Zirai Karantina Numune Alma ve Analiz Yönetmeliği (Mülga)

Ziraî Karantina Numune Alma ve Analiz Yönetmeliği Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: 14.10.2004 tarihli, 25613 sayılı R.G. 15/3/2012 tarihi itibariyle Bitki Karantinası Yönetmeliği ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukukî Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu Yönetmelik; ihraç ve ithal edilen, transit geçen ve yurt içinde bir yerden diğer bir yere taşınan bitki ve bitkisel ürünlerden ziraî karantina muayeneleri ve analizleri için gerekli numune alımlarının usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Kapsam Madde 2 - Bu Yönetmelik; numune almaya yetkili kurumları, kişileri ve numune almanın esasları ile ilgili hususları kapsar. Hukukî Dayanak Madde 3 - Bu Yönetmelik; 15/5/1957 tarihli ve 6968 sayılı Ziraî Mücadele ve Ziraî Karantina Kanununun 8,10,11 ve 13 üncü maddeleri ile 6/8/1964 tarihli ve 6/3346 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Ziraî Karantina Tüzüğünün 53 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen; Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını, Genel Müdürlük: Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünü, Müdürlük: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürlüğünü, (Ziraî Karantina Müdürlüğü, Bitki Koruma Şube Müdürlüğü, İlçe Tarım Müdürlüğü) Lâboratuar: Kamu kuruluşları ile tüzel kişilere ait, gerekli muayene ve analizleri yapabilecek, Bakanlıkça onaylanan ve yetkili kılınan müesseseleri, İnspektör: İthal edilen, ihraç edilen, transit geçen bitki ve bitkisel ürünlerin kontrollerini, bunlarla ilgili işlemleri yaparak gerekli belgeleri düzenlemek üzere eğitilen ve yetkilendirilen teknik personeli, Bitki: Her türlü bitkilerle, bunların ürünleri olan tohum, fide, fidan, çelik, aşı kalemi, aşı gözü, yumru, kök, soğan, meyve, çiçek, yaprak, doku ve diğer her türlü parçalarını, Bitkisel Ürün: Dane dahil, bitkisel orijinli işlenmemiş materyal ve işlendiği halde doğası ve işleme şekli nedeniyle zararlı organizmaların girişi ve yayılması açısından risk taşıyan işlenmiş ürünleri, Tohum: Üretim amacı taşımayan tohumlar hariç, etrafı çimlenmesi için gerekli besin dokusuyla kaplı olgunlaşmış embriyoya sahip üretim amaçlı generatif bitki parçalarını, Bitkisel Sanayi Ürünü: Bitkisel ürünlerin, bir sanayi tesisinde herhangi bir işleme tâbi tutulması sonucu oluşan yeni ürünleri, Numune: İthal edilen, ihraç edilen ve transit geçen bitki ve bitkisel ürünlerden bu Yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde alınan örneği, Paçal: Muayene edilecek ürünün tamamını temsil etmek üzere tesadüfi örnekleme metoduna göre seçilen ürün örneklerinin belli bir oranda karıştırılmasını, Lot/Parti: Bir numunenin alınmasına esas olan, bir sertifikanın temsil ettiği tohumluğun cinsine göre tespit edilmiş azamî miktarı, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Numune Alma Yetkisi, Genel Kontrolü ve Numune Alma Esasları Numune Alma Yetkisi Madde 5 - Ziraî karantina muayenesi ve analizi ile ilgili numuneleri, Bakanlığın ziraî karantina hizmetlerini yürüten müdürlüklerinde görevli inspektörler almaya yetkilidir. Genel Kontrol Madde 6 - İnspektör, öncelikle kontrolü istenen bitki ve bitkisel ürünler ile bunların bulundukları ortam ve ambalâjlarının genel makroskopik kontrolünü yapar. Numune alınmasına ve herhangi bir işleme tabi tutulmasına gerek görülmeyen ürünlerin ve ambalâjlarının kontrolü yerinde yapılır. Ancak, bu materyallerin genel kontrolü esnasında Ziraî Karantina Yönetmeliğinin EK- I ve EK-II listelerine göre şüphe duyulması halinde bulaşık olduğu tahmin edilen kısımdan teşhis için numune alınır. Numuneler, her parti, her lot ve her bitki grubu, gerektiğinde ise her çeşit için ayrı ayrı olmak üzere malın tamamını temsil edecek nitelikte ve tesadüfi olarak örnekleme metoduna göre hazırlanan paçaldan alınır. Mal sahibi veya yetkili temsilcisi, numune almakla görevli inspektöre gerekli miktarda numuneyi vermek mecburiyetindedir. Dökme Ürünlerden Numune Alma Esasları Madde 7 - İnspektörün genel makroskopik kontrolünden sonra, lâboratuar kontrolü gerektiren dökme halindeki bitki ve bitkisel ürünlerden aşağıdaki esaslara göre numune alınır. a) 25 tona kadar olan partilerin üst, orta ve alt kısımlarından sonda ile ürünün tamamını temsil edecek kadar birer kg alınarak yapılan paçaldan yaklaşık 1 kg numune alınır. b) 25 - 100 ton arasındaki partilerin üst, orta ve alt kısımlarından sonda ile ürünün tamamını temsil edecek kadar ve en az 5-6 yerden ve en az birer kg alınarak yapılan paçaldan yaklaşık 2 kg numune alınır. c) 100 - 1.000 ton arasındaki partilerin üst, orta ve alt kısımlarından sonda ile ürünün tamamını temsil edecek kadar ve en az 6-7 yerden ve en az birer kg olmak üzere numune alınarak yapılan paçaldan yaklaşık 3 kg numune alınır. d) 1.000 tondan fazla olan partilerin üst, orta ve alt kısımlarından sonda ile ürünün tamamını temsil edecek kadar ve en az 8-9 yerden en az birer kg alınarak yapılan paçaldan ilk 1.000 ton için yaklaşık 3 kg daha sonraki her 1.000 ton için ise yaklaşık 1 kg numune alınır. e) Gemi ile gelen dökme ürünlerden numune alınırken ambarlar ayrı ise her bir ambardan ayrı ayrı sonda ile üst orta ve alt kısımlardan 5 er defa en az 2 şer kg numune alınarak yapılan paçaldan ilk 1.000 ton için 3 kg daha sonraki her 1.000 ton için birer kg numune alınır. Çuvallanmış Bitki ve Bitkisel Ürünlerden Numune Alma Esasları Madde 8 - İnspektörün genel kontrolünden sonra şüpheli gördüğü hallerde; A) İç ve kabuklu fındık, ceviz, badem ile kuru incir, üzüm, kayısı ve benzeri kuru meyvelerden; 1 - 10 çuvala kadar 1-2 10 - 25 çuvala kadar 3-4 25 - 50 çuvala kadar 5-6 50 - 100 çuvala kadar 7-8 100 - 500 çuvala kadar 9-10 500 - 1.000 çuvala kadar 10-19 çuval 1.000 çuvaldan fazlası için çuval sayısının % 2 si, ürünün durumuna göre tesadüfi olarak açılır ve en az birer kg numune alınır. Bu örneklerden yapılan paçaldan aşağıda belirtilen esaslara göre analiz yapılmak üzere numune alınır. 100 çuvala kadar yaklaşık 1 kg, 100 - 500 çuvala kadar yaklaşık 1,5 kg, 500 - 1.000 çuvala kadar yaklaşık 2 kg, 1.000 çuvaldan fazlası için yaklaşık 2,5 kg numune alınır. B) Hububat, bakliyat, un ve unlu maddeler, küspe, çiğit, kepek, tırnak, öğütülmüş palamut, harnup, ayçiçeği ve benzeri tohumlar ile bitki parçalarından; 1 - 10 çuvala kadar 1-2 10 - 25 çuvala kadar 3-4 25 - 50 çuvala kadar 5-6 50 - 100 çuvala kadar 7-8 100 - 500 çuvala kadar 9-10 500 -1.000 çuvala kadar 10-19 çuval 1.000 çuvaldan fazlası için çuval sayısının % 2 si tesadüfi olarak açılarak en az birer kg numune alınır. Bu örneklerden yapılan paçallardan aşağıdaki belirtilen esaslara göre analiz yapılmak üzere numune alınır. 100 çuvala kadar yaklaşık 1 kg, 100 - 500 çuvala kadar yaklaşık 2 kg, 500 - 1.000 çuvala kadar yaklaşık 3 kg, 1.000 - 10.000 çuvala kadar yaklaşık 4 kg, 10.000 çuvaldan fazlası için en fazla 5 kg numune alınır. C) Balyalı pamuk, tütün ve benzeri ürünlerden; 100 balya veya denk için 3 balya veya denk, 100 - 500 balya veya denk için 5 balya veya denk, 500 - 1.000 balya veya denk için 10 balya veya denk, 1.000 den fazla her 1000 balya veya denk için 5 balya veya denk açılarak yerinde muayene edilir. İnspektörlerce şüpheli görüldüğü hallerde lâboratuar muayenesine tabi tutulur. Karton-Tahta-Plâstik Kutu ile Ambalâjlanmış Ürünlerden Numune Alma Esasları Madde 9 - İnspektörün genel kontrolünden sonra şüpheli gördüğü hallerde 500 kutuya kadar kutu sayısının % 2 si, ve 500 kutudan sonrası için % 1 i oranında kutu ürünün durumuna göre tesadüfi olarak açılır ve en az birer kg numune alınır. Bu örneklerden yapılan paçaldan aşağıda belirtilen esaslara göre analiz yapılmak üzere numune alınır. 100 kutuya kadar yaklaşık 1 kg, 500 kutuya kadar yaklaşık 1,5 kg, 500 - 1.000 kutuya kadar yaklaşık 2 kg, 1.000 kutudan fazlası için yaklaşık 2,5 kg numune alınır. Sandıklanmış ve Kasalanmış Bitki ve Bitkisel Ürünlerden Numune Alma Esasları Madde 10 - Ürün menşeinde ya da işleme mahallinde ambalâjlanmadan önce inspektör tarafından kontrol edilir. Çeşitli nedenlerle ambalâjlanma sırasında kontrole tabi tutulamayan veya ihracı geciken partiler ile ithal edilen tüketim amaçlı sandıklanmış ve kasalanmış bitki ve bitkisel ürünlerde, 1000 kasaya kadar kasa sayısının % 2 si, 1000 kasadan sonrası için % 1 i oranında kasa açılır ve muayene edilir. İnspektörün şüpheli gördüğü hallerde, alınacak en az 1 er kg örneklerden yapılan paçaldan; 100 sandık veya kasaya kadar yaklaşık 1 kg, 100 - 500 sandık veya kasaya kadar yaklaşık 1,5 kg, 500 - 1.000 sandık veya kasaya kadar yaklaşık 2 kg, 1.000 sandık veya kasadan fazlası için ise 2,5 kg numune alınır. Yaş Meyve ve Sebzeler ile Kesme Çiçekten Numune Alma Esasları Madde 11 - Ürün, işleme mahallinde ambalâjlanmadan önce kontrol edilir. Ambalâjlanma sırasında, çeşitli nedenlerle kontrole tabi tutulamayan veya ihracı geciken partiler ile ithal edilen tüketim amaçlı ürünlerde, her 100 ambalâjdan tesadüfi olarak 2 adedi açılarak kontrol edilir. İnspektörün şüpheli görmesi halinde teşhis amacıyla örnek alınır ve lâboratuara gönderilir. Ancak yemlik ve yemeklik patateslerin kontrolünde lâboratuar analizi için her 100 tonluk partiden 200 er adet yumru olacak şekilde numune alınır. Kurutulmuş Sebzelerden Numune Alma Esasları Madde 12 - Kontrolü istenen kurutulmuş sebzelerin ağırlığının % 1 i incelenir. Şüpheli görüldüğü hallerde incelenen materyalin % 2 si kadar numune alınır. Üretim ve Çoğaltım Materyallerinden Numune Alma Esasları Madde 13 - Tohumluk ve diğer üretim ve çoğaltım maddelerinden aşağıdaki esaslara göre numune alınır; a) Tohumluklar: Tohumluklar çuval, paket ve benzeri şekilde ambalâjlanmış ise dane büyüklüğü dikkate alınarak hazırlanan ve EK-1 in birinci sütununda belirtilen ağırlıkta partilere ayrılır. Her bir partiden ikinci sütunda belirtilen miktar kadar örnek alınır, paçal yapılarak yine ikinci sütundaki miktar kadar numune alınır, numuneler incelemeye tâbi tutulur. Ancak tohumluk patateslerin kontrolünde lâboratuar analizi için her 100 tonluk partiden 200 er adet yumru olacak şekilde numune alınır. Eğer örnek yığın veya dökme ise her bir partiden EK-2 de belirtilen sayıda numune alınır. Alınan bu numuneler paçal haline getirilir, bu karışımdan EK-1 in ikinci sütunda belirtilen miktarda numune alınır ve incelemeye tâbi tutulur. Yığın veya dökme hâlinde gelen tohumluğu taşıyan aracın birbirinden bağımsız bölümleri bulunduğu taktirde, bu bağımsız bölümlerin her birinden paçal yapılmak üzere EK-2 de belirtilen sayıda numune alınır. Bir partiyi temsil edecek şekilde alınan numuneler karıştırılarak yapılan paçaldan yine EK-1 in ikinci sütunda belirtilen miktar kadar numune alınarak incelemeye tâbi tutulur. b) Çiçek soğanı, yumru, rizom, fidan, fide, aşı gözü, aşı kalemi ve benzerleri: Küçük partilerin bütün orijinal ambalâjları açılarak muayeneye tabi tutulur. Büyük partilerde kasalı veya çuvallı olanların muayenesi için ambalâjların % 2 si açılarak muayene edilir. Muayene edilen miktarın % 2 si kadar numune alınarak lâboratuara analize gönderilir. Ancak % 2 oranında alınacak olan numuneler alt sınırın altındaki veya üst sınırın üstündeki miktarlarda olamaz. Bu sınırlar, çiçek soğanı, yumru, rizom, fide, aşı gözü ve benzeri için bunların çeşitlerinin alt türleri var ise bunlardan en az 10, en çok 100 adet alınıp paçal yapılır ve bu paçaldan yine en az 10, en çok 100 adet numune alınır. Fidan için ise en az 5, en fazla 25 adet numune alınır. Büyük partilerde muayene edilecek ambalaj oranının parti büyüklüğüne göre % 2-5 i arası muayene edilir. Tomruk, Kütük ve Keresteden Numune Alma Esasları Madde 14 - Kütük, tomruk ve kerestenin, inspektörce yerinde muayenesi esastır. Lâboratuar kontrolü için örnek almak gerekirse, hastalık ve zararlı ile bulaşık kısmından kesilerek numune alınır. Topraklı veya Saksılı Bitkilerden Numune Alma Esasları Madde 15 - Vegetatif olarak gelişme göstermiş topraklı veya saksılı bitkilerde, hastalık belirtilerinin makroskopik olarak görülmesi nedeniyle kontroller makroskopik olarak yapılmalı, şüpheli hallerde ilgili enstitülere örnek gönderilmelidir. Topraklı getirilen bitkilerin toprak analizleri için numuneler alınır. Getirilen bitkiler çok tür ve çeşitten ise toprak numunelerinin alımında, Ziraî Karantina Yönetmeliğindeki özel şartı bulunan bitkiler hariç gerektiğinde bitkiler gruplandırılarak toprak numunesi alınır. İğne yapraklılar, palmiyeler, tek yıllık bitkiler, çalı formundaki bitkiler gibi bu gruptaki bitkilerden alınan toprak numunelerinden yapılan paçal o grubu temsilen analize gönderilir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Numunenin Alınması, İadesi, Saklanması , Değerlendirilmesi, İmhası ve Son Hükümler Numunenin Alınma, Gönderilme ve Muhafaza Esasları Madde 16 - Bu Yönetmelik esaslarına uygun olarak alınan numuneler bu Yönetmeliğin EK-3 ünde belirtildiği şekilde etiketlenir. Ambalâjlanıp mühürlenerek en seri şekilde analize gönderilir. Yapılacak lâboratuar tetkiklerinden sonra karantinaya tâbi hastalık ve zararlılardan arî bulunan numuneler firma talep ettiğinde bozulmamış ise iade edilir. Bozulmuş numuneler ise tutanakla imha edilir. 15 gün içerisinde firması tarafından talep edilmeyen bozulmamış numuneler hayır kurumlarına bedelsiz olarak tutanakla devredilir. İtiraz Madde 17 - Mal sahibi veya temsilcisi, bu Yönetmelik esaslarına göre alınacak numunelerin muayene sonucuyla ilgili itirazlarını, sonucun kendisine bildirilmesinden sonra 7 gün içerisinde, numuneleri alan ilgili Müdürlüğe yazılı olarak yapar. Müdürlük itiraz konusunu testi yapan ilgili veya en yakın Ziraî Mücadele Araştırma Enstitüsünün konu ile ilgili uzmanlarından 2 ve müdürlükten 1 eleman olmak üzere 3 kişilik bir kurula inceletir. Analizi yapan uzman, kurula tüm bilgi belge, preparat ve fotoğrafları verir. Kurul gerek gördüğü taktirde yeniden analiz yaptırabilir. Bu kurulun vereceği karar kesindir ve itiraz edilemez. İtirazla ilgili olarak yapılacak analiz ücreti, harcırah gibi masraflar mal sahibince ödenir. Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat Madde 18 - 10/3/1998 tarihli ve 23282 (Mükerrer sayılı) Resmî Gazete'de yayımlanan Ziraî Karantina Numune Alma Yönetmeliği ek ve değişiklikleriyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük Madde 19 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 20 - Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür. EK - 1 NUMUNE ALMAYA ESAS OLACAK TOHUMLUK PARTİLERİNİN AZAMÎ AĞIRLIKLARI VE ASGARÎ NUMUNE AĞIRLIKLARI BİTKİ CİNSİNİN DÁHİL OLDUĞU GRUP İSMİ TOHUMLUĞUN AİT OLDUĞU BİTKİ CİNSİ TOHUMLUK PARTİSİNİN AZAMÎ AĞIRLIĞI (KG) TOHUMLUK PARTİSİNİN ASGARÎ NUMUNE AĞIRLIĞI (GR) SERİN İKLİM TAH. Buğday, Arpa, Yulaf, Çavdar, Tritikale 20.000 1.500 SICAK İKLİM TAH. Mısır 50.000 1.000 Çeltik 10.000 1.000 Sorgum, Sudan Otu 5.000 1.000 YEMEKLİK DANE Börülce 10.000 1.000 BAKLAGİLLER Fasulye, Mercimek, Nohut 20.000 1.000 ENDÜSTRİ BİTKİLERİ Soya 20.000 1.000 Ayçiçeği 20.000 500 Şeker Pancarı, Yemlik Pancar 20.000 200 Aspir 10.000 1.500 Pamuk 10.000 750 Yer Fıstığı 5.000 1.500 Kolza, Kanola 5.000 100 Kenevir 1.000 500 Keten 1.000 350 Haşhaş 1.000 25 Susam 100 15 Tütün 50 2 ÇAYIR MER'A VE Yem Bezelyesi 20.000 2.000 YEM BİTKİLERİ Acı Bakla, Mürdümük 20.000 1.000 Üçgüller, Korunga 20.000 500 Fiğler, Burçak 20.000 100 Çayır Düğmesi 10.000 100 Çimler 2.000 100 Ayrıklar 2.000 40 Brom, Kanyaşlar, Otlak Arpası, Yüksek Çayır Yulafı 2.000 30 Yumak Otları 2.000 20 Çayır Salkım Otu 2.000 10 Yonca 1.000 100 Gazal Boynuzu 1.000 60 Tilki Kuyruğu, Kelp Kuyruğu 15 30 SEBZELER Bezelye 20.000 1.000 Taze Fasülye 10.000 1.500 Taze Börülce 10.000 1.000 Bakla 5.000 1.500 Pazı 1.000 500 Sebze Pancarı 1.000 150 Acur 1.000 150 Kuşkonmaz 1.000 100 Tere 1.000 60 Ispanak 1.000 50 Kereviz 1.000 25 Brokkoli 1.000 20 Sarımsak (Baş) 1.000 15 Kabak, Karpuz 500 250 Kavun 500 150 Hıyar 500 100 Havuç 500 10 Turp 100 60 Salatalar, Marullar 100 40 Patlıcan 100 30 Biber, Bamya, Karnabahar, Lahanalar, 100 20 Semizotu, Pırasa 100 15 Domates 100 10 Maydanoz, Roka, Dereotu 20 4 Şalgam 70 100 Soğan (Tohum) 100 15 Soğan (Arpacık) 500 1.000 EK - 2 YIĞINDAN (DEPO, VAGON) NUMUNE ALINMASINA ESAS OLACAK STANDART BÜYÜKLÜKLER Tohumluğun Ağırlığı: Numune Adedi : 50 Kg. dan küçük En az 3 adet numune 50 - 500 Kg. En az 5 adet numune 500 - 3.000 Kg. Her 500 Kg. için 1 numune alınır. 3.000 - 20.000 Kg. Her 1.000 Kg. için 1 numune alınır. 20.000 Kg.dan fazla ise Her 2.000 Kg. için 1 numune alınır. Yapılan paçallardan EK-1 ikinci sütunda belirtilen miktarlar kadar numune alınır. EK - 3 NUMUNE ETİKETİ ÖRNEĞİ 1. Firma Kodu : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Ürünün Adı ve Çeşidi : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Ürünün Ambalâj Şekli ve Adedi : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Ürünün Miktarı : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5. İthal/İhraç Edilen Ülke : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6. Menşei (İl, İlçe, Köy) : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Numune Alınan Yer : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Alınan Numune Miktarı : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9. Numune Alındığı Tarih : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. Numune Alanın Adı Soyadı : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11. Numune Alanın İmzası : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12. İthal Permisi Veren Makam ve tarih/sayı : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .