Kaçakçılık Kanununa göre gümrük komisyonlarınca verilen para cezalarının idari para cezası olduğu ve tahsili hakkında

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.06.00.08.233.1999-IV Konu :Gümrük komisyonlarınca verilen para cezalarının tahsili Kabahatler Kanununun 3 üncü maddesi 22.01.2007 tarihinde yürürlüğe girmek üzere Anayasa Mahkemesi Kararı 2006-35 ile yürürlükten kaldırılmış olup, iş bu yazının anılan tarih itibariyle YÜRÜRLÜĞÜ KALMAYACAKTIR. 02.08.2005 / 19770 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE İLGİ: 04.05.2005 tarihli 11153 sayılı yazımız. Gümrük Komisyonlarına İlişkin 1 Seri No.lu Tebliğ uyarınca gümrük komisyonlarınca verilen para cezalarının ilgililerince ödenmeyerek kesinleşmesi durumunda gerçekleştirilecek tahsil usulü ile ilgili olarak Hukuk Müşavirliğinden alınan 01.07.2005 tarihli 1172 sayılı yazının bir örneği ilişikte gönderilmiştir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Asım USANMAZ Genel Müdür Yrd.V. EK: 1 yazı örneği DAĞITIM: Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlükleri T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Hukuk Müşavirliği Sayı :B.02.1.GÜM. 0.61.00.00/710/782-3 Konu :Gümrük Komisyonlarınca verilen Para cezalarının tahsili hakkında 01.07.20005 / 01172 GÜMRÜKLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE İLGİ :a) 28.09.2004 tarih, 1631 sayılı yazımız. b) 24.03.2005 tarih, 540 sayılı yazımız. c) 14.06.2005 tarih, 14835 sayılı yazınız. İlgi (c)'de kayıtlı yazınız ve eklerinin incelenmesinden; Gürbulak Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü'nden alınan yazıda, Gümrük Komisyonlarına İlişkin 1 Seri No'lu tebliğ uyarınca gümrük komisyonlarınca verilen para cezalarının ilgililerince ödenmeyerek kesinleşmesi durumunda tahsil işlemlerinin 6183 sayılı Kanun uyarınca mı tahsil edileceği yoksa 4926 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin atıfta bulunduğu 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanuna göre Cumhuriyet Başsavcılıklarınca hapis cezasına dönüştürülerek mi infaz edileceği hususunda tereddüt edildiği, İlgi (a) ve (b)'de kayıtlı yazılarımız uyarınca verilen talimat yazısında yer alan hususların Gümrük Komisyon kararıyla hükmedilen para cezalarının infazı yöntemi yönünden 4926 sayılı Kanun'un 28 inci maddesi ile 647 sayılı Kanun'un çeliştiğinin anlaşıldığı, Doğubeyazıt ve Aralık Cumhuriyet Başsavcılıklarınca Gümrük Komisyon kararlarının idari karar olması ve idari kararlardaki para cezalarının 647 sayılı Kanun'a göre hapis cezasına dönüştürülmesinin mümkün olmadığı, 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilmesi gerektiği yönünde mütalaada bulunulmak suretiyle Gümrük Komisyon kararlarının iade edildiği, konunun bu çerçevelerde incelenerek Gümrük Komisyonlarınca hükmedilen para cezalarının infaz yöntemine açıklık getirilmesinin uygun olacağının belirtildiği, bu nedenle konuya ilişkin olarak hukuki görüşümüzün bildirilmesinin istenildiği, anlaşılmaktadır. 4926 sayılı Kaçakçılık Kanun'unun 28 inci maddesi ile para cezalarının tahsilinde 1918 sayılı Kanun'dan farklı bir düzenleme getirilmiş olduğundan ilgi (a) ve (b)'de kayıtlı yazılarımız ile, 4926 sayılı Kanun'a göre hükmedilen para cezalarının tahsilinde kanunun 28 inci maddesi uyarıca 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun'a göre işlem yapılması mütalaa edilmiştir. 12.10.2004 tarih, 25611 sayılı Resmi Gazetede 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu yayımlanmıştır. 29.12.2004 tarih 25685 sayılı Resmi Gazete'de 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun yayımlanmış ve kanunun 122 nci maddesi ile 647 sayılı Cezaların infazı Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. 31 Mart 2005 tarih 25772 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de de 5326 sayılı Kabahatler kanunu yayımlanmıştır. Her üç kanun da 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 18 Mayıs 2005 tarih, 25819 sayıl: Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair 5349 sayılı Kanun'un Geçici 1 inci maddesinde "Diğer kanunların, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun Birinci Kitabında yer alan düzenlemelere aykırı hükümleri, ilgili kanunlarda gerekli değişiklikler yapılıncaya ve en geç 31 Aralık 2006 tarihine kadar uygulanır." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm uyarınca 4926 sayılı Kaçakçılık Kanun'un da gerekli değişiklikler yapılıncaya kadar kanun 31 Aralık 2006 tarihine kadar geçerliliğini koruyacaktır. 4926 sayılı Kaçakçılık Kanun'unun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında, ilamda yazılı para cezaları ile gümrük komisyonları tarafından verilen para cezalarının ödenmemesi durumundu 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun hükümleri uyarınca işlem yapılmak ve para cezası hapis cezasına çevrilmek üzere kararın Cumhuriyet Savcılığına gönderilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Ancak, 5326 sayılı Kabahatler Kanun'unun "Tanım" başlıklı 2 nci maddesinde "'Kabahatler deyiminden; kanunun, karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngörüldüğü haksızlık anlaşılır." hükmü, "Genel kanun niteliği" başlıklı 3 üncü maddesinde "Bu kanunun genel hükümleri diğer kanunlardaki kabahatler hakkında da uygulanır." hükmü, "Yaptırım Türleri" başlıklı 16 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında "Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımlar, idari para cezası ve idari tedbirlerden ibarettir." Hükmü, "İdari para cezası" başlıklı 17 nci maddesinde "idari para cezası, maktu ve nispi olabilir. İdari para cezası, kanunda alt ve üst sınırı gösterilmek suretiyle de belirlenebilir. Bu durumda idari para cezasının miktarı belirlenirken işlenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu birlikte göz önünde bulundurulur. İdari para cezası, Devlet Hazinesine ödenir. Kişinin ekonomik durumunun müsait olmaması halinde idari para cezasının, ilk taksidinin peşin ödenmesi koşuluyla, bir yıl içinde ve dört eşit taksit halinde ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerin zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde idari para cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilir. Kesinleşen karar, derhal tahsil için mahallin en büyük mal memuruna verilir. İdari para cezası, 21.07.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Tahsil edilen idari para cezasının kanunla belirlenen bir oranı, ilgili kamu kurum ve kuruluşunun hesabına aktarılır. İdari para cezası tamamen tahsil edildikten itibaren en geç bir ay içinde durum, ilgili kamu kurum ve kuruluşuna bildirilir. Kabahat dolaysıyla idari para cezası veren kamu görevlisi, ilgilinin rıza göstermesi halinde bunun tahsilatını derhal kendisi gerçekleştirir. İdari para cezasını kanun yoluna başvurmadan önce ödeyen kişiden bunun dörtte üçü tahsil edilir. Peşin ödeme, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. İdari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında arttırılarak uygulanır. Bu suretle idari para cezasının hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz. Bu fıkra hükmü, nispi nitelikteki idari para cezaları açısından uygulanmaz." hükmü yer almaktadır. Kabahatler Kanun'unda geçici bir madde ile Kaçakçılık Kanunu ayrık tutulmamıştır. Ceza hukukunda temel prensip failin lehine olan kanun maddelerinin uygulanması olup, Türk Ceza Kanun'unun 7 nci maddesinde bu kural açıkça ifade edilmiştir. Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz edilir. Öte yandan Kabahatler Kanunu Kaçakçılık Kanunu'na göre daha genel nitelikli bir kanundur. Bir genel kanun bir özel kanundan sonra yayımlanmış ise genel kanunun, özel kanun tarafından düzenlenmeyen bir konuyu almış bulunması halinde, özel kanun ilga edilmiş sayılmaz; buna karşılık özel kanunun genel kanuna aykırı bulunan hükümleri zımmen ilga edilmiş olur. Gümrük Komisyonları tarafından verilen para cezaları idari para cezalarıdır. Yukarıdaki hükümlerden ve açıklamalardan anlaşılacağı üzere fail açısından Kabahatler Kanunu para cezalarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun'un uygulanmasını öngörerek Kaçakçılık Kanun'undan daha lehe bir düzenleme getirilmiştir. Ayrıca Kabahatler Kanunu genel nitelikte bir kanun olup, tüm idari para cezalarında uygulanması gerekmektedir. Kabahatler Kanun'unun 17 nci maddesinde de idari para cezalarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun'un uygulanacağı açıkça belirtildiğinden, bundan böyle Gümrük ve Yolcu Komisyonlarınca verilen idari para cezalarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun uyarınca işlem yapılması gerektiği mütalaa edilmektedir. Bilgilerinize arz ederim. A.Nevin KAN 1. Hukuk Müşaviri