkça yetkilendirilen kişi veya kuruluşlar, 21 inci maddede belirtilen
Başvuru Formunu ve başvuru sırasında firma tarafından kendilerine sunulan diğer
tüm vesaiki,
ç) İthalatçı ülkenin yetkili makamları, kendilerine
ibraz edilen EUR.1 Dolaşım Belgeleri ve Fatura Beyanlarını
en az üç yıl muhafaza eder.
Farklılıklar
ve şekli hatalar
MADDE 35 - (1) Menşe ispat belgelerindeki beyanlar ile ürünlerin
ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen
belgelerdeki ifadeler arasında küçük farklılıkların bulunması, belgenin gümrüğe
sunulan ürünlere tekabül ettiğinin kesin olarak ortaya konması kaydıyla, söz
konusu menşe ispat belgelerinin geçerliliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
(2) Menşe ispat belgeleri üzerindeki ifadelerin
doğruluğu üzerinde şüphe yaratması söz konusu olmayan, daktilo hatası gibi
bariz şekli hatalar, bu belgelerin reddedilmesini gerektirmez.
ONUNCU BÖLÜM
Menşe İspatından Muafiyet
Ticari
mahiyette olmayan eşya
MADDE 36 - (1) Küçük paketler halinde gerçek kişilerden gerçek
kişilere gönderilen veya yolcuların zati ya da hediyelik eşyasının bir bölümünü
oluşturan eşya; ticarete konu olmamaları,
bu Yönetmelik gereklerini yerine getirdiklerinin beyan edilmesi ve bu
beyanın doğruluğu hakkında şüphe bulunmaması halinde menşe ispat belgesi
istenmeksizin menşeli ürünler olarak kabul edilir. Posta yoluyla gelen eşyada
beyan, Posta Gümrük Beyannamesi (CN22/CN23 belgesi) veya bu belgeye eklenen bir kağıt üzerinde
yapılabilir.
(2) Alıcıların, yolcuların veya ailelerinin şahsi
kullanımına mahsus ürünler içeren arızi ithalat, eşyanın tabiatı ve miktarı
itibariyle ticari bir amaç gözetilmediği bariz ise, ticari ithalat olarak kabul
edilmez.
(3) Ayrıca, birinci ve ikinci fıkradaki ürünlerin
toplam kıymetinin, küçük paketler halindeki eşyada 500 Euro'yu, yolcu zati ve hediyelik eşyasında 1200 Euro'yu
geçmemesi gerekir.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Euro ile İfade Edilen Tutarlar
Euro
karşılıklarının tespiti
MADDE 37 - (1) 20 nci madde ile 36 ncı madde hükümlerinin
uygulanmasında, eşyanın Euro dışında bir para birimi üzerinden
faturalandırıldığı durumlarda, Taraf ülkelerin ulusal para birimleri cinsinden
ifade edilen Euro tutarına eşit tutarlar, Taraf ülkelerin her biri tarafından
yıllık olarak sabitlenir.
(2) Bir sevkiyat, ilgili ülkede sabitlenen tutara
göre, faturanın düzenlendiği para birimine atıf yapılmak suretiyle, 20 nci
madde ile 36 ncı madde hükümlerinden yararlanır.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Basitleştirilmiş İşlemler
Onaylanmış
ihracatçı yetkisinin verilmesi
MADDE 38 - (1) Taraf ülkeler arasındaki ticarette aşağıdaki
hükümler çerçevesinde basitleştirilmiş işlem uygulanması mümkündür. Bakanlık;
a) Sık sık EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesini
gerektiren sevkiyat yapan,
b) Eşyanın menşe statüsünün ve bu Yönetmelik
hükümlerinin yerine getirildiğinin saptanması için gerekli her türlü teminatı
gümrük idarelerine veren,
c) Vergi ve gümrük mevzuatı ile ilgili ciddi ve
mükerrer suç işlememiş olan,
ç) Gümrük idarelerinin faaliyetlerini denetlemesine
imkân verecek kayıtlara sahip olan,
gerçek ve tüzel kişilere, eşyanın kıymetine
bakılmaksızın Ek 4'te yer alan Fatura Beyanını hazırlayabilmesi konusunda
onaylanmış ihracatçı yetkisi verebilir.
(2) Bakanlık, basitleştirilmiş işlem uygulamasını
teminen yetki belgesi verilmesi ve yetkinin onaylanmış ihracatçı tarafından
kullanımının izlenmesine ilişkin usulleri belirler.
Onaylanmış
ihracatçı yetkisinin iptali
MADDE 39 - (1) Onaylanmış ihracatçıların bu Yönetmelikteki
hükümlere aykırı hareket etmeleri ya da verilen yetkide öngörülen koşullara
uymamaları veya bu koşulların ortadan kalkması halinde, cezai hükümler saklı
kalmak üzere verilen yetki Bakanlıkça geçici olarak geri alınabilir veya iptal
edilebilir.
Muhasebesel
ayırım
MADDE 40 - (1) Aynı ve birbirleri yerine geçebilen menşeli ve
menşeli olmayan madde stoklarının ayrı tutulmasının önemli maliyetler ve somut
güçlükler doğurduğu hallerde, ilgililerin yazılı talebi üzerine gümrük idaresi,
bu stokların yönetiminde muhasebesel ayırım yönteminin kullanılmasına izin
verebilir.
(2) Muhasebesel ayırım yöntemi, belirli bir referans
dönemi için, elde edilen menşeli kabul edilebilecek ürün sayısının, stokların
fiziksel ayırıma tabi tutulmuş olması halinde elde edilecek ürün sayısı ile
aynı olmasını sağlayabilmelidir.
(3) Gümrük idaresi bu izni gerekli göreceği koşullara
bağlı olarak verebilir.
(4) Muhasebesel ayırım yöntemi, ürünlerin imal edildiği
ülkede uygulanan genel muhasebe ilkelerine göre uygulanır ve kaydı tutulur.
(5) Muhasebesel ayırım yönteminden yararlanan kişi,
menşeli kabul edilebilecek ürün miktarı için, yerine göre, Fatura Beyanı veya
EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenleyebilir veya EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi
için başvurabilir. Gümrük idaresinin talebi üzerine, yararlanan kişi,
stoklarının nasıl işletildiğine ilişkin bir bildirge sunar.
(6) Gümrük idaresi, iznin kullanımını izler ve
yararlananın izni uygunsuz kullandığı veya bu Yönetmelikte belirlenen bir
koşulu yerine getiremediği her durumda geri alabilir.
(7) Bakanlık, muhasebesel ayırım yönteminin
kullanılması ile bu yöntemin kullanılmasına ilişkin iznin verilmesi, geri
alınması ve iznin kullanımının izlenmesine dair usulleri belirler.
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İdari İşbirliği Düzenlemeleri
Karşılıklı
yardım
MADDE 41 - (1) Her bir Taraf ülke, EUR.1 Dolaşım Belgesini
düzenleyecek ve menşe ispat belgelerini kontrol edecek kendi Yetkili
Makamlarının isimleri ve adresleri konusunda diğer Taraf ülkeyi bilgilendirir
ve söz konusu makamlar tarafından kullanılacak resmî mühürleri veya kaşeleri
temin eder. İsim, adres, imza örnekleri, resmî mühürler veya kaşelerdeki
değişiklikler aynı şekilde ivedilikle bildirilir.
(09.07.2017 tarihli ve 30119 sayılı R.G. ile değişik)[2]
(2) Bu Yönetmeliğin doğru bir şekilde uygulanmasını
teminen, Türkiye ve Moldova, yetkili gümrük idareleri ve usulüne uygun olarak
yetkilendirilmiş makamları aracılığıyla, EUR.1 Dolaşım Belgesinin veya Fatura
Beyanlarının doğruluğunun ve bu belgelerde verilen bilgilerin uygunluğunun
kontrolünde birbirlerine yardımcı olurlar.
Sonradan
kontrol talebi
MADDE 42 - (1) İthalatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım
Belgeleri ve Fatura Beyanlarının sonradan kontrolünü talep edebilir.
(2) İthalatçı ülke yetkili makamı, ihracatçı ülke
yetkili makamınca verilen EUR.1 Dolaşım Belgelerinin gerçekliği veya eşyanın
gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphesi
olduğunda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda anılan belgeleri
sonradan kontrol talebi ile 26 ncı madde hükümleri çerçevesinde vizeyi yapan
ihracatçı ülke yetkili makamına geri gönderir.
(3) İthalatçı ülke yetkili makamları EUR.1 Dolaşım
Belgesi ve fatura yahut bu belgelerin birer kopyasını, gerektiğinde araştırmanın
gerekçelerini de belirterek ihracatçı ülkenin yetkili makamlarına geri
gönderir. Menşe ispat belgesinde yer alan bilgilerin doğru olmadığı kanaatini
uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgi, kontrol talebini desteklemek üzere
gönderilir.
(4) Sonradan kontrol işlemleri veya eldeki başka
bilgilerden bu Yönetmelik hükümlerinin ihlal edildiğinin anlaşılması durumunda
Gümrük İdaresi, re'sen veya Moldova'nın talebi üzerine inceleme yapar ya da bu
tür bir ihlalin belirlenmesi ve önlenmesine yönelik olarak ivedi bir inceleme
başlatır.
Sonradan
kontrol işlemleri
MADDE 43 - (1) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol talebi, bu
belgelerin 26 ncı madde hükümleri çerçevesinde vizeyi yapan Gümrük İdaresine
gönderilmesi suretiyle yapılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol talebi; EUR.1
Dolaşım Belgesinde yer alan (13) numaralı kutunun, kontrol talebinde bulunan
ithalatçı ülke yetkili makamının adı ve açık posta adresi, yazı makinesi veya
mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak doldurulması suretiyle yapılır.
(3) Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih
belirtilip imzalanır ve mühür veya kaşe ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait
kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır. (09.07.2017
tarihli ve 30119 sayılı R.G. ile değişik)[3]
Sonradan
kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 44 - (1) Kontrol, ihracatçı ülke yetkili makamı tarafından
yapılır. Bu amaçla, ihracatçı ülke yetkili makamı, her türlü delil talep etme
ve ihracatçının hesaplarını denetleme veya gerekli gördüğü diğer kontrolleri
yapabilme yetkisine sahiptir.
(2) İhracatçı ülke yetkili makamları EUR.1 Dolaşım
Belgesinin kontrol sonucunu EUR.1 Dolaşım Belgesinde yer alan (14) numaralı
kutudaki bölümü aşağıdaki şekilde doldurmak suretiyle belirtir:
a) Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın önüne
(x) işareti konur.
b) Kontrolü yapan yetkili makamın adı ve kontrol
tarihi yazılır.
c) İmzalanır ve okunabilir mühür veya kaşe ile işlemi
gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır. (09.07.2017 tarihli ve 30119 sayılı R.G. ile değişik)[4]
Sonradan
kontrol sonuçları
MADDE 45 - (1) Sonradan kontrol talebinde bulunan ithalatçı ülke
gümrük idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda haberdar edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup
olmadığı, söz konusu ürünlerin Taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul
edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup olmadığı
hususları açıkça belirtilir.
(3) İthalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilen EUR.1
dolaşım belgesinin sonradan kontrol işlemine tabi tutulması halinde, söz konusu
belge kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi arasındaki fark kadar
nakit veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük işlemleri tamamlanır.
Sonradan kontrol amacıyla gönderilen dolaşım belgelerinin, ihracatçı ülke
gümrük idaresince doğruluğunun teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra
teminata bağlanan gümrük vergileri iade edilir.
(4) Makul şüphe durumlarında, on ay içinde cevap
alınamaması veya cevapta söz konusu belgelerin doğruluğunun ya da ürünlerin
gerçek menşeinin tespitine imkan verecek ölçüde yeterli bilginin bulunmaması
halinde, talepte bulunan ithalatçı ülke gümrük idareleri, istisnai durumlar
hariç olmak üzere söz konusu eşyaya Anlaşma hükümlerinin uygulanmasını
reddedebilir.
Anlaşmazlıkların
çözümü
MADDE 46 - (1) Bu Yönetmelik esasları çerçevesinde yapılacak
uygulamada meydana gelecek tereddüt ve anlaşmazlıklar, bu Yönetmeliğe ilişkin
işlemlerin yürütülmesiyle görevli kuruluşlarca Bakanlığa iletilir.
(2) Bu tereddüt ve anlaşmazlıklardan 42 ila 45 inci
maddelerde belirtilen sonradan kontrol işlemlerine ilişkin olup, Taraf ülkeler
gümrük idarelerince kendi aralarında çözümlenemeyenler veya Anlaşma eki Menşeli
Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokolün
yorumlanmasında ortaya çıkan sorunlar Ortak Komiteye sunulur.
(3) İthalatçı ile ithalatçı ülkenin gümrük idareleri
arasında çıkabilecek her türlü anlaşmazlık, bu ülkenin mevzuatı çerçevesinde
çözüme bağlanır.
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Cezalar
MADDE 47 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı fiiller
hakkında, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile yürürlükteki ilgili diğer mevzuat
hükümleri uygulanır.
Sevkiyat
halindeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin geçiş hükümleri
MADDE 48 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olan ve
Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte transit halinde olan ya da Türkiye veya
ilgili Taraf ülkede antrepolarda veya serbest bölgelerde geçici depolanan
eşyaya, ithalatçı ülkenin gümrük idaresine söz konusu tarihten itibaren dört ay
içinde, eşyanın 16 ncı madde hükümleri çerçevesinde doğrudan nakledilmiş
olduğunu gösteren belgelerle beraber ihracatçı ülkenin gümrük idaresince
sonradan verilmiş bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin sunulması kaydıyla, Anlaşma
hükümleri tatbik edilebilir.
Diğer
hususlar
MADDE 49 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanması bakımından
bu Yönetmelikte yer almayan hususlar hakkında 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile
Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 50 - (1) Bu Yönetmelik 1/11/2016 tarihinden itibaren
geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 51 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret
Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
2/11/2016
29876
EK İÇİN;
Resmi Gazete, internet: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/11/20161102-5-1.pdf
PcGK
Not: Tüm
ekler PDF formatında
[1] Mülga; (4)
Gümrük idareleri, dolaşım belgesindeki (11) numaralı vize kutusuna; gümrük
beyannamesinin tarihi, sayısı ve gümrük idaresinin açık posta adresini, yazı
makinesi veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleriyle okunabilecek şekilde
olmasına özen göstererek yazar ve idarenin okunabilir mührünü işaretli
bölümdeki yere basarak, tarih, imza ve kaşe koymak suretiyle vize işlemini
tamamlar.
[2] Mülga; (1)
Her bir Taraf ülke, EUR.1 Dolaşım Belgesini düzenleyecek ve menşe ispat
belgelerini kontrol edecek kendi Yetkili Makamlarının isimleri ve adresleri
konusunda diğer Taraf ülkeyi bilgilendirir ve söz konusu makamlar tarafından
kullanılacak resmi mühürleri temin eder. İsim, adres, imza örnekleri veya resmi
mühürlerdeki değişiklikler aynı şekilde ivedilikle bildirilir.
[3] Mülga; (3)
Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih belirtilip mühür, imza ve kaşe koymak
suretiyle onaylanır.
[4] Mülga; c)
Okunabilir mühür, imza ve kaşe koymak suretiyle onaylanır.