A.TR Dolaşım Belgesi ve EUR.1 Dolaşım Sertifikasının kullanımı vize edilmesi, sonradan kontrol uygulamaları

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı B.02.l.GÜM.0.06.00.21.616-264 Konu 2006/60 Genelgede atıf yapılmıştır. 28.07.2004 / 21307 yazıda ilgi tutulmuştur. Benzeri konularda 2009/86 Sayılı Genelge Yayımlanmıştır 03.09.2001 / 22911 GÜMRÜKLER BAŞÜDÜRLÜĞÜNE İLGİ: a) 10.121998 tarihli ve 38317 sayılı yazımız. b) 18.06.1999 tarihli ve 17230 saplı yazımız. c) 16.07.1999 tarihli ve 20376 sayılı yazımız. Bilindiği üzere, 04.07.2001 tarihli, 2001/15 sayılı Genelge uyarınca, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 05.02.2000 tarihinden önce Müsteşarlığımızca (Gümrükler Genel Müdürlüğü) yayımlanan Genelge ve tasarruflu yazılar 03.09.2001 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılacağından, A.TR Dolaşım Belgeleri ve EUR. 1 Do1aşım Sertifikalarının düzenlenmesi. vize edilmesi, kabulü ve sonradan kontrol işlemlerine yönelik ilgide kayıtlı yazılarımızın güncelleştirilmesi ihtiyacı doğmuştur. Söz konusu belgelerin düzenlenmesi, vize edilmesi, kabulü ve sonradan kontrol işlemleri aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacaktır. 1- A.TR Dolaşım Belgesi, Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasındaki sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünleri ticaretinde kullanılan, eşyanın Türkiye ve Toplulukta serbest dolaşımda Olduğunu gösteren ve o eşyanın tercihli rejimden faydalanmasını sağlayan bir belgedir. A.TR Dolaşım Belgesi, 01.06.2001 tarihli ve 24419 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "A.TR Dolaşım Belgeleri Yönetmeliği'[1] hükümleri çerçevesinde düzenlenir. 2- EUR.1 Dolaşım Sertifikası, Türkiye'nin bazı ülke ve ülke grupları (EFTA, Macaristan, Romanya, Çek Cumhuriyeti, Slovak Cumhuriyeti, Estonya. Litvanya, Slovenya, Bulgaristan, Letonya, AKÇT, Polonya) ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşmaları ve Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasındaki tarım ürünlerinin ticaretine ilişkin 1/98 sayılı Türkiye-AT Ortaklık Konseyi Kararında belirtilen kurallar çerçevesinde eşyanın tercihli menşeini ispat eden ve o eşyanın tercihli rejimden faydalanmasını sağlayan bir belgedir. EUR.1 Dolaşım Sertifikası, ihracatın yapılacağı ülkeye bağlı olarak, EFTA Ülkeleri, (İsviçre, İzlanda, Norveç ve Lihtenştayn) Macaristan. Romanya. Çek Cumhuriyeti. Slovak Cumhuriyeti, Estonya, Litvanya, Slovenya, Bulgaristan, Letonya, AKÇT ve Polonya için 21.02.1999 tarihli ve 23618 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik"; İsrail için 25.07.1997 tarihli ve 23060 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Türkiye ile İsrail Arasında Serbest Ticaret alanı Anlaşmasına ilişkin EUR.1 Dolaşım Sertifikaları Yönetmeliği"; Makedonya için 18.09.2000 tarihli ve 24174 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 'Türkiye Cumhuriyeti ile Makedonya Cumhuriyeti Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasına İlişkin EUR.1 Dolaşım Sertifikaları Yönetmeliği"; Avrupa Topluluğu için 17.05.1998 tarihli ve 23345 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Tarım Ürünleri Ticaretine ilişkin Menşe İspat Belgeleri Yönetmeliği"; İle anılan Yönetmeliklerde değişiklik yapan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde düzenlenir. 3- Belge düzeni itibariyle "serbest dolaşım" ve "menşe" kavramlarının karıştırılmaması gerekmektedir. Serbest dolaşımdaki eşya; Türkiye ve Topluluk menşeli olan veya üçüncü ülke menşeli olup Türkiye ya da Toplulukta ithal işlemleri tamamlanmış gerekli gümrük vergisi, eş etkili vergi ve resimleri tahsil edilmiş, bu vergi ve resimleri tam veya kısmi bir iadeden yararlanmamış eşyayı ifade etmektedir. Her ne kadar tamamiyle Türkiye'de elde edilmiş, dolayısıyla. Türk menşeli olan eşya doğal olarak serbest dolaşımda olsa da, her Türk menşei kazanmış eşya, serbest dolaşımda olmayabilir. örneğin, dahilde işleme rejimi kapsamında vergileri kısmen veya hiç ödenmeden ithal edilen girdilerden Türkiye'de elde edilen nihai ürün, gördüğü işçilik ve işlemler nedeniyle Türk menşeini kazanmış olsa dahi, bünyesine giren ve dahilde işleme rejimi kapsamında vergileri tahsil edilmeyen girdilere ait telafi edici vergi tahsil edilmediği sürece serbest dolaşıma girmez. Bu itibarla, bünyesinde serbest dolaşımda olmayan yabancı girdi bulunan ürünler, ancak, tüm bu yabancı girdilerin vergilerinin ödenmiş olması şartıyla serbest dolaşıma girerler ve böylece bu ürünlerin Avrupa Topluluğuna ihracında A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenebilir. 4- EUR. 1 Dolaşım Sertifikası düzenlenen eşyanın tamamen Türkiye'de elde edilmiş olması veya ihracatın yapılacağı ülke veya ülke grubuna bağlı olarak ilgili yönetmelik hükümleri ile menşe kurallarına göre Türk menşei kazanmış olması gerekmektedir. Söz konusu Yönetmeliklerin menşe kümülasyonuna ilişkin hükümleri saklı kalmak şartıyla, Avrupa Topluluğundan A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde gelmiş bir ürünün serbest dolaşımda olması gibi bir gerekçe ile tercihli menşe statüsü kazandıracak bir işlem veya işçiliğe tabi tutulmadan EFTA üyesi veya STA imzalanan bir ülkeye EUR.1 Dolaşım Sertifikası eşliğinde gönderilmesi mümkün değildir. Türkiye-Avrupa Topluluğu Gümrük Bölgesinde serbest dolaşımda bulunan ve bu durumu bir A.TR Dolaşım Belgesi ile ispat edilen eşyanın tercihli menşeinin, 18.09.1999 tarihli ve 23820 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Serbest Dolaşımda Bulunan eşyanın Tercihli Menşe Statüsünün Kanıtlanmasına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde düzenlenmiş bir "Tedarikçi Beyanı" ile ispat edilmesi gerekmektedir. 5. ATR Dolaşım Belgelerinin 12, EUR. 1 Dolaşım Sertifikalarını ise 11 inci kutusundaki "Gümrük Vizesi" bölümlerine, a) "Form" kısmına gümrük beyannamesinin tescil tarihi, b) "No" kısmına gümrük beyannamesinin tescil sayısı, c) "Gümrük İdaresi" kısmına vize eden gümrük idaresinin kaşesi veya okunaklı tam adresi, d) "Düzenleyen ülke veya alan" kısmına ülke adı-çıkış ü1kesi (Türkiye), e) Belgeyi vize eden memurun adı-soyadı, imzası ve belgenin vize tarihi, Yazılarak, bu kutuya sadece gümrük mührünün okunaklı bir şekilde basılması; ayrıca, söz konusu belgelerin arka sayfasında yer alan "Notlar" veya "Açıklamalar" bölümünün sonundaki boşluğa, ihraç konusu eşya ile eşyaya ait ibraz edilen belgeler arasındaki uygunluğu kontrolle görevli muayene memuru kaşesinin basılması gerekmektedir. Gümrük vize işlemlerine ilişkin yukarıda belirtilen bilgilerin A.TR ve EUR. 1 belgelerinin söz konusu kutuları dışında herhangi bir yere yazılmaması; muayene memuru kaşesinin bu kutulara tatbik edilmemesi sonradan kontrol işlemlerinin gereksiz yere artmasının önlenmesi bakımından önemlidir. 6- Belgeler üzerine tatbik edilen gümrük mührü ile muayene memuru kaşelerinin mutlaka düzgün şekilde basılması ve okunabilir olmasına özen gösterilmesi; bu amaçla kullanılan mühür ve kaşelerin sık sık temizlenmesi ve metal mühürler için özel olarak imal edilen mühür ıstampalarının kullanılması gerekmektedir. Gümrük mühür ve kaşelerinin okunabilir şekilde tatbikinden doğrudan Gümrük Müdürleri sorumludur. 7- A.TR Dolaşım Belgesi ve EUR. 1 Dolaşım Sertifikasının; "Sonradan Düzenlenmesi" halinde gümrük idarelerince ilk düzenlendikleri tarih itibariyle değil sonradan düzenlenme tarihi itibariyle, "ikinci nüsha" olarak düzenlenmesi halinde ise ilk düzenlenme tarihi itibariyle, Onaylanması gerekmektedir. İkinci nüsha belge ilk dolaşım belgesinin vize tarihinden itibaren geçerli sayıldığından ve dört aylık geçerlilik süreleri ilk vize edildikleri tarihten başladığından ikinci nüsha belgeler üzerine ilk dolaşım belgesinin vize tarihinin yazılması gerekmektedir. 8. A.TR Dolaşım Belgesi ve EUR.1 Dolaşım Sertifikası esas itibariyle eşyayı temsil eden belgeler olduğundan, ihracatçı firma ile faturayı düzenleyen firmanın farklı olması, ihracatçı firmanın bulunduğu ülke ile söz konusu belgeleri vize eden gümrük idaresinin ülkeler itibariyle farklılık göstermesi, mezkur belgelerin 3 no.lu kutularında yazılan ithalatçı firma ile ithalatın yapıldığı firmanın ülkeler itibariyle farklılık göstermesi, söz konusu belgelerde kayıtlı ihracatçı firmanın adres itibariyle AB. EFTA üyesi veya Türkiye'nin Serbest Ticaret Anlaşması imzaladığı ülkede bulunduğu halde faturayı düzenleyen firmanın üçüncü bir ülkede bulunması gerekçe gösterilerek söz konusu dolaşım belgelerinin geçersiz sayılmaması, ancak, tereddüt edilen başka hususların mevcudiyeti halinde gerekçe gösterilmek suretiyle sonradan kontrol talebinde bulunulması gerekmektedir. Eşyanın tercihli menşeinin ispatı için ibraz edilen EUR.1 Dolaşım Sertifikası dışında, "Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğ"nin 17, "Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Tarım Ürünleri Ticaretine İlişkin Menşe İspat Belgeleri Yönetmeliği"nin 16, 'Türkiye Cumhuriyeti ile Makedonya Cumhuriyeti Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasına ilişkin EUR. 1 Dolaşım Sertifikaları Yönetmeliği"nin 17 ve 'Türkiye ile İsrail Arasında Serbest Ticaret Alanı Anlaşmasına İlişkin EUR.1 Dolaşım Sertifikaları Yönetmeliği"nin 18 inci maddelerinde bahsi geçen ve bu yönetmeliklerde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak ihracatçı memleketin ulusal mevzuatı ile uyumlu olan beyanın, fatura, teslimat notu veya başka bir ticari belge üzerindeki fatura beyanının da kabul edilmesi gerekmektedir. Burada bahsi geçen "başka bir ticari belge" tabirinden, Milletlerarası Ticaret Odası (international Chamber of Commerce) tarafından kabul görmüş ticari belgeler (proforma fatura-proforma invoice, ticari fatura-commercial invoice/sales invoice çeki listesi-weight list, koli/ambalaj listesi-packing list vb. belgeler) anlaşılmalıdır. 9- A.TR Dolaşım Belgeleri ve EUR. 1 Dolaşım Sertifikalarının sonradan kontrolü ve buna ilişkin diğer tüm taleplerin mutlaka ve sadece Müsteşarlığımıza (Gümrükler Genel Müdürlüğü) intikal ettirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan yazışmalar doğrudan ilgili gümrük müdürlüğü ile yapılacaktır. 10- Türkiye tarafından yapılan sonradan kontrol talebine konu dolaşım belgelerinin asıllarının veya üzerine "Aslı Gibidir" (True Copy kaydı bulunan önlü arkalı okunaklı fotokopilerinin, A.TR Dolaşım Belgelerinde 14, EUR.1 Dolaşım Sertifikalarında 13 No.lu kutularının doldurularak gönderilmesi gerekmektedir. 11- A.TR Dolaşım Belgesi ve EUR.1 Dolaşım Sertifikasının sonradan kontrol işlemlerinin söz konusu Yönetmeliklerin hükümlerine ve 08.06.2001 tarihli ve 2001/14 sayılı Genelge'de belirtilen esaslara göre yapılması gerekmektedir.. Yabancı ülke gümrük idarelerince sonradan kontrol amacıyla gönderilen; A.TR Dolaşım Belgesi kapsamı eşyanın serbest dolaşımda bulunup bulunmadığının tevsiki için, belge kapsamı eşyanın üretiminde kullanılan girdilerin temin ediliş belgeleri, üçüncü ülke menşeli girdi kullanıldı ise giriş beyannameleri. telafi edici vergi söz konusu ise tahsil edildiğine ilişkin gümrük vezne alındıları, üretici firmanın kapasite raporu ve belge kapsamı eşyanın çıkış beyannamesinin; EUR. 1 Dolaşım Sertifikası kapsamı eşyanın tercihli menşe statüsüne sahip olup olmadığının tevsiki için. ihracatçı tarafından düzenlenen "ihracatçı beyanı" eki tüm belgelerin, eğer belge kapsamı ürün tamamiyle Türkiye'de elde edilmiş ise temin ediliş faturaları veya müstahsil makbuzları ürün tamamiyle Türkiye'de elde edilmemiş ise ürünün bünyesine giren üçüncü ülke menşeli girdinin nereden temin edildiği ve üzerinde ne gibi bir işlem ve işçilik yapı1dığına ilişkin ithalatçı beyanının, belge kapsamı eşyanın üretiminde kullanılan girdilerin AB, EFTA üyesi ülkeler ve STA imzalanan ülkeler menşeli olması halinde bu durumu ispat eder belgelerin (EUR.1, fatura beyanı ve. tedarikçi beyanı); Esas alınması gerekmektedir. Bilgi ve gereğini önemle rica ederim. Müsteşar a. DAGITIM: Tüm Gümrükler Başmüdürlüklerine [1] Mer'i mevzuat 2006/10895 sayılı BKK ile yayımlanmıştır.