Türkiye ile Özbekistan Arasındaki Tercihli Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik
TÜRKİYE CUMHURİYETİ İLE ÖZBEKİSTAN CUMHURİYETİ ARASINDAKİ
TERCİHLİ TİCARET ANLAŞMASI ÇERÇEVESİNDEKİ
TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN TESPİTİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
Ticaret
Bakanlığından: 24.06.2023 Tarih ve 32231 Sayılı R.G.
Doğrudan nakliyat Madde
14
Menşe ispat belgesinin
sonradan verilmesi Madde 19
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye
Cumhuriyeti ile Özbekistan Cumhuriyeti arasında 29/3/2022 tarihinde imzalanan,
23/3/2023 tarihli ve 7443 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 12/5/2023
tarihli ve 7286
sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile Özbekistan
Cumhuriyeti Arasındaki Tercihli Ticaret Anlaşmasının ekinde yer alan Tercihli
Menşe Kuralları ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Ek-2'nin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile
Özbekistan Cumhuriyeti arasında 29/3/2022 tarihinde imzalanan, 23/3/2023
tarihli ve 7443 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 12/5/2023 tarihli
ve 7286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye Cumhuriyeti ile
Özbekistan Cumhuriyeti Arasındaki Tercihli Ticaret Anlaşmasının ekinde yer alan
Tercihli Menşe Kuralları ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Ek-2'nin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1
sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
448 inci maddesi ile bu Yönetmeliğin 1 inci maddesinde belirtilen Ek-2'ye
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile
Özbekistan Cumhuriyeti arasında imzalanan ve 2 nci maddede belirtilen Tercihli
Ticaret Anlaşmasını,
b) Armonize Sistem: 10/11/1988 tarihli ve 3501
sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan Uyumu Sağlanmış (Armonize) Mal Tanımı
ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşmede belirtilen şekilde ve
Sözleşmenin ekinde yer alan pozisyonları, alt pozisyonları ve bunlara ait
sayısal kodları, Bölüm, Fasıl ve Alt Pozisyon Notlarını ve Armonize Sistemin
yorumu ile ilgili Genel Kuralları kapsayan Nomanklatürü,
c) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,
ç) Elektronik sistem: Menşe ispat ve
dolaşım belgelerinin düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin
düzenlenmesi, kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi ve kuruluşlarca elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair
altyapıyı,
d) Eşya: Girdi ve ürünleri,
e) EUR.1 Dolaşım Belgesi: Menşeli
ürünlerin Anlaşma hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere Bakanlıkça
yetkilendirilen kişi veya kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip gümrük
idarelerince vize edilen, örneği Ek-1'de yer alan formu,
f) EUR.1 Dolaşım Belgesi başvuru formu:
İhracatçı veya yetkili kanuni temsilcisi tarafından EUR.1 Dolaşım Belgesi talep
edilmek üzere doldurulması gereken, örneği Ek-1'de yer alan
formu,
g) Fabrika çıkış fiyatı: Ürün için taraf
ülkelerden birinde nihai işçilik veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen
imalatçıya fabrika çıkışı itibarıyla ödenen, kullanılan bütün girdilerin
kıymetlerinin dahil edilmiş olduğu, elde edilmiş ürünün ihracatında geri ödenen
veya ödenebilecek yurt içi vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
ğ) Fasıllar, pozisyonlar ve alt
pozisyonlar: Armonize Sistem veya "AS" olarak belirtilen, Armonize Mal Tanımı
ve Kodlama Sistemini oluşturan Nomanklatürde kullanılan fasıllar (iki haneli
kodlar), pozisyonlar (dört haneli kodlar) ve alt pozisyonları (altı haneli
kodlar),
h) Girdi: Ürünün imalatında kullanılan
herhangi madde, hammadde, parça veya aksam ve benzerlerini,
ı) Girdilerin kıymeti: Kullanılan menşeli
olmayan girdilerin ithalat esnasındaki gümrük kıymetini ya da bunun bilinmemesi
veya tespit edilememesi halinde ihracatçı taraf ülkede girdiler için ödendiği
doğrulanabilir ilk fiyatı,
i) Gümrük idareleri: Türkiye için Ticaret
Bakanlığını, Özbekistan için Devlet Gümrük Komitesi ile Dış Ticaret ve Yatırım
Bakanlığını,
j) Gümrük kıymeti: İthalat ülkesine ihraç
amaçlı satışlarda diğer tahsil edilebilir vergiler ve ödenen miktarlar da dâhil
olmak üzere eşya için gerçekte ödenen veya ödenebilir ücret olan ithal
eşyasının satış bedeli,
k) İkamet eden: Gerçek kişi durumunda, bir
taraf ülkenin toprağında kalıcı şekilde yaşayan herhangi bir kişiyi, tüzel kişi
veya kurum kişisi durumunda, toprağında kayıtlı ofisi, merkezi binası veya
kalıcı ticari kuruluşu bulunan herhangi bir kişiyi,
l) İmalat: Montaj veya özel işlemler de
dahil olmak üzere, sanayi ve tarım ürünleri üzerinde her türlü yeterli işçilik
veya işlemi,
m) Katma değer: Fabrika çıkış fiyatından,
eşyaya dahil edilen diğer taraf ülke menşeli her bir girdinin gümrük kıymetinin
ya da gümrük kıymetinin bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde ihracatçı
taraf ülkede bu girdiler için ödendiği doğrulanabilir ilk fiyatın
çıkarılmasıyla bulunan değeri,
n) Menşe ispat belgesi: EUR.1 Dolaşım
Belgesini,
o) Menşeli girdilerin kıymeti: (ı)
bendindeki tanıma uygun olarak, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu
tür girdilerin gümrük kıymetini,
ö) Menşeli olmayan madde: Menşe statüsü
belirlenemeyen girdiler dahil, bu Yönetmelik kapsamında menşeli olarak
nitelendirilmeyen girdileri,
p) Merkezi yetkili kurum: Bir taraf ülke
toprağındaki eşyanın menşeini belgeleyen birleşik elektronik sistemin
devamlılığını sağlayan ve bu sistemin doğru şekilde çalışmasını kontrol eden ve
eşyanın menşe belgesini düzenlemeye bir taraf ülke tarafından yetkilendirilen
bir kurum ve kuruluşu,
r) Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya
aynı anda gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı
kapsamında yer alan ürünleri,
s) Sınıflandırma: Ürün veya girdilerin
Armonize Sistemin belirli bir pozisyonu veya alt pozisyonu altında
sınıflandırılmasını,
ş) Taraflar: Türkiye Cumhuriyeti ile
Özbekistan Cumhuriyeti'ni,
t) Taraf ülkeler: Karasuları da dahil
olmak üzere tarafları,
u) Ürün: Daha sonra başka bir imalat
işleminde girdi olarak kullanılması söz konusu olsa bile imal edilmiş ürünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve
Koşulları
Menşeli ürünler
MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, aşağıda belirtilen
ürünler taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilirler:
a) 7 nci maddede belirtildiği şekilde,
tamamen o taraf ülkede elde edilen ürünler.
b) 8 inci maddede belirtildiği şekilde, o
taraf ülkede yeterli işçilik veya işleme tâbi tutulmuş olmaları kaydıyla,
tamamen söz konusu taraf ülkede elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek o taraf
ülkede üretilen ürünler.
İkili menşe kümülasyonu
MADDE 6- (1) 5 inci madde hükümlerine halel
getirmeksizin, Anlaşma kapsamında tercihli rejimden yararlanmaya ehil bir nihai
ürünün içerisine dahil edilen diğer taraf ülke menşeli girdiler, nihai ürünün
elde edildiği taraf ülke menşeli kabul edilir. Nihai ürünün elde edildiği ihracatçı
taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlemlerin 9 uncu maddede
belirtilenlerin ötesine geçmiş olması şartıyla, söz konusu girdilerin yeterli
işçilik veya işlemden geçmiş olmaları gerekmez.
(2) Birinci fıkrada düzenlenen kümülasyon
hükümlerinin uygulanmasında; taraf ülkelerden birinde gerçekleştirilen işçilik
veya işlem, 9 uncu maddede belirtilenlerin ötesine geçmez ise ihracatçı taraf
ülkede eklenen katma değerin, imalatta kullanılan diğer taraf ülke menşeli
girdilerin kıymetini geçmesi halinde, elde edilen nihai ürün ihracatçı taraf
ülke menşeli kabul edilir.
Tamamen elde edilmiş ürünler
MADDE 7- (1) Aşağıdakilerin tamamen taraf
ülkelerden birinde elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a) Taraf ülkenin kendi topraklarından,
sularından veya deniz yataklarından çıkartılan işlenmemiş veya mineral ürünler.
b) Taraf ülkede ormancılık ürünleri dahil
hasat edilen, toplanan veya harmanlanan bitkisel ürünler.
c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş
canlı hayvanlar.
ç) Taraf ülkede doğmuş ve/veya yetiştirilmiş
hayvanlardan elde edilen ürünler.
d) Taraf ülkede avcılık, balıkçılık veya
su ürünleri yetiştiriciliği faaliyetlerinden elde edilen ürünler.
e) Taraf ülkelerin karasuları dışındaki
denizlerden kendi gemileriyle elde edilen balıkçılık ürünleri ve diğer ürünler.
f) Münhasıran (d) ve (e) bentlerinde
belirtilen ürünlerden kendi fabrika gemilerinin bordasında işlenen ve/veya
üretilen ürünler.
g) Yalnızca hammaddelerin geri
kazanılmasına elverişli olan taraf ülkede toplanan kullanılmış maddeler.
ğ) Taraf ülkede yapılan imalat işlemleri
sonucu ortaya çıkan atık ve hurdalar.
h) Münhasıran (a) ilâ (ğ) bentlerinde
tanımlanan ürünlerden üretilen eşya.
(2) Birinci fıkranın (e) ve (f)
bentlerindeki "kendi gemileri" ve "kendi fabrika gemileri" terimleri yalnızca;
a) Türkiye veya Özbekistan'da kayıtlı veya
tescilli olan,
b) Türkiye veya Özbekistan bayrağı altında
seyreden,
c) En az % 60'ı Türkiye veya Özbekistan
vatandaşlarına ait olanlar veya yönetim merkezi bir taraf ülkede bulunan, müdür
veya müdürleri, Yönetim Kurulu veya Denetleme Kurulu Başkanı ve bu kurulların
üyelerinin çoğunluğunun bir taraf ülke vatandaşı olan ve ilave olarak, ortaklık
veya limited şirket durumunda, sermayesinin % 50'si Türkiye veya Özbekistan'a
veya Türkiye ve Özbekistan'ın kamu kurumları veya vatandaşlarınca sahip olunan
şirketlere ait olan,
gemiler ve fabrika gemileri için
kullanılır.
Yeterli işçilik veya işlem görmüş ürünler
MADDE 8- (1) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b)
bendine göre tamamen elde edilmemiş ürünlerin imalatında kullanılan menşeli
olmayan girdiler, bu ürünlerin kıymetinin 841370, 850213, 940690 Armonize
Sistem kodlarında sınıflandırılan eşyanın fabrika çıkış fiyatının % 20'sini,
Anlaşmanın Ek I-A'sı ve Ek I-B'sinde listelenen diğer tarife satırlarında yer
alan eşya için % 40'ını aşmaması kaydıyla, yeterli derecede işçilik veya işlem
görmüş olarak kabul edilir.
(2) Bu madde hükümleri, imalat sırasında
gerçekleştirilen işçilik veya işlemin 9 uncu madde hükümlerine göre yetersiz
sayılmadığı hallerde uygulanır.
Yetersiz işçilik veya işlem
MADDE 9- (1) 8 inci maddede belirtilen koşulların
sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, bu maddenin üçüncü fıkra hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, aşağıdaki işlemler menşeli ürün statüsü verilmesi için
yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir:
a) Nakliyat ve depolama süresince eşyanın
iyi şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.
b) Ambalaj ayırma ve birleştirme.
c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ,
boya veya diğer tabakalardan arındırma.
ç) Dokumaya elverişli maddeleri ütüleme
veya presleme.
d) Basit boyama ve cilalama işlemleri.
e) Tahıl ve pirinci kabuklarından ayırma,
kısmi veya tam ağartma, parlatma ve perdahlama.
f) Şeker renklendirme veya şeker
topaklarını biçimlendirme işlemleri.
g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve
sebzelerin kabuklarını soyma, zarlarını ayıklama, çekirdeklerini çıkarma.
ğ) Keskinleştirme, basit bileme veya basit
kesme.
h) Eleme, kalburdan geçirme, sıraya koyma,
tasnifleme, kalibrasyon, eşleştirme (girdilerden setler oluşturma dahil).
ı) Basit şişeleme, tenekeye veya beherlere
koyma, torbalama, sandıklama, kutulama, karton veya tahta üzerine yerleştirme
ve tüm diğer basit paketleme işlemleri.
i) Ürün veya paketleri üzerine marka,
etiket, logo ve diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma
işlemleri, parçalara ayırma.
j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın
ürünlerin basit karıştırılma işlemleri.
k) Paketleme, parçalara bölme.
l) Ayırma veya kalibrasyon, işaretleme,
setler oluşturma.
m) Tamamlanmış bir ürün oluşturmak üzere
parçaların basit montajı veya ürünlerin demonte edilmesi.
n) (a) ilâ (m) bentlerinde belirtilen
işlemlerden iki veya daha fazlasının bir arada yapılması.
o) Hayvan kesimi.
(2) Birinci fıkranın amacına uygun olarak,
yerine getirilmesi için özel vasıflara ya da özellikle bunun için üretilmiş
veya kurulmuş makine, cihaz veya ekipmana gerek duyulmayan işlemler basit
olarak kabul edilir.
(3) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik
veya işlemin birinci fıkra hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip
edilmeyeceğine karar verilirken, ihracatçı taraf ülkede gerçekleştirilen
işlemlerin tümü bir arada mütalaa edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Nitelendirme Birimi, Aksesuarlar, Yedek
Parçalar, Aksam,
Setler ve Etkisiz Unsurlar
Nitelendirme Birimi
MADDE 10- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında
nitelendirme birimi, Armonize Sistem Nomanklatürü kullanılmak suretiyle
sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir üründür.
Buna göre;
a) Muhtelif girdilerin montajı veya
gruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize Sistemde tek bir pozisyonda
sınıflandırıldığında, bu ürünün tümü nitelendirme birimini oluşturur.
b) Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı
pozisyon içinde sınıflandırılan belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir
ürün bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden
değerlendirilmelidir.
(2) Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Yorum
Kuralı çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dahil ediliyorsa,
menşe tespiti açısından da dahil edilir.
Aksesuarlar, yedek parçalar ve aksam
MADDE 11- (1) Bir cihaz, makine, alet veya aracın
parçası beraberinde teslim edilen, normal olarak bir cihazın bölümü durumundaki
ve fiyata dahil edilmiş bulunan veya ayrıca fatura edilmemiş olan aksesuarlar,
yedek parçalar ve aksam; söz konusu cihaz, makine, alet veya araç içinde
mütalaa edilir.
Setler
MADDE 12- (1) Armonize Sistemin 3 sayılı Genel Yorum
Kuralında tanımlandığı şekilde setler, kendisini meydana getiren ürünlerin
tamamı menşeli olduğunda menşeli olarak kabul edilir. Ancak, bir set menşeli ve
menşeli olmayan ürünlerden oluştuğunda, o set 6 ncı ve 8 inci maddelerde yer
alan hükümler ile uyumlu olarak ve bir bütün olarak menşeli kabul edilir.
Etkisiz unsurlar
MADDE 13- (1) Bir ürünün menşeli olup olmadığının
belirlenmesi amacıyla, imalatında kullanılabilecek;
a) Enerji ve yakıt,
b) Tesis ve teçhizat,
c) Makine ve aletler,
ç) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve
girmesi amaçlanmayan diğer herhangi bir eşyanın,
menşei dikkate alınmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
Doğrudan
nakliyat
MADDE 14- (1) Anlaşma hükümlerinde sağlanan tercihli
muamele sadece, bu Yönetmeliğin gerekliliklerini yerine getiren ve Türkiye veya
Özbekistan'a ithal edileceği beyan edilen ürünlere, bu ürünlerin ihracatçı
taraf ülkeden ihraç edilenlerle aynı olması kaydıyla uygulanır. Bu ürünlerin,
ithal edileceklerinin beyan edilmesinden önce değiştirilmemiş, herhangi bir
şekilde dönüştürülmemiş veya yükleme, boşaltma ve iyi koşullarda muhafaza
edilmelerine yönelik işlemler dışında bir işlemden geçmemiş olmaları gerekir.
(2) Gümrük idarelerine aksini gösterecek
bir sebep olmadığı sürece, birinci fıkra hükümlerinin yerine getirilmiş olduğu
kabul edilir. Bu hallerde, gümrük idareleri beyan sahibinden, tek taşıma
belgesi, konşimento gibi sözleşmeye dayanan taşımacılık belgeleri ya da ambalaj
işaret veya numaralarına dayanan gerçek veya somut kanıtlar ya da eşyanın
kendisiyle ilgili her tür kanıt dâhil olmak üzere, bu hükümlerin yerine
getirildiğine dair herhangi bir usulde verilebilecek ve bu hükme uyulduğunu
gösteren tüm kanıtları temin etmesini talep edebilir.
(3) Taraf olmayan bir transit ülkede
geçici olarak depolanıp depolanmadığı veya aktarılıp aktarılmadığına
bakılmaksızın aracı niteliğinde bir veya daha fazla taraf olmayan transit ülke
üzerinden nakliyatı gerçekleştirilen ürünler, ancak transit geçişin coğrafi
nedenlerle veya münhasıran nakil koşulları sebebiyle haklı görülmesi halinde ve
o ülkede ticarete veya tüketime konu edilmemişse doğrudan nakledilmiş sayılır.
Sergiler
MADDE 15- (1) Taraf olmayan bir ülkeye sergilenmek
üzere gönderilen ve sergiden sonra Türkiye'ye veya Özbekistan'a ithal edilmek
üzere satılan menşeli ürünler, gümrük idarelerinin;
a) Bir ihracatçının bu ürünleri
Türkiye'den veya Özbekistan'dan serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve
orada sergilediği,
b) Ürünlerin bu ihracatçı tarafından diğer
taraf ülkedeki bir kişiye satıldığı veya o kişinin tasarrufuna verildiği,
c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya
sergiden hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildikleri durumda sevk edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri
andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla
kullanılmadığı,
hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla,
ithalatta Anlaşma hükümlerinden yararlanırlar.
(2) Beşinci Bölüm hükümleri uyarınca,
EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmeli ve normal usulde ithalatçı taraf ülke gümrük
idaresine ibraz edilmelidir. Serginin adı ve adresi bu belgede gösterilmelidir.
Gerektiğinde, ürünlerin sergilendikleri koşullara dair ek kanıtlayıcı belgeler
istenebilir.
(3) Birinci fıkra, özel amaçla yabancı
ürün satmak üzere kurulmuş işyeri veya mağazalarda düzenlenmemiş olan ve
ürünlerin gümrük denetimi altında kaldığı her türlü ticaret, sanayi, tarım ve
el sanatları sergilerine, fuarlarına veya benzeri umumi gösterilere uygulanır.
(4) 5 inci madde hükümleri uyarınca, bir
taraf ülkenin ilgili mevzuatında aksi belirtilmedikçe, bu maddede düzenlenen
ürünlere, taraf ülkelerin ikamet edenleri arasında bunların uygulanması veya
devrine ilişkin bir anlaşmanın imzalanmasından sonra tercihli muamele tanınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı
Menşe ispat belgesi
MADDE 16- (1) Bir taraf ülke menşeli ürünler, diğer
taraf ülkeye ithal edilmeleri esnasında bir örneği Ek-1'de yer alan EUR.1
Dolaşım Belgesinin ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanırlar.
Menşe ispat belgesinin düzenlenmesi ve
vize işlemleri
MADDE 17- (1) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, Ek-1'de
belirlenen form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları verilerek
Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca
göre dağıtılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, yalnızca
ihracatçı veya ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni
temsilcisi tarafından örneği Ek-1'de yer alan EUR.1 Dolaşım Belgesi ile başvuru
formunun bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak belgenin arka sayfasında yazılı
kurallar ve Anlaşma hükümleri doğrultusunda doldurulması suretiyle yazılı
başvurusu üzerine düzenlenir. Yetkili olmayan kişiler tarafından yapılan
başvurular, gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki verilen kuruluşlarca kabul
edilmez.
(3) Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine
uygun olarak; EUR.1 Dolaşım Belgesi ve başvuru formunun doldurulması,
onaylanması ve vize edilmesi işlemlerinin elektronik sistem üzerinden
gerçekleştirilmesi esastır. Elektronik ortamdaki veriler Özbekistan Cumhuriyeti
ilgili makamları, Bakanlık birimleri ve Bakanlıkça uygun görülen kişi ve
kuruluşlarla paylaşılabilir ve veri değişimine konu edilebilir.
(4) EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi
için başvuruda bulunan ihracatçı, belgeyi düzenleyecek gümrük idaresinin ya da
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşun talep edebileceği, söz konusu ürünün menşe
statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş olduğunu
tevsik eden ilgili bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
(5) Türkiye'de düzenlenmesi talep edilen
EUR.1 Dolaşım Belgesi başvuru formu ve EUR.1 Dolaşım Belgesi yalnızca İngilizce
dilinde ve gümrük mevzuatına uygun olarak hazırlanır.
(6) EUR.1 Dolaşım Belgesi ve başvuru
formunun doldurulmasında el yazısı kullanılması halinde;
a) Formlar, açık ve okunaklı şekilde
matbaa harfleriyle ve mürekkeple doldurulur. Bu durumda, form üzerinde silinti
ve değişikliklere izin verilmez.
b) Değişikliklerin, doğru olmayan
kayıtların üzeri çizilerek gerekli düzeltmelerin eklenmesi suretiyle yapılması
gerekir. Bu şekilde yapılan düzeltmelerin belgeyi dolduran kişi tarafından
parafe edilmesi ve gümrük idaresi tarafından tasdik edilmesi icap eder.
c) Ürünlerin tanımı, bu amaçla ayrılmış
kutu içine boş satır bırakılmaksızın yapılmalıdır. Eğer kutunun tamamı dolmaz
ise tanımın son satırının altına bir yatay çizgi çekilerek boş alan, çapraz bir
çizgi ile kapatılmalıdır.
(7) Belge kapsamına giren her bir eşyaya
sıra numarası verilir ve sıra aralarında boşluk bırakılmaz. Belgenin elle
hazırlandığı durumlarda; son kaydın hemen altına sonradan bir ilave yapılmasını
önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek kullanılmayan yerler çapraz bir
çizgiyle iptal edilir.
(8) Belgede kayıtlı eşya, tanınmalarına
olanak verecek kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer
vermeyecek açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde
beyan edilir.
(9) İhracatçılar veya yetkili kanuni
temsilcileri, EUR.1 Dolaşım Belgesi başvuru formlarının arka yüzünde yer alan
İhracatçı Beyanını doldurarak yer ve tarih belirtip imzalar.
(10) Elektronik sistem üzerinde EUR.1
Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için beyanda bulunulan eşyanın menşeinin tespitini
teminen, eşyanın imalatında kullanılan Türkiye veya Özbekistan menşeli girdiler
ve bu girdiler üzerinde gerçekleştirilen işçilik veya işlemleri gösteren tüm
bilgi ve belgeler ile birlikte, ihracata ait diğer belgeler gümrük idaresi
tarafından ya da Bakanlıkça yetki verilen kuruluşlarca kontrol edilmesi için
elektronik sisteme yüklenir. İlgili mevzuat uyarınca elektronik olarak
düzenlenen ya da beyanda kullanılmak amacıyla elektronik ortama aktarılmış bu
belgelerin ve talep edilmesi halinde asıllarının, Bakanlık veya Bakanlıkça
yetkilendirilmiş kuruluşların doğrudan erişimine hazır halde tutulması
zorunludur. EUR.1 Dolaşım Belgesinin elle doldurulduğu durumlarda da söz konusu
belge ve bilgiler, gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluşlara
normal usulde ibraz edilir ve saklanır. Bu türde belge ve bilgiler 27/10/1999
tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununda öngörülen belge saklama sürelerine
tâbidir.
(11) Gümrük idareleri ve Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar, EUR.1 Dolaşım Belgesinin kurallara uygun olarak
doldurulup doldurulmadığını kontrol edip belgede kayıtlı eşyanın bu Yönetmelik
hükümleri gereğince menşeli olduğu veya sayıldığı hususunda, ihracata ait diğer
evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra gerekli işlemleri
tamamlarlar.
(12) Gümrük idareleri, on birinci fıkrada
belirtilen kontrolleri yaparken;
a) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik
ve miktar itibarıyla EUR.1 Dolaşım Belgesindeki kayıtlara uygun olup olmadığını
tespit etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup
olmadığını belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında
gümrük mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından verilen belgeleri incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli
ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki
esaslara göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(13) İhraç belgeleri ve dolaşım
belgelerinden üçüncü ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya için EUR.1 Dolaşım
Belgesi onaylanamaz ve vize edilemez.
(14) On birinci ve on ikinci fıkralarda
belirtilen değerlendirme ve incelemelerin olumlu sonuç vermesinin ardından
gümrük idarelerince vize edilmesi uygun görülen EUR.1 Dolaşım Belgelerinin (11)
numaralı "Endorsement" (Gümrük Vizesi) alanına gümrük beyannamesinin numarası,
beyanı değerlendirerek belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı, gümrük mührü
veya kaşesi ve vize tarihi tatbik edilir. Bu alanın doğru, okunaklı ve
noksansız doldurulması şarttır. Hatalı veya noksan yapılan vize işlemi belgeyi
geçersiz kılar ve sonradan kontrol sebeplerinden birini teşkil eder.
(15) EUR.1 Dolaşım Belgesi, Anlaşma ile
sağlanan tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak gümrük idaresinin vizesi
ile hüküm ifade edeceğinden, belge düzenleme işlemi vize ile tamamlanmış olur.
Bu bakımdan belgenin vize tarihi, düzenlenme tarihi anlamına gelir.
(16) Düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi,
fiili ihracatın gerçekleştiği veya kesinleştiği anda ihracatçıya verilmek üzere
hazır bulundurulur.
(17) İhracatçı veya onun sorumluluğu
altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince, menşe
ispat belgesinin (12) numaralı "Declaration by the Exporter" (İhracatçı Beyanı)
alanı doldurulur ve imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı
tarafından mer'i mevzuatta öngörülen belge saklama süreleri saklı kalmak
kaydıyla en az üç yıl saklanır.
(18) Elektronik sistem üzerinden
düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgelerinde, (12) numaralı alan haricindeki tüm
kısımlardaki bilgiler elektronik ortamda oluşturulur. Vize işleminin
tamamlanmasından sonra, ihracatçılar veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcilerince, elektronik sistem üzerinde yer alan
bilgilerin, bu maddede belirtilen şekil şartlarını taşıyan ve bu maddede
belirtilen şekilde temin edilen yeşil meneviş zeminli matbu EUR.1 Dolaşım
Belgesi üzerine yazıcı vasıtasıyla dökümü alınır ve belgenin (12) numaralı
alanı on yedinci fıkrada belirtildiği şekilde doldurulur ve imzalanır.
Elektronik sistemde oluşturulduktan sonra dökümü alınan belge üzerinde herhangi
bir ekleme, düzeltme veya silinti yapılamaz.
Menşe ispat belgesinin elektronik sistem
üzerinden düzenlenmesi
MADDE 18- (1) Bu Bölümde belirlenen koşullar
karşılandığı takdirde, EUR.1 Dolaşım Belgeleri elektronik sistem üzerinden
düzenlenebilir.
(2) Yedinci Bölüm hükümlerine uygun
olarak; tarafların gümrük idareleri, elektronik sistemlerin teknik özellikleri
ve sonradan kontrol yöntemlerini birbirlerine iletirler.
(3) Bu madde hükümlerine halel
gelmeksizin, elektronik sistem üzerinden düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgeleri;
a) İhracatçı taraf ülke tarafından önceden
gönderilmiş olan örnekler üzerinden ithalatçı taraf ülke gümrük idarelerinin
elektronik gümrük mühürlerinin gerçekliğini doğrulayabileceği, orijinal mührün
dijital imajı şeklinde ya da herhangi bir şekilde olabilecek (11) numaralı alan
üzerinde bulunan bir elektronik gümrük mührü,
b) Teşhis edilmelerini mümkün kılacak bir
seri numarası veya bir kod,
içermelidir.
(4) Bu madde hükümlerinin uygulanması, bir
taraf ülkede elle doldurulan ve vize edilen, Ek-1'de yer alan örneğe uygun
EUR.1 Dolaşım Belgelerinin tarafların gümrük idareleri tarafından
reddedilmesine yol açmaz.
Menşe ispat
belgesinin sonradan verilmesi
MADDE 19- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, 17 nci
maddenin on altıncı fıkrasına rağmen, istisnai olarak;
a) Hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller
veya özel durumlar nedeniyle, ihracat esnasında düzenlenmemiş ise,
b) Gümrük idareleri veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşların bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin düzenlenmiş, ancak
teknik nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğuna kanaat getirmeleri sağlanırsa,
ait olduğu eşyanın ihracatından sonra
düzenlenebilir.
(2) Birinci fıkranın uygulanması
açısından, bizzat ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi eşyanın cinsi, nevi, niteliği ve
miktarını, ambalaj şeklini, marka ve numaralarını, işaretlerini, ihracat gümrük
idaresinin adını, gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı
talepte bulunur. Söz konusu eşya için ihracat sırasında EUR.1 Dolaşım Belgesi
verilmediğini veya EUR.1 Dolaşım Belgesinin Özbekistan yetkili makamlarınca
teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte yazılı olarak beyan
eder. 17 nci madde hükümlerine uygun olarak hazırladığı EUR.1 Dolaşım Belgesini
talep yazısına ekler.
(3) Bu maddede belirtilen şartları yerine
getiren ihracatçının veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini
imzalamaya yetkili kanuni temsilcisinin talebi, ilgili gümrük idareleri veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu ihraç
eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu işleme dair
dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda, ihracatçının beyanına tamamen
uygun olduğu anlaşıldığı takdirde EUR.1 Dolaşım Belgesi onaylanır ve vize
edilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesinin
(7) numaralı "Remarks" (Gözlemler) alanına belgenin sonradan verildiğini
belirtmek üzere İngilizce "ISSUED RETROSPECTIVELY" (SONRADAN VERİLMİŞTİR)
meşruhatının düşülmesi zorunludur.
Teknik nedenlerle menşe ispat belgesinin
reddi
MADDE 20- (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi, bu Yönetmelikte
öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle reddedilebilir. Aşağıda
belirtilen;
a) EUR.1 Dolaşım Belgesinin ebat veya renk
olarak Ek-1'de yer alan örnekten önemli derecede farklı olması, seri numarası
veya referans numarası bulunmaması, İngilizce dilinde basılmaması gibi
öngörülen form dışında bir form kullanılarak düzenlenmesi,
b) EUR.1 Dolaşım Belgesinde (4) numaralı
alan gibi doldurulması zorunlu olan alanlardan birinin doldurulmaması,
c) EUR.1 Dolaşım Belgesinin (11) numaralı
alanında mühür ya da kaşe bulunmaması veya belgenin yetkili olmayan bir makam
tarafından vize edilmiş olması,
ç) EUR.1 Dolaşım Belgesi vize edilirken
kullanılan mühür ya da kaşenin 29 uncu madde hükümleri uyarınca örneği
gönderilmemiş olan yeni bir mühür ya da kaşe olması,
d) İbraz edilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin
orijinal olmayıp fotokopi veya suret olması,
e) EUR.1 Dolaşım Belgesinin (2) ve (4)
numaralı alanlarına taraf ülkeler dışında bir ülkenin yazılması,
gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen
EUR.1 Dolaşım Belgeleri sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen EUR.1
Dolaşım Belgesi üzerine İngilizce "CERTIFICATE REJECTED BY THE CUSTOMS" (BELGE,
GÜMRÜK TARAFINDAN REDDEDİLMİŞTİR) meşruhatı düşülür ve hangi nedenlerle kabul edilmediği
de belirtilerek sonradan düzenlenen yeni bir EUR.1 Dolaşım Belgesi alması için
ithalatçıya iade edilir. Ancak, gümrük idareleri gümrük işlemlerinin
tamamlanmasından sonra kontrol amacıyla veya hile yapıldığından şüphe edilmesi
halinde reddedilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin bir kopyasını saklayabilir.
(3) Türkiye'ye yönelik ithalatlarda ibraz
edilen menşe ispat belgelerinin teknik nedenlerle reddedilmesi durumunda,
eşyaya Anlaşma kapsamında tercihli rejim uygulanmaz ve kanuni vergi nispetleri
üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda, Gümrük
Kanununun 234 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.
Menşe ispat belgesinin ikinci nüsha
düzenlenmesi
MADDE 21- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin
çalınması, kaybolması veya hasar görmesi halinde ihracatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisi,
ilk belgeyi düzenleyen gümrük idaresine veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşa elindeki ihracat belgelerine dayanarak ikinci bir nüsha tanzim
edilmesi talebiyle müracaat edebilir.
(2) Gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar, ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait asıl EUR.1
Dolaşım Belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı
karşılaştırıp ikinci nüsha belge düzenlenmesi talebine ilişkin yapılan beyanın
doğruluğunu saptadıktan sonra, başvuru onaylanır ve gümrük idaresince vize
işlemi gerçekleştirilir.
(3) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha
EUR.1 Dolaşım Belgesinin (7) numaralı "Remarks" (Gözlemler) alanına İngilizce
"DUPLICATE" (İKİNCİ NÜSHADIR) meşruhatı düşülür ve ilk belgenin seri numarası
yazılır.
(4) İkinci nüsha belge, ilk menşe ispat
belgesinin vize tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Gümrük idareleri, ikinci
nüsha menşe ispat belgelerini vize ederken (11) numaralı alana ilk menşe ispat
belgesinin vize tarihini yazarlar.
Menşe ispat belgesinin geçerliliği
MADDE 22- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, ihracatçı
taraf ülkede düzenlenme tarihinden itibaren on iki ay süreyle geçerli olur ve
bu süre zarfında ithalatçı taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmelidir.
Müfrez menşe ispat belgesi
MADDE 23- (1) Menşeli ürünler, bir taraf ülke
gümrük idaresinin kontrolü altında iken, söz konusu ürünlerin tamamı veya bir
bölümünü bir taraf ülke içinde başka bir yere göndermek amacıyla, asıl nüsha
EUR.1 Dolaşım Belgesinin bir veya daha fazla EUR.1 Dolaşım Belgesi ile
değiştirilmesi mümkündür. Müfrez EUR.1 Dolaşım Belgesi/Belgeleri, ürünleri
kontrol altında bulunduran belirlenmiş/ilgili gümrük idaresi tarafından düzenlenir.
Menşe ispat belgesinin ibrazı
MADDE 24- (1) Menşe ispat belgeleri, gümrük mevzuatı
ve ilgili mevzuat gereğince gümrük idarelerine ibraz edilir. EUR.1 Dolaşım
Belgelerinin tercümesi talep edilebilir. Ayrıca, ilgili gümrük idaresi
beyannameye ek olarak ithalatçıdan eşyanın Anlaşmanın koşullarına uygunluğunu
gösteren yazılı bilgi ve belgeleri talep edebilir.
(2) Eşyanın tercihli rejimden
yararlanmasını teminen ibrazı gereken EUR.1 Dolaşım Belgesinin, bu belgeyle
ilgili eşyanın fiili ithalinden evvel veya fiili ithali sırasında ibraz
edilememesi ve ilgili ithalatçı tarafından eşyanın bekletilmeden ithalinin
istenmesi durumunda, tercihli rejim uygulanmaz ve indirimsiz vergi nispetleri
üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler kesin olarak tahsil edilir. Ancak bu
kabil eşyanın fiili ithalini müteakip süreleri içerisinde, usulüne uygun EUR.1
Dolaşım Belgesi işlemi yapan gümrük idaresine ibraz edildiği takdirde; ibraz
edilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin ithal edilen eşyaya ait olduğunun gümrük
beyannamesi ve ekleri belgelerle karşılaştırılarak anlaşılması ve belgenin
geçerlilik süresinin aşılmamış olduğunun tespiti kaydıyla, tercihli vergi
oranına göre hesaplanan vergi tutarları ile tercihsiz vergi oranına göre
hesaplanan vergi tutarları arasındaki fark mükelleflerine geri verilir.
Destekleyici belgeler
MADDE 25- (1) 17 nci maddede belirtilen, bir EUR.1
Dolaşım Belgesi kapsamındaki ürünlerin Türkiye menşeli olduğunu ve bu
Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiğini ispatlamak amacıyla
kullanılacak belgeler, EUR.1 Dolaşım Belgesine ilaveten;
a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından,
söz konusu eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici
nitelikte, örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan
deliller,
b) Türkiye'de düzenlenmiş veya
hazırlanmış, imalatta kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden
belgeler,
c) Türkiye'de düzenlenmiş veya
hazırlanmış, Türkiye'de girdiler üzerinde yapılan işçilik veya işlemi tevsik
eden belgeler,
olabilir.
Menşe ispat belgeleri ile destekleyici
belgelerin muhafaza edilmesi
MADDE 26- (1) Yürürlükteki kanunlarda öngörülen
süreler saklı kalmak üzere;
a) EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için
başvuruda bulunan ihracatçı, 17 nci maddede belirtilen belgeleri,
b) EUR.1 Dolaşım Belgesini düzenleyen gümrük
idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar, 17 nci maddede belirtilen
başvuru formunu ve başvuru sırasında ihracatçı tarafından kendilerine sunulan
diğer tüm vesaiki,
c) İthalat Gümrük İdaresi, kendisine ibraz
edilen EUR.1 Dolaşım Belgesini,
en az üç yıl muhafaza eder.
Farklılıklar ve biçimsel hatalar
MADDE 27- (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerindeki
ibareler ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek amacıyla gümrük
idarelerine ibraz edilen belgeler üzerindeki ibareler arasında önemsiz farklılıklar
bulunduğunun fark edilmesi, bu belgenin gümrüğe sunulan ürünlere karşılık
geldiğinin kesin olarak ortaya konması kaydıyla, menşe ispat belgesini
kendiliğinden hükümsüz kılmaz.
(2) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerindeki
yazım hatası gibi bariz biçimsel hatalar, söz konusu belge üzerindeki
ibarelerin doğruluğu hususunda şüpheye yol açmadığı müddetçe, bahse konu
belgenin reddedilmesini gerektirmez.
ALTINCI BÖLÜM
Basitleştirilmiş İşlemler
Parçalar halinde ithalat
MADDE 28- (1) İthalatçının talebi üzerine ve
Bakanlıkça belirlenen şartlara tâbi olarak, Armonize Sistemin 2(a) sayılı Genel
Yorum Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde olan ve
Armonize Sistemin XVI ncı ve XVII nci Bölümlerinde yer alan ürünlerin, parçalar
halinde ithal edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir EUR.1 Dolaşım
Belgesi, ilk parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdareleri Arasında Karşılıklı İdari
İşbirliği
Mühür ve adreslerin iletilmesi
MADDE 29- (1) Tarafların gümrük idareleri, EUR.1
Dolaşım Belgelerinin düzenlenmesi amacıyla gümrük idarelerinde kullanılan
mühürlerin örnek baskılarını, bu belgelerin sonradan kontrolünden sorumlu
gümrük idarelerinin isim ve adresleriyle beraber, birbirlerine iletirler.
(2) İsim, adres veya mühürlerdeki herhangi
bir değişiklik aynı şekilde diğer taraf ülkeye derhal bildirilir.
Karşılıklı yardım
MADDE 30- (1) Bu Yönetmeliğin doğru bir şekilde
uygulanmasını teminen, taraflar, yetkili gümrük idareleri aracılığıyla, EUR.1
Dolaşım Belgesinin gerçekliğinin ve belgede yer alan bilgilerin doğruluğunun
kontrolü hususunda birbirlerine yardımcı olurlar.
Sonradan kontrol talebi
MADDE 31- (1) İthalatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1
Dolaşım Belgelerinin gerçekliği veya eşyanın gerçek menşeine ilişkin bilgilerin
doğruluğu hakkında makul bir şüphenin doğduğu herhangi bir zamanda veya sondaj
usulü ile yapacağı kontrol sonucunda EUR.1 Dolaşım Belgesini veya bir
kopyasını, gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini de belirterek, sonradan
kontrol talebi ile ihracatçı ülke gümrük idaresine geri gönderirler.
(2) Birinci fıkra hükümlerini yerine
getirmek amacıyla; ithalatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgesini ve
eğer ibraz edilmişse faturayı yahut bu belgelerin birer kopyasını, gerektiğinde
sonradan kontrol talebinin gerekçelerini de belirterek ihracatçı taraf ülkenin
gümrük idaresine geri gönderir. EUR.1 Dolaşım Belgesinde yer alan bilgilerin
doğru olmadığı kanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve bilgiler sonradan
kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.
Sonradan kontrol işlemleri
MADDE 32- (1) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol
talebi, belgenin ihracatçı ülke gümrük idaresine gönderilmesi suretiyle
yapılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol
talebi; menşe ispat belgesinde yer alan (13) numaralı alanın, kontrol talebinde
bulunan ithalatçı gümrük idaresinin adı ve açık posta adresi, yazı makinesi
veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak doldurulması suretiyle
yapılır.
(3) Kontrol talebinde bulunulan yer ve
tarih belirtilip imzalanır ve mühür ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait
kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
(4) Sonradan kontrol talebine ilişkin
yazışmalar, posta yoluyla yazışmalara ek olarak elektronik ortamda da
yapılabilir.
Sonradan kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 33- (1) Kontrol işlemi, ihracatçı taraf
ülkenin gümrük idareleri tarafından yerine getirilir. Bu amaçla, ihracatçı
taraf ülkenin gümrük idareleri, her türlü delili talep etme ve ihracatçının
hesaplarını denetleme veya gerekli gördükleri diğer kontrolleri yapabilme
yetkisine sahiptir.
(2) İhracatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1
Dolaşım Belgelerinin kontrol sonucunu (14) numaralı alanı aşağıdaki şekilde
doldurmak suretiyle belirtir:
a) 1 inci veya 2 nci maddelerden uygun
olanın önüne (x) işareti konur.
b) Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve
kontrol tarihi yazılır.
c) İmzalanır ve okunabilir mühür ile
işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
Sonradan kontrol sonuçları
MADDE 34- (1) Sonradan kontrol talebinde bulunan
ithalatçı ülke gümrük idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda haberdar
edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin
gerçek olup olmadığı, söz konusu ürünlerin taraf ülkelerden biri menşeli olarak
kabul edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup
olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3) Kontrol talebinin gönderildiği tarihin
üzerinden altı aylık bir sürenin geçmesinin ardından, kontrol talebine ilişkin
olarak ihracatçı gümrük idaresinden henüz bir yanıt alınmamışsa; ithalatçı
taraf gümrük idaresi, ihracatçı taraf gümrük idaresine ilave üç aylık süre için
bir hatırlatma yazısı gönderir.
(4) İhracatçı ülke gümrük idaresinden,
kontrol talebinin sonucuna ilişkin olarak ilk talebin gönderildiği tarihten
itibaren dokuz ay içerisinde bir yanıt alınamaz veya alınan yanıt, kontrolü
talep edilen belgelerin gerçekliğinin veya ilgili ürünlerin gerçek menşeinin
tespitine imkân verecek ölçüde yeterli bilgi içermezse; talepte bulunan gümrük
idaresi, tercihli muamele tanınmasını reddedebilir.
(5) İthalatçı ülke gümrük idaresine ibraz
edilen EUR.1 Dolaşım Belgesinin sonradan kontrol işlemine tâbi tutulması
halinde, söz konusu belge kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi
arasındaki fark kadar nakit veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük
işlemleri tamamlanır. İthalatçı ülke gümrük idaresi eşyayı, ithalat yasağına
veya kısıtlamasına tâbi tutulmaması ve bir sahtecilik şüphesi bulunmaması
kaydıyla, gerekli görülen her türlü idari tedbire tâbi olmak üzere ithalatçıya
teslim edebilir. Sonradan kontrol amacıyla gönderilen menşe ispat belgelerinin,
ihracatçı ülke yetkili makamınca doğruluğunun teyidi yapılarak geri
gönderilmesinden sonra teminata bağlanan gümrük vergileri iade edilir.
(6) 6 ncı madde çerçevesinde kümülasyon
hükümleri uygulandığında, sonradan kontrol talebinin cevabı, sonradan kontrolü
gerçekleştirilen EUR.1 Dolaşım Belgelerinin birer kopyasını içermelidir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yaptırımlar
MADDE 35- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı
fiiller hakkında Gümrük Kanunu, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla
Mücadele Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
Serbest bölgeler
MADDE 36- (1) Taraf ülke gümrük idareleri,
nakliyeleri esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan
ve bir menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın başka eşyayla
değiştirilmemesinin veya hasara uğramasını önleyici normal işlemler dışındaki
herhangi bir işleme tâbi tutulmamasının temini konusundaki her türlü tedbiri
alır.
(2) Birinci fıkra hükümlerine istisna
olarak, taraf ülkelerden biri menşeli herhangi bir ürün, bir menşe ispat
belgesi kapsamında bir serbest bölgeye ithal edilir ve bir işçilik veya
işlemden geçirildiği takdirde, tatbik edilmiş olan işçilik veya işlemin bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olması koşuluyla, ihracatçının talebi üzerine yeni
bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, ilgili gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar tarafından düzenlenir.
Sevkiyat halindeki veya antrepodaki eşyaya
ilişkin geçiş hükümleri
MADDE 37- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olan
ve Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte ihracatçı taraf ülkeden ithalatçı taraf
ülkeye sevk halinde olan ya da ithalatçı taraf ülkedeki antrepolarda veya
serbest bölgelerde geçici depolanan eşyaya, ithalatçı taraf ülkenin gümrük
idaresine söz konusu tarihten itibaren dört ay içerisinde, eşyanın 14 üncü
madde hükümleri çerçevesinde doğrudan nakledilmiş olduğunu gösteren belgelerle
beraber ihracatçı ülkenin gümrük idaresince sonradan verilmiş bir EUR.1 Dolaşım
Belgesi sunulması kaydıyla, Anlaşma hükümleri tatbik edilebilir.
Diğer hususlar
MADDE 38- (1) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlar
hakkında Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 39- (1) Bu Yönetmelik 1/7/2023 tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 40- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret
Bakanı yürütür.
EK-1
EUR.1
DOLAŞIM BELGESİ VE
EUR.1
DOLAŞIM BELGESİ İÇİN BAŞVURU FORMU ÖRNEKLERİ
Basım Talimatı
1. Her bir form 210x297 mm. ebadında
olmalıdır; uzunlukta en fazla eksi 5 mm veya artı 8 mm'lik bir toleransa izin
verilebilir. Kullanılan kâğıt beyaz ve yazım boyutunda olmalı, mekanik kâğıt hamuru
içermemeli ve ağırlığı 25gr/m2'den en az olmamalıdır. Söz konusu form, mekanik
ve kimyasal araçlarla yapılabilecek tahrifatı gözle görünür hale getiren yeşil
meneviş desenli baskılı zemine sahip olmalıdır.
2. Tarafların yetkili mercileri,
formları bizzat basmak veya onaylanmış basımevlerine bastırtmak hakkını saklı
tutabilirler. İkinci durumda her bir form, onay işaretini havidir. Her bir form
basımevinin isim ve adresini veya basımevini tanıtıcı bir işareti taşır. Form ayrıca
kendisini tanıtıcı mahiyette baskılı veya baskısız bir seri numarası taşır.
DOLAŞIM
BELGESİ
1.
İhracatçı (Adı, Açık adresi,
Ülke)
EUR.1 No.
A 000.000
Bu formu doldurmadan
önce arkadaki notları okuyunuz
2. ……………… ………………..
ve
……………… ……………… ……….
arasındaki tercihli ticarette kullanılan belgeler.
(ilgili ülkeler, ülke grupları veya alanlarını yazınız)
3. Malın gönderildiği şahıs (Adı, Açık adresi, Ülke (Tercihe Bağlı)
4. Ürünlerin menşei sayılan ülke, ülkeler grubu veya
alanlar
5. Varış ülkesi ülkeler grubu veya alanı
6. Taşımaya ilişkin bilgiler (Tercihe
Bağlı)
7. Gözlemler
8. Sıra No: Kolilerin marka ve
işaretleri, Sayı ve türleri([1])
: Eşyanın tanımı([2])
9. Brüt ağırlık (kg) veya diğer ölçüler (Litre,
metreküp, vs.)
10. Faturalar (Tercihe Bağlı)
11. GÜMRÜK VİZESİ
Mühür
Onaylanan Beyan
İhraç Belgesi ([3])
Form …… …….… ……….. No.
…… …………… .…………..
Gümrük İdaresi veya
yetkili idari ofis …………… ………...
Düzenleyen Ülke veya
alan …… ………… ………………
Yer ve Tarih ……… ………………
…………… ………….
…………… …………… ………..
(İmza)([4])
12. İHRACATÇI BEYANI
Aşağıdaki imzası
bulunan ben, yukarıda belirtilen eşyanın bu belgenin düzenlenmesi için
gerekli olan koşullara uygun olduğunu beyan ederim.
Yer ve Tarih ………… …………….
…… ………
(İmza)
13. DOĞRULUĞUN KONTROLÜ
İSTEMİ
14. KONTROLÜN SONUCU
Bu belgenin doğruluk ve
kurallara uygunluğunun kontrolü talep edilir.
…………… …………… ………
(Yer ve
İmza)
Mühür
………… ……………………….
(İmza)
Yapılan kontrol bu
belgenin (*)
Belirtilen
gümrük idaresince düzenlendiğini ve
içerdiği bilgilerin doğru olduğunu göstermektedir.
Doğruluk ve kurallara uygunluk koşullara cevap
vermediğini göstermektedir. (Ekteki açıklamalara bakınız.)
…………………………………
(Yer ve
tarih)
Mühür
……… ……
(İmza)
(*) Uygun olan kutuya (X)
işareti koyunuz.
NOTLAR
1.
Belgeler, silinmeler veya birbiri üzerine yazılmış kelimeler ihtiva edemez. Değişiklikler
doğru olmayan kayıtların üzerinin çizilmesi ve gerekli düzeltmelerin eklenmesi suretiyle
yapılır. Böyle bir değişiklik, belgeyi düzenleyen kişi tarafından paraf edilmeli
ve düzenlendiği ülke gümrük idaresi veya düzenleyen veya alanın yetkili idari otoritesi
tarafından onaylanmalıdır.
2. Belgeye kaydedilen maddeler arasında
boşluk bırakılmamalı ve her bir madde önüne bir sıra numarası konulmalıdır. Son
maddenin hemen altına yatay bir çizgi çekilmelidir. Kullanılmayan yerler,
sonradan bir eklemeyi imkânsız kılmak üzere iptal edilmelidir.
3.
Eşya ticari faaliyetlere uygun olarak ve teşhis edilmeleri sağlayacak yeterli
ayrıntılarla tamamlanmalıdır.
DOLAŞIM
BELGESİ İÇİN BAŞVURU FORMU
1.
İhracatçı (Adı, Açık adresi,
Ülke)
EUR.1 No.
A 000.000
Bu formu doldurmadan
önce arkadaki notları okuyunuz
2. ……………………………………………….
ve
………………………………………………….
arasındaki tercihli ticarette kullanılan belge için
başvurular
(ilgili ülkeler, ülke grupları veya alanlarını yazınız)
3. Malın gönderildiği şahıs (Adı, Açık adresi, Ülke (Tercihe Bağlı)
4. Ürünlerin menşei sayılan ülke, ülkeler grubu veya
alanlar
5. Varış ülkesi ülkeler grubu veya alanı
6. Taşımaya ilişkin bilgiler (Tercihe
Bağlı)
7. Gözlemler
8. Sıra No: Kolilerin marka ve
işaretleri, Sayı ve türleri (1):
Eşyanın tanımı(2
9. Brüt ağırlık (kg) veya diğer ölçüler (Litre, metreküp, vs.)
10. Faturalar (Tercihe Bağlı)
İHRACATÇI BEYANI
Ben aşağıda imzası bulunan
ve arka sayfada
tanımlanan eşyaların ihracatçısı;
Eşyanın, ekli belgenin
düzenlenmesini gerektiren koşullara uygun olduğunu BEYAN;
Eşyanın bu koşullara uygunluğunu
sağlayan şartların aşağıda belirtildiği gibi geliştiğini İZAH;
………… …………………… ……………………… ………………… ……………………
…………… …………… …………… …………………… ………………… …………………
…………… ………… …………… ……………… ……………………… ……………… ……………… ………… …………… …………… …….
Aşağıdaki destekleyici belgeleri
İBRAZ (1)
………… …………………… ……………………… …………………
…………………… …………… …………… …………… ……………………
………………… ………………… …………… ………… …………… ……………… ……………………… ……………… ……………… ………… ……………
…………… …….
Yetkili mercilerin isteği
üzerine, ekli belgenin düzenlenmesi için gerekli gördükleri her türlü destekleyici
belgeyi ibraz edeceğimi ve gerekirse, bu merciler tarafından hesaplarımın kontrolünü
ve yukarıdaki eşyanın imalat işlemlerinin denetlenmesini kabul ettiğimi
TAAHHÜT;
Bu eşya için belgelerin
düzenlenmesi hususunda gereğini ARZ
Ederim.
………… …………..
(Yer ve tarih)
…………… …………….
(İmza)
[1] Eşya ambalajlı değilse, yerine
göre eşyaların sayısını veya "dökme" olduğunu belirtiniz.
[2] Başlık düzeyinde (6 haneli kod)
düzeyinde eşyanın tarife tarife sınıflandırmasını içerir.
[3] Yalnız ihracatçı ülke veya alan
kurallarının gerekli görüldüğü yerleri doldurunuz.
[4] Belgeler elektronik ortamda
düzenlenmişse imza taşımazlar. Bunun yerine, bir QR Kodu ve bir köprü
bağlantısı içermelidirler.
1
Eşya ambalajlı değilse, yerine göre eşyaların sayısını veya "dökme" olduğunu
belirtiniz.
2
Başlık düzeyinde (4 haneli kod) düzeyinde eşyanın tarife sınıflandırmasını
içerir.
1
Örneğin: imalatta kullanılan ürünlere veya aynen yeniden edilen eşyalara
ilişkin ithal evrakı, dolaşım belgeleri, faturalar, imalatçı bayanları, vs.