Geçici ithalat rejimi kapsamında gelen yabancı bayraklı yatlarda yurt dışında yerleşik olma şartının hangi hallerde aranacağı ile sahip-donatan değişikliğinin gümrüğün bilgisi ile yapılmaması durumunda ceza tatbiki ile yatın yurt dışı edilmesi

HİZMETE ÖZEL T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : E-72093537-134.07-00123803087 Konu : Yabancı Bayraklı Yatlar 02.07.2026 / 123803087 DAĞITIM YERLERİNE Geçici ithalat rejimi kapsamında ülkemize getirilen yabancı bayraklı yatlara ilişkin Bakanlığımıza intikal eden olaylarda, yurt dışında yerleşik olma şartının hangi durumlarda aranacağı ve ülkemizde bulunduğu sırada yatın sahip, donatan değişikliğine konu edilmesi halinde hangi durumlarda cezai işlem tesis edileceği hususunda gümrük idareleri nezdinde tereddütler yaşandığı anlaşılmıştır. Bilindiği üzere, 2009/15481 sayılı Karar eki 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar'ın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (v) bendinde Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik kişi olağan durumda Türkiye Gümrük Bölgesi dışında ikamet eden gerçek kişi ya da Türkiye Gümrük Bölgesi dışında kayıtlı işyeri bulunan tüzel kişi, aynı fıkranın (z) bendinin birinci alt bendinde ise "yerleşim yeri", kişisel veya mesleki bağlar nedeniyle bir kişinin Türkiye'ye son giriş tarihinden geriye doğru bir yılda en az 185 gün yaşadığı yer olarak tanımlanmaktadır. Anılan Kararın "Taşıtlarla ilgili genel şartlar" başlıklı 16 ncı maddesinde ise, taşıtlara geçici ithalat izni verilebilmesi için; bu taşıtların, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik bir kişi adına ve bu bölge dışında tescil edilmiş olması ya da Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik bir kişiye ait olduğunun belgelendirilmesi ve bu taşıtların, 17, 18 ve 19 uncu madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik kişiler tarafından kullanılması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Yatlara uygulanacak işlemleri düzenleyen Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) (Seri No: 9)'nin Türk Limanları Yat Kayıt Belgesinin Geçerlilik Süresi" başlıklı 5 inci maddesinde; "Türk Limanları Yat Kayıt Belgesi'nin geçerlilik süresi bir yıldır. Ancak, yatın kışlamaya bırakılması halinde, kışlama süresi boyunca bu belge geçerlidir. Yat sahibinin veya donatanın değişmesi, yatın Türkiye Gümrük Bölgesi'nin dışına çıkması veya herhangi bir nedenle Türk Limanları Yat Kayıt Belgesi'nin kayıp edilmesi halinde belgenin geçerliliği sona erer. Kaptanın değişmesi bu belgenin değiştirilmesini gerektirmez. Ancak, kaptan değişikliği Yat Kayıt Belgesine işlenir." hükmü, 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde ise "yabancı bayraklı özel yatın hissedarlarından birinin Türk olması halinde yat sahibinden ve yat sahibinin ailesinden yurtdışı ikametgahı aranmaz" hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede, yatların geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye'ye girişinde; - Yatın sahibinin Türkiye Gümrük Bölgesi dışında kayıtlı tüzel kişilik olması durumunda, anılan Kararın 3 (v) ve 16 ncı maddesi uyarınca, tüzel kişilik ortaklarından yurt dışında yerleşik olma şartı aranmaz. Ayrıca söz konusu Tebliğ'in 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün bulunmaktadır. - Yatın sahibinin gerçek kişilerden oluşması halinde ise anılan Kararın 3 (v) ve 3 (z) maddesi uyarınca, sahiplerinin tamamının yurt dışında yerleşik olma şartını (olağan durumda yurtdışında ikamet eden kişinin Türkiye'ye giriş yapmak istediği tarihten geriye doğru son 1 yıl içerisinde en az 185 gün fiilen yurtdışında bulunması) sağlaması gerekmektedir. Diğer taraftan, yabancı bayraklı yatlara ilişkin sahip, donatan değişikliğine ilişkin olarak anılan Tebliğ'in 5 inci maddesinde yat sahibinin ve donatanın değişmesinin belgenin geçerliliğini sona erdireceği hüküm altına alınmış olmakla birlikte bu kapsamda yapılacak işlemlere ilişkin herhangi bir hüküm anılan Tebliğ'de yer almamaktadır. Bu itibarla, konuyla ilgili olarak yapılan değerlendirme sonucunda; söz konusu Tebliğ'in 5 inci maddesi çerçevesinde sahip, donatan değişikliği nedeniyle ilk seyir izin belgesinin kapatılması ve sonrasında yeni seyir izin belgesi düzenlenmesi işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için durumun gümrük idaresine yazılı başvuru yapılarak bildirilmesi gerekmekte olup gümrük idaresinin bilgisi dâhilinde olan bu işlemlerin cezai müeyyide uygulanmaksızın gerçekleştirilmesi; sahip, donatan değişikliğine ilişkin olarak gümrük idaresine bilgi verilmediğinin tespit edilmesi halinde ise konunun rejim ihlali olarak değerlendirilerek 4458 sayılı Gümrük Kanununun 238 inci maddesi uyarınca cezai işlem uygulanması ve yatın yurtdışı edilmesi gerekmektedir. Bilgi ve buna göre gereğini arz/rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Dağıtım: Gereği: Bilgi: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğüne SE