Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış Kuruluşlar Yönetmeliği
UYGUNLUK
DEĞERLENDİRME KURULUŞLARI VE ONAYLANMIŞ KURULUŞLAR YÖNETMELİĞİ
Karar Sayısı : 2011/2621
23.02.2012 tarih ve 28213 sayılı R.G.
ÜGD 2024/26
Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve
Denetimine Dair Çerçeve Yönetmelik
ÜGD 2015/3
Tebliğde atıf
yapılmıştır
Ekli "Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ve Onaylanmış
Kuruluşlar Yönetmeliği"nin yürürlüğe konulması; Ekonomi Bakanlığının 21/9/2011
tarihli ve 40761 sayılı yazısı üzerine, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik
Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 14
üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 16/12/2011 tarihinde
kararlaştırılmıştır.
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Hukukî Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 ‒ (1) Bu Yönetmeliğin amacı; uygunluk değerlendirmesi yoluyla bir ürünün
ilgili teknik düzenlemeye uygunluğunu inceleyen ve belgelendiren kuruluşların
ve bunlar arasından görevlendirilen onaylanmış kuruluşların asgarî nitelikleri,
çalışma usûl ve esasları ile Türkiye'nin uluslararası yükümlülükleri uyarınca
ilgili yerlere bildirimini düzenlemektir.
Hukukî
dayanak
MADDE 2 ‒ (1)
Bu Yönetmelik, 29/6/2001 tarihli ve 4703
sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair
Kanunun 14 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 ‒ (1) Bu Yönetmeliğin uygulamasında;
a) Akreditasyon: Bir
ulusal akreditasyon kurumu tarafından bir uygunluk değerlendirme kuruluşunun
belirli bir uygunluk değerlendirme faaliyetini yerine getirmek üzere ilgili
ulusal veya uluslararası standartların belirlediği gerekleri ve uygulanabildiği
yerlerde ilgili sektörel düzenlemelerde öngörülen ek gerekleri karşıladığının
resmî kabulünü,
b) Bakanlık: Ekonomi Bakanlığını,
c) Eşdeğerlik
incelemesi: Bir ulusal akreditasyon kuruluşunun tarafı olduğu veya olmak üzere
başvurduğu bir uluslararası anlaşmanın tarafı olan diğer ulusal akreditasyon
kuruluşlarınca, bu anlaşma kapsamında ve bu anlaşmaya ilişkin belirlenmiş
kurallar çerçevesinde değerlendirilmesi sürecini,
ç) İmalatçı: Bir ürünü imal eden veya tasarımını veya
imalatını yaptıran ve kendi isim veya ticarî markası ile pazarlayan gerçek veya
tüzel kişiyi,
d) Komisyon:
Avrupa Komisyonunu,
e) Modül: 16/12/2011 tarihli ve 2011/2588 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "CE" İşareti Yönetmeliği'nin Ek-3'ünde
yer alan uygunluk değerlendirme yöntemlerinden her birini,
f)
Onaylanmış kuruluş: Bir teknik düzenleme kapsamında uygunluk değerlendirme
faaliyetinde bulunmak üzere yetkili kuruluş tarafından bu Yönetmelik ve ilgili
teknik mevzuatta belirlenen esaslar doğrultusunda görevlendirilen ve isimleri
Komisyona bildirilen Türkiye'de yerleşik uygunluk değerlendirme kuruluşunu,
g) Piyasada bulundurma: Bir ürünün ticarî bir faaliyet
yoluyla, bir ödeme karşılığında veya bedelsiz olarak dağıtım, tüketim veya
kullanım için yurt içi piyasaya sağlanmasını,
ğ) Piyasaya arz: Bir ürünün yurt içi piyasada ilk defa
bulundurulmasını,
h) Standart: Bir ulusal veya uluslararası standardizasyon
kuruluşu tarafından kabul edilen, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir
düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için ürünün
vasıflarını, işleme veya üretim yöntemlerini veya bunlarla ilgili
terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme veya uygunluk
değerlendirme işlemlerini tek tek veya birkaçını ele alarak düzenleyen uyulması
ihtiyarî metni,
ı) Teknik düzenleme: Bir ürünün vasıflarını, işleme
veya üretim yöntemlerini veya bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama,
işaretleme, etiketleme veya uygunluk değerlendirme işlemlerini tek tek veya
birkaçını ele alarak düzenleyen, uyulması zorunlu her türlü mevzuatı,
i) Teknik şartname: Bir ürünün, sürecin veya hizmetin
karşılaması gereken teknik şartları belirleyen belgeyi,
j) TÜRKAK: Türk Akreditasyon Kurumunu,
k) Uygunluk değerlendirmesi: Bir ürüne, sürece,
hizmete, sisteme, kişiye veya kuruluşa ilişkin belirli şartların yerine
getirilip getirilmediğini gösteren süreci,
l) Uygunluk değerlendirme kuruluşu: Kalibrasyon, test,
belgelendirme ve muayene dâhil olmak üzere uygunluk değerlendirme faaliyeti
gerçekleştiren Türkiye'de yerleşik kuruluşu,
m) Uyumlaştırılmış standart: 3/4/2002 tarihli ve 24714
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Teknik Mevzuatın ve Standartların Türkiye ile
Avrupa Birliği Arasında Bildirimine Dair Yönetmeliğin Ek-1'inde sıralanan
Avrupa standardizasyon kuruluşlarından biri tarafından Komisyonun talebi
üzerine hazırlanarak kabul edilen standardı,
n) Uyumlaştırılmış ulusal standart: Türk StandardlarıEnstitüsünün,
uyumlaştırılmış standartlar arasından Türk standardı olarak uyumlaştırarak
kabul ettiği standardı,
o) Yetkili kuruluş: Bir kanunla veya düzenleyici
işlemle bir ürün veya ürün grubuna ilişkin mevzuatı hazırlamak veya yürütmekle
veya bu ürünleri denetlemekle yetkili kılınan kamu kuruluşunu,
ö) Yetkili temsilci: İmalatçı adına belli görevleri
yerine getirmek üzere kendisinden yazılı vekâlet alan Türkiye'de yerleşik
gerçek veya tüzel kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Uygunluk
Değerlendirme Kuruluşlarına İlişkin Genel Esaslar
Uygunluk
değerlendirme kuruluşları
ÜGD 2015/3
Tebliğde atıf
yapılmıştır
MADDE 4 ‒ (1) Uygunluk değerlendirmesi yapacak kuruluşların
asgarî yeterlilik ölçütleri, bu Yönetmelik hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
ilgili teknik düzenlemede ve/veya varsa, görevlendirmeye ilişkin düzenleyici
işlemde belirtilir.
(2) Uygunluk değerlendirme kuruluşları, bir teknik
düzenleme kapsamındaki faaliyetlerinden dolayı kendilerini görevlendiren
yetkili kuruluşa karşı sorumludur.
(3) Uygunluk değerlendirme kuruluşları;
a) Bu Yönetmelikte ve ilgili teknik düzenlemelerde yer
alan usûl ve esaslara uygun olarak şeffaf, bağımsız, tarafsız, ayrım gözetmeden
ve müşterilerini gereksiz külfete sokmadan hizmet verir,
b) Faaliyetleri ile ilgili her türlü belge ve kaydı,
ilgili teknik düzenlemede belirtilen süre içinde, bir sürenin belirtilmediği
durumlarda ise bu belge ve kayıtların düzenlendiği tarihten itibaren on yıl
süreyle muhafaza eder ve talebi hâlinde yetkili kuruluşlara ibraz eder.
(4)
Yetkili kuruluşlar, görevlendirdikleri uygunluk değerlendirme kuruluşlarının bu
Yönetmelikte ve ilgili teknik düzenlemede belirtilen nitelikleri karşılamaya
devam edip etmediğini, sorumlulukları yerine getirip getirmediğini ve
faaliyetlerini öngörülen şartlara uygun olarak sürdürüp sürdürmediğini gözetir
ve denetler.
(5)
Dördüncü fıkrada belirtilen gözetim ve denetim faaliyetinin sonuçlarının
olumsuz çıkması hâlinde, uygunluk değerlendirme kuruluşunun ilgili teknik
düzenleme kapsamındaki faaliyetleri yetkili kuruluşça geçici olarak kısıtlanır
veya askıya alınır. Tespit edilen uygunsuzluklar ilgili teknik düzenlemede
belirtilen süre içinde, bu sürenin belirtilmemiş olması hâlinde;
a) Değerlendirmeye konu ürünün arz edebileceği
risklerin ciddiyeti,
b) Tehlikenin aciliyeti,
c) Kullanıcı ve tüketicilerin nitelikleri,
gibi ölçütler göz önüne alınarak yetkili kuruluşça
belirlenecek yirmi iş gününden az, altmış iş gününden fazla olmayacak bir süre
içinde giderilmediği takdirde, yetkili kuruluş, uygunluk değerlendirme
kuruluşunun ilgili teknik düzenleme kapsamındaki faaliyetini belirli bir
süreyle veya tamamen durdurur. Yetkili kuruluşça verilen kararlar, mevzuat veya
uluslararası yükümlülüklerin gerektirdiği hâllerde Bakanlık aracılığıyla
Komisyona bildirilir.
(6) Faaliyetine
son verilen veya kendi isteği ile faaliyetine son veren uygunluk değerlendirme
kuruluşları, yapmış oldukları uygunluk değerlendirme işlemleri ile ilgili belge
ve kayıtları, aynı alanda faaliyette bulunan bir başka uygunluk değerlendirme
kuruluşuna devredilmek üzere yetkili kuruluşa teslim eder. Bu durumdaki
uygunluk değerlendirme kuruluşlarının söz konusu kayıt ve belgelere ilişkin
sorumlulukları, ilgili teknik düzenlemede belirtilen süre içinde, süre
belirtilmemiş ise bu belge ve kayıtların düzenlendiği tarihten itibaren on yıl
süreyle devam eder. Yetkili kuruluş, uygunluk değerlendirme kuruluşunun bu
sorumlulukları yerine getirmesi için gerekli tedbirleri alır.
(7) Türkiye'de yerleşik uygunluk değerlendirme kuruluşlarının
akreditasyonunu TÜRKAK yapar. Uygunluk değerlendirme kuruluşları, TÜRKAK'ın
akreditasyon hizmeti vermediği alanlarda veya TÜRKAK'ın tâbi olduğu eşdeğerlik
incelemesinin, akreditasyon talep edilen uygunluk değerlendirme işlemi için
olumlu sonuçlanmadığı durumlarda, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin eşdeğerlik
incelemesini olumlu bir şekilde tamamlamış ulusal akreditasyon kuruluşlarına
başvurabilir.
(8)
TÜRKAK'a, Avrupa Birliği üyesi ülkelerden birinde yerleşik bir uygunluk
değerlendirme kuruluşu tarafından yedinci fıkrada belirtilen şartlarda bir
başvuru yapıldığında, TÜRKAK başvuran kuruluşun yerleşik olduğu Avrupa Birliği
üyesi ülkenin ulusal akreditasyon kuruluşunu bilgilendirir. Bu gibi durumlarda,
bahse konu ülkenin ulusal akreditasyon kuruluşu, karşılıklılık esası
gözetilerek TÜRKAK'ın vereceği akreditasyon hizmetine gözlemci olarak
katılabilir.
(9) TÜRKAK,
vereceği akreditasyon hizmeti kapsamında değerlendirme faaliyetinin bir
bölümünün bir Avrupa Birliği üyesi ülkenin eşdeğerlik incelemesini olumlu bir
şekilde tamamlamış ulusal akreditasyon kuruluşunca gerçekleştirilmesini talep
edebilir. Bu durumda, akreditasyon belgesi TÜRKAK tarafından verilir.
(10) Yetkili kuruluşlar, karşılıklılık esasını gözeterek,
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin eşdeğerlik incelemesini olumlu bir şekilde tamamlamış
ulusal akreditasyon kuruluşlarının sunduğu hizmetlerin denkliğini tanır ve bu
kuruluşların verdiği akreditasyon belgelerini ve bunlar tarafından akredite
edilen Avrupa Birliği üyesi ülkelerde yerleşik uygunluk değerlendirme
kuruluşlarının verdiği belgeleri kabul eder.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluşlara Dair
Hükümler
Onaylanmış kuruluşları
görevlendiren yetkili kuruluşlara dair esaslar
MADDE 5 ‒ (1) İlgili
teknik düzenlemenin gerektirdiği hâllerde, yetkili kuruluşlar kendilerine
başvuran Türkiye'de yerleşik uygunluk değerlendirme kuruluşları arasından uygun
görecekleri sayıda kuruluşu, bu Yönetmelikte, ilgili teknik düzenlemede ve
varsa görevlendirmeye ilişkin düzenleyici işlemde belirtilen usûl ve esaslar
çerçevesinde onaylanmış kuruluş olarak görevlendirir.
(2) Onaylanmış kuruluşları görevlendiren ve bunların
gözetim ve denetimini yapan yetkili
kuruluşlar;
a) İdareci ve personelinin, onaylanmış kuruluş adayları
ile herhangi bir çıkar ilişkisinin bulunmaması,
b) Onaylanmış kuruluşların görevlendirilmesine ilişkin
her bir kararın yetkin personelce alınması ve bu personelin onaylanmış kuruluş
hakkında yeterlilik incelemesi yapmış olan personelden farklı olması,
c) Onaylanmış kuruluşlara ilişkin yeterlilik
incelemesi yapan veya karar alan hiçbir biriminin, idarecisinin ve
personelinin, başta danışmanlık hizmeti olmak üzere uygunluk değerlendirme
kuruluşları tarafından ticarî ve rekabetçi bir temelde yürütülen faaliyetleri
sunmamaları veya sağlamamaları,
ç) İdareci ve ilgili personelinin elde ettikleri
bilgilerin gizliliğini korumaları,
d) İdareci ve ilgili personelinin görevlendirdikleri
onaylanmış kuruluşların gözetimini uygun bir şekilde yapacak yetkinlik, nitelik
ve nicelikte olmaları,
amacıyla gerekli tedbirleri alır, düzenlemeleri yapar.
(3) Yetkili kuruluşların onaylanmış kuruluş adayı
uygunluk değerlendirme kuruluşlarının yeterliliklerini değerlendirme, bu
kuruluşları onaylanmış kuruluş olarak görevlendirme, bildirme ve denetleme
esasları ile bu esaslarda meydana gelen değişiklikler Bakanlık aracılığıyla Komisyona bildirilir.
Onaylanmış
kuruluş başvurusu
MADDE 6 ‒ (1) Türkiye'de
yerleşik uygunluk değerlendirme kuruluşlarının onaylanmış kuruluş olmak
amacıyla yetkili kuruluşlara yapacakları başvurularda, başvuru belgesine,
yetkin olduklarını belirttikleri uygunluk değerlendirme faaliyetleri, modül
veya modüller, ürün veya ürünler hakkında gerekli bilgiler ile varsa, uygunluk
değerlendirme kuruluşunun 7 nci maddede belirtilen niteliklere sahip
olduklarını tasdik eden ve 4 üncü maddenin yedinci fıkrası çerçevesinde
düzenlenmiş akreditasyon belgesi de eklenir.
(2) 4 üncü maddenin yedinci fıkrası çerçevesinde bir
akreditasyon belgesine sahip olmayan uygunluk değerlendirme kuruluşları;
onaylanmış kuruluş olmak için yapacakları başvurularda, 7 nci maddede
düzenlenen onaylanmış kuruluşlarda aranacak niteliklere sahip olduklarını teyit
ve tasdik edecek ve bu niteliklere uygunluklarının düzenli bir şekilde gözetimini
mümkün kılacak mahiyette kanıt ve belgeyi yetkili kuruluşa sunar.
Onaylanmış
kuruluşlarda aranacak nitelikler
MADDE 7 ‒ (1) İlgili teknik
düzenlemenin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, onaylanmış kuruluş olarak
görevlendirilecek bir uygunluk değerlendirme kuruluşunda aşağıdaki nitelikler
aranır:
a) Uygunluk değerlendirme kuruluşu ulusal mevzuata
uygun bir şekilde kurulmak ve tüzel kişiliği haiz olmak zorundadır.
b) Kuruluş, uygunluk değerlendirmesi hizmeti sunacağı
işletme veya değerlendireceği ürün ile herhangi bir bağı olmayan bağımsız ve
üçüncü bir taraf niteliğinde olmak zorundadır. Değerlendirdikleri ürünün
tasarımı, imalatı, arzı, bir araya getirilmesi, kullanımı veya bakımında yer
alan işletmeleri temsil eden sanayi, ticaret veya meslek odası, birliği veya
derneği veya meslekî federasyona bağlı bir uygunluk değerlendirme kuruluşu
ancak, herhangi bir çıkar çatışmasının bulunmadığı ve bağımsız olduğu ispat edilebilir
ise üçüncü taraf kuruluş olarak kabul edilebilir.
c) Uygunluk değerlendirme kuruluşunun;
1) Kendisi, idarecileri ve personeli, uygunluk
değerlendirmesine konu ürünü tasarlayan, imal veya arz eden, satın alan,
mülkiyetine alan, kuruluşun
faaliyetleri için gereklilik hâli veya kişisel amaçla kullanımı saklı kalmak
kaydıyla kullanan, ürünün kurulumunu gerçekleştiren ve bakımını yapan
kişiler veya bu kişilerin yetkili temsilcisi olamaz,
2) Kendisi, idarecileri ve personeli, ürünün tasarımı,
imalatı, inşası, pazarlanması, kurulumu, kullanılması ve bakımında doğrudan yer alamaz veya bu faaliyetleri
gerçekleştirenlerin temsilcileri olamaz ve onaylanmış kuruluş olarak
yürüttükleri uygunluk değerlendirme faaliyetlerine ilişkin kararlarının
bağımsızlığını ve mesleğin gereklerinin layığıyla yerine getirilmesini olumsuz
yönde etkileyebilecek, başta danışmanlık hizmeti verilmesi olmak üzere, hiçbir
faaliyet içinde bulunamaz,
3) Şube, temsilcilik ve yüklenicilerinin
faaliyetlerinin, yürüttüğü uygunluk değerlendirme faaliyetlerinin gizlilik,
nesnellik ve tarafsızlığını etkilememesi için uygunluk değerlendirme kuruluşu
gerekli önlemleri alır.
ç) Uygunluk değerlendirme kuruluşu ve personeli,
uygunluk değerlendirme faaliyetlerini meslekî kuralların gerektirdiği azamî
düzeyde ve kendi alanlarında gerekli teknik liyakat ile yerine getirirler ve
kararları ile uygunluk değerlendirmesinin sonuçları üzerinde etkide
bulunabilecek ve özellikle bu faaliyetlerin sonuçları ile çıkar ilişkisi
bulunan kişilerden gelebilecek her türlü baskıdan ve başta malî teşvikler olmak
üzere tüm teşviklerden uzak durur.
d) Uygunluk değerlendirme kuruluşu, ilgili teknik
düzenlemede yer alan ve hakkında görevlendirildiği tüm uygunluk değerlendirme
işlemlerini, ister kendi yapsın ister onun sorumluluğunda ve adına yapılsın,
yerine getirmeye muktedir olmak zorundadır. Uygunluk değerlendirme kuruluşu,
onaylanmış kuruluş olarak görevlendirildiği her bir uygunluk değerlendirme
işlemi ve her bir ürün çeşidi veya kategorisinde ve her zaman;
1) Uygunluk değerlendirme görevlerini yerine getirmek
için teknik bilgiye ve yeterli ve uygun deneyime sahip gerekli personele,
2) Uygunluk değerlendirme işlemlerinde izlenen
yöntemlerin şeffaflığını ve tekrar kullanılabilmesini sağlamak üzere
kayıtlarına,
3) Onaylanmış kuruluş olarak yerine getirdikleri
görevler ile diğer görevlerini birbirinden ayırmalarını temin edecek uygun
politika ve usûllere,
4) Uygunluk değerlendirmesi için başvuran işletmenin
büyüklüğü, faaliyette bulunduğu sektör, yapısı, işlem yapılacak ürüne has
kullanılan teknolojinin karmaşıklık düzeyi ile toplu veya seri üretim sürecinin
niteliğini temel alan faaliyetlerin icrası için gerekli yöntemlere,
sahip olmak zorundadır.
e) Uygunluk değerlendirme kuruluşu, görevlendirildiği
uygunluk değerlendirme faaliyetleriyle ilgili teknik ve idarî görevleri yerine
getirmek için gerekli imkânlara sahip olmak ve gerekli teçhizat ve olanaklara
erişmek yükümlülüğündedir.
f) Kuruluşun,
uygunluk değerlendirme faaliyetlerini yerine getirmekten sorumlu personeli;
1) Kuruluşun, onaylanmış
kuruluş olarak yerine getirmekle görevlendirildiği uygunluk değerlendirme
faaliyetlerinin tamamını kapsayan yeterli teknik ve meslekî eğitime,
2) Yapacakları
değerlendirmenin gerekleri hakkında yeterli bilgiye ve değerlendirmeyi
gerçekleştirmek için gereken yetkiye,
3) Teknik
düzenlemenin ilgili temel gerekleri ve hükümleri ile uygulanabilir
uyumlaştırılmış ulusal standartlar hakkında yeterli ve uygun bilgiye ve
kavrayışa,
4) Yaptıkları
değerlendirmeleri gösteren belge, kayıt ve raporları hazırlama kabiliyetine,
sahip olmak zorundadır.
g) Onaylanmış kuruluş, yürüttüğü faaliyetleri
kapsayacak nitelikte olmak ve sorumluluğun kamu tarafından üstlenildiği
durumlar hariç olmak üzere, teminat oranı yetkili kuruluş tarafından uygunluk
değerlendirme faaliyetine konu ürünün doğası gereği taşıdığı ve normal kullanım
süresi içinde arz edebileceği riskler, uygunluk değerlendirme faaliyetinin ve
kullanıcı ile tüketicilerin niteliği ile sektörün büyüklüğü gibi ölçütler göz
önüne alınarak belirlenen meslekî sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
ğ) Uygunluk değerlendirme kuruluşu, kendisinin,
idarecilerinin ve değerlendirmeyi yapacak personelinin tarafsızlığını sağlamak
yükümlülüğündedir. Kuruluşun, idarecilerine ve değerlendirmeyi yapacak
personeline vereceği ücretler, yapılan değerlendirmelerin sayısına veya bu
değerlendirmelerin sonuçlarına göre belirlenemez.
h) Uygunluk değerlendirme kuruluşunun personeli,
yetkili kuruluşlara mevzuat gereği bilgi ve belge verme yükümlülüğü hariç olmak
üzere, ilgili teknik düzenleme gereğince yürüttükleri faaliyetler sırasında
edindikleri bilgilerin gizliliğini ve fikri mülkiyet hakkı kapsamındaki
bilgileri korumak zorundadır.
ı) Uygunluk değerlendirme kuruluşları, ilgili
standardizasyon faaliyetlerine ve onaylanmış kuruluşların koordinasyonu için
Avrupa Birliği tarafından ilgili teknik düzenleme kapsamında oluşturulan grubun
çalışmalarına katılır veya değerlendirme faaliyetlerini yürüten personelinin bu
faaliyetlerden haberdar olmasını sağlar ve onaylanmış kuruluşların koordinasyonu
için oluşturulan grubun çalışmaları sonucunda ortaya çıkan karar ve metinleri
rehber belge olarak kabul eder.
(2) Bu maddede öngörülen nitelikleri karşılayan
uyumlaştırılmış ulusal standartlara uyduğunu belgeleyen uygunluk değerlendirme
kuruluşlarının bu maddenin gereğini yerine getirdiği varsayılır.
Akreditasyonun
tercih edilmesi
MADDE 8 ‒ (1) Yetkili kuruluşlar, onaylanmış kuruluşları
görevlendirirken 4 üncü maddenin yedinci
fıkrası çerçevesinde akredite edilmiş olan uygunluk değerlendirme kuruluşlarını
tercih eder. Yetkili kuruluşlar, 4 üncü maddenin yedinci fıkrası çerçevesinde akredite olmayan uygunluk
değerlendirme kuruluşlarını ancak 6 ncı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen
kanıt ve belgeler ile geçerli gerekçelerin varlığı hâlinde onaylanmış kuruluş
olarak görevlendirebilir.
Bildirim
süreci ve atama
MADDE 9 ‒ (1) Onaylanmış kuruluş
adayına ilişkin gerekli kayıt ve belgeler Bakanlık aracılığıyla Komisyona bildirilir. Bildirim, ilgili
uygunluk değerlendirme faaliyetlerine, modül veya modüllere, uygunluk
değerlendirmesine konu ürün veya ürünlere ve kuruluşun yetkinliğine dair tüm
detayları içerir. Yetkili bir kuruluş, 4 üncü maddenin yedinci fıkrası çerçevesinde akredite edilmemiş bir uygunluk
değerlendirme kuruluşunu onaylanmış kuruluş olarak görevlendirdiği takdirde, bu
kuruluşun yetkinliğinin ilgili teknik düzenleme kapsamında doğrulanmasını temin
edecek nitelikteki kanıt ve belgeleri, görevlendirmede göz önünde bulundurulan
geçerli gerekçeleri içeren resmî bir açıklama ile birlikte gerektiğinde
Komisyona gönderilmek üzere Bakanlığa iletir.
(2) Komisyona bildirim tarihinden itibaren, onaylanmış
kuruluş adayının yeterliliğinin değerlendirilmesinde akreditasyon belgesi
kullanılmış ise iki hafta, kullanılmamış ise iki aylık süre içinde Komisyon
veya Avrupa Birliğine üye devletler, bildirimi yapılan onaylanmış kuruluş
adayının yeterliliği hakkında ek bilgi isteyebilir veya itirazda bulunabilir.
(3) Yetkili kuruluşlar, Avrupa Birliğine üye bir
devlet tarafından görevlendirilen onaylanmış kuruluş adaylarının
yeterliliklerine ilişkin ek bilgi taleplerini veya itirazlarını ikinci fıkrada
belirtilen süreler içinde Komisyona iletilmek üzere Bakanlığa bildirebilir.
(4) Bildirimi yapılan uygunluk değerlendirme
kuruluşuna Komisyon tarafından bir kimlik kayıt numarasının tahsis edilmesini
müteakip, yetkili kuruluş bu kuruluşu onaylanmış kuruluş olarak atar. Atama kararı, yetkili kuruluş tarafından en kısa sürede Resmî Gazete'de
yayımlanır.
(5) Onaylanmış kuruluşların bildirime konu faaliyet ve
özelliklerinde meydana gelen değişiklikler Bakanlık aracılığıyla Komisyona
bildirilir.
Onaylanmış
kuruluşların yükümlülükleri
MADDE 10 ‒ (1) Onaylanmış kuruluşlar, uygunluk
değerlendirme kuruluşlarının 4 üncü maddede belirlenen sorumluluklarına ilave
olarak;
a) İmalatçının ilgili teknik düzenlemenin veya ilgili
uyumlaştırılmış ulusal standardın veya teknik şartnamenin şartlarına uymadığını
tespit ettiklerinde, imalatçıdan gerekli düzeltici önlemleri almasını talep
etmek ve uygunluk belgesi düzenlememek,
b) Uygunluk belgesi düzenledikten sonra yapacakları
gözetim sırasında ürünün uygunsuzluğunu tespit ettikleri takdirde, imalatçıdan
gerekli düzeltici önlemleri almasını talep etmek ve gerekirse uygunsuzluk
hâliyle orantılı olarak belgeyi askıya almak veya geri çekmek,
c) (b) bendinde belirtilen uygunsuzluk ile ilgili
olarak imalatçı tarafından gerekli düzeltici önlemlerin alınmadığı veya bu
önlemlerin istenen etkiyi doğurmadığı durumlarda uygunsuzluk hâliyle orantılı
bir şekilde belgenin kapsamını veya süresini kısıtlamak, belgeyi askıya almak
veya geri çekmek,
ç) Vermeyi reddettikleri, kısıtladıkları, askıya
aldıkları veya geri çektikleri belgeler, onaylanmış kuruluş görevlendirilmesi
kapsam ve şartlarını etkileyen değişiklikler, piyasa gözetim ve denetimini
gerçekleştiren yetkili kuruluşlardan aldıkları uygunluk değerlendirme
faaliyetlerine ilişkin bilgi talepleri ve talep edilmesi hâlinde, Türkiye
dışındaki faaliyetleri ve taşeronluk ilişkileri de dâhil olmak üzere onaylanmış
kuruluş olarak gerçekleştirdikleri uygunluk değerlendirme faaliyetleri ve diğer
faaliyetler hakkında kendilerini görevlendiren yetkili kuruluşları
bilgilendirmek,
d) Görevlendirildikleri teknik düzenlemenin kapsamına
giren aynı ürün grubuna ilişkin aynı tür faaliyetleri sürdüren diğer onaylanmış
kuruluşlara olumsuz sonuçlanan uygunluk değerlendirme işlemleri ile talep
edilmesi hâlinde, olumlu sonuçlanan uygunluk değerlendirme işlemleri hakkında
bilgi vermek,
e) İlgili teknik düzenlemede belirtilen diğer
sorumlulukları yerine getirmek,
zorundadır.
Onaylanmış
kuruluşlara uygulanacak yaptırımlar
MADDE 11 ‒ (1) 4 üncü maddenin
dördüncü fıkrasında belirtilen gözetim ve denetimin olumsuz sonuçlanması
hâlinde, onaylanmış kuruluşların faaliyetleri yetkili kuruluşça geçici olarak
kısıtlanır veya askıya alınır. Tespit edilen uygunsuzlukların ilgili teknik
düzenlemede belirtilen süre içinde, bu sürenin belirtilmemiş olması hâlinde;
a) Değerlendirmeye konu ürünün arz edebileceği
risklerin ciddiyeti,
b) Tehlikenin aciliyeti,
c) Kullanıcı ve tüketicilerin nitelikleri,
gibi ölçütler göz önüne alınarak yetkili kuruluşça
belirlenecek ve yirmi iş gününden az, altmış iş gününden fazla olamayacak bir
süre içinde giderilmemesi durumunda, yetkili kuruluşça, bu kuruluşların ilgili
teknik düzenleme kapsamındaki onaylanmış kuruluş statülerine son verilir.
(2) Onaylanmış kuruluşların
faaliyetlerinin kısıtlanması, askıya alınması veya onaylanmış kuruluş
statülerinin kaldırılmasına ilişkin kararlar yetkili kuruluşlar tarafından
Resmî Gazete'de yayımlanır. Bu kararlar, Bakanlık aracılığıyla Komisyona bildirilir.
(3) Faaliyeti kısıtlanan, askıya alınan veya
onaylanmış kuruluş statüsüne son verilen veya kendi isteği ile faaliyetine son
veren bir onaylanmış kuruluş, faaliyette bulunduğu dönemde yapmış olduğu
uygunluk değerlendirme işlemleri ile ilgili kayıt ve belgeleri, aynı konuda
faaliyette bulunan başka bir onaylanmış kuruluşa gerektiğinde devredilmek üzere
yetkili kuruluşa teslim eder. Ancak, devri yapan onaylanmış kuruluşun 4 üncü
maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendinde belirtilen süre içinde kayıt ve
belgeleri muhafaza etme ve talebi hâlinde yetkili kuruluşa sunma sorumlulukları
devam eder. Yetkili kuruluş, onaylanmış kuruluşun bu sorumlulukları yerine
getirmesi için gereken tedbirleri alır.
(4) Komisyon veya Avrupa Birliğine üye devletlerden
birinin Türkiye'nin görevlendirdiği bir onaylanmış kuruluşun teknik
yeterliliğinin ve ilgili mevzuata uygunluğunun incelemesini talep etmesi
hâlinde, 1/2006 sayılı Türkiye - Avrupa Birliği Ortaklık Konseyi Kararının 4
üncü maddesinde belirtilen usûl takip edilir. Yetkili kuruluşlar, gerekli bilgi
ve belgeleri Bakanlığa iletir, ilgili taraflarla gerekli işbirliğini tesis eder
ve gerekli tedbirleri alır.
Onaylanmış
kuruluşların eşgüdümü ve işbirliği
MADDE 12 ‒ (1) Yetkili
kuruluşlar, görevlendirdikleri onaylanmış kuruluşları, yürüttükleri uygunluk
değerlendirme faaliyetleri sırasında karşılaştıkları sorunları değerlendirmek
ve çözüm önerileri oluşturmak amacıyla toplantıya çağırabilir. Yetkili kuruluş,
bu toplantılar sonucunda ortaya çıkan hususları, gerektiği takdirde Bakanlığa ve diğer yetkili kuruluşlara
iletir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Şube,
Temsilcilik ve Yükleniciler ile İşletme İçi Akredite Birimler
Şube,
temsilcilik ve yükleniciler
MADDE 13 ‒ (1) Bir onaylanmış kuruluşun uygunluk
değerlendirmesine ilişkin bazı görevleri bir yükleniciye yaptırdığı veya bir
şube veya temsilciliğini bu işler için kullandığı hâllerde, bu şube,
temsilcilik veya yüklenicilerin 7 nci maddede düzenlenen nitelikleri taşıyor
olmasından ve yetkili kuruluşu bu konuda bilgilendirmekten onaylanmış kuruluş
sorumludur.
(2) Yurt dışında yerleşik olanlar dâhil tüm şube ve
temsilciliklerinin veya iş yaptırdıkları yüklenici kuruluşların yürüttükleri
faaliyetlerden, onaylanmış kuruluş sorumludur. Bu birimlerin dâhil olduğu
uygunluk değerlendirme faaliyetleri sonucunda verilecek belgeler, işin sahibi
onaylanmış kuruluş tarafından bizzat düzenlenir.
(3) Uygunluk değerlendirme faaliyetleri ancak
müşterinin rızasıyla bir şubeye, temsilciliğe veya yükleniciye yaptırılabilir.
(4) Onaylanmış kuruluş şube, temsilcilik ve
yüklenicilerinin yeterlilik değerlendirmesine ve ilgili teknik düzenleme
kapsamında yürüttükleri işlere dair belgeleri 4 üncü maddenin üçüncü fıkrasının
(b) bendinde belirtilen süre içinde muhafaza eder ve talebi hâlinde yetkili
kuruluşa sunar.
(5) Yetkili kuruluşlar, şube, temsilcilik veya
yüklenicilerinin uygunsuzlukları nedeniyle, atadıkları onaylanmış kuruluşun
statüsünü geri alabilir.
Yurt dışında
yerleşik onaylanmış kuruluşların şube, temsilcilik ve yüklenicileri
MADDE 14 ‒ (1) Yetkili kuruluşlar, görev
alanlarına giren mevzuat kapsamında, yurt dışında yerleşik onaylanmış
kuruluşların adına veya sorumluluğunda Türkiye'de uygunluk değerlendirme
faaliyeti yürüten şube, temsilcilik veya yüklenici gibi birimleri re'sen veya
şikâyet üzerine bu Yönetmeliğin ve ilgili teknik düzenlemenin uygulanabilir
hükümlerini esas alarak denetler. Denetim esnasında yetkili kuruluşlar,
gerektiği takdirde, yurt dışında yerleşik onaylanmış kuruluş ile onun
Türkiye'de uygunluk değerlendirme faaliyeti yürüten şube, temsilcilik veya
yüklenicileri arasındaki yetki devrini ve işbölümünü düzenleyen sözleşmeleri de
inceler.
(2) Yurt dışında yerleşik onaylanmış kuruluşların
adına veya sorumluluğunda Türkiye'de uygunluk değerlendirme faaliyeti yürüten
şube, temsilcilik veya yüklenici gibi birimlerin; yürüttükleri faaliyetleri
kapsayacak şekilde 4 üncü maddenin yedinci fıkrası çerçevesinde akredite
edilmiş olmaları hâlinde veya yurt dışında yerleşik onaylanmış kuruluş Avrupa
Birliği'ne üye devletlerden birinin eşdeğerlik incelemesini olumlu bir şekilde
tamamlamış ulusal akreditasyon kuruluşunca akredite edilmiş ve bu akreditasyon
belgesinin Türkiye'de yerleşik şube, temsilcilik veya yüklenicilerini de
kapsıyor olması hâlinde gerekli teknik yeterliliğe sahip oldukları varsayılır.
(3) Yetkili kuruluş, ikinci fıkrada belirtilen
akreditasyon belgelerinin varlığı hâlinde ayrıca bir teknik yeterlilik denetimi
yapmaz. Ancak, bu hüküm yurt dışında yerleşik onaylanmış kuruluşların adına
veya sorumluluğunda Türkiye'de uygunluk değerlendirme faaliyeti yürüten şube,
temsilcilik veya yüklenici gibi birimlerin yetersizliğine ilişkin ciddî bulgu
ve kanıtların varlığı hâlinde yetkili kuruluşun yeterlilik denetimi yapmasını
engellemez.
(4) Yetkili kuruluş, birinci fıkrada belirtilen
denetim esnasında veya piyasa gözetimi ve denetimi de dâhil olmak üzere diğer
faaliyetleri neticesinde yurt dışında yerleşik onaylanmış kuruluşların adına
veya sorumluluğunda Türkiye'de uygunluk değerlendirme faaliyeti yürüten şube,
temsilcilik veya yüklenici gibi birimler hakkında bir uygunsuzluk tespit
ettiğinde, 1/2006 sayılı Türkiye - Avrupa Birliği Ortaklık Konseyi Kararının 4
üncü maddesinde belirtildiği şekilde gerekçelerini belgelendirerek yurt dışında
yerleşik onaylanmış kuruluşu görevlendiren devletin yetkili kuruluşlarından bu
onaylanmış kuruluşun ve Türkiye'de faaliyet gösteren birimlerinin teknik
yeterliliğini teyit etmelerini Bakanlık aracılığıyla isteyebilir. İkinci
fıkrada belirtilen akreditasyon belgelerinin varlığı hâlinde, yetkili kuruluş
ilgili akreditasyon kuruluşunu ayrıca Bakanlık aracılığıyla bilgilendirir.
(5) Tespit edilen uygunsuzlukların makûl bir sürede
giderilmediği durumlarda 1/2006 sayılı Türkiye - Avrupa Birliği Ortaklık
Konseyi Kararının 4 üncü maddesinde belirtilen usûl izlenir.
İşletme içi
akredite birimler
MADDE 15 ‒ (1) Bir parçası olduğu işletmenin diğer
bölümlerinden kesin bir şekilde ayrılmış olması ve değerlendirdiği ürünün
tasarım, üretim, arz, kurulum, kullanım veya bakım aşamalarına katılmaması
kaydıyla, bir işletme içi akredite birim, A1, A2, C1 ve C2 modüllerinde
düzenlenen yöntemlerin uygulanması amacıyla işletme içi uygunluk
değerlendirmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde kullanılabilir.
(2) Bir işletme içi akredite birim, aşağıdaki
nitelikleri taşımak zorundadır:
a) Akreditasyonunun 4 üncü maddenin yedinci
fıkrasına uygun şekilde yapılmış olması.
b) Birim ve
personelinin parçası oldukları işletmenin diğer bölümlerinden bağımsız olması,
ulusal akreditasyon kuruluşuna da gösterebilecek ve işletmenin içinde
tarafsızlıklarını sağlayacak şekilde ast-üst ilişkisine sahip olması.
c) Hem birimin hem
de personelinin değerlendirdikleri
ürünün tasarım, imalat, arz, kurulum, işletim veya bakımından sorumlu olmaması
ve kararlarının bağımsızlığı veya yürüttükleri değerlendirme işlemlerine
ilişkin dürüstlükleri ile çatışabilecek herhangi bir faaliyetle irtibatlarının
bulunmaması.
ç) Sadece parçası olduğu işletmeye hizmet
vermesi.
(3) Bir işletme içi akredite birim hakkında Komisyona
veya Avrupa Birliği üyesi devletlere bildirim yapılmaz. Ancak, akreditasyonuna
ilişkin bilgiler, bu birimin bağlı olduğu işletme veya ulusal akreditasyon
kuruluşu tarafından, talebi hâlinde, yetkili kuruluşa sunulur.
(4) Yetkili kuruluşlar, gerektiğinde işletme içi
akredite birimleri denetleyebilir. İkinci fıkrada belirtilen nitelikleri
taşımayan işletme içi akredite birimlerin faaliyetlerine yetkili kuruluşlarca
son verilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Yabancı
onaylanmış kuruluşların denkliği
MADDE 16 ‒ (1) Avrupa Birliği
üyesi bir ülkede yerleşik onaylanmış kuruluşlar, karşılıklılık esası
gözetilerek, Türkiye'de yerleşik olanlara denk kabul edilir.
(2) Türkiye ve Avrupa Birliği dışında yerleşik bir
onaylanmış kuruluşun denk kabul edilebilmesi için, Avrupa Birliği ile
onaylanmış kuruluşun yerleşik olduğu üçüncü ülke arasında bir karşılıklı tanıma
anlaşmasının yapılmış olması ve benzer bir anlaşmanın Türkiye ile bu üçüncü
ülke arasında da akdedilerek usûlüne göre yürürlüğe konulmuş olması gerekir.
Uygulama
MADDE 17 ‒ (1) Bu Yönetmelik hükümleri,
ilgili teknik düzenlemelerle birlikte uygulanır.
Ceza hükümleri
MADDE 18 ‒ (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlar hakkında 4703
sayılı Kanunda belirtilen idarî para cezaları uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan
mevzuat
MADDE 19 ‒ (1) 13/11/2001 tarihli ve
2001/3531 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Uygunluk
Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır. İlgi mevzuatta anılan Yönetmeliğe yapılan atıflar
bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.
Mevcut akreditasyon belgeleri
GEÇİCİ MADDE
1 ‒ (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce uygunluk
değerlendirme kuruluşlarına verilmiş akreditasyon belgeleri, 31/12/2014
tarihini geçmemek kaydıyla, vadeleri son bulana kadar geçerliliklerini korur.
Anılan belgelerin yenilenmesi veya uzatılması hâlinde bu Yönetmelik hükümleri
uygulanır.
Yürürlük
MADDE 20 ‒ (1)
Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21 ‒ (1)
Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.