Tütün Üretimi, İşlenmesi, İç Ve Dış Ticareti İle İlgili Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
TÜTÜN ÜRETİMİ, İŞLENMESİ, İÇ VE DIŞ
TİCARETİ İLE İLGİLİ USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
Tütün ve Alkol
Piyasası Düzenleme Kurumundan: 10.07.2010 tarihli, 27637 sayılı R.G.
İhr.041
Genelgeler 12016/17
Tasarruflu
yazılar 1
Ürün Güvenliği
ve Denetimi Tebliği 2026/19
ü Tütün İhracatı Madde 28
ü Tütün İthalatı Madde 29
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; tütün üretimi, üretici
tütünlerinin alım satımı, tütünlerin işlenmesi, depolanması, tütün işleme
tesislerinin kurulması, tütün iç ve dış ticareti, denetimi ve üretici ile
alıcının hak ve yükümlülükleri ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 - (1) Bu Yönetmelik; tütün tohumunun taşınması, ithali
ve ihracı, tütün üretimi, üretici tütünlerinin alım-satımı ve denklenmesi,
tütün satış merkezlerinin kurulması, açık artırma başlangıç fiyatının teknik
olarak saptanması, tütünlerin işlenmesi, depolanması, iç ve dış ticareti ile
tütün fireleri, tütün işleme tesislerinin kurulması, üretim izni, proje
tadilatı ve devir işlemleri, tütün üretim, alım ve satımına dair yazılı
sözleşmelerin düzenlenmesi ile bunların yürürlükteki mevzuat dahilinde
izlenmesi ve denetimlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 - (1) Bu Yönetmelik, 3/1/2002 tarihli ve 4733
sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanunun 9
uncu maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine dayanılarak hazırlanmıştır. (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
değişik)[1]
Tanımlar
MADDE 4 - (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alıcı: Tütün ticareti yetki belgesine sahip gerçek
ve tüzel kişileri,
b) Fire: Tütünlerde; taşıma, depolama ve işleme
faaliyetleri sırasında fiziksel ve kimyasal etkilerle meydana gelen toz, çürük,
rutubet, kuru madde kaybı şeklinde ve fermantasyon sonucu madde dönüşümü
nedeniyle ortaya çıkan, ekonomik değeri olmayan ve bu Yönetmelik ekinde yer
alan azami oranları aşmayan kayıplar toplamını,
c) İşlenmemiş tütün: Üreticiler tarafından tarlaya
dikilen, yetişerek olgunlaşan, daha sonra kırımı yapılarak değişik yöntemlerle
kurutulan denklenmemiş veya kaba bir tasnife tabi tutularak çeşitli şekillerde
denklenmiş tam ve yırtıklı tütün yapraklarını,
ç) İşlenmiş tütün: İşlenmemiş tütünlerin alıcılar
tarafından, işleme tesislerinde çeşitli işlemlerden geçirilerek, belirli
kriterlere göre yeniden tasnife tabi tutulması veya tütün bitkisinin herhangi
bir bölümünün işleme tesislerinde tütün mamulü hammaddesi bir ürüne
dönüştürülmesi sonucu elde edilen ambalajlanmış tütün yapraklarını, yaprak
parçalarını ve diğer tütün mamulü hammaddelerini, (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
değişik)[2]
d) (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)
e) (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile
yürürlükten kaldırılmıştır)
f) Tam mahsul: Aynı parselden olmak üzere bir üretici
tarafından üretilen tütünlerin tamamını,
g) Tütün eksperi: Tütün eksperliği yüksek okullarından
veya muadili yerli ve yabancı okullardan lisans düzeyinde yüksek öğrenim
diploması alarak mezun olmuş, tütün alım ve satım muayenelerini yaparak
tütünlerin vasıf, değer ve nevilerini belirleyen, tütün işlemesi, bakımı ve
fabrikasyonu konularında uzman olan, tütün eksperi veya tütün teknolojisi
mühendisi unvanına sahip teknik elemanları,
ğ) Üretici: Tütün tarımı ile uğraşan ve çiftçi
belgesine sahip gerçek ve tüzel kişileri,
h) Üretim merkezi: Tütün üretimi yapılan ilçeyi,
ı) Yazılı sözleşme: Alıcı ile üreticinin veya bunların
temsilcilerinin ad ve adres bilgileri, tütünün cinsi, üretim yeri ve alanı,
üretim miktarı, nevi tanımları ile nevi fiyatları, teslim şartları, ödemeyle
ilgili hususlar, tarafların karşılıklı diğer yükümlülüklerinin yanı sıra özel
hükümler de içeren ve Bakanlıkça belirlenen esaslara göre düzenlenen Tütün
Üretim ve Alım-Satım Sözleşmesini,
i) Bakanlık[3]: Tarım ve Orman Bakanlığını, (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
j) Bilişim sistemi: Bilgisayar, çevre birimleri,
iletişim altyapısı ve programlardan oluşan veri işleme, saklama ve iletmeye
yönelik sistemi, (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile
eklenmiştir)
k) TAGVİS: Ticaret Bakanlığı Tek Pencere Portal
Sistemi ile entegre çalışan tütün, tütün mamulleri ve alkol bilişim sistemini, (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
l) Tek başına kıyılıp içilebilme vasfına sahip tütün
çeşidi: Türk Standardında belirtilen tütünlerden, geleneksel olarak üretilen ve
başka bir tütün çeşidiyle harmanlamaya ihtiyaç duyulmaksızın kıyılarak
içilebilen, kendine has içim özelliklerini barındıran tütün çeşidini, (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
m) TUPSE: Alıcıların tütün taşıma bildiriminde
bulunması veya tütünlerin muhafaza edileceği depoların Bakanlığa bildirilmesi
amacıyla oluşturulan tütün piyasası bilişim sistemini, (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
n) Tütün kooperatifi: Tek başına kıyılıp içilebilme
vasfına sahip tütün çeşitlerinin üretildiği Bakanlıkça belirlenmiş üretim
merkezlerinde en az 250 tütün üreticisi gerçek kişinin bir araya gelerek
kurduğu Tütün Üretim ve Pazarlama Kooperatifini, (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
o) Veri: Bilgisayar tarafından üzerinde işlem
yapılabilen her türlü değeri, (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile
eklenmiştir)
ö) Teknik
heyet: Başkan dâhil en az üç Bakanlık personelinden meydana gelen ve heyet üyelerinin
salt çoğunluğunun Tütün Eksperinden oluştuğu heyeti, (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
eklenmiştir)
p)
Teminat: 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (1), (2) ve (3)
numaralı bentlerinde sayılanları, (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
r)
Tütün işleme tesisi: İşlenmemiş tütünlerin işlenebilmesi amacıyla kurulan veya
tütün bitkisinin herhangi bir bölümünün tütün mamulü hammaddesi bir ürüne
dönüştürülmesi için Tütün Mamulü Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi almış
tesislerden bağımsız olarak ayrı bir yere tesis edilen, faaliyetine göre asgari
tesis yeterliğine sahip, ünitelerin bir arada, birbiriyle bağlantılı ve uyumlu
bir şekilde çalıştığı makine, cihaz ve ekipmanlar bütününü, (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
eklenmiştir)
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Tütün
Üretimi, Tütün Tohumu ve Fideleri ile İzne Tabi Tütün Üretimi
Tütün
üretimi
MADDE 5 - (1) Üreticiler, yazılı sözleşme usulüyle veya tütün
satış merkezlerinde açık artırma usulü ile satış yapmak üzere menşe özellikleri
Türk Standardında belirlenmiş tütün çeşitlerinin üretimini yapabilirler.
Alıcının talebi halinde Türk Standardında yer almayan tütün çeşitleri de yazılı
sözleşmeli üretim esasına göre üretilebilir.
(2) Türk Standardında tanımlanmış menşeler ve üretim
merkezleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 sayılı Türk
Tütünleri Standardında Tanımlanmış Menşeler ve Üretim Merkezleri listesinde
gösterilmiştir.
(3) Türk Standardında yer almayan ancak Türkiye'de
üretimi yapılan tütün çeşitleri ve fiili üretim merkezleri bu Yönetmeliğin
ekinde yer alan Ek-2 sayılı Türk Standardında Yer Almayan
Tütünler ve Üretim Merkezleri listesinde gösterilmiştir.
(4) (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[4]
(5) Tek başına kıyılıp içilebilme
vasfına sahip tütün çeşitlerinin üretildiği merkezler, Ek-5'teki
Tek Başına Kıyılıp İçilebilme Vasfına Sahip Tütün Çeşitlerinin Üretildiği
Merkezler listesinde gösterilmiştir. Ek-5'te yer almayan tütün çeşidinin
üretiminin yapıldığı Ek-1'deki üretim merkezinden en az 125
tütün üreticisi gerçek kişinin, üretim merkezindeki Ziraat Odası vasıtasıyla
Bakanlığa başvurusu halinde, tütün çeşidinin tek başına içilebilir olup
olmadığı Bakanlık tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılır. Uygun
bulunanlar Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanır. Başvurunun
değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir. (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
Tütün tohumu ve fideleri
Tasarruflu yazılar 1
MADDE 6 - (1) Tütün tohumunun her türlü ihracı ve ithali
Bakanlığın izni ile mümkündür. Tütün tohumu ithal veya ihraç etmek isteyen
alıcıların uygunluk başvurusu bir ay içinde karara bağlanır ve sonuç alıcıya
bildirilir. Bakanlık tarafından tütün tohumu ithalatı veya ihracatı yapmaya
uygun görülen alıcılar, ön izin için Bakanlığın yetkilendirdiği müdürlüklerden
birine başvurur. Tohum ihracat ve ithalatının yapılmasını müteakip ticarete
konu tütün tohumuna ait bilgiler alıcı tarafından üç ay içinde Bakanlığa
gönderilir. Uygun görüş alındıktan sonra, tohum ihracatının ve ithalatının
gerçekleşmemesi durumunda da Bakanlığa bilgi verilir. (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile değişik)
(2) Bakanlık, menşe dejenerasyonunu önlemek amacıyla
gerektiğinde tescil edilmiş tohumları kullanma zorunluluğu getirebilir.
(3) Bilimsel araştırmalar için, üniversiteler ile kamu
kurum ve kuruluşlarının yurda tohumluk getirmesi ve yurt dışına tohumluk
göndermesi bu madde kapsamı dışındadır.
(4) Araştırma, geliştirme ve ticari amaçlarla; tütün
tohumu ve fidelerinin üretimi ile tütün tohumunun yurt içi ticareti Bakanlığın belirlediği
usul ve esaslar kapsamında yapılır. Bu konularda faaliyet gösteren gerçek ve
tüzel kişiler, üretim ve ticarete konu bilgileri Bakanlığa bildirir.
(5) Bakanlık tarafından tütün tohumluğu ithalatı
yapmaya uygun görülen alıcılar, sadece araştırma geliştirme veya sözleşmeli
çiftçilerine tütün üretiminde kullandırmak amacıyla tütün tohumluğu ithalatı
yapabilirler. Alıcılar tarafından ithal edilen tütün tohumları yurt içinde
tohumluk ticaretine konu edilemez. (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile
eklenmiştir)
İzne tabi
tütün üretimi
MADDE 7 - (1) Türkiye'de üretilen tütünlerin tohum ve fidelerini
üretildikleri merkezlerin dışına taşıyarak veya tohum ithal ederek; ihracat,
ithal ikamesi, yurt içi talep ve üretilebilirliğinin araştırılması amacıyla
yapılacak tütün üretimlerinde Bakanlıktan izin alınması şarttır. İzin talebi Bakanlık
tarafından bir ay içinde karara bağlanır ve sonuç başvuru sahibine bildirilir.
(2) İzin başvurusunda; üretim yılı, üretim merkezi,
menşei, yerleşim yeri, üretici sayısı ve üretim alanı bilgilerinin belirtilmesi
şarttır.
(3) İzne tabi tütün üretiminin en az; bir üretim
merkezinde, iki köy veya mahallede, 6 üretici ile yapılması ve üretimin üretici
başına bir dekardan az olmaması esastır.
(4) İzne tabi tütün üretiminde kullanılacak tütün
tohum veya fidelerinin üreticiye alıcı tarafından verilmesi zorunludur.
(5) İzne tabi tütün üretimi sözleşmeli olarak yapılır
ve alıcının yaptığı diğer sözleşmelerden ayrı olarak Bakanlığa bildirilir.
(6) İzne tabi tütün üretiminde, yaygın üretim izni
verilinceye kadar her üretim yılı için Bakanlıktan izin alınması şarttır.
(7) İzin alındıktan sonra üretimin yapılmaması
durumunda, gerekçeleri belirtilmek suretiyle Bakanlığa bilgi verilir.
(8) İzne tabi tütün üretimi yaptıran alıcının;
fidelik, tarla, kırım, kurutma ve ambalajlama dahil üretimin her safhasında
yapılan işlerle ilgili olarak üreticilere eğitici her türlü bilgiyi ve teknik
desteği vermesi esastır.
(9) İzne tabi tütün üretiminin yapıldığı yerde başka
bir tütün menşeinin üretimi yapılıyor ise menşe dejenerasyonunun önlenmesi
amacıyla, izne tabi üretimin yapıldığı parsel ile diğer menşein üretiminin
yapıldığı parsel arasında en az 400 metre izolasyon mesafesinin olması esastır.
Üretimi yapılacak menşelerden herhangi birinde tepe kırma ameliyesi
uygulanıyorsa 400 metre mesafe koşulu aranmaz. Ancak bu durumda tepe kırma
ameliyesi uygulanacak tütünlerde çiçeklenme görülmeden tepe kırımının yapılması
zorunludur. Menşe dejenerasyonu ihtimali bulunan üretim yerlerinde, tohum almak
amacıyla belirlenen bitkilerin çiçek tablalarına, alıcılar tarafından torba
geçirilmek suretiyle menşe özelliklerinin korunması zorunludur.
(10) İzne tabi tütün üretiminin, fidelik, tarla,
kırım, kurutma ve ambalajlama dönemlerinde yapılan işlemler, uygulanan
tedbirler ile gözlem, fiziksel ve kimyasal analiz sonuçları genel bir
değerlendirme yapılarak hazırlanacak raporla birlikte Bakanlığa gönderilir.
(11) Bakanlık, izne tabi tütün üretiminin her aşaması
ile bakım ve işleme dönemlerinde her zaman gerekli teknik kontrolleri
yaptırabilir.
(12) İzne tabi tütün üretiminde, üretime yönelik
hedeflerine ulaşıp geçiş sürecini tamamlayarak yaygın üretime geçmek isteyen
alıcının Bakanlıktan izin alması zorunludur. İzin başvuruları iki ay içinde
karara bağlanır. Yaygın üretimine izin verilen tütün menşeinin müteakip
yıllardaki üretimi bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine tabidir. Yaygın üretime
geçilen üretim merkezinde, farklı alıcının da izin verilen menşeden tütün
ürettirmek istemesi durumunda, ilk üretimden önce Bakanlığa bilgi vermesi
esastır.
(13) Bilimsel amaçlı tütün üretimi bu madde kapsamı
dışındadır. Ancak bu amaçla yapılacak üretimler önceden Bakanlığa bildirilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Üretici
Tütünlerinin Denklenmesi, Alım ve Satımı, Yazılı Sözleşme Esası, Üreticiden
Alınan Tütünlerin Tescili ile Anlaşmazlıkların Çözümü
Üretici
tütünlerinin denklenmesi
MADDE 8 - (1) Üreticilerin alım-satıma konu teşkil eden tütünleri
tam mahsul olmalı ve denk haline getirilmelidir. El ve kalite özellikleri aynı
olan tütünler birlikte denklenmelidir. Denk içinde yabancı madde ile dip,
filiz, kırıntı, yanık, karayeşil ve çürük tütün bulunmamalıdır. Teslim anında
tütünlerin rutubet oranı kütlece % 16'dan fazla olmamalıdır.
(2) Üretici tütünlerinin menşelerine göre denkleme
biçimleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 sayılı
Üretici Tütünlerinin Menşelere Göre Denkleme Tarzları listesinde
gösterilmiştir.
(3) Alıcının, üreticiden listede yer almayan bir
denkleme talebinde bulunması halinde önceden Bakanlıktan izin alması
zorunludur. İzin talebi bir ay içinde sonuçlandırılır.
(4) Kendine özgü tekniklerle üretilen, kırılan,
kurutulan, alım ve satımı yapılan, işleme öncesi herhangi bir denkleme ve
ambalajlama yöntemi uygulanmayan Hasankeyf tipi tütünler için bu madde
hükümleri uygulanmaz.
Üretici
tütünlerinin alım ve satımı
MADDE 9 - (1) Türkiye'de üretilen üretici tütünleri yazılı
sözleşme esası veya açık artırma yöntemiyle alınır ve satılır. Üretim, alım,
satım, taşıma, depolama, işleme ve ihracat aşamalarında şekli ve içeriği Bakanlık
tarafından belirlenen belgelerin alıcı tarafından düzenlenmesi, muhafaza
edilmesi ve bir örneğinin süresi içinde Bakanlığa verilmesi zorunludur.
(2) Üretici tütünlerinin alım-satımının tamamlanması
için; yaprak tütün tartı sonuçları ve birim fiyat ile diğer ekspertiz
bilgilerinin, şekli ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen Yaprak Tütün
Tartı ve Fiyat Pusulasına uygun olarak tanzim edilmesi, belgenin taraflarca
imzalanması ve bir örneğinin üreticiye veya temsilcisine teslim edilmesi
şarttır.
(3) Tütün kooperatifi alıcı sıfatıyla, kurulduğu
üretim merkezindeki tek başına kıyılıp içilebilme vasfına sahip tütün çeşidini,
öncelikle ortaklarından ve kurulduğu üretim merkezinden olmak üzere, birinci ve
ikinci fıkra hükümleri çerçevesinde temin eder. Tütün kooperatifi, kurulduğu
üretim merkezindeki tek başına kıyılıp içilebilme vasfına sahip tütün çeşidinin
dışında herhangi bir tütün temin edemez. Tütün kooperatifleri yürütecekleri
diğer iş ve işlemlerde bu Yönetmelik hükümlerine tabidir. (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
Yazılı sözleşme esası
MADDE 10 - (1) Üretici tütünlerinin yazılı sözleşme esasına göre
üretimi, alımı ve satımı, şekli ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen Tütün
Üretim ve Alım-Satım Sözleşmesine göre yapılır[5]. Bu sözleşmenin usul ve esasları Bakanlık tarafından
belirlenir.
(2) Sözleşmeli üretim esasına göre üretilen tütünlerin
fiyatları, tütün mamulleri üreticileri ve/veya alıcılar ile üreticiler ve/veya
temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenir.
Yazılı
sözleşmenin yapılış tarihi, bildirimi ve üreticiden alınan tütünlerin tescili
MADDE 11 - (1) Yazılı sözleşmeler, Bakanlık tarafından belirlenen
esaslar çerçevesinde tütünlerin tarlaya dikiminden önce ve en geç nisan ayının
sonuna kadar alıcı ile üretici veya bunların temsilcileri arasında akdedilmiş
olmalıdır.
(2) Bu şekilde yapılan sözleşmeler, şekli ve içeriği Bakanlık
tarafından belirlenen Sözleşmeli Tütün Üretim Bildirimine uygun olarak liste
halinde ve elektronik ortamda ilgili alıcı tarafından en geç mayıs ayının
onbeşinci günü sonuna kadar Bakanlığa verilmelidir. Taraflardan birinin
gerekçeli olarak başvurması halinde birinci fıkra ile bu fıkrada belirtilen
süreleri uzatmaya Bakanlık yetkilidir. Bu bildirimler Bakanlık tarafından
yapılacak tescil işlemine esas teşkil eder.
(3) Yaprak Tütün Tartı ve Fiyat Pusulasının usulüne
uygun olarak tanzim edilmesi, taraflarca imzalanarak bir örneğinin üreticiye
veya temsilcisine teslim edilmesi ile alım satıma konu tütünler alıcının
mülkiyetine geçer. Bu safhadan sonraki faaliyetler için mevzuatta belirtilen
işlemlerin zamanında usulüne uygun olarak yapılması ve istenen bilgi ve
belgelerin alıcı tarafından süresi içinde Bakanlığa verilmesi zorunludur.
(4) Alıcı, üreticiden satın aldığı tütünü üretim
yerindeki ticaret borsasına tescil ettirir.
(5) Alıcı, alım-satımı tamamlanan tütünler için şekli
ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen Yazılı Sözleşme Esasına/Açık Artırma
Yöntemine Göre Tütün Alım-Satım ve Tescil Beyannamesi ile Bakanlığa müracaat
eder. Ticaret borsalarına yaptırılan tescil ile Bakanlığa yapılan tescil
müracaatı içeriklerinin birbiriyle uyumlu olması zorunludur. Beyanname içeriği
ile Bakanlık kayıtlarının birbirini teyit etmesi halinde
beyanname onaylanır, bir nüshası alıcıya geri verilerek tescil işlemi
tamamlanmış olur.
(6) Alıcı, alım satımı tamamlanan tütünlere ait
Üretici Hesap Pusulaları Paftasını ve Pafta İcmal Tablosunu, Bakanlık
tarafından belirlenen şekil ve içeriğe uygun olarak düzenleyip, ödeme
tarihinden itibaren yedi gün içinde, durumu açıklayan bir üst yazıyla
birlikte yazılı ve elektronik ortamda Bakanlığa vermek zorundadır.
Üretim yılına ait kati alım sonuçları ise, üretici tütünlerini teslim alma
işlemlerinin tamamlanmasını müteakip ve en geç tütünlerin teslim alınması için
belirlenen süreyi takip eden yirminci günü mesai saati bitimine kadar yazılı ve
elektronik ortamda Bakanlığa verilmek zorundadır.
Anlaşmazlıkların
çözümü
MADDE 12 - (1) Üretici ile alıcı arasında yazılı sözleşmeye göre
yapılan tütün alım-satımında, alıcının tütün eksperi tarafından yapılan
ekspertiz sonucuna üretici veya temsilcisi tarafından itiraz edilebilir.
(2) İtiraz başvurusu, şekli ve içeriği Bakanlık
tarafından belirlenen Ekspertiz Sonucuna İtiraz Dilekçesi kullanılmak
suretiyle, üretici ile alıcı veya bunların temsilcilerinin imzaları ve tarih
bölümü eksiksiz bir şekilde doldurularak üç örnek olarak düzenlenir ve aslı
alıcıya, bir örneği de yerel Ziraat Odasına verilir. Ziraat Odasının
bulunmadığı yerlerde veya Bakanlığın bilgilendirilmesi amacıyla bir örnek de
üretici tarafından Bakanlığa gönderilebilir. İtiraz edilen alıcı en geç üç iş
günü içinde itirazı Bakanlığa yazılı veya elektronik ortamda intikal ettirir.
İtiraz başvurusunun Bakanlık tarafından bir ay içinde sonuçlandırılması
esastır. Alıcının, itiraz başvurusunu almaktan imtina etmesi halinde, başvuru
11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı
Tebligat Kanunu ve ilgili diğer tebligat mevzuatı çerçevesinde,
iadeli-taahhütlü posta aracılığıyla yapılabilir. (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile değişik)
(3) Bakanlığın yetkilendireceği bir tütün eksperinin
başkanlığında, üretici ve alıcı temsilcisi tütün eksperlerinden oluşan üç
kişilik heyet itirazı inceleyerek üç gün içinde sonuçlandırır. Heyetin vereceği
karar kesin olup, aynı itirazla ilgili olarak Bakanlıktan tekrar inceleme talep
edilemez.
(4) Üretici heyete temsilci vermeyeceğini yazılı
olarak bildirdiği takdirde, itiraza konu tütünler hazır bulunanlarca incelenir
ve sonuçlandırılır. İki kişiyle incelenen itirazlarda oybirliği ile karar
alınamadığı takdirde başkanın görüşü esas alınır.
(5) Heyetin verdiği karara rağmen anlaşma
sağlanamaması halinde uyuşmazlığın çözümünde tütün üretiminin yapıldığı yer
mahkemeleri yetkilidir.
(6) İtiraz başvurusunun süresi içinde Bakanlığa
bildirilmemesi halinde, alıcı itiraza konu tütünleri, ürün miktarının
sözleşmede yer alan en yüksek nevi tütün fiyatı ile çarpımından oluşan bedelle
satın almayı kabul etmiş sayılır.
(7) İtiraz hakkını kullanan üreticiye alıcı tarafından
yazılı sözleşmede yer alan hak ve yükümlülüklerle ilgili zorluk çıkartılamaz,
itiraz başvurusu bir sonraki ürün yılı için imzalanacak sözleşmeyle
ilişkilendirilemez.
(8) Tütünle ilgili teknik konularda tütün eksperi
olmayanlar bilirkişi ve hakem olarak görevlendirilemez.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Açık
Artırma Yöntemi, Tütün Satış Merkezlerinin Kurulması, Açık Artırmaya Katılım,
Açık Artırma Süreci ve Satışı Yapılan Tütün Bedelleri
Açık artırma yöntemi ile
alım-satım ve sözleşme dışı tütün üretiminin bildirilmesi (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile değişik)
MADDE 13 - (1) Yazılı sözleşme yapılarak üretilen tütünler
dışında kalan üretici tütünleri, tütün satış merkezlerinde açık artırma
yöntemiyle alınır satılır.
(2) Yazılı sözleşme esası dışında tütün üretimi yapan
üreticiler, tütünlerin dikimini müteakip, en geç takip eden yılın Nisan ayının
on beşinci günü sonuna kadar kimlik, açık adres, üretim yapılan parselin mevki
ve alanı ile tahmini üretim miktarı bilgilerini şekli ve içeriği Bakanlık
tarafından belirlenen Sözleşme Dışı Tütün Üretim Bildirim Formuna yazarak tütün
üretiminin yapıldığı il/ilçedeki Ziraat Odasına bildirmek zorundadır. Sözleşme
fazlası olup alıcısı tarafından satın alınmayan tütünler de tütün alımının
bitimini müteakip, üreticiler tarafından bu yöntemle aynı tarihe kadar
bildirilir.
(3) Yapılan bildirimler Ziraat Odası tarafından
incelenir ve tütün çiftçisi olan üreticilere ait bilgiler, şekli ve içeriği
Bakanlık tarafından belirlenen Sözleşme Dışı Tütün Üretim Bildirim Listesine
kaydedilerek, Nisan ayının sonuna kadar yazılı ve elektronik ortamda Bakanlığa
gönderilir.
(4) Açık artırmalı satışların öncesinde, güncellenmiş
üretici ve üretim bilgileri ilgili Ziraat Odası tarafından Bakanlığa
bildirilir.
Tütün satış
merkezlerinin kurulması
MADDE 14 - (1) Tütün satış merkezleri; ziraat odaları, tütün
tarım satış kooperatifleri, her türlü üretici birlik, dernek ve kooperatifleri
ile diğer gerçek ve tüzel kişiler tarafından Bakanlığın gözetim ve
koordinasyonu altında kurulur ve işletilir.
(2) Tütün satış merkezlerinin kurulması ile ilgili
usul ve esaslar, kurulacağı yerler, açık artırmalı satışların başlangıç ve
bitiş tarihleri Bakanlık tarafından belirlenip, ilan edilir.
(3) Tütün satış merkezlerinin kurulması için gerekli
şartların oluşmaması ve ihtiyaç duyulması halinde, gerekli görülen yerlerde
sözleşme dışı üretilen tütünlerin alım satımının usul ve esasları Bakanlık
tarafından belirlenip ilan edilir.
Tütün satış
merkezlerinde açık artırmaya katılım
MADDE 15 - (1) Tütün satış merkezlerinde açık artırmaya katılmak
isteyen alıcı, açık artırmalı satışların başlangıç tarihinden en az yirmi gün
önce, açık artırmaya katılacağını ve varsa kanuni vekillerini ilgili tütün
satış merkezine bildirmek zorundadır.
(2) Tütün satış merkezlerinde alıcı adına tütünlerin
muayene ve ekspertizlerini yapacak kişiler, 4733 sayılı Kanunda belirtilen
tütün eksperi unvanına sahip olduklarını gösteren belge örneğini satış
merkezine vermekle yükümlüdürler. Tütün eksperi olmayanlar satış merkezlerinde
tütünlerin muayene ve ekspertizini yapamazlar, kalite hakkında bildirimde
bulunamazlar.
(3) Tütün satış merkezinde açık artırmaya katılmak
isteyen alıcı, satış merkezine her yıl Bakanlıkça belirlenecek miktarda teminat
yatırmak zorundadır.
(4) Alıcının, tütün satış merkezlerinde adına tescil
edilen tütünleri almaktan vazgeçmesi, tütün bedelini satış merkezine ödememesi
veya belirlenen süre içinde tütünleri satış merkezi deposundan çekmemesi
halinde doğacak tazminat, kira, sigorta bedeli, işçilik ve sair masraflar
yatırılan teminattan karşılanır.
Üretici
tütünlerinin tütün satış merkezlerine getirilmesi ve ekspertizi
MADDE 16 - (1) Üreticiler tütünlerini Bakanlık tarafından
belirlenen tütün satış merkezine, satış merkezince ilan edilecek programa göre
tam mahsul olarak getirirler. Tütünler tartılır ve Bakanlık tarafından
yetkilendirilmiş satış merkezi tütün eksperince ekspertizi yapılır.
(2) Her bir üretici tütünü için açık artırma başlangıç
fiyatı, bu ekspertiz sonuçlarına göre belirlenir.
(3) Tütün satış merkezine, bulunduğu yerde giderilmesi
mümkün olmayacak şekilde ağır tavlı veya küflü olarak getirilen tütünler, açık
artırma başlangıç fiyatı belirlenmeden geri gönderilir. Bu durumdaki tütünler
için Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş satış merkezi tütün eksperinin
vereceği karar kesindir.
(4) Geri götürülen tütünler, gerekli bakım işlemleri
yapıldıktan sonra satış merkezinin uygun göreceği tarihte tekrar getirilebilir.
Ekspertiz
sonuçlarının ilanı ve açık artırma süreci
MADDE 17 - (1) Her üretici tütünü için, tütün satış merkezinde Bakanlık
tarafından yetkilendirilmiş tütün eksperi tarafından yapılan ekspertiz
sonucunda belirlenecek tüm bilgiler, satışa çıkarılan üretici tütünleri
üzerindeki karta kaydedilmek suretiyle ilan edilir.
(2) Her kalite nevi tütün için son beş yılda Bakanlıkça
seçilecek üç yılın ihraç fiyat ortalamasının yüzde elli eksiği, açık artırma
başlangıç fiyatı olarak Bakanlıkça açıklanır. Dünyada ve Türkiye'deki
gelişmeler dikkate alınarak bu oranı yüzde yetmişbeşe kadar uygulamaya Bakanlık
yetkilidir.
(3) Tütün satış merkezlerinde açık artırmaya, açık
artırma başlangıç fiyatından başlanır. Açık artırma Bakanlıkça her yıl
belirlenecek miktar veya katları oranında yapılır. Üretici veya kanuni
vekilinin kabul etmesi halinde tütünler en yüksek fiyatı veren alıcı adına
tescil edilerek satış işlemi tamamlanır.
(4) Açık artırma başlangıç fiyatını veya açık
artırmada oluşan fiyatı kabul etmeyen üreticiler oluşan masrafları
karşıladıktan sonra tütünlerini geri götürürler. Tütün satış merkezi,
üreticilerin elinde tütün kalması ve alıcıların istekte bulunması halinde,
tütün satış merkezinde programlanmış son açık artırma işleminden hemen sonra
açık artırma işlemini tekrarlar.
Tütünlerin
sigorta ettirilmesi
MADDE 18 - (1) Tütün satış merkezleri ve depolarına getirilen
tütünler, satış merkezi tarafından hırsızlık, yangın, haşere istilası, terör ve
halk hareketleri gibi riskler ile sel, su baskını, kasırga, deprem ve benzeri
doğal afetler sonucu oluşabilecek zararlara karşı sigorta ettirilir. Sigorta
primleri satış merkezi tarafından ödenip alıcıdan tahsil edilir.
Tütün satış
merkezlerinde satışı yapılan tütün bedelleri
MADDE 19 - (1) Satış merkezlerinde satışı yapılan tütünler için
alıcı ve üreticiden bir komisyon alınır. Alınacak komisyon oranı ve dağılımı
her yıl Bakanlıkça belirlenir. Alıcı, satın aldığı tütünlere ait komisyonu ve
tütün bedellerini en geç tescili izleyen iş günü içinde satış merkezince açtırılan
banka hesabına yatırır.
(2) Satış merkezi gerekli yasal kesintiler ve
üreticinin payına düşen komisyonu çıkardıktan sonra, üreticinin parasını iki iş
günü içinde öder.
(3) Alıcı, adına satışı tescil edilen tütünleri,
tescili izleyen iş günü içinde satış merkezi deposundan kendi deposuna çekmek
zorundadır.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Tütünlerin
İşlenmesi, Tütün Fireleri, Tütün İşleme Tesislerinin Kurulması, Üretim
İzni,
Proje Tadilatı, Yer Değişikliği, Devri, Kapatılması
ve
Tütünlerin Depolanması
Tütünlerin işlenmesi
MADDE 20 - (1) Türkiye'de üretilen tütünlerin Türk Standardında
belirlenmiş nevi tanımlarına uygun olarak, Bakanlıktan Tütün İşleme
Tesisi Faaliyet Uygunluk Belgesi almış tesislerde işlenmesi zorunludur.
(2) İşlenecek tütünlere ait bilgiler, işleme başlangıcından
bir iş günü öncesine kadar, işleme sonuçları ise işleme bitişinden itibaren on
iş günü içinde, şekli ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen Yaprak Tütün
İşleme Açılış/Kapanış Bildirimine uygun olarak Bakanlığa bildirilir.
(3) Teknik ve ticari gereklerle, tütünlerin Türk
Standardında belirlenen neviyatlandırma, denkleme ve ambalajlama yöntemlerine
uyulmadan veya birden fazla menşe/tip tütünün birlikte işlenebilmesi için
önceden Bakanlıktan izin alınması zorunludur. İzin talebi beş iş günü içinde
cevaplandırılır. Türk Standardında yer almayan tütün çeşitlerinin işlenmesi de
Bakanlığa bilgi verilerek yapılır. Şişirilmiş tütün işleme tesisinde nihai
ürüne dönüştürmek amacıyla ara ürün olarak elde edilen kıyılmış tütünler
şişirilmiş tütün haline getirilmeden ticarete konu edilemez, tesis dışına
çıkarılamaz. (06.06.2024 /
32568 sayılı R.G. ile değişik)[6]
(4) Çeşitli nedenlerle yeniden işlenmesi veya
ambalaj değişikliği planlanan tütünler için gerekçesi ile birlikte Bakanlığa
başvurularak izin alınması şarttır. İzin talebi beş iş günü içinde
cevaplandırılır.
(5) Nicotiana Rustica türüne ait bir çeşit olup,
kendine özgü tekniklerle üretilen, kırılan, kurutulan, fermantasyon geçirtilen
ve el imalatı tabir edilen, insan emeğiyle açım, tefrik ve tasnife tabi tutulan
Hasankeyf tipi tütünler ile Puroluk tipi[7] tütünlerin işlenmesinde birinci fıkra hükümleri
uygulanmaz.
(6) Üreticiden alınan tütünler, tesislerde
işlenmeden, alındığı şekliyle veya el imalatı tabir edilen yöntemle açım,
yabancı madde ayıklama, tefrik ve tasnife tabi tutularak puro, sigarillo,
pipoluk ve nargilelik tütün mamulü ve sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretiminde
kullanılabilir. Bu durumdaki tütünler için birinci fıkra hükümleri
uygulanmaz.
(7) Alıcı tarafından, ticarete konu
olmayacağına karar verilerek imha edilmek istenen işlenmemiş ve/veya işlenmiş
tütünler, Bakanlıktan izin almak kaydıyla ilgili mevzuata göre imha edilir.
Tütün
fireleri
MADDE 21 - (1) Tütünlerin taşınması, depolanması ve işlenmesi
sırasında meydana gelebilecek azami fireler, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-4 sayılı Tütünlerde Azami Fire Oranları listesinde
belirtilmiştir. Azami fire oranları aşıldığı takdirde, gerekçe belirtilerek en
geç on iş günü içinde Bakanlığa müracaat edilir. Bakanlıkça yapılacak
değerlendirmenin sonucu on iş günü içinde ilgiliye bildirilir.
Tütün işleme tesislerinin kurulması (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile değişik)
MADDE 22 - (1) Tütün işleme tesisleri tütün ticareti yetki
belgesini haiz gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulabilir. Tesis kurmak
isteyen gerçek ve tüzel kişiler, gerekli izin taleplerini içerir dilekçelerini,
aşağıdaki bilgi ve belgeleri içeren bir takım dosya ile birlikte şahsen veya
yetkili temsilcileri vasıtasıyla Bakanlığa iletirler:
a) Faaliyet özgeçmişini ve hedeflediği faaliyeti
tanımlayan özel beyanı.
b) Kurulacak tesis sahası için yürürlükteki imar
mevzuatı çerçevesinde alınmış imar durumunu gösteren belgenin aslı veya ilgili
kurum onaylı sureti.
c) Tesiste kullanılacak makine ve cihazların
yerleşimini gösterir plan, bu makine ve cihazların teknik bilgi listesi,
proforma faturaları[8] ve planlanan üretim kapasitesini de içeren iş akış
şeması.
ç) Bakanlık tarafından belirlenen içerik ve şekle
uygun olarak hazırlanmış fizibilite raporu ve
elektronik ortama aktarılmış kopyası[9].
d) Ek 2 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen Tütün
İşleme Tesisi Kurma Uygunluk Belgesi bedelinin Bakanlık hesabına yatırıldığına
ilişkin belgenin aslı veya ilgili kurum onaylı sureti. (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
değişik)[10]
(2) Başvuru dosyaları en geç otuz gün içinde
incelenir. Eksiklik tespit edilmesi halinde, bu eksiklikler bildirim tarihinden
itibaren en geç doksan gün içinde tamamlanır. Eksik bulunan bilgi ve belgelerin
süresi içinde tamamlanmaması veya projeden vazgeçilmesi halinde başvuru işleme
konulmaz ve uygunluk belgesi bedeli iade edilmez.
(3) Tamamlanmış başvurular ilgili mevzuat ile işin
ekonomik ve teknik boyutları gözetilerek Bakanlık tarafından (…)[11] mahallinde veya dosya üzerinden değerlendirilir ve en
geç otuz gün içinde tesis kurma izin başvurusu karara bağlanır. Uygun
bulunanlara şekli ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen Tütün İşleme Tesisi
Kurma Uygunluk Belgesi verilir.
(4) Tütün İşleme Tesisi Kurma Uygunluk Belgesi
alınmasından sonra, Tütün İşleme Tesisi Faaliyet Uygunluk Belgesi verilmesi
aşamasına kadar geçen süre içinde, tesis ihtiyaçlarından kaynaklanan, ekonomik
ve/veya teknik gerekçelere dayanan proje revizyonu yapılmak istenildiğinde,
revizyonun içeriği ve kapsamını açıklayan bilgi ve belgeler ile Bakanlığa
başvurulur. Başvurular en geç otuz gün içinde karara bağlanır. Proje
revizyonunun uygun bulunması durumunda Tütün İşleme Tesisi Kurma Uygunluk
Belgesi güncellenir.
(5) Tütün İşleme Tesisi Kurma Uygunluk Belgesi, belge
veriliş tarihinden itibaren on sekiz ay geçerlidir. Bu süre içinde tesisini
faaliyete hazır hale getiremeyecek durumda olanlara ek süre verilebilir. Ek
süre için süre bitiminden en az altmış gün önce Bakanlığa başvurulur. Başvuruyu
müteakiben Bakanlık tarafından mahallinde veya dosya üzerinden inceleme
yapılır. Başvuruya ilişkin rapor, inceleme tarihinden itibaren en geç otuz gün
içinde hazırlanır. Başvuru, hazırlanan raporun Bakanlığa sunulmasından itibaren
en geç otuz gün içinde karara bağlanır. Başvurunun uygun bulunması durumunda,
bir defaya mahsus, belge geçerlilik süresinin bitiminden itibaren geçerli olmak
üzere doksan güne kadar ek süre verilebilir. Verilen süre içinde projesini
tamamlamayanların Tütün İşleme Tesisi Kurma Uygunluk Belgesi iptal edilmiş sayılır.
Bu durumda tahsil edilmiş olan uygunluk belgesi bedeli iade edilmez. Aynı
gerçek veya tüzel kişinin aynı adresle ilgili tekrar müracaatı durumunda, daha
önceki başvurusunun gerçekleşmeme sebepleri ayrıntılı olarak rapor edilerek
Bakanlığa sunulması halinde değerlendirmeye alınır. İzin verilmesi durumunda bu
yeni müracaat için tekrar bir ek süre verilmez. (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
değişik)[12]
(6) İşleme tesislerinin kurulması aşamasında veya daha
sonra gerçekleştirilecek proje tadilatları kapsamında, tesiste kullanılmak
üzere ithal edilecek makineler Bakanlığa bildirilir.
(7) (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[13]
Tütün işleme tesislerinin üretim izni
MADDE 23 - (1) Tütün işleme tesisi kurma izni alarak projesini
gerçekleştiren ve alınması gerekli diğer yasal izinlerini tamamlayarak tesisini
faaliyete hazır hale getiren alıcılar, Tütün İşleme Tesisi Faaliyet Uygunluk
Belgesi almak için Bakanlığa başvurur. (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile
değişik)
(2) Bakanlık tarafından teknik bir heyet
görevlendirilir, tesisin kuruluş izninde aranan şartları taşıyıp taşımadığı
hususu yerinde incelenerek rapora bağlanır. Bu rapor, Bakanlığa sunulmasından
itibaren otuz gün içinde değerlendirilerek uygun bulunanlara, ek 2 nci maddenin
ikinci fıkrasında belirtilen Tütün İşleme Tesisi Faaliyet Uygunluk Belgesi
bedelinin Bakanlık hesabına yatırıldığının belgelenmesi kaydıyla şekli ve
içeriği Bakanlık tarafından belirlenen Tütün İşleme Tesisi Faaliyet Uygunluk
Belgesi verilir. Verilecek Faaliyet Uygunluk Belgesinde tesisin faaliyet konusu
ve kapsamı belirtilir. (06.06.2024
/ 32568 sayılı R.G. ile değişik)[14]
(3) (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[15]
(4) Faaliyet izni verilmesinden önce yasal izinlerin
alınmasının sağlanması veya tesisteki makine, cihaz ve ekipmanların test
edilmesi amacıyla, deneme üretimi yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilere,
başvuru tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Bakanlıkça izin verilir.
Deneme üretiminde işlenecek tütün miktarı, tesisin yirmidört saatlik tütün
işleme kapasitesinin beş katından fazla olamaz ve deneme üretimi toplamda otuz
günü geçemez. Deneme üretimi süresince işlenmiş tütünler, Bakanlıktan
Tütün İşleme Tesisi Faaliyet Uygunluk Belgesi alınıncaya kadar bildirimi
yapılan bir tütün deposunda muhafaza edilir ve hiçbir ticari faaliyete konu
edilemez. İkinci fıkra kapsamında görevlendirilecek teknik heyet,
ihtiyaç duyulması halinde bu madde hükümleri çerçevesinde deneme üretimi
yaptırabilir. Bu durumda Bakanlıktan önceden izin alınması gerekmez
Proje tadilatı, tesislerin yer değişikliği, devri ve kapatılması
MADDE 24 - (1) İşleme tesisinde
kurulu bulunan makineleri devre dışı bırakacak, değiştirecek veya ilave makine
getirecek alıcı, değişikliğin teknik ve mali boyutunu açıklayan bir rapor ve
makine teknik bilgi listesi, tadilat öncesi ve sonrası yerleşim planı, proforma
faturayı da içeren tadilat projesi ile Bakanlığa başvurur. Başvuru
değerlendirilerek bir ay içinde karara bağlanır. Uygun bulunan projeye izin
verilir. Alıcı, verilen izin doğrultusunda tamamlanan proje değişikliğini
Bakanlığa yazılı olarak bildirir. Bakanlık tarafından teknik bir heyet
görevlendirilerek proje değişikliğinin verilen izine uygun olup olmadığı hususu
yerinde incelenerek rapora bağlanır. Uygun bulunanların Tütün İşleme Tesisi
Faaliyet Uygunluk Belgesi güncel kapasite raporu doğrultusunda yenilenir. (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
değişik)[16]
(2) Tütün işleme tesisinde, tütün işleme faaliyetiyle
ilgisi bulunmayan makine, cihaz ve ekipmanlar ile tesiste gerçekleştirilecek
yedek parça değişimleri birinci fıkra hükmüne tabi değildir.
(3) (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile
değişik) Tesisin kuruluş yerinin
değiştirilmesi, kurulu makinelerini ülke içerisinde kısmen veya tamamen aynı
alıcı tarafından kurulan yeni veya eski bir tesise nakli, başka bir gerçek veya
tüzel kişiye devri ile ülke dışına çıkarılması Bakanlığın iznine bağlıdır.
Firmanın yetkili organı tarafından;
a) Tesisin kuruluş yerinin değiştirilmesine ilişkin
alınan karar ve 22 nci maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (ç) bentlerinde
sayılan belgeler ile birlikte yer değişikliği öncesi,
b) Kurulu makinelerini ülke içerisinde kısmen veya
tamamen aynı alıcı tarafından kurulan yeni veya eski bir tesise nakline ilişkin
alınan karar ve birinci fıkrada sayılan belgeler ile birlikte yer değişikliği
öncesi,
c) Tesisin başka bir gerçek veya tüzel kişiye devrine
ilişkin alınan karar ve devralacak olan gerçek veya tüzel kişiye ait, 26 ncı
maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan belgeler ve
devir sözleşmesi ile birlikte devir öncesi,
Bakanlığa başvurulur. Bakanlık izin taleplerini bir ay
içinde sonuçlandırır.
(4) Üretim faaliyetleri sona erdirilen işleme
tesisleri Bakanlığa bildirilir. Bakanlığa karşı yükümlülükleri işleme tesisi
sahibine on iş günü içinde bildirilerek kapatma işlemi sonuçlandırılır.
Kapatılan işleme tesislerindeki makine, cihaz ve ekipman Bakanlığa bilgi
verilerek tasfiye edilir.
(5) Tütün Ticareti Yetki Belgesi iptal edilen
alıcılara ait işleme tesislerinin gerçek ve tüzel kişilere devri, kiralanması
veya sökülerek tasfiyesi Bakanlığın iznine bağlıdır. İzin talebi Bakanlık
tarafından bir ay içinde karara bağlanır ve sonuç başvuru sahibine bildirilir.
(6) (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[17]
(7) (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[18]
Tütünlerin
depolanması (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile
değişik)
MADDE 25 - (1) Alıcı, satın aldığı veya stoklarında bulunan
tütünlerin muhafazası veya bakımı amacıyla gerek kendisine ait, gerekse kiralık
olarak tuttuğu depoları, tütün konulmadan önce tütün eksperi vasıtasıyla TUPSE
uygulaması üzerinden elektronik ortamda Bakanlığa bildirmek zorundadır. İşleme,
iç ve dış ticaret aşamalarında tütünlerin geçici olarak muhafaza edildiği yerler
bu hükmün dışındadır.
(2) Kapatılan depolar, kapatılmasını müteakip otuz gün
içinde alıcının tütün eksperi vasıtasıyla TUPSE uygulaması üzerinden elektronik
ortamda Bakanlığa bildirilir.
(3) Alıcı tarafından üretici ve diğer alıcıdan satın
alınan tütünler, ithal edilen tütünler ve alıcının stoklarında bulunan
tütünlerin bulundukları ilçe dışına taşınması öncesinde Tütün Taşıma
Bildiriminin tütün eksperi vasıtasıyla TUPSE uygulaması üzerinden elektronik
ortamda doldurulması ve Bakanlığa bildirilmesi zorunludur. Alıcı tarafından
yurt içine satılan tütünler, TUPSE uygulaması üzerinden elektronik ortamda
Bakanlığa bildirilmeden depodan çıkarılamaz.
(4) Üreticinin tütününü, üretimin yapıldığı ilçedeki
üretim yerinden aynı ilçe sınırları içinde bulunan ikametine veya deposuna
taşınması için tütün taşıma bildirimi ve onayı şartı aranmaz. Üretici
tütünlerinin üretildiği ilçe sınırları içinde muhafazası, depolanması ve alım
satıma konu edilmesi zorunludur. Tütünlerin üretildiği ilçe dışına taşınmasının
zorunluluk arz ettiği durumlarda önceden Tütün Taşıma Bildiriminde bulunarak,
Bakanlıktan izin alınması şarttır.
ALTINCI
BÖLÜM
Tütün
Ticareti Yetki Belgesi, Tütün Ticareti, İhracatı ve İthalatı
Tütün ticareti yetki belgesi (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile
değişik)
MADDE 26 - (1) Tütün ticareti yapabilmek için Bakanlıktan
uygunluk belgesini almış olmak şarttır. Uygunluk belgesi almak isteyen gerçek
ve tüzel kişiler gerekli izin taleplerini içerir dilekçelerini, aşağıdaki bilgi
ve belgeleri içeren bir takım dosya ile birlikte şahsen veya yetkili
temsilcileri vasıtasıyla Bakanlığa iletirler:
a) Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış ana
sözleşmesi (…)[19].
b) Son altı ay içinde ticaret ve sanayi odasından
alınan faaliyet belgesi.
c) Gerçek kişiler için başvuru sahibinin, tüzel
kişiler için yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile tüzel kişiyi temsile yetkili
kişilerin T.C. kimlik numarası ile 4733
sayılı Kanuna, 8/6/1942 tarihli ve 4250
sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununa, 4/1/1961 tarihli ve 213
sayılı Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinin (d) fıkrasına, 21/3/2007
tarihli ve 5607
sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 3 üncü maddesinin on, on altı, on yedi,
on sekiz, yirmi ve yirmi birinci fıkralarına aykırılıktan dolayı haklarında
kesinleşmiş mahkumiyet kararı olmadığına ve Bakanlıkça düzenlenmiş belgelerin
mahkemece askıya alınmadığına dair beyan. (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile değişik)[20]
ç) Kayıtlı elektronik posta ve Ulusal Elektronik
Tebligat Sistemi adresini gösterir belge.
d) Yazışma adresi ile telefon, faks ve e-posta
bilgilerini gösteren yazılı beyan.
e) Vergi dairesi ve vergi kimlik numarasını gösterir
vergi levhası ile MERSİS numarasını gösterir belge.
f) Ek 2 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen Tütün
Ticareti Yetki Belgesi uygunluk bedelinin Bakanlık hesabına yatırıldığına
ilişkin belge. (06.06.2024 /
32568 sayılı R.G. ile değişik)[21]
g) Tütün kooperatiflerinin, Ticaret Bakanlığının
ilgili mevzuatı kapsamında kurulmuş, Tütün Üretim ve Pazarlama Kooperatifi
olduklarına dair yazı.
(2) Başvurular Bakanlık tarafından değerlendirilerek
en geç otuz gün içinde karara bağlanır. Tütün ticareti yapması uygun
görülenlere uygunluk belgesi olarak Tütün Ticareti Yetki Belgesi verilir.
(3) Belge başvurusu yapan şirketin ana sözleşmesindeki
amacının, Bakanlık tarafından verilen yetki belgesi ile yapılabilecek iş ve
işlemlerle uyumlu olması zorunludur.
(4) Başvuruda eksiklik tespit edilmesi halinde, bu
eksiklikler bildirim tarihinden itibaren en geç doksan gün içinde tamamlanır.
Eksik bulunan bilgi ve belgelerin süresi içinde tamamlanmaması veya talepten
vazgeçilmesi halinde belge bedeli iade edilmez.
(5) Alıcıların başvuru bilgilerindeki değişiklikler
otuz gün içinde Bakanlığa bildirilir. Tüzel kişilerde yönetim kurulu başkan ve
üyeleri ile yetkili kişilerden herhangi birinde değişiklik olması halinde,
katılan yeni kişiler için birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen
belgelerin Bakanlığa ibrazı zorunludur.
(6) Alıcıların uygunlukları her yıl Temmuz ayında
Bakanlık tarafından vize işlemine tabi tutulur. Bunun için ek 2 nci maddenin
üçüncü fıkrasında belirtilen yıllık Tütün Ticareti Yetki Belgesi vize işlemleri
uygunluk bedelinin, Temmuz ayının sonuna kadar Bakanlık hesabına yatırılması
zorunludur[22]. Vize işlemi yaptırmayanların tütün ticareti yetki
belgesi geçerliliğini kaybeder. Tütün ticareti yetki belgesi alındığı yıl için
ayrıca vize işlemine tabi tutulmaz.
(7) Tütün kooperatiflerine, ek 2 nci maddenin üçüncü
fıkrasında[23] yer alan uygunluk belgesi bedeli ile vize bedeli onda
bir oranında uygulanır.
(8) (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır)[24]
Tütün
ticareti
MADDE 27 - (1) Üreticiden alınan tütünlerin tütün satış
merkezlerine veya Bakanlığa tescili kaydıyla dahilde alınması, satılması ve
nakledilmesi serbesttir.
(2) Alıcılar, aralarında yaptıkları tütün alım ve
satımlarını, şekli ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen Tütün
Alım-Satım Bildirimine uygun olarak, fatura düzenleme tarihini takip eden beş
iş günü içinde faturanın bir sureti ile birlikte Bakanlığa bildirmek
zorundadırlar.
(3) Alıcı, tütün stokları ile ihracat ve ithalat
miktarlarını, şekli ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen Tütün
Mevcut Bildirimine uygun olarak, haziran ve aralık ayları sonu itibariyle takip
eden ayın on beşinci günü mesai saati bitimine kadar Bakanlığa bildirmek
zorundadır.
(4) Tütün Ticareti Yetki Belgesine sahip alıcılar
ticaretinin yapılmaması kaydı ile menşe, nevi ve işleme partisi bazında, içim
ekspertizi, numune, fiziksel ve kimyasal analizler için, beş kilograma kadar
kıyılmış, öğütülmüş, parçalanmış, ezilmiş tütün bulundurabilirler.
(5) Yazılı sözleşme esasına göre tütün üretenler ile
bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesi ikinci fıkrasına göre sözleşme dışı tütün
üretim bildiriminde bulunarak tütün üretenlerden Bakanlığa bildirilip
kayıt altına alınanlar, ticari amaç olmaksızın, kendi ürettiği yaprak tütünleri
kullanarak şahsi tüketimi için elli kilogramı aşmayan sarmalık kıyılmış
tütün elde edebilirler.
Tütün ihracatı (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile değişik)[25]
MADDE 28 - (1) Bakanlıktan Tütün İşleme Tesisi Faaliyet Uygunluk
Belgesi almış tesislerde işlenmiş tütünler ile 20 nci maddenin beşinci
fıkrasında belirtilen tütünlerin ihracı serbesttir. Ancak ihraç edilecek
tütünlerin, 20 nci madde çerçevesinde işlenmiş olduğunun, Bakanlığın
yetkilendirdiği bir tütün eksperi tarafından yapılacak ekspertiz sonucunda
belirlenmesi ve bu tütünler için tütün ihracatı uygunluk onayı/belgesi alınması
zorunludur.
(2) Tütün ihraç etmek isteyen alıcılar, ihracat
işlemlerine başlamadan önce Bakanlıktan parti numarası alır, işlenmiş
tütünlerin her bir dengine/kutusuna Türk Standardında belirtilen markalama ve
işaretlemeleri yapar, tütün eksperi vasıtasıyla TAGVİS uygulaması üzerinden
tütün ihracatı uygunluk onayı başvurusunda bulunurlar. Bakanlık başvuruyu
inceleyerek, ekspertiz yaptırdıktan sonra talebi uygun bulunanlara, beş iş günü
içinde TAGVİS uygulaması üzerinden tütün ihracatı uygunluk onayını verir.
(3) Tütün tozu ve tütün döküntülerinin ihracatı için
bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen başvuruya, ihraç edilecek toz ve
döküntü tütünlerle ilgili olarak alıcının tütün eksperi tarafından düzenlenen
rapor da eklenir. İhracat, tütün ihracatı uygunluk onayı alınmak suretiyle
gerçekleştirilir.
(4) Aynı menşe, nevi ve ürün yılından olmak şartı ile
yurt dışına gönderilecek on kilograma kadar numune tütünlerde ihracat uygunluk
onayı şartı aranmaz. Numune tütünlerin Bakanlık kayıtlarına işlendiğinin
belgelenmesi kaydı ile ihracı serbesttir.
(5) Hariçte İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilecek
tütünler için geçici ihracat uygunluk onayı almak isteyen tütün mamulü
üreticisi firmaların başvurusu ve onay işlemleri ikinci fıkra hükümleri
çerçevesinde gerçekleştirilir. Hariçte işlemeye başlamadan en az bir ay önce
işlemin yapılacağı ülke ve tesis, başlangıç bitiş tarihi ile işleme programı
Bakanlığa bildirilir. Homojenize veya
yeniden tertip edilmiş tütünler dâhil olmak üzere üretim, işleme ve işlem görme
aşamalarının tamamı Türkiye'de gerçekleşmeyen tütünler 4733 sayılı Kanunun 6
ncı maddesinin on ikinci fıkrasında kullanılma zorunluluğu getirilen Türkiye'de
üretilen tütün olarak kabul edilmez(06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile eklenmiştir).
(6) Tütün İşleme Tesisi Faaliyet Uygunluk Belgesi
bulunanlar tarafından Dâhilde İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilecek tütün
için Dâhilde İşleme İzin Belgesi almak amacıyla Ticaret Bakanlığına başvuru
yapılmadan önce Bakanlıktan ön izin alınır. Ön izin almak amacıyla yapılacak
başvuruda aşağıdaki bilgi ve belgeler Bakanlığa ibraz edilir:
a) İthal edilmesi planlanan tütünün; tipi, menşei,
ithal edileceği ülke, ürün yılı ve miktarı.
b) İhraç edilmesi planlanan işlenmiş tütünün; miktarı,
nevi, ikincil işlem görmüş ürün ve tahmini fire miktarı.
c) Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ithal edilmesi
planlanan ve stokta bulunan (…)[26] tütünlere ait işleme programı.
ç) İhraç edilecek ülke isimleri.
(7) Dâhilde İşleme İzin Belgelerine konu tütün miktarı
toplamı, işleme tesisinin bir yıllık üretim kapasitesini aşamaz. Dâhilde İşleme
İzin Belgesine konu tütünün % 50'sinin işlenmesi tamamlanmadan, farklı bir
Dahilde İşleme İzin Belgesine konu tütünler için TAGVİS uygulaması üzerinden
tütün ithalatı uygunluk onayı talebinde bulunulamaz. (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
değişik)[27]
(8) Altıncı fıkra kapsamında Bakanlığa yapılan
başvuruda beyan edilen bilgi ve belgeler, tesisin üretim kapasitesi de dikkate
alınarak değerlendirilir ve uygun bulunanlara, başvuru tamamlanma tarihinden
itibaren on beş gün içinde ön izin verilir.
(9) Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ithal edilecek
tütün için altıncı[28] fıkra kapsamında Bakanlıktan ön izin aldıktan sonra,
Ticaret Bakanlığına müracaat edilerek Dâhilde İşleme İzin Belgesi alınır. Ön
izin başvurusunda belirtilen ithal edilecek tütün ile ihraç edilecek işlenmiş
tütün bilgilerinin Ticaret Bakanlığından alınacak Dâhilde İşleme İzin
Belgesindeki ithal edilecek tütün ile ihraç edilecek işlenmiş tütün bilgileri
ile aynı olması zorunludur.
(10) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında, ihraç
edilecek tütün işlemesinde kullanılan tütünlerin ithalatı, Dâhilde İşleme İzin
Belgesinin bir örneğinin Bakanlığa verilmesi sonrasında yapılır.
(11) Dahilde İşleme Rejimi kapsamında tütünlerin
ihracatı, sadece Dâhilde İşleme İzin Belgesini alan alıcı tarafından
yapılabilir.
(12) İşlenmek amacıyla ithal edilen tütünlerin
işlenmesinde Türk Standardında belirlenen neviyatlandırma, denkleme ve
ambalajlama yöntemlerine uyulması ile ihraç aşamasında, ambalajlarında Türk
Standardında belirtilen marka ve işaretlerin bulunması zorunluluğu aranmaz. (…)[29] Tütünlerin işlenmesi ile ilgili diğer iş ve işlemler
20 nci madde hükümleri kapsamında yürütülür.
(13) Dâhilde işleme izin belgesi doğrultusunda
ithalatı yapılan (…)[30] tütünlerin, işlendikten sonra ihracat işlemleri bu
madde hükümleri kapsamında yapılır.
(14) Dahilde İşleme İzin Belgesinin kapatılmasına esas
teşkil eden ekspertiz raporu Bakanlık tarafından düzenlenir. Bu raporun
hazırlanması için, ithalat, işleme ve ihracat işlemlerinin bitirilmesi ve belge
süresi bitiminden en az otuz gün önce Bakanlığa müracaat edilmesi gerekir.
(15) İhraç edilecek tütünlerin muayenesi sonucu
düzenlenen ekspertiz onayının/raporunun olumsuz olması durumunda, ekspertiz
masraflarının karşılanması taahhüt edilerek yazılı başvuru ile ekspertiz
sonucuna itiraz edilebilir. Bu durumda Bakanlığın yetkilendirdiği bir tütün
eksperi başkanlığında, Ege Tütün İhracatçıları Birliği ve Tütün Eksperleri
Derneğinden istenecek birer tütün eksperinden oluşan heyete tütünler on beş iş
günü içinde yeniden muayene ettirilir. Bu heyetin kararı kesin olup, verilen
karar doğrultusunda işlemler yürütülür.
(16) İhraç
edilen tütünlerin kısmen ya da tamamen satılmayarak geri getirilmesi halinde,
bu maddenin on beşinci[31] fıkrasındaki usule göre oluşturulan heyet tarafından
tütünler muayeneye tabi tutulur. Heyet, tütünlerin menşei, ürün yılı, nevi ve
fiziksel durumunu rapora bağlayarak Bakanlığa iletir. Bakanlık raporu
inceleyerek tütünlerin yurda giriş iznini beş iş günü içinde karara bağlar.
Uygun görülen tütünlerin geri getirilmesi, alıcının tütün eksperi tarafından
TAGVİS uygulaması üzerinden onay talebinde bulunulmasını müteakip Bakanlık
tarafından TAGVİS üzerinden onaylanır.
(17) İhracatı fiili olarak tamamlanan tütünlere ait
bilgiler, şekli ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen formlara
kaydedilerek, Haziran ve Aralık ayları sonu itibarıyla takip eden ayın on
beşinci günü mesai saati bitimine kadar Bakanlığa bildirilir. (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
değişik)[32]
Tütün ithalatı (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G.
ile değişik)[33]
MADDE 29 - (1) Tütün ithali, üretim ihtiyaçlarıyla sınırlı olarak
ve yurt içinde başkaca bir işlem görmeksizin doğrudan üretimin gerçekleşeceği
tesise ve/veya hammadde ambarına getirilmesi koşuluyla tütün mamulleri
üretenler veya önceden Bakanlıktan izin almak ve sadece işlendikten sonra ihraç
edilmek amacıyla tütün işleme tesisi bulunanlar tarafından yapılır. Numune
olarak ithal edilecek bir takvim yılında toplamı 100 kilogramı aşmayan şark
tipi tütünler ile yaprak olarak işlenecek tütünler dışında, şark tipi tütün ve
tütün tozu ithalatı yapılamaz. (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile değişik)[34]
(2) Tütün
ithalatı yapmak isteyenlerin Bakanlıktan tütün ithalatı uygunluk onayı alması
zorunludur. İthalatçılar ithal etmek istedikleri tütünlerle ilgili olarak,
tütün ithalatı uygunluk başvurusunu tütün eksperi vasıtasıyla TAGVİS uygulaması
üzerinden yaparak tütün ithalatı uygunluk onayı talebinde bulunur. Bakanlık
başvuruyu inceleyerek, ekspertiz yaptırdıktan sonra talebi uygun bulunanlara,
beş iş günü içinde TAGVİS uygulaması üzerinden tütün ithalatı uygunluk onayı
verir.
(3) İthal edilen tütünlerin muayenesi sonucu
düzenlenen ekspertiz raporunun olumsuz olması durumunda, ekspertiz
masraflarının karşılanması taahhüt edilerek yazılı başvuru ile itiraz
edilebilir. Bu durumda Bakanlığın yetkilendirdiği bir tütün eksperi
başkanlığında, Ege Tütün İhracatçıları Birliği ve Tütün Eksperleri Derneğinden
istenecek birer tütün eksperinden oluşan heyete tütünler on beş iş günü içinde
yeniden muayene ettirilir. Bu heyetin kararı kesin olup, verilen karar
doğrultusunda işlemler yürütülür.
(4) Bakanlık veya Gümrük İdaresi tarafından ithaline
izin verilmeyen tütünler ithalatçı tarafından mahrecine iade edilir veya üçüncü
bir ülkeye gönderilir ya da Gümrük İdaresinin kabul etmesi koşuluyla,
masrafları ithalatçı tarafından karşılanmak suretiyle, yürürlükteki mevzuat
hükümleri çerçevesinde tasfiye edilmek üzere gümrüğe terk edilir.
(5) Homojenize veya yeniden tertip edilmiş tütün,
tütün damarı, şişirilmiş tütün, şişirilmiş tütün damarı, aynı tipten olmak
kaydıyla harmanlanmış yaprak tütün, kırık tütün (…)[35] ile tütün mamulü kabul edilenlerin dışındaki tütün
bitkisinden elde edilen tüm ürünlerin ithalatında da tütünün tabi olduğu
esaslar uygulanır.
(6) İthalatı fiili olarak tamamlanan tütünlere ait
bilgiler, şekli ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen formlara
kaydedilerek, Haziran ve Aralık ayları sonu itibarıyla takip eden ayın on
beşinci günü mesai saati bitimine kadar Bakanlığa bildirilir. (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
değişik)[36]
(7) Bu madde uyarınca Bakanlıktan tütün ithalatı
uygunluk onayı alınması, ithalata ilişkin mevzuatta öngörülen diğer şartların
yerine getirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
(8) Bakanlık, bu madde kapsamında yapılan iş ve
işlemlerle ilgili olarak; ithalat, işleme, stoklama ve ihracat aşamalarında,
numune almak dâhil her türlü teknik denetim ve analizleri yapmaya veya
yaptırmaya yetkilidir.
(9) Sekizinci fıkrada belirtilen teknik denetimin usul
ve esasları, Bakanlık tarafından belirlenir.
YEDİNCİ
BÖLÜM
Belge
Saklama Süresi ve Denetim
Belge
saklama süresi
MADDE 30 - (1) İlgili mevzuatında daha uzun bir saklama süresi
öngörülmediği sürece, bu Yönetmelik uyarınca tutulması gereken tüm kayıtlar,
verilen izin ve uygunluklar, talepler, stok listeleri, raporlar ile sair bilgi
ve listeler, elektronik ortama aktarılmış kopyaları da dahil olmak üzere, tütün
ticaret yetki belgesi sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından düzenlendikleri
yılı takip eden yıldan itibaren beş yıl süreyle saklanmak zorundadır.
Denetim
MADDE 31 - (1) Bakanlık, alıcıya ait tütün alım yerleri, işleme
tesisleri ve depoları ile mevzuat gereği tutulması gereken kayıtları her zaman
denetlemeye yetkilidir. Denetim amacıyla Bakanlık tarafından istenecek her
türlü bilgi ve belgelerin verilmesi zorunludur.
(2) İthal edilen tütünlerle ilgili olarak Bakanlık
tarafından istenecek bilgi ve belgeler ile yapılacak gözlem ve denetimlere,
sınai veya ticari gizlilik mülahazalarıyla engeller konulamaz.
(3) Bu Yönetmelikte alıcılar tarafından Bakanlığa
bildirimi istenilen bilgi, belge ve raporlar için ilgili maddede bir süre
düzenlemesi yapılmamış ise, söz konusu bildirimlerin bir ay içinde Kuruma
gönderilmesi zorunludur.
SEKİZİNCİ
BÖLÜM
Yaptırımlar
(06.06.2024 / 32568 sayılı
R.G. ile değişik)[37]
Yaptırımlar (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
değişik)[38]
MADDE 32 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 4733
sayılı Kanunun 8 inci maddesinde sayılan idari yaptırımlar uygulanır.
(2)
Suça konu fiillerin tespiti halinde, 4733 sayılı Kanun ve 5607
sayılı Kanun kapsamında işlem yapılmak üzere ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına
suç duyurusunda bulunulur.
DOKUZUNCU
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Tütün
eksperine yaptırılacak işler
MADDE 33 - (1) Tütün eksperi olmayanlar, tütün alım ve satım
muayenelerini, tütün vasıf, değer ve nevilerinin belirlenmesini ve tütün
işleme, bakım, fabrikasyon eksperliği yapamazlar.
(2) Tütün ticareti yetki belgesi sahibi gerçek ve
tüzel kişiler, tütün alım ve satım muayenelerini, tütün vasıf, değer ve
nevilerinin belirlenmesi iş ve işlemlerini tütün eksperlerine yaptırmak
zorundadır.
(3) Tütün işlemesi ve bakımı ile tütün mamullerinin
üretildiği iş yerlerinde mevzuatla tütün eksperinin yapması öngörülen işler
tütün eksperine yaptırılır. Tütün Ticareti Yetki Belgesi sahibi gerçek ve tüzel
kişiler iş yeri, iş saati ve kapasite ile uyumlu olarak tütün eksperi
çalıştırmak zorundadır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 34 - (1) 4/12/2002 tarihli ve 24956 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Tütün Üretimi, Üretici Tütünlerinin Pazarlanması, İç ve Dış
Ticareti, Denetimi ve Tütün Eksperliği ile İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır.
Başvurularda sunulan bilgi ve belgeler (31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
EK MADDE 1 -
(1) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak başvurular; fiziki veya elektronik
ortama aktarılmış bilgi ve belgeleri içerecek şekilde ıslak veya elektronik
imzalı dilekçe ile yapılır.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak başvurularda
istenen bilgi ve belgelere, ilgili kurum/kuruluşların elektronik ortamda kamu
kurum ve kuruluşlarına erişim yetkisi vermesi halinde, başvuru sahibince bu
bilgi ve belgelere erişim sağlayabilmek için gerekli bilgileri içeren beyan
verilmesi yeterlidir.
Uygunluk belgesi bedelleri ile teminatın
belirlenmesi (06.06.2024
/ 32568 sayılı R.G. ile eklenmiştir)
2026
Yılı Uygulama Tebliği
2025
Yılı Uygulama Tebliği
EK MADDE 2- (1) 22 nci madde kapsamında verilecek olan Tütün İşleme
Tesisi Kurma Uygunluk Belgesi bedeli olarak üçyüzkırkyedibindokuzyüzdoksan Türk Lirası alınır.
(2) 23 üncü madde kapsamında verilecek olan Tütün İşleme Tesisi
Faaliyet Uygunluk Belgesi bedeli olarak altıyüzdoksanbeşbindokuzyüzseksenbir Türk Lirası alınır.
(3) 26 ncı madde kapsamında verilecek olan Tütün Ticareti
Yetki Belgesi uygunluk bedeli olarak üçyüzkırkyedibindokuzyüzdoksan Türk Lirası, Tütün Ticareti Yetki Belgesi vize işlemleri uygunluk
bedeli olarak yıllık otuzdörtbinyediyüzdoksanyedi Türk Lirası alınır.
(4)
Birinci, ikinci, üçüncü fıkralarda belirtilen uygunluk belgesi başına alınacak
bedeller ve vize işlemleri bedeli her yıl 213
sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca belirlenen yeniden değerleme
oranını geçmemek üzere, Bakanlıkça yeniden belirlenir.
(5) 4733
sayılı Kanunun 8/A maddesi uyarınca teminat belirlenmesi ve alınmasına ilişkin
usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak; aynı Kanunun 8/B
maddesi uyarınca vadesi geçmiş vergi, prim ve idari para cezası borcunun
tespitine ilişkin usul ve esaslar Sosyal Güvenlik Kurumu ile Gelir İdaresi
Başkanlığının görüşleri alınarak Bakanlık tarafından belirlenir.
(6) 22 nci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen Tütün İşleme Tesisi Kurma
Uygunluk Belgesi ile 26 ncı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen Tütün
Ticareti Yetki Belgesi verilmeden ve 24 üncü maddenin üçüncü fıkrasının (c)
bendinde belirtilen tesisin başka bir gerçek veya tüzel kişiye devrinden önce
bu Yönetmelikle belirlenen diğer şartların yanında, tütün üretim ve pazarlama
kooperatifleri hariç olmak üzere, 4733 sayılı Kanunun 8/A maddesi uyarınca
belirlenen teminatın Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne verildiğine ve 8/B
maddesine göre 4733 sayılı Kanunun kapsamında verilen ve süresinde ödenmemiş
bulunan idari para cezası borcu, Sosyal Güvenlik Kurumuna vadesi geçmiş prim ve
idari para cezası borcu ile vergi dairelerine 6183
sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına
ilişkin son on beş gün içinde alınmış belgelerin varlığı da aranır.
(7)
23 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen Tütün İşleme Tesisi Faaliyet
Uygunluk Belgesi verilmeden önce ve 26 ncı maddenin altıncı fıkrasında belirtilen Tütün
Ticareti Yetki Belgesi vize işlemleri öncesinde altıncı fıkrada belirtilen
belgelerin ibrazı istenir.
Mevcut
yönetmeliğin uygulanması
GEÇİCİ MADDE
1 - (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihten önce alınan yetki ve uygunluk belgeleri geçerli olup, yürürlük
tarihinden itibaren altı ay içinde Kurumca güncellenir.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte, Hariçte
İşleme Rejimi kapsamında fiili ihracatı tamamlanan tütünlere 28 inci maddenin
beşinci fıkrasının son cümlesi hükmü uygulanmaz. (06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
eklenmiştir)
Yürürlük
MADDE 35 - (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 36 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı
yürütür. (31.12.2020 /
31351 sayılı R.G. ile
değişik)
EK-1
TÜRK TÜTÜNLERİ STANDARDINDA TANIMLANMIŞ MENŞELER VE ÜRETİM
MERKEZLERİ
MENŞEİ
İL
ÜRETİM MERKEZLERİ
İzmir
Adıyaman
Merkez İlçe, Besni, Kahta, Samsat
Aydın
Bozdoğan, Buharkent, Çine, Didim,
Germencik, Karacasu, Kuyucak, Nazilli, Söke
Balıkesir
Altıeylül, Ayvalık, Bigadiç, İvrindi,
Karesi. Savaştepe, Sındırgı
Denizli
Acıpayam, Akköy, Baklan, Bekilli,
Beyağaç, Bozkurt, Buldan, Çal. Çaıneli. Çardak, Çivril, Güney, Kale,
Merkezefendi, Pamukkale, Serinhisar, Tavas
İzmir
Bayındır, Bergama, Beydağ, Buca,
Dikili, Foça, Gaziemir, Karaburun, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Menderes,
Menemen, Ödemiş, Seferihisar, Selçuk, Tire, Torbalı, Urla
Kütahya
Emet, Hisarcık, Simav
Manisa
Ahmetli, Akhisar, Alaşehir,
Demirci, Gölmarmara, Gördes, Kırkağaç, Köprübaşı, Kula, Salihli, Sarıgöl,
Saruhanlı, Selendi, Soma, Şehzadeler, Turgutlu, Yunusemre,
Muğla
Bodrum, Fethiye, Kavaklıdere,
Menteşe, Milas, Seydikemer, Ula, Yatağan
Uşak
Merkez İlçe, Eşme, Karahallı,
Sivaslı, Ulubey
Düzce
Düzce
Merkez ilçe, Çilimli
Bursa
Balıkesir
Bandırma
Bilecik
Merkez İlçe, Söğüt
Bursa
İnegöl, Keleş, Kestel, Mudanya,
Mustafakemalpaşa, Nilüfer, Orhaneli, Osmangazi, Yenişehir, Yıldırım
Kocaeli
Karamürsel
Sakarya
Geyve
Agonya
Çanakkale
Yenice
Edirne
Edime
Keşan
Kırklareli
Merkez İlçe
Tekirdağ
Malkara, Süleymanpaşa, Şarköy
Artvin
Artvin
Ardanuç, Borçka
Trabzon
Giresun
Şebinkarahisar
Trabzon
Akçaabat, Ortahisar
Samsun (Evkaf, Maden, Canik)
Samsun
Alaçam, Atakum, Bafra, Canik,
Çarşamba, Havza, İlkadım, Kavak, Ondokuzmayıs, Tekkeköy, Vezirköprü, Yakakent
Bafra
Samsun
Alaçam, Bafra, Yakakent
Sinop
Merkez ilçe, Gerze
Gümüşhacıköy
Amasya
Gümüşhacıköy, Hamamözü, Merzifon
Taşova
Amasya
Taşova
Tokat
Merkez İlçe, Erbaa, Niksar
Basma
Amasya
Gümüşhacıköy, Hamamözü, Merzifon,
Taşova
Bursa
Büyükorhan, İnegöl, Keles,
Mustafakemalpaşa, Nilüfer, Orhaneli, Osmangazi, Yenişehir, Yıldırım
Çanakkale
Yenice
Samsun
Havza, Vezirköprü
Tokat
Merkez İlçe, Erbaa, Niksar,
Bucak
Burdur
Bucak, Çeltikçi
Yayladağı
Hatay
Altınözü, Antakya, Arsuz, Defne,
İskenderun, Samandağ, Yayladağı
Osmaniye
Bahçe, Düziçi
Adıyaman
Adıyaman
Merkez İlçe, Besni, Çelîkhan,
Gerger, Gölbaşı, Kahta, Samsat, Sincik, Tut
Malatya
Akçadağ, Battalgazi, Doğanşehir,
Yeşilyurt
Silvan
Batman
Merkez İlçe, Beşiri, Kozluk, Sason
Diyarbakır
Bismil, Hazro, Kocaköy, Kulp,
Lice, Silvan
Siirt
Baykan, Kurtalan
Mardin,
Mardin
Kızıltepe, Mazıdağı, Savur
Bitlis
Bitlis
Merkez İlçe, Hizan, Mutki, Tatvan
Muş
Bitlis
Güroymak
Bingöl
Solhan
Muş
Merkez İlçe, Hasköy
Şemdinli
Hakkari
Derecik, Şemdinli
EK-2
TÜRK STANDARDINDA YER ALMAYAN TÜTÜNLER VE ÜRETİM MERKEZLERİ
TÜTÜN TİPİ
İL
ÜRETİM MERKEZLERİ
Hasankeyf
Gaziantep
Şahinbey, Şehitkamil
Tömbeki
Hatay
Arsuz, İskenderun, Samandağ
Virginia
Adıyaman
Merkez İlçe, Besni, Kâhta, Samsat
Batman
Merkez İlçe, Beşiri, Kozluk, Sason
Burdur
Merkez İlçe, Bucak, Çeltikçi
Diyarbakır
Bağlar, Bismil, Ergani, Hazro,
Kayapınar, Kocaköy, Kulp, Lice, Silvan, Sur, Yenişehir
Düzce
Merkez İlçe, Cumayeri, Çilimli,
Gölyaka, Gümüşova, Kaynaşlı, Yığılca
Kırklareli
Merkez İlçe, Babaeski, Lüleburgaz,
Pınarhisar
Siirt
Baykan, Kurtalan
Burley
Balıkesir
Balya, Gönen, Manyas
Sakarya
Adapazarı, Akyazı, Arifiye,
Erenler, Ferizli, Geyve, Hendek, Karasu, Pamukova, Serdivan. Söğütlü
Puroluk
Rize
Pazar
EK-3
ÜRETİCİ
TÜTÜNLERİNİN MENŞELERE GÖRE DENKLEME TARZLARI
Tütünler, boyut ve su tutma özelliklerine göre, üreticiler
tarafından aşağıdaki biçimlerde denklenirler.
(1) Ege Bölgesi Tütünleri: İzmir tarzı dizi dengi, kalıp
biçiminde veya yaprakların kutu içine serpilmesi suretiyle karton kutu
biçiminde denklenir. İzmir tarzı dizi denklerin boyu 70 cm, eni 40 cm, denk ağırlığı
50-55 kg'dır. Karton kutunun ağırlığı azami 30 kg'dır.
(2) Karadeniz Bölgesi Tütünleri: Trabzon ve Artvin
tütünleri, İskenderiye tarzı bağsız demet veya sırapastal; Taşova tütünleri
İskenderiye tarzı bağsız demet veya sırapastal veya Rumeli tarzı dizi,
diğerleri Rumeli tarzı dizi biçiminde veya yaprakların
kutu içine serpilmesi suretiyle karton
kutu biçiminde denklenir.
a) Bu bölgeye giren Trabzon tütünleri denk boyu 100 cm, eni yaprak
boyutuna göre 45-55 cm,
denk ağırlığı 30-40 kg'dır.
b) İskenderiye tarzında denklenen diğer tütünlerin denk boyu
100 cm,
eni yaprak boyutuna göre 40-50 cm, denk ağırlığı 20-30 kg'dır.
c) Rumeli tarzı dizi olarak denklenen tütünlerin denk boyu 60 cm, eni yaprak boyutuna göre 15-30 cm, denk ağırlığı
15-25 kg'dır.
ç) Bu bölgedeki Gümüşhacıköy ve Basma tütünlerinin denk boyu
50 cm,
eni yaprak boyutuna göre 15-25 cm, denk ağırlığı 15-25 kg'dır.
d) Karton kutu biçiminde yapılacak denklemede kutu ağırlığı
azami 25 kg'dır.
(3) Marmara Bölgesi Tütünleri: Rumeli tarzı demet veya
sırapastal veya Rumeli tarzı dizi veya yaprakların kutu içine serpilmesi
suretiyle karton kutu biçiminde denklenir. Demet veya sırapastal olarak
denklenecek tütünlerde denk boyu 50 cm, eni yaprak boyutuna göre 15-35 cm, denk ağırlığı
15-30 kg'dır. Dizi olarak denklenecek tütünlerde ise denk boyu 60 cm, eni yaprak
boyutuna göre 15-30 cm,
denk ağırlığı 15-25 kg'dır. Karton kutu biçiminde denklenecek tütünlerde kutu
ağırlığı azami 25 kg'dır.
(4) Doğu ve Güney-Güneydoğu Anadolu Bölgesi Tütünleri:
İskenderiye tarzı bağsız demet veya sırapastal veya yaprakların kutu içine
serpilmesi suretiyle karton kutu biçiminde
denklenir. Denk boyu 100 cm, eni yaprak boyutuna göre 40-50 cm, denk ağırlığı
30-40 kg'dır. Karton kutu biçiminde yapılacak denklemelerde kutu ağırlığı azami
25 kg'dır.
(5) Türk Tütünleri standardında tanımlanmamış menşelere ait
üretici tütünleri, yaprak boyutu ve su tutma özelliklerine bağlı olarak
yukarıda sayılan denkleme tarzlarından herhangi birine göre denklenebilir.
EK-4
TÜTÜNLERDE
AZAMİ FİRE ORANLARI
MENŞEİ
DEPO
(BAKIM) FİRELERİ
İŞLEME
FİRELERİ ( % )
BİRİNCİ 6
AY İÇİNDE
( % )
İKİNCİ 6
AY İÇİNDE
( % )
İzmir
5
3
10
Artvin, Bafra, Basma,
Samsun (Canik, Evkaf, Maden)
5
4
10
Gümüşhacıköy, Taşova,
Trabzon
6
4
10
Agonya, Bursa, Düzce,
Edirne
6
5
10
Bitlis
7
5
10
Muş
10
6
11
Bucak, Mardin, Şemdinli,
Silvan
10
6
11
Adıyaman
8
6
10
Yayladağı
7
4
10
Tömbeki
9
6
10
Vîrginia
9
4
11
Burley
10
4
11
(1) İşlenmemiş tütünlerin depo (bakım) firesi hesaplarında
birinci altı ayın başlangıcı olarak, tütünlerin üreticiden alıcının zimmetine
intikal tarihi ve bu tarihteki tartı kilosu esas alınır. Takip eden her yıl
için depo (bakım) firesi % 1,5 olarak hesaplanır.
(2) İşlenmiş tütünlerde, işleme çıkış tarihinden itibaren
birinci yıl içinde uygulanacak depo (bakım) firesi, işleme çıkış kilosu esas
alınarak, çizelgedeki ikinci altı aya ilişkin rakamlar üzerinden hesaplanır.
Takip eden her yıl için depo (bakım) firesi % 1.5 olarak hesap edilir.
(3) Homojenize tütün, şişirilmiş tütün ve şişirilmiş tütün
damarında üretim çıkış tarihinden itibaren uygulanacak depo (bakım) firesi,
üretimden çıkış kilosu esas alınarak, birinci altı ay içinde % 1, ikinci altı
ay içinde % 0.5 ve takip eden her yıl için % 1 olarak hesaplanır. Anılan
tütünlerin ithal edilmesi durumunda, ithalat kilosu üzerinden yıllık % 1 fire hesap
edilir.
(4) Sak ile hasat edilen Hasankeyf tipi tütünlerde, işleme
(çöp) firesi % 45 olarak hesap edilir. İşlenmemiş Hasankeyf tipi tütünlerde,
tütün alım tarihinden itibaren uygulanacak depo (bakım) firesi, alım kilosu
esas alınarak, birinci yıl içinde % 25, ikinci yıl içinde % 15 ve takip eden
her yıl için % 5; İşlenmiş Hasankeyf tipi tütünlerde, işleme çıkış tarihinden
itibaren uygulanacak depo (bakım) firesi, işleme çıkış kilosu esas alınarak,
birinci yıl içinde % 20, ikinci yıl içinde % 12 ve takip eden her yıl için % 2
olarak hesaplanır.
(5) Tütünlerin taşınmasında; her taşıma için, ambalaj karton
kutu ise % 0,5 farklı ambalajlamalarda ise % 1,5 oranları üzerinden yol firesi
hesaplanır.
(6) Çizelgede yer alan menşelerin dışında, farklı bir tütün tipine yaygın üretim izni
verildiğinde, gerekli düzenleme Bakanlık tarafından yapılır."
"EK-5
TEK
BAŞINA KIYILIP İÇİLEBİLME
VASFINA SAHİP TÜTÜN ÇEŞİTLERİNİN ÜRETİLDİĞİ MERKEZLER
"
İL
ÜRETİM
MERKEZLERİ
Adıyaman
Adıyaman
Merkez İlçe, Besni,
Çelikhan, Kahta, Samsat, Sincik
Malatya
Akçadağ, Doğanşehir
Agonya
Çanakkale
Yenice
Artvin
Artvin
Ardanuç, Borçka
Bitlis
Bitlis
Merkez İlçe, Hizan, Mutki
Düzce
Düzce
Merkez İlçe, Çilimli
Mardin
Mardin
Kızıltepe
Muş
Muş
Merkez İlçe
Bingöl
Solhan
Silvan
Diyarbakır
Kocaköy, Kulp, Lice, Silvan
Batman
Sason
Şemdinli
Hakkari
Şemdinli
Yayladağı
Hatay
Altınözü, Yayladağı
Yönetmeliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
10/7/2010
27637
Yönetmelikte
Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazete'nin
Tarihi
Sayısı
1-
2/11/2011
28103
2-
14/3/2012
28233
3-
29/11/2015
29547
4-
31/12/2015
31351
[1] Mülga: (1) Bu Yönetmelik; 3/1/2002 tarihli ve 4733
sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanunun 9 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
[2] Mülga: ç) İşlenmiş tütün: İşlenmemiş tütünlerin
alıcılar tarafından, işleme tesislerinde çeşitli işlemlerden geçirilerek,
belirli kriterlere göre yeniden tasnife tabi tutulması sonucu elde edilen
ambalajlanmış tütün yapraklarını ve yaprak parçalarını,
[3] Kanun metnindeki "Kurum" ibareleri "Bakanlık";
"Kuruma" ibareleri "Bakanlığa"; "Kurumca" ibareleri "Bakanlıkça"; "Kurumdan"
ibareleri "Bakanlıktan"; "Kurumun" ibareleri "Bakanlığın"; "Kurul" ibareleri
"Bakanlık"; "Kurulca" ibaresi "Bakanlıkça" olarak 31.12.2020
/ 31351 sayılı R.G. ile değiştirilmiştir.
[4] Mülga: (4) Üreticilerin, 3/12/2014 tarihli ve 29194
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bitkisel Koruma Ürünlerinin Önerilmesi,
Uygulanması ve Kayıt İşlemleri Hakkında Yönetmelikle belirlenen görev ve
sorumlulukları yerine getirmeleri zorunludur. Yazılı sözleşme usulüyle yapılan
üretimde, alıcı tarafından üreticiye verilen bitki koruma ürünlerinin kayıtları
ayrıca alıcı tarafından tutulur.
[5] "Üretici tütünlerinin yazılı sözleşme esasına göre
üretimi, alımı ve satımı, Bakanlık tarafından tütün ticareti yetki belgesine
sahip alıcıya bedeli karşılığında verilen Tütün Üretim ve Alım-Satım
Sözleşmesine göre yapılır" cümlesi "Üretici tütünlerinin yazılı sözleşme
esasına göre üretimi, alımı ve satımı, şekli ve içeriği Bakanlık tarafından
belirlenen Tütün Üretim ve Alım-Satım Sözleşmesine göre yapılır" olarak 06.06.2024 / 32568 sayılı
R.G. ile değiştirilmiştir.
[6] Mülga: (3) Teknik ve ticari gereklerle, tütünlerin
Türk Standardında belirlenen neviyatlandırma, denkleme ve ambalajlama
yöntemlerine uyulmadan işlenebilmesi için önceden Bakanlıktan izin alınması
zorunludur. İzin talebi beş iş günü içinde cevaplandırılır. Türk Standardında
yer almayan tütün çeşitlerinin işlenmesi de Bakanlığa bilgi verilerek yapılır.
[7] "tütünler ile Puroluk tipi"
ibaresi 06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
eklenmiştir.
[8] "bu makine ve cihazların teknik bilgi listesi,
proforma faturaları" ibaresi 06.06.2024 / 32568 sayılı
R.G. ile eklenmiştir.
[9] "ve elektronik ortama aktarılmış kopyası" ibaresi 06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile eklenmiştir.
[10] Mülga: d) Tesis kurma müracaatında bulunan kişi ve
kuruluşların altmışaltıbin üçyüz Türk Lirası
uygunluk belgesi bedelini Bakanlıkça belirtilen hesaba yatırdıklarına
ilişkin belgenin aslı veya ilgili kurum onaylı sureti.
[11] "görevlendirilen heyet marifetiyle" ibaresi 06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile yürürlükten
kaldırılmıştır.
[12] Mülga: (5) Tütün İşleme Tesisi Kurma Uygunluk Belgesi,
belge veriliş tarihinden itibaren üç yıl geçerlidir. Bu süre içinde tesisini
faaliyete hazır hale getiremeyecek durumda olanlara ek süre verilebilir. Ek
süre için süre bitiminden en az altmış gün önce Bakanlığa başvurulur. Başvuru
uygun bulunması durumunda, bir defaya mahsus, belge geçerlilik süresinin
bitiminden itibaren geçerli olmak üzere bir yıla kadar ek süre verilebilir.
Verilen süre içinde projesini tamamlamayanların Tütün İşleme Tesisi Kurma
Uygunluk Belgesi iptal edilmiş sayılır. Bu durumda tahsil edilmiş olan uygunluk
belgesi bedeli iade edilmez. Aynı gerçek veya tüzel kişinin aynı adresle ilgili
tekrar müracaatı durumunda, daha önceki başvurusunun gerçekleşmeme sebepleri
ayrıntılı olarak rapor edilerek Bakanlığa sunulması halinde değerlendirmeye
alınır. İzin verilmesi durumunda bu yeni müracaat için tekrar bir ek süre
verilmez.
[13] Mülga: (7) Birinci fıkranın (d) bendinde yer alan
uygunluk belgesi bedeli, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme
oranını geçmemek üzere, Bakanlık tarafından yeniden belirlenerek Resmî
Gazete'de yayımlanır.
[14] Mülga: (2) Bakanlık tarafından teknik bir heyet
görevlendirilir, tesisin kuruluş izninde aranan şartları taşıyıp taşımadığı
hususu yerinde incelenerek rapora bağlanır. Bu rapor, bakanlığa sunulmasından
itibaren bir ay içinde değerlendirilerek uygun bulunanlara şekli ve içeriği
Bakanlık tarafından belirlenen Tütün İşleme Tesisi Faaliyet Uygunluk Belgesi
verilir.
[15] Mülga: (3) İkinci fıkrada belirtilen Uygunluk Belgesi
için yüzotuzikibin altıyüz Türk Lirası
bedel alınır. Bu bedel her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı
Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, Bakanlık
tarafından yeniden belirlenerek Resmî Gazete'de yayımlanır.
[16] Mülga: (1) İşleme tesisinde kurulu bulunan makineleri
devre dışı bırakacak, değiştirecek veya ilave makine getirecek alıcı,
değişikliğin teknik ve mali boyutunu açıklayan bir rapor ve tadilat projesi ile
Bakanlığa başvurur. Başvuru değerlendirilerek bir ay içinde karara bağlanır.
Uygun bulunan projeye izin verilir. Verilen izin doğrultusunda yapılan proje
değişikliği tesiste kapasite değişikliğine sebep olursa, ilgili sanayi
odasından alınan yeni kapasite raporu Bakanlığa gönderilir.
[17] Mülga: (6) Homojenize tütün, şişirilmiş tütün,
şişirilmiş tütün damarı ile yaprak tütün veya tütün bitkisinden elde edilen,
ancak tütün mamulü sayılmayan ve tütün mamulü hammaddesi bir ürün yapımı amacı
ile kurulacak fabrika ve tesisler de 22 nci, 23 üncü ve bu madde hükümlerine
tabidir.
[18] Mülga: (7) Bu maddenin altıncı fıkrasında belirtilen
tesisler, Bakanlık tarafından bu Yönetmelik doğrultusunda daha önce izin
verilmiş bir tesise ek olarak da kurulabilir. Bu durumda başvuru sahibi,
hedeflediği faaliyeti tanımlayan beyan ile kurulacak makine ve cihazların
yerleşim durumu ve planlanan üretim kapasitesini de içeren iş akış şeması ile
birlikte Bakanlığa başvurur. Başvuru değerlendirilir ve uygun bulunanlara bir
ay içinde izin verilir. Kurulumu tamamlayan başvuru sahibi ilgili sanayi
odasından alınan kapasite raporu ile birlikte üretime hazır olduğunu Bakanlığa
yazılı olarak bildirir. Bildirimden sonraki işlemler, bu Yönetmeliğin 23 üncü
maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan hükümler
doğrultusunda sonuçlandırılır. Bu tesislere yeni faaliyet alanıyla uyumlu
Faaliyet Uygunluk Belgesi verilir.
[19] "ve yetkili kişilere ait imza sirküleri" ibaresi 06.06.2024 / 32568 sayılı
R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[20] Mülga: c) Gerçek kişiler için başvuru sahibinin, tüzel
kişiler için yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile tüzel kişiyi temsile yetkili
kişilerin T.C. kimlik numarası ile 4733 sayılı Kanuna, 8/6/1942 tarihli ve 4250
sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanununa, 21/3/2007 tarihli ve
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa aykırılıktan dolayı haklarında
kesinleşmiş mahkumiyet kararı olmadığına ve Bakanlıkça düzenlenmiş belgelerin
mahkemece askıya alınmadığına dair beyan.
[21] Mülga: f) Altmışaltıbin üçyüz Türk Lirası uygunluk belgesi bedelini Bakanlıkça
belirtilen hesaba yatırdıklarına ilişkin belge.
[22] "Bunun için altıbin altıyüzotuz Türk Lirası yıllık
uygunluk belgesi bedelinin, Temmuz ayının sonuna kadar Bakanlıkça belirtilen
hesaba yatırılması zorunludur" cümlesi "Bunun için ek 2 nci maddenin üçüncü
fıkrasında belirtilen yıllık Tütün Ticareti Yetki Belgesi vize işlemleri
uygunluk bedelinin, Temmuz ayının sonuna kadar Bakanlık hesabına yatırılması
zorunludur" olarak 06.06.2024 /
32568 sayılı R.G. ile değiştirilmiştir.
[23] "bu maddede" ibaresi "ek 2 nci maddenin üçüncü
fıkrasında" olarak 06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
değiştirilmiştir.
[24] Mülga: (8) Bu maddede yer alan uygunluk belgesi
bedelleri, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun uyarınca
belirlenen yeniden değerleme oranını geçmemek üzere, Bakanlık tarafından
yeniden belirlenerek Resmî Gazete'de yayımlanır.
[25] Mülga:
MADDE 28 - (1) Kurumdan üretim izni almış tesislerde işlenmiş tütünlerin ihracı
serbesttir. Ancak ihraç edilecek tütünlerin, bu Yönetmeliğin 20 nci maddesi
çerçevesinde işlenmiş olduğunun, Kurumun yetkilendirdiği bir tütün eksperi
tarafından yapılacak ekspertiz sonucunda belirlenmesi ve bu tütünler için tütün
ihracatı uygunluk belgesi alınması zorunludur.
(2) Tütün ihraç etmek isteyen Tütün Ticareti Yetki Belgesi sahibi gerçek
veya tüzel kişiler, ihracat işlemlerine başlamadan önce Kurumdan parti numarası
alır, işlenmiş tütünlerin her bir dengine/kutusuna Türk Standardında belirtilen
markalama ve işaretlemeleri yapar, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen
Tütün İhracatı Uygunluk Belgesi Başvuru Formunu doldurarak tütün ihracatı
uygunluk belgesi talebinde bulunurlar. Kurum, talebi inceleyerek ekspertiz
yaptırdıktan sonra uygun bulunanlara, beş iş günü içinde şekli ve içeriği Kurum
tarafından belirlenen Tütün İhracatı Uygunluk Belgesini verir.
(3) Tütün tozu ve tütün döküntülerinin ihracatı için bu maddenin ikinci
fıkrasında belirtilen başvuru formuna, ihraç edilecek toz ve döküntü tütünlerle
ilgili olarak bir tütün eksperi tarafından düzenlenen rapor da eklenerek Kuruma
başvurulur. İhracat, tütün ihracatı uygunluk belgesi alınmak suretiyle
gerçekleştirilir.
(4) Aynı menşe, nevi ve ürün yılından olmak şartı ile yurt dışına
gönderilecek on kilograma kadar numune tütünlerde ihracat uygunluk belgesi
şartı aranmaz. Numune tütünlerin Kurum kayıtlarına işlendiğinin belgelenmesi
kaydı ile ihracı serbesttir.
(5) Hariçte İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilecek tütünler için
Kurumdan tütün geçici ihracat uygunluk belgesi alınması zorunludur. Geçici
ihracat uygunluk belgesi almak isteyen tütün mamulü üreticisi firmalar, şekli
ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün Geçici İhracat Başvuru Formu ile
Kuruma müracaat eder. Kurumca, tütünlerin ekspertiz muayenesi yaptırılarak, beş
iş günü içinde şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün Geçici
İhracat Uygunluk Belgesi verilir. Hariçte işlemeye başlamadan en az bir ay önce
işlemin yapılacağı ülke ve tesis, başlangıç-bitiş tarihi ile işleme programı
Kuruma bildirilir.
(6) İhraç edilecek tütünlerin muayenesi sonucu düzenlenen ekspertiz
raporunun olumsuz olması durumunda, ekspertiz masraflarının karşılanması
taahhüt edilerek yazılı başvuru ile ekspertiz sonucuna itiraz edilebilir. Bu
durumda Kurum bünyesinden tütün eksperi niteliğini haiz bir uzman
başkanlığında, Ege Tütün İhracatçıları Birliği ve Tütün Eksperleri Derneğinden
istenecek birer tütün eksperinden oluşan heyete tütünler onbeş iş günü içinde
yeniden muayene ettirilir. Bu heyetin kararı kesin olup, verilen karar
doğrultusunda işlemler yürütülür.
(7) İhraç edilen tütünlerin kısmen ya da tamamen satılmayarak geri
getirilmesi halinde, bu maddenin altıncı fıkrasındaki usule göre oluşturulan heyet
tarafından tütünler muayeneye tabi tutulur. Heyet, tütünlerin menşei, ürün
yılı, nevi ve fiziksel durumunu rapora bağlayarak Kuruma iletir. Kurum raporu
inceleyerek tütünlerin yurda giriş iznini beş iş günü içinde karara bağlar.
[26] "işlenmemiş" ibaresi 06.06.2024
/ 32568 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[27] Mülga: (7) Dâhilde İşleme İzin Belgelerine konu tütün
miktarı toplamı, işleme tesisinin tek vardiyada bir yıllık üretim kapasitesini
aşamaz. Dâhilde İşleme İzin Belgesine konu tütünün % 80'inin işlenmesi
tamamlanmadan, farklı bir Dahilde İşleme İzin Belgesine konu tütünler için
TAGVİS uygulaması üzerinden tütün ithalatı uygunluk onayı talebinde
bulunulamaz. Başvuruda sadece bir menşe/tip bulunur. Dâhilde İşleme İzin
Belgesi başvurusundan önce Türkiye'de üretilen ve stokta bulunan işlenmemiş
tütünlerin, iki ürün yılı sonraki tütünler satın alınıncaya kadar işlenmesi
gerekir.
[28] "dördüncü" ibaresi "altıncı" olarak 06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile değiştirilmiştir.
[29] "Tütünler işlenmeye başladıktan sonra ara verilerek,
başka çeşit tütün işlenemez" cümlesi 06.06.2024 / 32568
sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[30] "işlenmemiş" ibaresi 06.06.2024
/ 32568 sayılı R.G. ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[31] "altıncı" ibaresi "on beşinci" olarak 06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile değiştirilmiştir.
[32] Mülga: (17) TAGVİS uygulaması üzerinden tütün ihracatı
uygunluk onayı alınan ancak ihracatı henüz kesinleşmemiş tütünler ile tütün
ihracatı uygunluk onayı alındığı halde ihracından vazgeçilen tütünler, şekli ve
içeriği Bakanlık tarafından belirlenen formlara kaydedilerek, Haziran ve Aralık
ayları sonu itibariyle takip eden ayın on beşinci günü mesai saati bitimine
kadar Bakanlığa bildirilir.
[33] Mülga: MADDE 29 - (1) İşlendikten
sonra ihraç amacıyla olsa dahi tütün ithali ancak, üretim ihtiyaçlarıyla
sınırlı olarak tütün mamulleri üretenler tarafından yapılabilir.
(2) Tütün ithalatı yapmak isteyen tütün mamulü üreticilerinin Kurumdan
uygunluk belgesi alması zorunludur. İthalatçılar ithal etmek istedikleri tütünlerle
ilgili olarak, şekli ve içeriği Kurum tarafından belirlenen Tütün İthalatı
Başvuru Formunu doldurarak, tütün ithalatı uygunluk belgesi talebinde
bulunurlar. Kurum başvuruyu inceleyerek, ekspertiz yaptırdıktan sonra talebi
uygun bulunanlara, beş iş günü içinde şekli ve içeriği Kurum tarafından
belirlenen Tütün İthalatı Uygunluk Belgesini verir.
(3) İthal edilen tütünlerin muayenesi sonucu düzenlenen ekspertiz
raporunun olumsuz olması durumunda, ekspertiz masraflarının karşılanması
taahhüt edilerek yazılı başvuru ile itiraz edilebilir. Bu durumda Kurum
bünyesinden tütün eksperi niteliğini haiz bir uzman başkanlığında, Ege Tütün
İhracatçıları Birliği ve Tütün Eksperleri Derneğinden istenecek birer tütün
eksperinden oluşan heyete tütünler onbeş iş günü içinde yeniden muayene
ettirilir. Bu heyetin kararı kesin olup, verilen karar doğrultusunda işlemler
yürütülür.
(4) Tütün İthalatı Uygunluk Belgesi alındıktan sonra, gümrük işlemleri
tamamlanmayarak ithalatı gerçekleşmeyen tütünler en geç yıl sonu itibariyle Kuruma
bildirilir.
(5) Kurum veya Gümrük İdaresi tarafından ithaline izin verilmeyen
tütünler ithalatçı tarafından mahrecine iade edilir veya üçüncü bir ülkeye
gönderilir ya da Gümrük İdaresinin kabul etmesi koşuluyla, masrafları ithalatçı
tarafından karşılanmak suretiyle, yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde
tasfiye edilmek üzere gümrüğe terk edilir.
(6) Homojenize veya yeniden tertip edilmiş tütün, şişirilmiş tütün ve
şişirilmiş tütün damarı ithalatında da tütünün tabi olduğu esaslar uygulanır.
(7) Bu madde uyarınca Kurumdan uygunluk belgesi alınması, ithalata
ilişkin mevzuatta öngörülen diğer şartların yerine getirilmesi zorunluluğunu
ortadan kaldırmaz.
(8) Tütün ithalatı yapan tütün mamulü üreticilerinin, aşağıda belirtilen
kayıtları günlük olarak tutmaları zorunludur:
a) İthal edilen ve üretimde kullanılan tütün miktarları,
b) İthal edilen tütünlerden, yurtiçine ve yurtdışına satışı yapılan tütün
miktarları.
[34] Mülga: (1) Tütün ithali, üretim ihtiyaçlarıyla sınırlı
olarak; tütün mamulleri üretenler veya önceden Bakanlıktan izin almak ve sadece
işlendikten sonra ihraç edilmek amacıyla tütün işleme tesisi bulunanlar
tarafından yapılır.
[35] "tütün toz ve döküntüleri" ibaresi 06.06.2024 / 32568 sayılı R.G. ile
yürürlükten kaldırılmıştır.
[36] Mülga:
(6)
Tütün ithalatı yapan firmaların, tütün ithalatı uygunluk onayı alınan
tütünlerle ilgili olarak, aşağıda belirtilen kayıtları tutmaları ve bunları
şekli ve içeriği Bakanlık tarafından belirlenen formlara kaydederek
yazılı/elektronik ortamda Haziran ve Aralık ayları sonu itibariyle takip eden
ayın on beşinci günü mesai saati bitimine kadar Bakanlığa bildirmeleri
zorunludur:
a)
İthalatı sonuçlanan tütünlerin, ithalat rejimi bazında toplam miktarı ve bedel
bilgileri.
b) Kısmen
veya tamamen rejim değişikliğine tabi tutulan tütünlerle ilgili bilgiler.
c)
İthalatı kısmen veya tamamen yapılamayan tütünlerle ilgili bilgiler.
ç) Tütün
mamulü üretiminde kullanılan tütünlerle ilgili bilgiler.
d) İthal
edilen tütünlerden yurtdışına gönderilen tütünlerle ilgili bilgiler.
[37] Mülga: Cezai Hükümler
[38] Mülga: İdari yaptırımlar
(31.12.2020 / 31351 sayılı R.G. ile değişik) MADDE 32 - (1) Bu Yönetmelik
hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde
sayılan idari yaptırımlar uygulanır.
(2) İdari
yaptırımlara ilişkin olarak 4733 sayılı Kanunda hüküm bulunmayan hallerde
30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.