Veteriner Biyolojik Numunelerinin Alınması, Nakledilmesi, İthalatı, İhracatı ve Laboratuvar Şartlarına Dair Yönetmelik
VETERİNER BİYOLOJİK NUMUNELERİNİN
ALINMASI, NAKLEDİLMESİ, İTHALATI, İHRACATI VE LABORATUVAR ŞARTLARINA DAİR
YÖNETMELİK
Tarım
ve Orman Bakanlığından: 29.08.2020 tarih ve 31228 sayılı R.G.
Yürürlük Genel Tarihi:
01.01.2024
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç (İş bu maddenin yürürlük Tarihi: 29.02.2021)
MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; hayvan
hastalıklarına yönelik teşhis, araştırma, geliştirme, eğitim ve diğer amaçlarla
ulusal veya uluslararası laboratuvarlara, kurum ve kuruluşlara gönderilecek
veteriner biyolojik numunelerin alınması, paketlenmesi, nakledilmesi, ithalat
ve ihracatına ilişkin usul ve esaslar ile biyogüvenlik şartlarına ilişkin
esasları düzenlemektir.
Kapsam (İş bu maddenin yürürlük Tarihi: 29.02.2021)
MADDE 2 - (1) Bu Yönetmelik;
a) Hayvan ve insan sağlığını tehdit eden çift kullanımlı
biyolojik ajanlar dâhil hayvan kökenli patojenler ve toksinlerin teşhis,
araştırma, geliştirme, eğitim, sergi veya diğer amaçlarla, ulusal veya
uluslararası laboratuvarlara, kurum ve kuruluşlara gönderilecek, ithal edilecek
veteriner biyolojik numunelerin alınması, paketlenmesi, etiketlenmesi ve
nakliye faaliyetlerinde bulunan göndericilerin, paketleyicilerin, alıcıların,
kullanıcıların ve muhafaza edenlerin uyması gereken kuralları, konuyla ilgili
bilgi ve teknoloji paylaşımının düzenlenmesini, havayolu, denizyolu, demiryolu
veya karayolu ile taşıma faaliyetlerini,
b) Otovaksinlerin teşhisi için gönderilecek numuneler ile
otovaksin üretimi için laboratuvarlardan veteriner tıbbi ürün üretim yerine
gönderilen mikroorganizma saf kültür numunelerinin gönderme işlemlerini,
kapsar.
(2) Bu Yönetmelik;
a) Veteriner tıbbi ürünleri ve bunların üretiminde
kullanılan başlangıç maddeleri ile bitkilerden elde edilen patojen ve toksinleri,
b) Bu Yönetmeliğin eklerinde yer alan, ancak insanlardan
elde edilen ve yalnız insan sağlığını etkileyen biyolojik numunelerle ilgili iş
ve işlemleri,
kapsamaz.
Dayanak (İş bu maddenin yürürlük Tarihi: 29.02.2021)
MADDE 3 - (1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996
sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 4 üncü, 11
inci, 33 üncü, 34 üncü ve 36 ncı maddeleri ile 25/6/1973 tarihli ve 1766 sayılı
Kanunla uygun bulunan Bakteriyolojik (Biyolojik) ve Zehirleyici Silâhların
Geliştirilmesi, Yapımı ve Stoklanmasının Yasaklanması ve Bunların İmhasına
İlişkin Sözleşmeye dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar (İş bu maddenin yürürlük Tarihi: 29.02.2021)
MADDE 4 - (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) ADR: Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası
Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasını,
b) Alıcı: Taşıma sözleşmesine göre malı alan kişiyi veya
yetkilendirilmiş üçüncü şahısları ya da taşıma işlemi taşıma sözleşmesi olmadan
yürütülüyorsa teslim yerinde tehlikeli malların sorumluluğunu üstüne alacak
gerçek veya tüzel kişiyi,
c) Aracı: Bir ülkeden başka bir ülkeye tedarik amacı ile
malın satın alınması, satılması veya tedarikine ilişkin işlemleri müzakere
etmeye veya düzenlemeye yetkili gerçek ya da tüzel kişiyi,
ç) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
d) Biyoemniyet: Biyolojik ajanlar ve toksinlerin yetkisiz
erişimini, kaybolmasını, çalınmasını, hatalı kullanımını veya kasıtlı
salınımını önlemek amacıyla yapılan koruma ve kontrol önlemlerini,
e) Biyogüvenlik: Biyolojik ajanlar ya da toksinlere
istenmeden maruz kalınmasını ya da bunların kazara salınımını önlemek için
yürütülen sınırlama ilkelerini, teknolojileri ve uygulamaları,
f) Biyolojik ajan: Genetiği değiştirilmiş olanlar dahil,
insanlar, hayvanlar veya bitkilerde herhangi bir enfeksiyon, alerji ya da
toksisite oluşturabilecek, ekipmana ve çevreye zarar verebilecek, seçilmiş veya
saflığı, raf ömrü, virülansı, yayılım veya UV radyasyona direnci gibi
özellikleri değiştirilmiş bakteri, virüs, mantar, riketsia, parazit, prion ve
toksinleri,
g) Biyolojik silah: İnsan, hayvan ve yararlı bitkilerde
ölüm veya hastalık meydana getirmek amacıyla hazırlanan biyolojik ajanları,
ğ) BTA: Başka türlü adlandırılamayanı,
h) Bütünleşik paketleme: Birden fazla paketin gönderici tarafından
tek bir paket halinde aynı alıcıya gönderilmesini,
ı) Çift kullanımlı biyolojik madde: Sağlık, koruma ve
kontrol gibi barışçıl amaçlarla veya biyolojik silah üretimi ve geliştirilmesi
gibi barışçıl olmayan amaçlarla kullanılabilecek patojenleri, toksinleri ve bu
karaktere sahip genetik materyalleri,
i) Enfeksiyöz: Bir canlıdan diğer bir canlıya kolayca
geçebilen bulaşıcıyı,
j) Enstitü: Kuruluşun bulunduğu ilin veteriner hizmetleri
yönünden bağlı olduğu veteriner kontrol enstitülerini, Veteriner Kontrol Merkez
Araştırma Enstitü Müdürlüğünü ve Şap Enstitü Müdürlüğünü,
k) GDMO: Genetiği Değiştirilmiş Mikroorganizmayı,
l) GDO: Genetiği Değiştirilmiş Organizmayı,
m) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
n) Gönderici: Taşıma sözleşmesine göre malı gönderen kişiyi
veya yetkilendirilmiş üçüncü şahısları ya da taşıma işlemi taşıma sözleşmesi
olmadan yürütülüyorsa çıkış yerinde tehlikeli malların sorumluluğunu üstüne
alacak gerçek veya tüzel kişiyi,
o) Gönderici beyan formu: Gönderici tarafından doldurulması
gereken belgeyi,
ö) IATA paketleme talimat kodu: Uluslararası Hava
Taşımacılığı Birliği tarafından tarif edilmiş paketleme talimatı kod
numarasını,
p) International Air Transport Association (IATA):
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliğini,
r) İhracat: Bir malın, yürürlükteki ihracat mevzuatı ile
gümrük mevzuatına uygun şekilde Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest
bölgelere çıkarılmasını veyahut yetkili kurum tarafından ihracat olarak kabul
edilecek sair çıkış ve işlemlerini,
s) İhracatçı: İhraç edeceği mala göre ilgili ihracatçı
birliğine üye olan, vergi numarasına sahip gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel
kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine
istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan ortaklıkları,
ş) İl müdürlüğü: Bakanlık il müdürlüklerini,
t) İletişim bilgileri: Gönderici, alıcı ve sorumlu kişinin
adı, soyadı, adresi ve acil durumda ulaşılabilecek telefon numarası, elektronik
posta hesabı ile varsa faks numarasını,
u) İthalat: Malların, serbest dolaşıma giriş rejimi, gümrük
antrepo rejimi, dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve
geçici ithalat rejimi prosedürlerine tâbi tutulmasını,
ü) Kategori A: Maruz kalındığında sağlıklı insanlarda veya
hayvanlarda kalıcı sakatlığa, hayati tehlikeye veya ölümcül bir hastalığa neden
olabilecek formda bulunan enfeksiyöz maddeyi,
v) Kategori B: Kategori A sınıflandırma kriterlerini
karşılamayan enfeksiyöz maddeyi,
y) Kültür: Laboratuvar şartlarında çoğaltılmış
mikroorganizma topluluğunu,
z) Mikroorganizma: Genetik materyali çoğaltma veya aktarma
yeteneğinde olan hücresel veya hücresel olmayan mikrobiyolojik organizmayı,
aa) Numune Transfer Anlaşması (NTA): Gönderici ve alıcı
tarafından, ihraç edilmek istenen numunenin niteliği, miktarı ve kullanım amacı
belirtilerek onaylanması gereken, Ek-10'da yer alan belgeyi,
bb) Risk Grubu: Biyolojik etkenlerin, oluşturdukları
enfeksiyon risk düzeyine göre tespit edilen ve sınıflandırılan risk gruplarını,
cc) Sürücü: Bu Yönetmelik hükümlerine göre karayolu ile madde
taşıyan aracın sürücüsünü,
çç) Taşıma: Paketleyen, gönderici ve alıcı dışındaki kişi,
kurum veya kuruluşlar tarafından yapılan nakil işlemini,
dd) Taşımacı: Taşıma işlemi yapan gerçek ve tüzel kişi ile
kamu kurum veya kuruluşlarını,
ee) Taşıma kabı: Numunenin güvenli bir şekilde taşınmasına
yönelik hazırlanmış özel kapları,
ff) Taşıt: Numune taşıması yapılan aracı,
gg) Tehlike: Zarar oluşturma potansiyelini,
ğğ) Tehlikeli mal: İnsanlara, hayvanlara ve diğer canlı
organizmalara, mülke veya çevreye zarar verebilecek numuneleri,
hh) Teslim alan: Sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi ve
taşıma sözleşmesinde belirtilen eşyanın teslim edileceği kişiyi,
ıı) Tıbbi veya klinik atıklar: Hayvanların veya insanların
tıbbi işlemleri veya biyo-araştırmalar sonucu ortaya çıkan atıkları,
ii) Toksin: Hayvansal kökenli patolojik örnekler, bitkiler,
mahsuller, gıda maddeleri ve tohum stokları gibi materyallerde bulaşan olarak
bulunan toksinler hariç, herhangi bir yöntemle kasıtlı olarak izole edilmiş
preparatlar veya karışımlar halindeki toksik etkiye sahip maddeleri,
jj) UN numarası: Numunelerin Birleşmiş Milletler örnek
düzenlemelerinden alınmış dört basamaklı tanımlama numarasını,
kk) UN sertifikasyonu: Kategori A ve Kategori B maddelerini
taşımada kullanılacak paketlerin, Birleşmiş Milletlerin ilgili birimlerince
yetki verilen merkezlerde test edilerek onaylanmasını ve belgelendirilmesini,
ll) Uygun taşıma adı: Tehlikeli mal gönderici beyan formu
ve paketleme talimatlarında belirtilen, tehlikeli malın bileşimini ve tehlike özelliklerini
tanımlamada kullanılan, "Enfeksiyöz Madde, İnsanları Etkileyen", "Enfeksiyöz
Madde, Yalnızca Hayvanları Etkileyen", "Biyolojik Madde, Kategori B" ve benzeri
açıklayıcı standart teknik terimleri,
mm) Veteriner biyolojik numune: Hayvanlarda veya insanlarda
hastalığa neden olan bakteri, virüs, mantar, riketsia, parazit, prion, toksin,
şüpheli veya bilinen örnekleri, bunlara ait genetik materyal, kültür ve
çevresel örnekleri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Numune Alma ve Nakledilme Esasları
Numune alma esasları
MADDE 5 - (1) Laboratuvara gönderilecek numune;
amacına uygun, kalite, hacim ve miktarda olmalıdır.
(2) Yurt içinde bir veteriner hekim tarafından laboratuvara
gönderilen numunelerin beraberindeki bilgi formlarında en az; göndericinin adı-soyadı,
adresi, iletişim bilgileri, numunenin alındığı yer, miktarı, numunenin içeriği,
numunenin hayvandan alınması halinde hayvan sahibinin adı-soyadı, adresi ve
iletişim bilgileri, ilgili hayvan türü, klinik bulgular/semptomlar, anamnez
bilgisi, şüphe edilen hastalıklar ve istenilen laboratuvar muayene bilgileri
bulunur.
(3) Gönderilen numune laboratuvar tarafından işleme
alınabilmesi için uygun şartlarda ve sürede ulaştırılır.
(4) Numuneler, biyogüvenlik ve biyoemniyet önlemleri
kapsamında alınır ve nakledilir.
(5) Gerekli durumlarda Bakanlık daha fazla bilgi veya belge
talep edebilir, ek tedbir alınmasını isteyebilir.
Gönderilecek numunelerin sınıflandırılması
MADDE 6 - (1) Numunenin tehlikeli mal olarak
sınıflandırılması, gönderici beyanına göre yapılır.
(2) Tehlikeli mallar, bu maddeleri tanımlamada kullanılan
bir UN numarası ve bu numaraya karşılık gelen uygun taşıma adı ile tanımlanır
ve işaretlenir.
(3) ADR'nin "Enfeksiyöz Maddeler" başlıklı ve 2.2.62 sayılı
bölümünde belirtilen ve Ek-1'de
yer alan Kategori A mikroorganizmalar ile Kategori B mikroorganizmalar
tehlikeli mallar olarak sınıflandırılır. Numuneler, içerdikleri enfeksiyöz
maddelerin özelliklerine göre ADR'de bildirilen UN 2814, UN 2900, UN 3373 veya
UN 3291 UN numaraları ile işaretlenir.
(4) Kategori A enfeksiyöz maddeler, insanlarda veya hem insanlarda
hem de hayvanlarda hastalığa neden oluyorsa UN 2814 ile yalnızca hayvanlarda
hastalığa neden oluyorsa UN 2900 ile işaretlenir. Bu çerçevede, Kategori A
enfeksiyöz madde içeren tıbbi veya klinik atıklar da içeriklerine göre UN 2814
veya UN 2900 ile işaretlenir. UN 2814 için işaretlemede kullanılacak uygun
taşıma adı "ENFEKSİYÖZ MADDE, İNSANLARI ETKİLEYEN" olup, UN 2900 için
işaretlemede kullanılacak uygun taşıma adı ise "ENFEKSİYÖZ MADDE, yalnızca HAYVANLARI
ETKİLEYEN" dir.
(5) A Kategorisine uymayan enfeksiyöz maddeler B
Kategorisinde değerlendirilir ve "BİYOLOJİK MADDE, UN 3373" olarak işaretlenir.
Kategori B'deki enfeksiyöz maddeleri içeren hayvansal kaynaklı tıbbi veya
klinik atıklar UN 3291 ile işaretlenir. Bu atıkların uygun taşıma adı "KLİNİK ATIK",
"TANIMLANMAMIŞ BTA", "(BİYO) TIBBİ ATIK BTA" veya "DÜZENLENMİŞ TIBBİ ATIK
BTA"dır.
(6) GDMO ve GDO'lar ADR'nin Sınıf 9 "Muhtelif tehlikeli
mallar ve nesneler" kısmında yer alır. Kategori A veya Kategori B olarak
sınıflandırılmadığı durumlarda UN 3245 ile işaretlenir.
(7) Ülke veya dünya genelinde ilk kez görülen ve belirli
bir aralıktan sonra yeniden görülen mikroorganizmalar A Kategorisinde
değerlendirilir.
(8) Patojen bulundurma ihtimali en az düzeyde olan
numuneler "MUAF HAYVAN NUMUNESİ" olarak işaretlenir. Muaf hayvan numunesi
kapları sızdırmaz özellikte olmalıdır. Muaf hayvan numuneleri aşağıda yer
almaktadır:
a) Enfeksiyöz maddeleri içermeyen biyolojik numuneler.
b) İnsanlar veya hayvanlar için patojen olmayan
mikroorganizmaları içeren biyolojik maddeler.
c) Mevcut olan herhangi bir patojenin, artık bir sağlık
riski oluşturmayacak şekilde nötralize edildiği veya etkisiz hale getirildiği
bir formdaki biyolojik maddeler.
ç) Önemli bir enfeksiyon riski teşkil etmeyen yiyecek ve su
gibi çevresel örnekler.
d) Emici madde üzerine damlatılan kan veya toplanan kan
örnekleri.
e) Transfüzyon için veya transfüzyon ya da transplantasyon
işlemlerinde kullanılacak kan ürünlerinin hazırlanması için alınan kan ve kan
bileşenleri ile transplantasyon amacıyla kullanılacak doku ve organlar.
f) Gizli kan testi için alınan dışkı örnekleri.
Paketleme işlemine ait genel kurallar
MADDE 7 - (1) Kategori A'da yer alan
mikroorganizmalara ait örneklerin paketlenmesinde ve gönderilmesinde IATA'nın Ek-2'de
yer alan paketleme talimatı ile P620 kodu kullanılır.
(2) Kategori B'de yer alan mikroorganizmalara ait
örneklerin paketlenmesinde ve gönderilmesinde IATA ve ADR'nin Ek-3'te
yer alan paketleme talimatı ile P650 kodu kullanılır.
(3) Taşıma sırasında soğuk zincir olarak kuru buz
kullanıldığında uygun paketleme ile birlikte IATA'nın Ek-4'te
yer alan paketleme talimatı ve P954 kodu kullanılır.
(4) Sadece enfeksiyöz olmayan hastalıklara yönelik diğer
testler için alınacak numunelerin paketleme işlemlerinde muafiyetleriyle
beraber IATA'nın Ek-3'te belirtilen paketleme talimatı ve P650 kodu geçerlidir.
(5) ADR'nin Sınıf 9 "Muhtelif tehlikeli mallar ve nesneler"
kısmında yer alan, Kategori A veya Kategori B olarak sınıflandırılmadığı durumlarda
GDMO ve GDO'ların paketleme işlemlerinde IATA'nın Ek-5'te
yer alan paketleme talimatı ile P904 kodu kullanılır.
(6) Bütünleşik bir paket kullanıldığında farklı
kategorilerdeki paketlerin tek bir paket içinde birleştirilmesine izin verilir.
Paketlerin dış ambalajında olan işaretler ve etiketler, bütünleşik paketin en
dış tabakasında da bulunur. Bütünleşik paketin dış yüzü, yurt içi gönderimlerde
"BÜTÜNLEŞİK PAKET", yurt dışına gönderimlerde "OVERPACK" kelimesi ile
işaretlenir. P620'deki UN numarasına yer verilmez.
(7) Numunenin içerdiği enfeksiyöz madde kesin olarak
biliniyor ise veya kuvvetle muhtemel tahmin edilebiliyor ise o kategori için
uygun paketleme yapılır.
(8) Kategorilerine göre gerekliliklerin ifade edildiği,
numunelerin gönderilmesi ile ilgili karşılaştırma tablosu Ek-6'da
yer almaktadır.
Taşıma faaliyetlerinde kurallar
MADDE 8 - (1) Veteriner biyolojik numunelerin
ambalajlanması, etiketlenmesi ve nakliyesi ile ilgili tüm personel ulusal,
bölgesel ve uluslararası düzenlemeler ile ADR ve IATA'ya uygun şekilde
eğitilmiş, yetkin ve bilgili olmalıdır.
(2) Göndericinin sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
a) Biyolojik numunelerin paketini tanımlar, sınıflandırır,
paketler, sıcaklık kontrolü ve miktar limitlerini sağlar, işaretler ve
etiketler.
b) Tüm veteriner biyolojik numunelerin doğru şekilde
belgelendirilmesini sağlar.
c) Gönderici, materyalin niteliğine uygun olarak Ek-7(a)'da
yer alan Taşıma Formu ve Ek-7(b)'de yer alan Tehlikeli Mal Gönderici Beyan
Formunu doldurur.
ç) İthalat/ihracat izinleri, irsaliyeler ve nakliye belgeleri
de dâhil olmak üzere dokümantasyonu hazırlar, sevkiyatın en uygun nakliye ile
gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapar, ilgili alıcıları haberdar
eder.
d) Fikri mülkiyetler, potansiyel alternatif kullanımlar,
ticari hususlar, üçüncü taraflara karşı yükümlülükler, muhtemel amaç dışı
kullanım ve paylaşım, malzemelerin kullanımı ile ilgili yanlış anlamaları
önlemek için ayrıntılı bilgiyi ve mal sahipliğini açıklığa kavuşturacak Ek-10'da
yer alan NTA'nın imzalanmasını talep eder.
(3) Taşıyıcı, kargonun tabi olduğu ADR veya IATA
kurallarına uygun olmak kaydı ile kamu kurum ve kuruluşları ile göndericinin
talebini karşılar.
(4) Alıcının sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
a) Numunenin ithalatı için gerekli izinleri alır.
b) Paketin teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça
paketi zamanında teslim alır.
c) Paketin güvenlik kilidinin veya bandının sağlam olduğunu
kontrol eder.
ç) Pakete ait evrak ve dokümanların tam olup olmadığını
kontrol eder.
(5) Enfeksiyöz bir madde başka bir şekilde taşınabiliyorsa,
canlı hayvanlar böyle bir maddenin sevkiyatında kullanılmaz. Kasıtlı olarak
enfekte edilen veya enfeksiyöz madde taşıdığı bilinen veya taşıdığından şüphe
edilen canlı hayvanlar, Bakanlıkça belirlenen hükümlere ve şartlara göre
taşınır. Bakanlık tehlikeli mal özelliklerini dikkate alarak canlı hayvanların
nakline ilişkin kuralları belirler.
(6) Taşımada kullanılacak araç türüne uygun olarak taşıma
iş ve işlemleri; ADR, 24/4/2019 tarihli ve 30754 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik,
13/4/2018 tarihli ve 30390 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tehlikeli
Maddelerin Havayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik, 16/7/2015 tarihli ve
29418 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile
Taşınması Hakkında Yönetmelik ve 3/3/2015 tarihli ve 29284 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Deniz Yoluyla Taşınması Hakkında
Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülür.
Acil durumlar
MADDE 9 - (1) Veteriner biyolojik numunelerin
taşınması sırasında gerçekleşebilecek beklenmeyen durumlarda dış paket üzerinde
isim ve iletişim bilgileri yazılı olan sorumlu kişi ile iletişime geçilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Numunelerin İthalatı, İhracatı ve Yurt İçi Taşınmaları
Müracaat ve izin
MADDE 10 - (1) İthalat, ihracat ve yurt içi dolaşım
izni için başvurular il müdürlüğüne yapılır. İl müdürlüğü bilgi ve belgeleri
tam olan müracaat dosyalarını Genel Müdürlüğe gönderir. Enstitü müdürlükleri
izin başvurularını doğrudan Genel Müdürlüğe yapar.
(2) Genel Müdürlük, tüm bilgi ve belgeleri inceler uygun
görmesi halinde izin verir.
İhracat izin işlemleri (İş bu maddenin yürürlük Tarihi: 29.02.2021)
MADDE 11 - (1) Ek-1 ve Ek-8'de yer alan
mikroorganizmalar ve bunlara ait biyolojik numunelerin, aşı veya ilaç üretimi
gibi ticari amaçlı ihracat, araştırma, teşhis ve doğrulama amaçlı olarak yurt
dışı kurum, kuruluş veya laboratuvarlara gönderilmelerini sağlamak için
göndericilerin başvuru dosyasında;
a) Ek-7(a)'da yer alan Taşıma Formu,
b) Ek-7(b)'de yer alan Tehlikeli Mal Gönderici Beyan Formu,
c) Ek-9'da yer alan Biyolojik Numunenin Yurt İçine
Girişi/Yurt Dışına Çıkışı/Yurt İçi Dolaşımı İçin Müracaat Formu,
ç) Ek-10'da yer alan Numune Transfer Anlaşması,
bulunmak zorundadır.
(2) Birinci fıkrada yer alan tüm belgeler, fiziki veya
elektronik ortamda düzenlenmiş ve ıslak veya elektronik imzalı olmalıdır.
Birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgelere, ilgili kurum/kuruluşların
elektronik ortamda kamu kurum ve kuruluşlarına erişim yetkisi vermesi halinde,
kuruluş yetkilisince bu bilgi ve belgelere erişim sağlayabilmek için gerekli
bilgileri içeren beyan verilmesi yeterlidir.
(3) Birinci fıkra dışında kalan numunelerin ihracatı
11/12/2011 tarihli ve 28139 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Veteriner Teşhis
ve Analiz Laboratuvarları Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir.
İthalat izin işlemleri (İş bu maddenin yürürlük Tarihi: 29.02.2021)
MADDE 12 - (1) Ek-1
ve Ek-8'de yer alan mikroorganizmalar ve bunlara ait veteriner biyolojik
numunelerin, biyolojik numunelerden herhangi birinin, aşı veya ilaç üretimi
gibi ticari amaçlı ithalat, araştırma, teşhis ve doğrulama amaçlı olarak yurt
içi kurum, kuruluş veya laboratuvarlara ithalatı için alıcıların başvuru
dosyasında;
a) Ek-7 (a)'da yer alan Taşıma Formu,
b) Ek-7 (b)'de yer alan Tehlikeli Mal Gönderici Beyan
Formu,
c) Ek-9'da yer alan Biyolojik Numunenin Yurt İçine
Girişi/Yurt Dışına Çıkışı/Yurt İçi Dolaşımı İçin Müracaat Formu,
ç) Laboratuvarın TS EN 12128 standardı veya eşdeğeri
biyogüvenlik düzeyini gösterir belge sureti,
bulunmak zorundadır.
(2) Birinci fıkrada yer alan tüm belgeler, fiziki veya
elektronik ortamda düzenlenmiş ve ıslak veya elektronik imzalı olmalıdır.
Birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgelere, ilgili kurum/kuruluşların
elektronik ortamda kamu kurum ve kuruluşlarına erişim yetkisi vermesi halinde,
kuruluş yetkilisince bu bilgi ve belgelere erişim sağlayabilmek için gerekli
bilgileri içeren beyan verilmesi yeterlidir.
(3) Bakanlık yeterli teknik ve uygun alt yapısı bulunan
kuruluşlara ithalat izni verir. İthalat izninin bir örneği ithalatın yapılacağı
il müdürlüğüne gönderilir.
(4) İthal edilecek çift kullanımlı hayvan kökenli madde
veya toksinlerin taşınması 8 inci maddede belirtildiği şekilde yapılır.
(5) Birinci fıkra dışında kalan numunelerin ithalatı
Veteriner Teşhis ve Analiz Laboratuvarları Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde
gerçekleştirilir.
(6) Ek-1 ve Ek-8'de
yer alan mikroorganizmalar ve bunlara ait biyolojik numuneler ile ilgili
araştırma, deneme, teşhis ve üretim amacıyla bilgi ve teknoloji paylaşımı
Bakanlığın belirleyeceği esaslar dâhilinde yapılır.
(7) Bu Yönetmelik kapsamında Genel Müdürlükten verilen izni
takiben, 21/12/2011 tarihli ve 28149 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ülkeye
Girişte Veteriner Kontrollerine Tabi Olan Hayvan ve Ürünlere Dair Yönetmelik
kapsamındaki ürünlere, veteriner sınır kontrol noktası müdürlüğü tarafından
onaylanması şartıyla ülkeye girişine izin verilir.
Numunelerin yurt içi taşınmaları (İş bu maddenin yürürlük Tarihi: 29.02.2021)
MADDE 13 - (1) Ek-1 ve Ek-8'de yer alan tüm
numunelerin yurt içi transferleri izne tabidir. Bu amaçla, ilgili gerçek ve
tüzel kişiler Ek-9'da yer alan Biyolojik Numunenin Yurt İçine Girişi/Yurt
Dışına Çıkışı/Yurt İçi Dolaşımı İçin Müracaat Formu ekinde aşağıda yer alan
belgelerle başvuru yapmak zorundadır:
a) Ek-7(a)'da yer alan Taşıma Formu.
b) Ek-7(b)'de yer alan Tehlikeli Mal Gönderici Beyan Formu.
c) TS EN 12128 standardı veya eşdeğeri biyogüvenlik
düzeyini gösterir belge sureti.
(2) Birinci fıkrada yer alan tüm belgeler fiziki veya
elektronik ortamda düzenlenmiş ve ıslak veya elektronik imzalı olmalıdır.
Birinci fıkrada belirtilen bilgi ve belgelere, ilgili kurum/kuruluşların
elektronik ortamda kamu kurum ve kuruluşlarına erişim yetkisi vermesi halinde,
kuruluş yetkilisince bu bilgi ve belgelere erişim sağlayabilmek için gerekli
bilgileri içeren beyan verilmesi yeterlidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Risk Grupları, Laboratuvar Biyogüvenlik Düzeyleri,
Atık Yönetimi ve Dekontaminasyon
Enfeksiyöz maddelerin risk gruplarının
sınıflandırılması
MADDE 14 - (1) Enfeksiyöz maddelerin risk gruplarının
sınıflandırılması aşağıdaki şekildedir:
a) Grup 1: İnsan veya hayvanda hastalığa yol açma ihtimali
bulunmayan biyolojik etkenlerdir.
b) Grup 2: İnsan veya hayvanda hastalığa neden olabilen,
çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma, hayvanlara ve çevreye yayılma
olasılığı olmayan, genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı bulunan
biyolojik etkenlerdir.
c) Grup 3: İnsan veya hayvanda ağır hastalıklara neden
olan, bireyler arasında bulaşma riski düşük, etkili korunma veya tedavi imkânı
olan biyolojik etkenlerdir.
ç) Grup 4: İnsan veya hayvanda ağır hastalıklara neden
olan, doğrudan veya dolaylı olarak bireyler arasında yayılma riski yüksek, etkili
korunma ve tedavi yöntemi bulunmayan biyolojik etkenlerdir.
Laboratuvarların biyogüvenlik düzeyleri
MADDE 15 - (1) Ek-11'de
yer alan mikroorganizmalar ve toksinler ile teşhis ve araştırma amaçlı çalışan
laboratuvarların biyogüvenlik düzeyinin en az, TS EN 12128 standardında yer alan
"Biyogüvenlik düzeyi 2" şartlarına uygun olması gerekir. Uluslararası
düzenlemelere göre risk grubu 3 veya risk grubu 4 listesinde yer alan
mikroorganizmalarla çalışan veteriner laboratuvarlarının "Biyogüvenlik düzeyi
3" veya "Biyogüvenlik düzeyi 4" şartlarına uygun olması gerekir.
(2) Veteriner Teşhis ve Analiz Laboratuvarları Yönetmeliği
çerçevesinde, bakteriyolojik, virolojik veya mikrobiyolojik faaliyet göstermek
üzere çalışma izinli laboratuvarlar Biyogüvenlik 2 düzeyinde onaylı laboratuvar
sayılır. Biyogüvenlik düzeyinin daha üst düzeyde olduğunu iddia eden
laboratuvar sorumluları TS EN 12128 standardı veya eşdeğeri biyogüvenlik
düzeyini gösterir belgeyi Bakanlığa ibraz eder. Yurt dışı kaynaklı biyogüvenlik
düzeyini gösterir belgelerin denkliği Bakanlıkça onaylanır.
(3) Laboratuvar yöneticileri, çalışanların işyerindeki
biyolojik etkenlere maruziyetinden kaynaklanan veya kaynaklanabilecek sağlık ve
güvenlik risklerinin önlenmesi ve bu risklerden korunmasına dair tedbirleri,
15/6/2013 tarihli ve 28678 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Biyolojik
Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde
almakla yükümlüdür.
(4) Bakanlık gerektiğinde, yalnız hayvanları etkileyen ve
büyük ekonomik kayıplara yol açan epizootik hastalıklarla ilgili çalışan
laboratuvarların en az Biyogüvenlik 3 düzeyinde olmasını talep edebilir.
Atık yönetimi ve dekontaminasyon
MADDE 16 - (1) Laboratuvarlardaki atıkların gerek
tesis içinde geçici depolanması gerekse laboratuvardan uzaklaştırmasına ilişkin
işlemler aşağıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülür.
a) Atık yönetiminde, 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği
hükümleri uygulanır.
b) Atıkların yakılarak bertaraf edilmesinde, 6/10/2010
tarihli ve 27721 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Atıkların Yakılmasına
İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır.
c) Atıkların düzenli depolama yöntemi ile bertaraf
edilmesinde, 26/3/2010 tarihli ve 27533 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan
Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.
(2) Laboratuvar içi bulaşmalarda dekontaminasyon işlemlerinden
laboratuvar idaresi ve çalışanları, uluslararası usul ve esaslar çerçevesinde
işlem tesisinden sorumludur.
(3) Kaza durumlarında, insan ve hayvan sağlığının korunması
ve bulaşmanın önlenmesi amacıyla uygun dekontaminasyon işlemi yapılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Kayıtlar
MADDE 17 - (1) Çift kullanımlı biyolojik madde
ihracatçıları, ihracatı yapılan malın kayıtlarını detaylı olarak tutmak ve 11
inci maddenin birinci fıkrasında yer alan belgelerin birer kopyasını dosyalamak
zorundadır. Kayıtlarda, ihracat izni vermek için de gerekli, aşağıda açıklanan
bilgiler yer almak zorundadır:
a) Çift kullanımlı biyolojik maddelerin ayrıntılı
açıklaması.
b) Çift kullanımlı biyolojik maddelerin miktarı.
c) İhracatçının ve alıcının adı ve adresi.
ç) İhraç edildiği yerde, son olarak kullanım şekli ve son
kullanıcısıyla ilgili bilgiler.
d) Aracılık hizmeti alındıysa aracıyla ilgili bilgiler,
aracılık hizmetine konu olan kalemler, süre, hangi malların bu hizmetlere konu
olduğunu ve bunların varış yeri, bu aracının yetkili olduğu ülkeler ve aracının
sağladığı hizmetler.
(2) Kayıtlar ve belgelerin, aracılık hizmetinin verildiği
ve ihracatın yapıldığı yılı takiben en az 3 yıl daha muhafaza edilmesi
zorunludur.
(3) Aracılar, birinci fıkrada belirtilen kayıtları tutmak
ve ikinci fıkrada belirtildiği kadar süreyle muhafaza etmekle yükümlüdür.
İstisnalar
MADDE 18 - (1) 13 üncü madde çerçevesinde aşağıdaki
durumlarda numunelerin yurt içi taşınmaları için Bakanlıktan izin alınmasına
gerek bulunmamaktadır:
a) İlk kaynaktan alınan ve hiç laboratuvar işlemi
görmeksizin teşhis amaçlı olarak yurt içindeki laboratuvarlara gönderilen şüpheli
numuneler.
b) Bakanlıktan çalışma izinli laboratuvarlar arasında
teşhis amaçlı gönderilen numuneler.
c) Yurt içinde bir laboratuvardan diğer laboratuvara
karşılaştırma ve yeterlik testi amacıyla gönderilen kültür dâhil tüm teşhis
amaçlı numuneler.
ç) Bakanlıktan çalışma izinli bir laboratuvardan ulusal
referans laboratuvarlara veya yurt içindeki Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü
referans laboratuvarlarına gönderilecek numuneler.
Avrupa Birliği mevzuatına uyum
MADDE 19 - (1) Bu Yönetmelik, 5/5/2009 tarihli ve (AT)
428/2009 sayılı Çift Kullanımlı Malzemelerin İhracatının, Nakliyesinin,
Aracılığının ve Transit Geçişinin Kontrolüne Yönelik Topluluk Rejimi Kurulması
Hakkında Konsey Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum
çerçevesinde hazırlanmıştır.
İdari yaptırımlar
MADDE 20 - (1) Bu Yönetmelik kapsamında belirlenen
listede yer alan biyolojik ajan ve toksinlerle ilgili hükümlere uymayanlar
hakkında, 5996 sayılı Kanunun 36 ve 41 inci maddelerinde yer alan hükümler
uygulanır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) 1/1/2025 tarihine kadar TS EN 12128
standardı biyogüvenlik düzeyini gösterir belge ibraz edemeyen laboratuvarların
yeterlikleri için başvurular il müdürlüğüne veya Genel Müdürlüğe yapılır. İl
müdürlüğü kendilerine ulaşan başvuruları Genel Müdürlüğe gönderir. Genel Müdürlükçe
laboratuvar faaliyet alanına uygun aynı enstitüde görevli en az 2 uzmandan
oluşan komisyonca incelenmek üzere bölge Enstitüsünü görevlendirir.
Gerektiğinde komisyona Genel Müdürlükten de katılım sağlanır. Komisyonca
laboratuvarın biyogüvenlik düzeyi hakkında mahallinde yapılan inceleme sonunda
düzenlenen rapor Genel Müdürlüğe bildirilir. Rapor çerçevesinde işlem tesis
edilir. Bu rapor laboratuvar için 3 yıl süreyle geçerlidir.
Yürürlük (İş bu maddenin yürürlük Tarihi: 29.02.2021)
MADDE 21 - (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 1 inci, 2 nci, 3 üncü, 4 üncü, 11 inci, 12 nci, 13 üncü,
21 inci ve 22 nci maddeleri yayımı tarihinden 6 ay sonra,
b) Diğer maddeleri ise 1/1/2024 tarihinde,
yürürlüğe girer.
Yürütme (İş bu maddenin yürürlük Tarihi: 29.02.2021)
MADDE 22 - (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve
Orman Bakanı yürütür.
Ek için : https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/08/20200829-1-1.pdf