Yabancı Silahlı Kuvvetlere Bağlı Gemilerin Türk İçsularına Ve Limanlarına Gelişleri Ve Bu Sulardaki Hareket Ve Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik
YABANCI
SİLAHLI KUVVETLERE BAĞLI GEMİLERİN TÜRK İÇSULARINA VE LİMANLARINA GELİŞLERİ VE
BU SULARDAKİ HAREKET VE FAALİYETLERİNE İLİŞKİN
YÖNETMELİK
Bakanlar Kurulu
Kararının Tarihi: 24.11.1983 No: 83/7467
15.12.1983 tarihli, 18252
sayılı R.G.
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
MADDE 1
- (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/1
md.)
Bu
Yönetmelik, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu,
15/7/1950 tarihli ve 5682
sayılı Pasaport Kanunu, 4/4/2013 tarihli ve 6458
sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 20/5/1982 tarihli ve 2674
sayılı Karasuları Kanununa dayanılarak, barış zamanında Yabancı Silahlı
Kuvvetlere bağlı gemilerin Türk iç sularına ve limanlarına gelişlerine ve
buralardaki hareket ve faaliyetlerine ilişkin ilke ve yöntemleri belirler.
MADDE 2
- Bu Yönetmelik yabancı Silahlı
Kuvvetlere bağlı bütün gemileri kapsar.
MADDE 3
- Bu Yönetmelikte kullanılan bazı
deyimlerin tanımlamaları aşağıdadır.
1) Silahlı
Kuvvetler Gemileri:
A - Savaş
Gemileri:
Bir
Devletin Silahlı Kuvvetlerine bağlı olup, bu Devletin yetkili makamları
tarafından usulüne uygun şekilde atanmış ve ismi belirli hizmet listelerinde
veya eşiti belgelerde kayıtlı ve emrinde Silahlı Kuvvetler disiplini altında
yönettiği personeli olan bir subayın komutasındaki gemidir.
B - Silahlı
Kuvvetlere Bağlı Diğer Gemiler:
Bir
Devletin Silahlı Kuvvetlerine bağlı veya adına çalışan, muvazzaf kadro
statüsünde olsun veya olmasın, Silahlı Kuvvetler disiplinine uygun personeli
bulunsun veya bulunmasın resmi bir görevi olan ve ticari eşya veya ücretli
yolcu taşımayan herhangi bir gemidir.
2) İçsular:
20 Mayıs
1982 tarihli ve 2674 sayılı Karasuları Kanunu ile 29 Mayıs 1982 tarihli ve
8/4742 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen sulardır.
3) (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/2 md.) Limanlar:
Gemilerin
personel, yolcu indirip-bindirme, yükleme-boşaltma, bağlama, barınma ve
beklemelerine elverişli yeterli su derinliğine sahip, teknik ve sosyal altyapı
tesisleri, yönetim, destek, bakım-onarım ve depolama birimleri bulunan tabii veya
suni olarak rüzgar ve deniz tesirlerinden korunmuş kıyı yapılarıdır.
4) Demir
Yerleri:
Normal
olarak, karasuları içinde gemilerin yük alması, boşaltılması veya demirlenmesi
için ayrılmış veya tamamen ya da kısmen karasuları dış sınırının dışında kalan demir
sahalarıdır ve karasuları içerisinde kabul edilirler.
5) Resmi
Ziyaretler:
Türkiye Cumhuriyeti
Hükümetinin resmi çağrısına uymak veya önemli ulusal veya uluslararası bir
gösteriye katılmak amacıyla ya da ziyaret isteminde bulunan Devletin bu
nitelikte bir ziyareti istemesi halinde, Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı
gemilerin Türk limanlarına yapacakları ziyaretlere "Resmi Ziyaret"
denilir.
6)
Gayrıresmi Ziyaretler:
Herhangi
bir ulusal veya uluslararası gösteriye katılma amacı güdülmeden, daha çok iki ülke
arasında dostluk bağlarını kuvvetlendirmek ve Silahlı Kuvvetler arasında
karşılıklı iyi ilişkiler kurmak ve sürdürmek amacına yöneltilmiş olarak veya
ziyaret isteminde bulunan Devletin, bu nitelikte bir ziyareti istemesi halinde,
Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı gemilerin Türk limanlarına yapacakları
ziyaretlere "Gayrıresmi Ziyaret" denilir.
7) Olağan
Ziyaretler:
Yabancı
Silahlı Kuvvetlere bağlı gemilerin; Türk Silahlı Kuvvetleri ile birlikte
yapacakları manevra, tatbikat ve eğitimlere katılmak veya arama- kurtarma, ufak
tamirler ve lojistik destek sağlamak amacıyla Türk limanlarını ziyaretlerine
"Olağan Ziyaret' denilir.
8) Nükleer
Gemi:
Nükleer
güçle işleyen gemidir. Nükleer madde veya nükleer silah taşıyan gemiler de, bu
Yönetmelik hükümlerinin uygulanması bakımından, nükleer gemi kabul edilir.
9) Nükleer
Yakıt:
Nükleer
fisyon olayı ile enerji üretme yeteneği olan maddedir.
10)
Radyoaktif Ürün ve Artıklar:
Nükleer
yakıt ve nükleer yakıtın kullanılması sonucu nötron bombardımanı ile açığa
çıkan veya radyoaktif hale gelen maddedir.
11) Nükleer
Güç:
Bir geminin
hareketi için veya diğer bir amaçla nükleer reaktörle üretilen güçtür.
12) Nükleer
Reaktör:
Nükleer
yakıt içeren zincirleme reaksiyonla bir nükleer fisyon olayının meydana
gelebileceği ortamı kapsayan tesisdir.
13) Nükleer
Zarar:
Nükleer
yakıtın veya radyoaktif ürünler veya artıkların radyoaktif niteliğinden veya
radyoaktif niteliğinin, zehirleyici, patlayıcı veya diğer tehlikeli niteliği
ile karışımından doğan veya bunların neden olduğu can kaybı veya vücutca
yaralanma veya biyolojik hasar ve mal kaybı veya hasarı veya mallar üzerinde
kullanma olanağının kaybolması anlamına gelir.
14) Nükleer
Kaza:
Nükleer
zararı meydana getiren, aynı kaynağa sahip olay veya olaylar serisidir.
15) Nükleer
Enerji:
Nükleer
fisyon veya nükleer transformasyon esnasında bağımsız kalan bütün enerji
türlerine verilen isimdir.
16) Nükleer
Olay:
Nükleer
reaktörlü bir tesiste normal işletme şartlarının dışına çıkılarak radyoaktif
kirlenme veya bir infilak olasılığının artması ya da kirlenme gibi beklenmeyen
bir olaydır.
17) (Ek:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/2 md.) Acil Durumlarda Ziyaret:
Karadeniz,
Ege ve Akdeniz'de seyir icra eden yabancı askerî gemilerin arıza, fırtına,
tıbbi tahliye ve benzeri acil durumlarda Türk kara suları, iç sular ve
limanlarına giriş halidir.
18) (Ek:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/2 md.) Makam Ziyaretleri:
Yabancı Silahlı
Kuvvetlere bağlı gemilerin yönetim kadrosunu oluşturan personel ve bu personele
eşlik edecek yabancı askerî ataşeler tarafından mülki ve askerî makamlara
gerçekleştirilen ziyaretlerdir.
19) (Ek:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/2 md.) Millî Savunma Bakanlığı Kadro Ve Kuruluşunda Yer Alan
Kurumlar:
Millî
Savunma Bakanlığı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı, Genelkurmay Başkanlığı,
Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri
Komutanlığı, Millî Savunma Üniversitesi ile Harita Genel Müdürlüğünü ifade
eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ziyaret
MADDE 4
- Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı
gemiler Türk içsuları ve limanlarında bulundukları sürece, Türk mevzuatına,
uluslararası hukuk ilkelerine ve anlaşmalara aykırı hareket edemezler.
Madde 5
- (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/3 md.)
Yabancı
Silahlı Kuvvetlere bağlı gemiler Türk kara suları ve iç sularında seyir halinde
veya demir sahasında ya da liman, iskele ve şamandıra gibi kıyı tesislerinde
bulundukları sürece millî bayraklarını görünür bir yere çekmek zorundadır.
Madde 6
- Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı
gemiler Türk içsuları ve limanlarında bulundukları sürece;
1)
Türkiye'nin toprak bütünlüğünü, siyasal bağımsızlığını ve güvenliğini tehdit
eder nitelikte, herhangi bir davranışta bulunamazlar.
2)
Türkiye'nin güvenliği veya savunması zararına olacak şekilde araştırma,
gözetleme ve bilgi toplama amacına yönelmiş herhangi bir eyleme girişemezler
veya Türkiye'nin savunmasını ve güvenliğini etkilemek amacına yönelmiş herhangi
bir propaganda faaliyetinde bulunamazlar.
Madde 7
- Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı
gemilerin, Türk içsuları ve limanlarında bulundukları süre içerisinde, sebep oldukları
zararlar yetkili Türk Mahkemelerince tespit edilir. Zararı veren geminin
bayrağını taşıdığı devlet, uluslararası hukuk ilkeleri ve anlaşmalar
çerçevesinde, bu zararı tazminle mükelleftir.
Madde 8
- Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı
gemiler, Türk içsularında ve limanlarında ziyaret istem formunda (EK
- 1) belirtilen haberleşme frekanslarından başkasını kullanamazlar; özel
anlaşmalarla kabul edilmiş manevra, tatbikat ve eğitimler haricinde, önceden
Türk Hükümetinin iznini almadıkça aktif ve pasif sualtı dinleme, tespit, izleme
ve teşhis cihazlarını kullanamazlar.
Madde 9
- (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/4 md.)
Türk iç
suları ve limanlarını ziyaret etmek amacıyla izin almış bulunan Yabancı Silahlı
Kuvvetlere bağlı gemilere uçak, helikopter veya insansız hava araçları (İHA)
refakat ettiği veya doğrudan doğruya kuvvetin bünyesinde bu tür vasıtalar
bulunduğu takdirde, bunlar hava yolu ile Türk hava sahasına giremez. Yabancı
Silahlı Kuvvetlere bağlı gemiler, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin izni olmadan
bünyelerindeki uçak, helikopter veya İHA'ları Türk hava sahası içerisinde
uçuramaz.
Madde 10
- Özel anlaşmalarla kabul edilmiş
manevra, tatbikat ve eğitimler haricinde; önceden Türk Hükümetinin izni
alınmadıkça, yabancı Silahlı Kuvvetler gemileri, Türk içsuları ve limanları ile
hava sahasında, herhangi bir maksatla manevra ve tatbikat yapamazlar ve top,
torpido, güdümlü mermi vesair silahlarla, atış ve eğitim düzenleyemezler.
Madde 11
- Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı
gemiler; Türk içsuları ve limanlarında bulundukları sürece;
1) Türk
Hükümetinin izni olmaksızın sondaj çalışmaları, dalış, hidrografi ve
oşinografik araştırmalar ve ölçmeler yapamazlar, deniz işaretleri koyamazlar,
yerlerini veya karekterlerini değiştiremezler, yasak bölgelerin resimlerini
çekme gibi faaliyetlerde bulunamazlar ve niteliği ne olursa olsun ilmi ve
askeri araştırma yapamazlar.
2) (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/5 md.) Gemilerde bulunan dalgıç ve kurbağa adamlar her ne
amaçla olursa olsun dalış yapamaz. Ancak acil olarak karina kontrolü veya
tamirini gerektiren hallerde, en yakın bölge liman başkanlığı veya liman
başkanlığı ve yerel Türk deniz/bölge/saha komutanı veya onun bulunmadığı
durumlarda yerel garnizon komutanlığının izni ile sözü geçen personele Türk
dalış personeli ile birlikte dalış yaptırılabilir. Bu tür bir iznin verilmesi
halinde ilgili yerel makam, durumdan Deniz Kuvvetleri Komutanlığını haberdar eder.
3) (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/5 md.) Geminin normal faaliyetleri sırasında üretilen ve
Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası
Sözleşmenin (MARPOL 73/78) eklerinde tanımlanan tüm atıklar ile yük artıklarını
çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve/veya dolaylı olarak denizlere veya iç
sulara bırakması yasaktır.
Madde 12
- (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/6 md.)
Yabancı
Silahlı Kuvvetlere bağlı gemilerin; Türk iç suları veya limanlarında bulundukları
sürede meydana gelebilecek çarpışma, karaya oturma ve geminin batması gibi
herhangi bir kaza veya olağanüstü durumda gemi komutanının, durumu en yakın
bölge liman başkanlığına veya liman başkanlığına ve yerel Türk deniz/bölge/saha
komutanına, onun bulunmadığı hallerde yerel garnizon komutanına bildirmesi veya
gemilerin ait olduğu Devletin büyükelçiliğinin, durumu Türk Hükümeti yetkili
makamlarına bildirerek kazaya uğrayan gemiye Türk yetkili makamları tarafından
yardım edilmesi hususunda başvurması halinde, kazaya uğrayan Yabancı Silahlı
Kuvvetlere bağlı gemilere gerekli kurtarma ve onarım yardımı yapılabilir. Türk
yetkili makamları, meydana gelen kazanın yarattığı tehlikenin makul bir süre
içinde giderilmemesi halinde duruma müdahale ederek masrafları geminin ait
olduğu Devlet tarafından ödenmek üzere, gerekli emniyet tedbirlerini
aldırabilir.
Madde 13
- Barış zamanında yabancı Silahlı
Kuvvetlere bağlı gemilerin Türk içsularına ve limanlarına gelebilmeleri ve bu
sularda kalabilmeleri için sözkonusu gemilerin ait olduğu Devletin, aşağıdaki
maddelerde belirtilen yöntemlere uygun olarak Ek - 1'deki "
Ziyaret İstem Formu" ile birlikte asgari 15 gün[1] olmak üzere mümkün olduğu kadar önceden Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti yetkili makamlarına başvurarak izin almaları gerekir.
Yabancı
Devletlerin bu Yönetmelik kurallarına uygun olarak yapacakları ziyaret izin
istemleri ile ilgili değişiklik tekliflerini Ziyaret İstem Formunda beyan
edilen ziyaret tarihinden en az 7 gün[2] önce aynı
şekilde Türk yetkili makamlarına bildirmeleri gereklidir.
(Ek fıkra:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/8 md.) Türk iç sularına
ve limanlarına girecek Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı gemilerin iç sulara
veya limanlara 5 mil kala, ilgili telsiz devrelerinden yetkili makamlara
geminin adını ve mevkiini belirtir mevki raporu vermesi gereklidir.
Madde 14
- (Değişik birinci cümle:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/8 md.) Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı gemilerin Türk iç
suları veya limanlarına yapacakları ziyaretler, "Resmi Ziyaretler", "Gayrıresmi
Ziyaretler", "Olağan Ziyaretler", "Acil Durumlarda Ziyaretler" ve "Makam
Ziyaretleri" olmak üzere beş biçimde yapılabilir. Bu ziyaretlerde aşağıdaki
yöntemler uygulanır:
1) Resmi
Ziyaretler:
A- (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/8 md.) Resmi
ziyaretlerle ilgili izin istemleri, geminin bağlı olduğu Devlet Hükümeti
tarafından ve diplomatik yoldan Türk Dışişleri Bakanlığına yapılır. Dışişleri
Bakanlığı, resmi ziyaret istemi konusunda Millî Savunma Bakanlığı, İçişleri
Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile gerekli gördüğü
diğer bakanlık ve kuruluşların görüşlerini alarak istemi yanıtlar ve sonuçtan
bu makamları haberdar eder. Ziyaret isteminin olumlu karşılanması halinde Millî
Savunma Bakanlığı, kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlar aracılığıyla
ziyaretin yapılacağı bölgedeki ast komutanlıklara gerekli emir ve direktifleri
verir ve bu husustaki uygulamalardan Dışişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı,
Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile ziyaretin yapılacağı
bölgedeki mülki idare amirini ve yüksek askerî makamı haberdar eder.
B - Resmi
ziyaret amacıyla Türk Limanlarına gelecek yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı
gemiler, uluslararası usullere uygun olarak ve 21 pare top atışını geçmeyecek
şekilde selamlamada bulunabilirler.
2)
Gayrıresmi Ziyaretler:
A - (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/8 md.) Gayrıresmi ziyaretlerle ilgili izin istemleri,
geminin ait olduğu Devletin, Türkiye Cumhuriyeti nezdindeki deniz ataşesi,
olmadığı takdirde diğer askerî ataşe tarafından bu Yönetmeliğin eki EK-1'de örneği yer alan "ZİYARET İSTEK FORMU" ile birlikte Millî
Savunma Bakanlığına yapılır. NATO ülkelerine ait gemilerin NATO harekât
komutası veya kontrolü altında iken, Türk limanlarını ziyaretlerine ilişkin
olarak NATO ülkelerince mutabık kalınmış usuller çerçevesinde, gemilerin
harekât komutası veya kontrolü yetkisi verilmiş NATO komutanı tarafından Millî
Savunma Bakanlığına, EK-1'de yer alan "ZİYARET İSTEK FORMU" ile talepte
bulunulur. Millî Savunma Bakanlığı tarafından istemle ilgili olarak; İçişleri
Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığının görüşleri alınarak istem yanıtlanır. Yanıtın olumlu olması
halinde, Millî Savunma Bakanlığı kadro kuruluşunda yer alan kurumlar tarafından
İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığı ile mülki idare amirlikleri durumdan haberdar edilir, ziyaretin
yapılacağı bölgedeki ast komutanlıklara gerekli emir ve direktifler verilir ve
bölgesindeki en üst askerî makam bilgilendirilir.
B -
Gayrıresmi ziyarette bulunan yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı bir geminin top
atışıyla selamlamada bulunulabilmesi için yerel deniz/bölge/saha Komutanlığı
veya yerel garnizon komutanının mutabakatını alması gereklidir.
C- (Ek : 4/12/2002 - 2002/4972 K.) Türkiye'nin daveti üzerine Türkiye Cumhuriyetinin
yetkili askeri makamlarının komutası veya kontrolü altında Türkiye'nin ev
sahipliğinde icra edilecek olan çok uluslu veya ikili tatbikatların onaylanması
ile tatbikat programında yer verilen liman ziyaretlerinin de onaylanmış olduğu
kabul edilir.
3) Olağan
Ziyaretler:
A - Olağan
ziyaretlerle ilgili izin istemlerinde de gayrıresmi ziyaretlerde uygulanan
yöntemlere uyulur.
B - Olağan
ziyaretler topla selamlama dahil hiçbir protokolu gerektirmez.
4) (Ek:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/8 md.) Acil Durumlarda Ziyaretler:
A- Acil
durumlarla ilgili izin istemlerinde de gayrıresmi ziyaretlerde uygulanan
yöntemlere uyulur. Ancak durumun aciliyeti nedeniyle geminin ait olduğu
Devletin, Türkiye Cumhuriyeti nezdindeki deniz ataşesi, olmadığı takdirde diğer
askerî ataşe tarafından durum telefon ile Genelkurmay Başkanlığı Silahlı
Kuvvetler Komuta ve Harekât Merkezine (SKKHM) bildirilir. Genelkurmay
Başkanlığı tarafından Dışişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma
Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Deniz
Kuvvetleri Komutanlığı ivedilikle durumdan haberdar edilir. Nükleer gemilerin
nükleer ve/veya radyolojik tehdit ve tehlikeler kapsamında acil durum ziyareti
yapmak istemesi durumunda Nükleer Düzenleme Kurumu da durumdan haberdar edilir.
Aksi bir görüş alınmazsa Deniz Kuvvetleri Komutanlığına talebin karşılanması
maksadıyla emir verilir.
B- Deniz
Kuvvetleri Komutanlığı tarafından, Ana Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi
(AAKKM), bölge liman başkanlıkları, liman başkanlıkları, Sahil Güvenlik
Komutanlığı, ilgili mülki ve askerî makamlarla koordine kurularak talebin
karşılanması sağlanır.
5) (Ek:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/8 md.) Makam Ziyaretleri:
Yabancı
Silahlı Kuvvetlere bağlı gemilerin yönetim kadrosunu oluşturan personel ve bu
personele eşlik edecek yabancı askerî ataşeler tarafından talep edilen makam
ziyaretleri kapsamında;
A- Mülki
makamlara yapılacak ziyaret talepleri İçişleri Bakanlığınca değerlendirilerek
cevabı talepte bulunan ilgili ataşeliğe bildirilir.
B- Askerî
makamlara yapılacak ziyaret talepleri Millî Savunma Bakanlığınca
değerlendirilerek cevabı talepte bulunan ilgili ataşeliğe bildirilir.
C-
Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenliği (ISPS Kod) kapsamındaki sivil liman
ziyaretlerine ilişkin taleplerde gerekli koordinasyon Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığınca sağlanır.
Ziyarette
bulunan gemilerin denizcilikle ilgili gereksinim ve faaliyetleri, geminin ait
olduğu Devletin Deniz Ateşesi olmadığı takdirde diğer Askeri Ataşe ile Deniz
Kuvvetleri Komutanlığı arasında saptanır.
Madde 15
- (Değişik : 7/8/1997 - 97/9762 K.)
Yabancı
Silahlı Kuvvetlere bağlı gemilerin "Resmi ziyaretler" amacıyla Türk
limanlarına varış ve bu limanlardan ayrılış zamanlarının; resmi tatil günlerine
rastlamaması, iş günlerinde de 08.00-17.00 mahalli saatleri arasında olması
gerekmektedir.
Ancak,
zaruri hallerde bu gemilerin, resmi tatil günlerinde Türk limanlarına
varmalarına ve bu limanlardan ayrılmalarına Cumhurbaşkanlığı tasvibi ile izin
verilir.
Madde 16
- Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı
gemiler bir Deniz Komutanının veya bölge liman başkanı ya da liman başkanının
bulunduğu bütün Türk limanlarında, bu makamların kendilerine gösterecekleri
demir yerlerine demirlemek, iskele veya rıhtımlara yanaşmak zorundadırlar.
Bu gemilere
ait deniz vasıtaları da gösterilen yerlerin dışına yanaşamazlar ve mutad
teçhizat dışında silah bulunduramazlar.
Yabancı
Silahlı Kuvvetlere ait gemi Komutanlığı, personel ve malzeme naklinde,
kullandığı deniz vasıtalarının sahile yanaştığı yerlerde emniyet için gemi
polisi ve gemi ile muhabere için gerekli personeli silahsız olarak
bulundurabilir.
Madde 17
- (Değişik fıkra:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/11 md.) Liman
ziyaretleri sırasında Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı gemilerin personeli
ancak mahallin en büyük mülki amirinin, garnizon komutanının görüşünü alarak
vereceği izin ile 5682 sayılı Kanun ve 6458 sayılı Kanun hükümlerine uygun
olarak sahile çıkabilir. Mütekabiliyet esası göz önünde bulundurulmak suretiyle
gemi komutanı tarafından gemi personelinin adı, soyadı ve rütbesini ihtiva eden
bir liste yerel mülki amirliğe verilir. Bu personel silah taşıyamaz.
Merasim ve
gösteri için sahile silahlı kıt'a çıkarılmak istendiği takdirde, yerel
deniz/bölge/saha veya garnizon komutanlığından izin alınması ve yapılacak
merasim ve gösteri hakkında gerekli bilginin verilmesi zorunludur.
Subaylar
resmi ziyaretlerinde kılıçlarını taşıyabilirler.
Madde 18
- Türk içsularında veya limanlarında
bulunan değişik ülkelerin Silahlı Kuvvetlerine bağlı gemiler ve gemi personeli,
birbirlerine karşı hasmane tavır takınamazlar ve herhangi bir gemiyi durdurmak,
aramak, takip, taciz ve tahrip etmek,ele geçirmek, herhangi bir uçağı zorunlu
inişe zorlamak ve tahrip etmek gibi davranışlarda bulunamazlar.
Madde 19
- Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca,
yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı gemilere ziyaret ve sair maksatlarla verilmiş
herhangi bir izin Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin gerek görmesi halinde,
gemilerin bağlı oldukları Devletlerin yetkili makamlarını haberdar etmek
suretiyle kısıtlanabilir veya tamamen kaldırılabilir. Böyle bir durumda, Türk
İçsularında veya limanlarında bulunan yabancı Silahlı Kuvvetler gemileri,
kendilerine bildirilecek süre içinde denize açılarak, açık denize çıkarlar veya
kendilerine gösterilecek başka bir liman veya demir yerine intikal ederler.
Bununla
birlikte, yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı gemiler, önce verilen iznin
kısıtlanması veya kaldırılması nedeniyle kendilerine gösterilecek başka bir
liman veya demir yerine gitmek istemedikleri takdirde diplomatik yoldan Türkiye
Cumhuriyeti Hükümetine başvuruyla izin işlemini kaldırtarak, Türk içsularını ve
limanlarını terkedebilirler.
Fırtına,
kaza veya yangın gibi olağanüstü bir durum nedeniyle tahsisli demir yerini
terketmek mecburiyetinde kalan yabancı savaş gemileri durumu en yakın yerel
deniz/bölge/saha komutanlığına ve bölge liman başkanlığına veya liman
başkanlığına bildirmek mecburiyetindedirler.
Madde 20
- (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/13 md.)
Ziyaret
programı ve ziyaret sırasında takip edilecek hareket tarzı, ziyaret isteminde
bulunan Devletin deniz ataşesi, olmadığı takdirde diğer askerî ataşe ile Millî
Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlar arasında kararlaştırılır.
Madde 21
- Türk Hükümetinin ayrıca izni
olmadıkça, ziyarette bulunan gemiler hiçbir şekilde ziyaret süresini aşamazlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yabancı Silahlı
Kuvvetlere Bağlı Nükleer Gemilerin Ziyaretlerine
İlişkin İlave Hususlar
Madde 22
- (Değişik : 3.12.1987 - 87/12335 K.)
Yabancı
Silahlı Kuvvetlere bağlı nükleer gemilerin Türk içsularına ve limanlarına
yapacakları resmi, gayrıresmi ve olağan ziyaretler için ilgili hükümet
tarafından, en az 30 gün önceden Ek-1 deki Ziyaret İstem Formu
ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığına müracaat edilir.
Madde 23
- Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı
nükleer gemilerin Türk içsularını ve limanlarını ziyaretleri ile ilgili değişiklik
istemlerinin ziyaret tarihinden en az 15 gün önce Dışişleri Bakanlığına
bildirilmesi gerekir.
Madde 24
- (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/14 md.)
Yabancı
Silahlı Kuvvetlere bağlı nükleer gemilerin Türk iç sularına ve limanlarına
yapacakları ziyaretlere ilişkin başvuruyu Dışişleri Bakanlığı; Adalet
Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı,
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekterliği ve
Nükleer Düzenleme Kurumuna göndererek görüşlerini ister. Adı geçen kurumlar
müracaatı inceleyerek bu konudaki görüşlerini en kısa zamanda Dışişleri
Bakanlığına gönderir. Dışişleri Bakanlığı gelen görüşleri değerlendirerek
müracaata ilişkin nihai kararı verir ve bunu ilgili büyükelçiliğe bildirir.
Madde 25
- Ziyaret isteminin uygun görülmesi
halinde 24 ncü maddedeki kararın ilgili Büyükelçiliğe bildirilmesini takiben
T.C. Hükümeti ile müracaatçı hükümet arasında ziyaretin koşullarını saptayan
yazılı bir mutabakat düzenlenir.
Madde 26
- Ziyaret isteminde bulunan ülke ile
yürütülecek yazılı mutabakat müzakereleri Dışişleri Bakanlığı
koordinatörlüğünde ilgili kuruluşların temsil edildikleri bir heyet tarafından
yürütülür.
Madde 27
- 25 nci maddedeki yazılı mutabakat
ziyaretin gerçekleştirileceği tarihten 15 gün önce sonuçlandırılır ve ziyaretin
yapılacağı liman bölgesinde gerekli güvenlik önlemlerinin alınabilmesini
teminen ilgili kuruluşlara duyurulur.
Madde 28
- (Değişik fıkra:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/15 md.) Dışişleri
Bakanlığınca yapılacak bildirimden itibaren on beş gün içerisinde, ziyaretin
yapılacağı limanın bulunduğu ilin valisinin veya görevlendireceği vali
yardımcısının başkanlığında; bölge liman başkanı veya liman başkanı, liman
işletme müdürü; Nükleer Düzenleme Kurumunca görevlendirilecek temsilciler, il
jandarma alay komutanı, varsa sahil güvenlik bölge/grup/karakol/bot komutanı,
emniyet müdürü, sağlık müdürü, Meteoroloji Genel Müdürlüğü temsilcisi, Türkiye
Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü temsilcisi, gümrük idaresi temsilcisi,
belediye başkanı ve varsa yerel deniz/bölge/saha komutanlığı temsilcisinden
oluşan bir komisyon toplanarak çeşitli durumların gerektireceği ihtiyaçları
karşılayacak şekilde bir "önlem planı" ile bir "Tehlikeli Durum Planı"
hazırlar.
Yabancı
Silahlı Kuvvetlere bağlı Nükleer Gemilerin ziyaret edecekleri limanın
münhasıran bir ilçe sınırları içerisinde bulunması halinde o ilçe kaymakamı da
Komisyona üye olarak katılır.
Madde 29
- Önlem planında; ziyaret sırasında
liman içinde alınacak önlemler, emniyet, haberleşme, yangın, zabıta, sağlık
güvenliği ve radyasyon kontrolu önlemleri belirtilir.
Tehlikeli
Durum planında ise; bir tehlike halinde, bu tehlikeden etkilenecek bölgedeki
halkın radyasyon tehlikesinin gerektireceği asgari süre içerisinde
boşaltılacağı bir kontrol bölgesi ile tehlikenin artması halinde limanın azami
süratle boşaltılmasına ilişkin yeni bir kontrol bölgesi yapımı, boşaltma
planları ve gerekli görülebilecek diğer hususlar belirtilir.
Madde 30
- Önlem ve Tehlikeli Durum
Planlarının uygulanmasından ve gelişen şartlara uyacak biçimde zamanla
geliştirilip değiştirilmesinden ziyaretin yapılacağı limanın bulunduğu ilin
valisi sorumludur.
Madde 31
- (Değişik:RG-10/12/2022-32039-CK-6513/16 md.)
Nükleer
gemi, Türk iç sularında veya limanlarında bulunduğu veya buralara yaklaştığı
sırada, gemide çevreye zarar vermesi olası bir kaza veya böyle bir kazaya yol
açabilecek tehlikeli bir durumun meydana gelmesi halinde geminin komutanı en
seri haberleşme vasıtasıyla en yakın bölge liman başkanını veya liman
başkanını, yerel Türk deniz/bölge/saha komutanını veya yerel garnizon
komutanını alınabilecek ilk önlemlere yardımcı olmak üzere gerekli bilgilerle
birlikte, durumdan haberdar eder.
Raporu alan
makam durumu mahallin en büyük mülki amiri kanalıyla Dışişleri Bakanlığına, Millî
Savunma Bakanlığına, Sağlık Bakanlığına, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına,
Nükleer Düzenleme Kurumuna, Sahil Güvenlik Komutanlığına, Bölge Liman ve Deniz
İşleri Müdürlüğüne bildirir. Bu makamlar alınacak önlemleri kararlaştırır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Madde 32
- Yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı
gemilerin Türk içsularına ve limanlarına gelişleri ve buralardaki hareket ve
faaliyetleri ile ilgili olarak, Türkiye'nin taraf olduğu ikili ve çok taraflı
anlaşmaların hükümleri saklıdır.
Madde 33
- Bu yönetmelik hükümlerine uygun
hareket etmeyen yabancı Silahlı Kuvvetlere bağlı gemiler Türk Limanlarını,
içsularını ve karasularını terke davet edilir. Gemi bu davete uymakla
yükümlüdür.
Madde 34
- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi
ile, Bakanlar Kurulunun 27/12/1978 tarihli ve 7/17114 sayılı kararı ile 20
Şubat 1979 tarihli ve 16556 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren
"Yabancı Silahlı Kuvvetlere Ait Gemilerin Türk Karasularından Geçişleri,
Türk İçsularına ve Limanlarına Gelişleri ve Bu Sulardaki Hareket ve
Faaliyetlerine İlişkin Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 35
- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Madde 36
- Bu Yönetmelik hükümlerini
Cumhurbaşkanı yürütür.
EK-1
ZİYARET İSTEK FORMU (14/12/2022 tarihli ve
32043 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan düzeltme ile 10/12/2022 tarihli ve
32039 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 9/12/2022 tarihli ve 6513 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile değişik)
1. Ziyaretin şekli (Resmi,
gayrıresmi, olağan, acil durum veya makam ) :
2. Ziyaretin amacı (Tatbikat,
eğitim, ikmal, onarım vs) :
3. Ziyaret edilmesi istenilen
limanlar:
4. Türk limanları öncesinde
ziyaret edilecek son liman:
5. Gemi (lerin) ismi,
numarası, sınıfı, tipi :
6. Gemi (lerin) boyu, eni, su
çekimi ve tahrik sistemi :
7. Gemi (lerin) geliş ve
ayrılış tarihi :
8. Gemi (lerin) Komutanının
ismi ve rütbesi :
9. Gemi veya birlikteki
komutandan daha üst rütbeli askeri veya sivil şahsın ismi, rütbesi, makamı :
10. Gemide bulunan personel
miktarı (subay, astsubay, erbaş/er ) :
11. Varsa başka ülke
uyruğundaki personelin kimlikleri :
12. Ziyaret sırasında karşılanması
istenilen lojistik ihtiyaçlar:
13. Ziyaret sırasında
kullanılacak muhabere frekansları :
14. Normal işletim
koşullarında suya salınan radyoaktivite miktarı :
15. Mülki, mahalli ve/veya
askeri makamlara ziyaret isteği :
16. Varsa diğer istekler
24/11/1983 TARİH VE 83/7367
SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN YÖNETMELİĞE EK VE
DEĞİŞİKLİK GETİREN YÖNETMELİKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN
ÇİZELGE
Ek ve Değişiklik Getiren Yönetmeliği Yürürlüğe Koyan
Kararnamenin
Tarihi
Numarası
Farklı Tarihte Yürürlüğe
Giren Maddeler
Yürürlüğe
Giriş Tarihi
23/9/1986
86/11074
-
24/10/1986
3/12/1987
87/12335
-
13/12/1987
22/2/1994
93/5356
-
18/5/1994
7/8/1997
97/9762
-
20//1997
7/11/1996
96/8801
-
6/1/1997
4/12/2002
2002/4972
-
10/1/2003
9/12/2022
32039
-
10/12/2022
[1] 7/8/1997 tarih ve 97/9762 sayılı Yönetmelik ile "30
gün" ibaresi "15 gün" olarak değiştirilmiştir.
[2] 7/8/1997 tarih ve 97/9762 sayılı Yönetmelik ile
"15 gün" ibaresi "7 gün" olarak değiştirilmiştir.