Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında el konulan eşyanın özel tesis ve özel tertibatı gerektirmesi durumunda teslim edilecek yerler (TEKEL Tütün Mamulleri, TÜPRAŞ Petrol Ürünleri, Kimyasal Maddeler, Nükleer Madde ve Radyoaktif Maddeler, İlaçlar ve Sular, Gıda Maddeleri, Kıymetli Maden, Canlı Hayvan, Kültür ve Tabiat Varlıkları, Fikir ve Sanat Eserleri, Deniz Taşıtları, Hava Taşıtları,
T.C.
BAŞBAKANLIK
Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Muhafaza
Genel Müdürlüğü
03.03.2006
Sayı :B.02.1.GÜM.0.07.00.14-303 / 1320
Konu :4926 Sayılı Kanunun 19.Maddesi
GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE
İlgi: a)
10.01.2005 tarihli ve B.02.1.GÜM.0.07.00.14-303-206 sayılı yazı.
b)
23.02.2005 tarihli ve B.02.1.GÜM.0.07.00.14-303-1407 sayılı yazı.
c)
28.03.2005 tarihli ve B.02.1.GÜM.0.07.00.14-303-2462 sayılı yazı.
İlgi (a) yazımızla, 02.06.2004 tarihli ve 25480 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele
Kanununa Göre El Konulan Eşyanın Teslimi ve Saklanmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanması sırasında bir takım
sıkıntılar yaşanması nedeniyle, mezkur Yönetmeliğin
6 ncı maddesine işlerlik kazandırmak ve Mülki İdare Amirlerinin konu ile ilgili
uygulamalarına örnek teşkil etmek amacıyla, 12 Ocak 2005 tarihinde Genel
Müdürlüğümüzde kurum ve kuruluşlarınız temsilcilerinin de katılım sağladığı
toplantıda; tüm Valiliklere gönderilmek üzere bir talimat yazı hazırlanmasına
karar verilmiştir.
Konu ile ilgili olarak kurum ve kuruluşlarınızın
görüşleri de dikkate alınarak hazırlanan ve dağıtımı yapılan 23.02.2006 tarihli
ve 1116 sayılı mezkur talimat yazının bir örneği ilişikte gönderilmektedir.
Bilgi ve gereğini arz/rica ederim.
F.Nadide ÜNLÜ
Müsteşar Yardımcısı V.
DAĞITIM:
Gümrük ve Muhafaza
Başmüdürlüklerine
EKLER:
Yazı fot. (1 adet)
T.C.
BAŞBAKANLIK
Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Muhafaza
Genel Müdürlüğü
Sayı :B.02.1.GÜM.0.07.00.14.303/1116
Konu :4926 Sayılı Kanun
23.02.2006
…….
VALİLİĞİ'NE
Bilindiği üzere, 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele
Kanununun 19 uncu maddesi uyarınca el konulan eşyanın miktar bakımından fazla
olması veya saklanmasının özel tesis ve tertibatı gerektirmesi hallerinde
teslim edileceği idareleri ve teslime ilişkin usul ve esasları belirleyen "4926
Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa Göre El Konulan Eşyanın Teslimi ve
Saklanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"
2 Haziran 2004 tarihli, 25480 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
girmiştir.
Ancak, söz konusu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden
bu yana, kendilerine görev atfedilen kuruluşların yönetmelik hükümlerinin açık
olmasına rağmen mezkur yönetmelik hükümlerini farklı yorumlarından dolayı
görevlerini yerine getirmedikleri ve bunun sonucunda da uygulamada çeşitli
sıkıntıların yaşandığı gözlemlenmektedir. Örneğin; Yönetmeliğin 6 cı maddesinin
3 üncü fıkrasının (a) bedinde deniz taşıtlarının teslim edileceği İdare olarak
gösterilen gerek, Liman Başkanlığı gerekse de, aynı fıkranın (i) bendinde TEKEL
maddelerini almakla görevlendirilen "Tütün, Tütün Mamulleri Tuz ve Alkol
İşletmeleri Genel Müdürlüğü veya aynı faaliyette bulunan kurum veya kuruluşlar"
kendilerine teslim edilmek üzere getirilen, el konulmuş eşyayı teslim
almamaktadırlar. Teslim almama nedenini ise, el konulan eşyanın muhafaza
edileceği bir yerin bulunmaması veya var olan depolarının yeterli olmaması ya
da eşyanın saklanmasını gerektiren özel tesis ve tertibatı depolarının olmayışı
gösterilmektedir.
Keza, söz konusu yönetmeliğin 6 ncı maddesinin 2 nci
fıkrasında "Yukarıdaki yerlere konulamayan eşya, 3007
sayılı Gümrük Mevzuatına Göre Tasfiye edilecek Eşya Hakkında Döner Sermaye
Kanununun 1 inci maddesi ile 3 üncü maddesinin (f) bendi uyarınca en yakındaki
Maliye Bakanlığı Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel Müdürlüğü
birimlerine teslim edilir" hüküm altına alınmış olmasına rağmen, Maliye
Bakanlığı Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri genel Müdürlüğü tüm İşletme
Bölge Müdürlüklerine yazmış oldukları 08.06.2004 tarih ve 2781 sayılı
yazılarında, "6 ncı maddenin üncü paragrafının alt bentlerinde belirtilen
eşyaların ise bundan böyle Bölge Müdürlüğünüz ambarlarına alınmaması" şeklinde
yer alan ifade üzerine Bölge Müdürlükleri, Kanunla verilmiş görevi yerine
getirmemektedirler.
"4926 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa Göre El
Konulan Eşyanın Teslimi ve Saklamasına İlişkin Usul ve esaslar hakkında
Yönetmelik" hükümleri açık olmasına rağmen, bu tür eşyaların mezkur maddede
geçen kurumlar tarafından çeşitli gerekçeler gösterilerek teslim alınmaması
nedeniyle Gümrük İdarelerimizde had safhada sıkıntılar yaşanmakta, daha da
vahim olanı ise Cumhuriyet Savcılıkları eşyaların Gümrük İdaresi tarafından
teslim alınmasını, aksi takdirde Gümrük İdaresi hakkında adli tahkikata
başlanılacağı yazılı ve sözlü ifade edilmek suretiyle, Gümrük İdaresi üzerinde
korku ve tedirginlik yaratılmaktadır.
Yaşanan tüm bu
sıkıntıları aşmak ve Gümrük İdarelerinin üzerindeki haksız eleştiri ortadan
kaldırmak ve idareler arası otorite boşluğunun giderilmesi için dayanağını 4926
sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunundan alan 4926 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele
Kanununa Göre El Konulan Eşyanın Teslimi ve Saklanmasına İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmelik, kaçak zannı ile el konulan, miktar bakımından
fazla veya saklanması özel tesis ve tertibatı gerektiren eşyanın gümrük
idaresine veya gümrük idaresince izin verilen yerlere ya da ilgili idarelere,
bunun mümkün olmaması halinde mahallin en büyük Mülki İdare Amirinin uygun
göreceği bir yere konulmasına ilişkin usul ve esaslar kapsamaktadır.
Mezkur
Yönetmeliğin 6
ncı maddesinde eşyanın nerelere teslim edileceğine ilişkin işlemler belirtilmiştir.
Buna göre 4926 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa göre zor alımı öngörülen
eşya; gümrük idaresince işletilen F tipi genel antrepolara, F tipi antrepo
bulunmayan yerlerde, genel antrepo, geçici depolama yerleri veya gümrük
idaresince uygun görülen yerlere her bir eşyanın miktar, cins, marka, tip,
model, seri numarası gibi ayırt edici özelliklerini gösterir yönetmelik (Ek-2)
eki Teslim Tutanağı düzenlenmek suretiyle ilgili yerlere teslim edilir.
4926
Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunun[1]
16
ncı maddesi ile belirlenen birimlerce el konulan miktar bakımından fazla
veya saklanması özel tesis ve tertibatı gerektiren eşyanın özelliklerine göre
Valiliğiniz sorumluluğu altında bulunan ilgili kamu kurum ve/veya kuruluşlarına
doğrudan Yönetmelik (Ek-3) eki Taahhütname alınmak suretiyle;
a) Deniz taşıtları; Gümrüklenmiş değeri kadar teminat
alınarak sahibine teslim edilir. Sahibi tarafından teslim alınmadığı veya liman
ücreti ve saklama giderleri sahip ya da donatanlarınca karşılanmadığı takdirde
Liman Başkanlıkları,
b) hava taşıtları; Devlet hava Meydanları İşletmesi
Müdürlükleri (DHMİ),
c) Nükleer madde ve radyoaktif maddeler ile nükleer
atık niteliği taşıyan maddeler; Türkiye Atom Enerjisi Kurumu veya bu Kurumun
uygun göreceği yerler,
d) Kimyasal maddeler; alkoloid fabrikaları, azot
sanayi, ilaç, boya ve diğer kimyevi madde üretimi yapan kamu kurum ve
kuruluşları, üniversiteler,
e) ilaçlar ve sular; Sağlık Bakanlığı birimleri,
f) Petrol ürünleri ve türevleri; TÜPRAŞ rafinerileri,
özel şirketleri,
g) Gıda maddeleri, hayvansal ürünler ve su ürünleri;
tarım ve Köyişleri Bakanlığının ilgili birimleri, uygun tesise sahip kamu kurum
ve kuruluşları,
h) Kıymetli maden ve taşlar ile döviz, efektif, sahte
paralar, Türk Lirası banknotlar; Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), Mal
Müdürlükleri,
i) 4733
sayılı Kanun Kapsamındaki maddeler; Tütün, Tütün Mamulleri Tuz ve Alkol
İşletmeleri, Genel Müdürlüğü veya aynı faaliyette bulunan kurum veya
kuruluşlar,
j) Canlı hayvan; tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı
tarım İşletmeleri, mandıra ve haralar ile uygun tesislere sahip kamu kurum ve
kuruluşları,
k) kültür ve tabiat varlıkları; işletmeleri tamamlandıktan
sonra Kültür ve Turizm bakanlığına bağlı en yakın müzeler, müzesi olmayan
illerde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü aracılığıyla en yakın ilde bulunan Müze
Müdürlüğü,
l) Nesli Tükenmekte olan Canlı Hayvan ve Bitkiler;
Hayvanat bahçeleri, botanik bahçeleri, belediyeler,
m) 5846
sayılı Fikir ve Sanat eserleri kanunu kapsamındaki korunan kitap, dergi, kaset,
CD, VCD, DVD gibi mevcut materyaller veya ileride bulanacak teknik imkanlardan
yararlanılarak üretilecek taşıyıcı materyallere tespit edilen eser ve yapımlar;
Kültür ve Turizm Bakanlığı ilgili birimleri veya anılan Bakanlıkça uygun
görülecek yerlere,
teslim edilir.
Mezkur Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre, yukarıda
sayılan eşyaların anılan yerlere tesliminin mümkün olmaması veya yukarıda
sayılmayan eşyaya el konulması durumlarında, bu tür eşya özellik ve miktarına
göre mahallin en büyük Mülki İdare Amirinin onayı ile uygun görülen kamu kurum ve
kuruluşları ile özel kuruluş ve kişilere teslim edilir. Bu tür eşyanın mahallin
en büyük Mülki İdare Amirinin onayı uyarınca yeddi-emin olarak sahibine teslimi
de mümkündür.
Valiliğinizce uygulamanın bu doğrultuda yapılması ile
aksaklığa sebebiyet verilmemesini rica ederim.
Kürşad TÜZMEN
Devlet Bakanı
[1] Mer'i 5607 Sayılı Kanun