Zamanaşımına uğramış ve/veya gümrük yükümlülüğü bitmiş olan teminat mektupları hakkında gümrük müdürlüklerince yapılacak işlemler

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : 33047545/157.02.02 Konu : Teminat Mektupları Bilâ Haziran 2014 / 802305 GÜMRÜK VE TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE İlgi: Gümrükler Genel Müdürlüğünün tüm (mülga) Başmüdürlüklere muhatap 13/05/2003 tarihli, 11979 sayılı yazısı. İlgide kayıtlı yazıda özetle, Türkiye Bankalar Birliğinin 21/04/2003 tarihli, 1561 sayılı yazısından bahisle, uygulamada üzerinden çok zaman geçmiş ve gümrük yükümlülüğü bittiği halde gümrük müdürlüklerinden talep edilen teminat mektuplarının bulunamaması nedeniyle bankalara iade edilemediği için bu tür açık kalan teminat mektuplarının bankaların kayıtlarından çıkarılmasını teminen bankaların gümrük müdürlükleri tarafından ibra edilmelerinin sağlanması talep edildiği ve 31/05/2002 tarihli, 24771 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan mülga Gümrük Yönetmeliğinin 654 üncü maddesi üçüncü fıkrası uyarınca söz konusu teminat mektuplarına ilişkin olarak yapılan banka başvurularında; gerekli incelemeler yapıldıktan sonra başvuruyu yapan bankaya başvuru konusu teminat mektubundan dolayı herhangi bir yükümlülüklerinin kalmadığının bildirilmesi ile ilgili saymanlığa da bilgi verilmesinin uygun bulunduğu bildirilmiştir. Adı geçen kurumdan bu defa alınan 24/01/2014 tarihli, BN-1.062, BN-5.3, KR-5.2 sayılı yazıda, üyelerinden alınan başvurularda, Gümrükler Genel Müdürlüğünün ilgide kayıtlı yazısında yer alan talimata rağmen mezkur teminat mektupları ile ilgili olarak gümrük müdürlüklerinden herhangi bir hak ve alacakları kalmadığına dair bir yazı veya ibraname vermeleri talep edildiğinde bu talebin uygulamada sıklıkla yerine getirilmediği, dolayısıyla bahse konu mektuplara ilişkin olarak bankalar nezdindeki kredi işlemlerinin sonlandırılamadığı belirtilmekte, bunun bir sonucu olarak da müşterilerden alınmış olan teminatların serbest bırakılamadığı, teminat mektuplarının risk çıkışının yapılamaması nedeniyle limit boşluğu oluşmadığı için firmaların ilave kredi taleplerinin karşılanamadığı ve firmaların teminat mektupları için komisyon ödemeye devam etmek zorunda kaldığı ifade edilmektedir. Bu itibarla, Gümrükler Genel Müdürlüğünün ilgide kayıtlı yazısında belirtilen, gümrük müdürlüklerine verilmesinin üzerinden uzun yıllar geçmiş ve gümrük yükümlülüğü bittiği halde bulunamaması nedeniyle bankalara iade edilmeyen teminat mektupları ile ilgili olarak yapılan banka başvurularında; gerekli incelemeler yapıldıktan sonra başvuruyu yapan bankaya başvuru konusu teminat mektubundan dolayı herhangi bir yükümlülüklerinin kalmadığının bildirilmesi, ayrıca ilgili saymanlığa da bilgi verilmesi hususunda bağlantı gümrük müdürlüklerinizin talimatlandırılmasını rica ederim. Harun USLU Genel Müdür V. EK: TBB-24.01.2014 tarihli yazı DAĞITIM: Bağlantı Gümrük Ve Ticaret Bölge Müdürlüklerine TÜRKİYE BANKALAR BİRLİĞİ Dosya No: BN-1.062, BN-5.3, KR-5.2 24/01/2014 - 2182 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü İlgi: a) 21 Nisan 2003 tarih ve 1561 sayılı yazımız, b) 13 Mayıs 2003 tarih ve B.02.1 .GÜM.0.06.00.07.203-4413-11980 sayılı yazınız. Gümrüklere hitaben düzenlenmiş eski tarihli teminat mektuplarının Resmi Gazete'nin 7 Ekim 2009 tarih ve 27369 sayılı mükerrer nüshasında yayımlanan Gümrük Yönetmeliği kapsamında süreli hale dönüştürülmesi ve işi bilenlerin bankalara iade edilmesine ilişkin ilgi (a)'da kayıtlı yazımızda, gümrük yükümlülüğü sona ermiş işlemlere ait eski tarihli, kayıtlarda bulunamayan teminat mektuplarının banka kayıtlarından çıkarılmasını teminen bankaların gümrük müdürlükleri tarafından ibra edilmelerinin sağlanması için gümrük müdürlüklerine talimat yazılması talep edilmiştir. İlgi (a)'da kayıtlı yazımıza cevaben Birliğimize gönderilen ilgi (b)'de kayıtlı yanıtınızda, üzerinden uzun yıllar geçmiş ve gümrük yükümlülüğü bittiği halde kayıtlara ulaşılamaması nedeniyle bankalara iade edilmeyen teminat mektupları ile ilgili olarak yapılan banka başvurularında; gerekli incelemeler yapıldıktan sonra başvuruyu yapan bankaya başvuru konusu teminat mektubundan dolayı herhangi bir yükümlülüğünün kalmadığının bildirilmesinin, ayrıca ilgili saymanlığa da bilgi verilmesinin uygun bulunduğunun tüm Gümrükler Başmüdürlüklerine bildirildiği ifade edilmiştir. Üyelerimizden alınan başvurularda, söz konusu talimatınıza rağmen yukarıda bahsedilen teminat mektupları ile ilgili olarak ilgili gümrük idarelerinden herhangi bir hak ve alacakları kalmadığına dair bir yazı, ibraname vermeleri talep edildiğinde, bu talebin uygulamada sıklıkla gümrük idarelerince yerine getirilmediği, dolayısıyla bahse konu mektuplara ilişkin olarak bankalar nezdindeki kredi ilişkilerinin sonlandırılamadığı belirtilmektedir. Bunun bir sonucu olarak da müşterilerden alınmış olan teminatların serbest bırakılamadığı, teminat mektuplarının risk çıkışının yapılamaması nedeniyle limit boşluğu oluşmadığı için firmaların ilave kredi taleplerinin karşılanamadığı ve firmaların teminat mektupları için komisyon ödemeye devam etmek zorunda kaldığı ifade edilmektedir. Gümrük yükümlülüğü sona ermiş işlemlere ait veya kayıtlarda bulunamayan teminat mektuplarının banka kayıtlarından çıkarılmasını teminen bankaların gümrük müdürlükleri tarafından ibra edilmelerinin sağlanması için gümrük başmüdürlüklerine gönderildiği belirtilen talimatın tüm gümrük idarelerine gönderilerek tekrar hatırlatma yapılması, ayrıca, süresiz teminat mektuplarında yaşanan ve yukarda yer verilen sakıncalar nedeniyle gümrük idarelerine hitaben verilen teminat mektuplarının süreli olarak düzenlenmesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 128/2'nci maddesi kapsamında Gümrük Yönetmeliği ekinde yer alan standart teminat mektubu formatlarına "İşbu teminat mektubu …. tarihine kadar geçerli olup, bu tarihe kadar yazıl bir talep gelmediği takdirde, teminat mektubu kendiliğinden geçersiz olacak ve sona erecektir." şeklinde bir vade şerhinin eklenmesi hususlarını bilgilerinize ve yukarıdaki konulara ilişkin Kurumunuz değerlendirmelerinin Birliğimize iletilmesini takdirlerinize sunarım. Saygılarımla, Dr. Ekrem KESKİN Genel Sekreter