Bitki karantina sağlık kontrolünün 04.08.2026 itibariyle ilk giriş noktasında yapılacağı ve sektör toplantı duyuruları

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : E-20117910-116[GGM-5]-00123615497 Konu : Güncellenen Bitki Karantinası Yönetmeliği Hk 01.07.2026 / 123615497 DAĞITIM YERLERİNE Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Müdürlüğünden alınan ve birer örneği ilişikte gönderilen 15.05.2026-24555189 ve 25.06.2026-25119497 tarih-sayılı yazılarda 06.05.2026 tarihli ve 33245 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Güncellenmiş Bitki Karantinası Yönetmeliğine ilişkin bilgilendirmeler yer almaktadır. Bilgi edinilmesi ve söz konusu yazılarda belirtilen hususlar çerçevesinde işlem tesis edilmesi hususunda gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Ek: 1-15.05.2026 tarihli ve 24555189 sayılı yazı. 2-25.06.2026 tarihli ve 25119497 sayılı yazı ve eki. Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : E-21817801-010.03-24555189 Konu : Güncellenen Bitki Karantinası Yönetmeliği Hk. 15.05.2026 / 24555189 DAĞITIM YERLERİNE İlgi : a) 30.05.2024 tarihli ve E-21817801-010.03-14460047 sayılı yazımız. b)31.05.2024 tarihli ve E-21817801-010.03-14481667 sayılı yazımız. c) 12.07.2024 tarihli ve E-94997749-010.03-00098711741 sayılı yazınız. ç) Bila tarihli ve E-94997749-010-00098207376 sayılı yazınız. d)14.10.2025 tarihli ve E-21817801-320.03.02-21499470 sayılı yazımız. e) 24.04.2026 tarihli ve E-21817801-320.03.02-24356419 sayılı yazımız. Bilindiği üzere Ülkemizde ihracat, ithalat, yeniden ihracat (Re-export) ve transit geçiş yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere dair işlemler, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümlerine göre hazırlanan 3/12/2011 tarihli ve 28131 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Bitki Karantinası Yönetmeliği" hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir. İlgide kayıtlı yazılarımızla Bitki Karantinası Yönetmeliği'nin güncellendiğine atıfla hazırlanan Taslak metin, yorumların alınması üzere diğer kurumların ve kamuoyunun görüşüne açılmıştı. Güncellenmiş "Bitki Karantinası Yönetmeliği" 06/05/2026 tarihli ve 33245 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış olup, hüküm gereği Resmi Gazete'de yayımlanmasından doksan (90) gün sonra yürürlüğe girecektir. Bununla birlikte her yıl resmi gazetede yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nin (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/5) Zirai Karantina Kontrolüne Tabi Ürünler başlıklı Ek-7 listesinde yer alan ürünlerin bitki sağlığı kontrollerinin ilk giriş noktasında yapılması gerekmektedir. Zararlı organizma taşıma riski yüksek olan bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin bitki sağlığı kontrollerinin ilk giriş noktasında yapılmadan iç gümrüklere sevk edilmesinin ve/veya antrepolara alınmasının ülkemiz bitki karantinası listelerinde bulunan bitki hastalıkları ile zararlı organizmaların ülkemize girişi ve yayılması açısından ciddi risk teşkil ettiği hususu, muhtelif yazılarla Bakanlığınıza bildirilmiştir. Kaldı ki, muhteviyatı bitki ve bitkisel ürün olsun/olmasın taşıma araçları ve diğer lojistik unsurlarıyla birlikte Halymorpha halys gibi ülkemiz için çok ciddi risk taşıyan ve Bakanlığımızın mücadele programlarında en fazla kaynak aktarılan karantina unsurlarının kontrolsüz şekilde iç gümrüklerden üretim alanlarımıza yayılması son derece vahim sonuçlar doğurmaktadır. Bilindiği üzere anılan zararlının bulaşma riskine karşı gemi ve diğer taşıma birimleriyle gelen araçların ilaçlaması yapılmakta ve ilgi (d ve e) yazılara da konu teşkil ettiği üzere bu ilaçlamalar önemli zaman kaybı ve maliyetlere yol açmaktadır. Hali hazırda giriş gümrüklerinde yapılan bu uygulamanın iç gümrüklerde ve depolarda yapılmasının riskin ve maliyetin katlanmasına yol açacağı aşikardır. Bitki Karantinası Yönetmeliği güncellenmeden önceki süreçte yurda giriş yapan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bitki sağlığı kontrolü yapılmaksızın iç gümrüğe sevk edilmesi ve/veya antrepoya alınması nedeniyle, Bakanlığınız birimleri ile yapılan yazışmalar neticesinde, söz konusu bitki sağlığı kontrolleri ürünün beklediği nihai noktada bir defaya mahsus kontrol yapılmasına izin verilmekte idi. Ancak güncellenmiş Yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra, "Resmi kontroller sonucu bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere ilişkin engelleme ve bildirim" başlığı altındaki 16 ncı maddenin, beşinci fıkrası gereğince, bu sevkiyatlar iç gümrüklerde açılmaksızın, resmi kontrollerin yerine getirilmesini teminen yurda ilk giriş yaptığı Tebliğ ile düzenlenen yetkili gümrük idaresine iade edilecektir. Bununla birlikte son dönemde Bakanlıklarımız arasında yoğun yazışmalara da konu olan, Türkiye Gümrük Bölgesine ilk giriş noktasında resmî kontrole tabi tutulmadan ülkeye giriş yapmakla kalmayıp aynı zamanda ürünlerin antrepoya boşaltıldığı durumlarla sıkça karşılaşılmaktadır. Yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra antrepolara boşaltılmış olan ürünler durumu daha da zorlaştıracağından, bitki ve bitkisel ürün sevkiyatlarına antrepolara boşaltma izni verilmesinden sorumlu olan Bakanlığınız birimlerinin, yükün indirilmesinden önce yurda giriş noktasında bitki sağlığı resmi kontrollerinin yapıldığını gösteren "Bitki Sağlığı Kontrolü Yetkili Giriş Gümrük İdaresinde Yapılmıştır." onayını içeren Bitki Sağlık Sertifikalarının sorgulanması ve ilk girişte kontrollerin yapılmadığının tespiti halinde boşaltma izni verilmemesine dayanan kontrol sisteminin oluşturulması büyük önem arz etmektedir. Güncellenen Bitki Karantinası Yönetmeliği'nde kapsamlı değişiklikler yer alması sebebiyle gerekli önlemlerin alınması ve mağduriyet yaşanmamasının yanısıra ticarette aksamaların olmamasını teminen ilgili Gümrük Müdürlüklerinin, ticaret erbabının, sektör temsilcilerinin, bağlı kuruluşlarınızın ve diğer paydaşların bilgilendirilmesi amacıyla gerekli duyuruların yapılmasında fayda bulunmaktadır. Gereğini bilgilerinize arz ederim. Dr. Ersin DİLBER Bakan a. Genel Müdür Dağıtım: SE, NB SE