Diplomat ve konsoloslara ait eşya aranacaksa konunun önce Dışişleri Bakanlığına intikal ettirilmesi ve alınan onaydan sonra eşya ve taşıtların tarama sisteminden geçirilmesinden sonra gerekirse aranması

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-18723479-153.99-00118667570 Konu :Diplomatik Misyon Mensuplarına/Konsolosluk Memurlarına Ait Zati Eşyaların Gümrük Muayenesi 05.02.2026 / 118667570 DAĞITIM YERLERİNE Dışişleri Bakanlığından Bakanlığımıza intikal eden yazılarda; ülkemizde bulunan diplomatik temsilciliklerden Bakanlıklarına yapılan müracaatlarda, göreve başlamak üzere gelen diplomatik misyon mensubu/konsolosluk memurlarının zati eşyalarının bulunduğu konteynerlerin Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü personeli tarafından doğrudan X-Ray taramasına yönlendirildiği ve bilahare açılmak suretiyle muayene edilmesine karar verildiğinin bildirildiğinden bahisle, Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi ve Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi ile diplomatik teamül çerçevesinde, ülkemizde görev yapmak üzere gelen diplomatik misyon mensuplarının/konsolosluk memurlarının zati eşyalarına ilişkin olarak bahse konu mutad gümrük muayenesi süreci başlatılmadan evvel Bakanlıkları ile irtibata geçilmesinin faydalı olacağının mütalaa edildiği ifade edilmiştir. Bilindiği üzere diplomatik eşya ile ilgili gümrük işlemleri; Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesi, Gümrük Yönetmeliğinin 438 ila 444 nci madde hükümleri ile 2015/10 sayılı Diplomatik Muafiyetler konulu Genelge kapsamında, uluslararası sözleşme ve ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde tesis edilmektedir. Ülkemizde görev yapmak üzere gelen diplomatik misyon mensuplarının/konsolosluk memurlarının eşyalarına ilişkin olarak "Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi"nin 27 nci maddesinde diplomatik çantaların açılmayacağı veya alıkonamayacağı, aynı sözleşmenin 36 ncı maddesinde misyonun resmi kullanımına ait eşya ile yerleşmesinde kullanılacak eşya dahil olmak üzere bir diplomatik veya beraberinde yaşayan aile üyelerinin şahsi kullanımına ait eşya kapsamına girmeyen veya ithali ya da ihracı kabul eden Devlet mevzuatınca yasaklanmış olan veya kabul eden Devletin karantina mevzuatına tabi olan eşya ihtiva ettiğine dair ciddi sebepler bulunmadıkça, bir diplomatik ajanın şahsi bagajının aranmayacağı, sayılan hallerde aramanın, ancak diplomatik ajanın veya yetkili temsilcisinin huzurunda yapılabileceği, "Konsolosluk İlişkileri Hakkında Viyana Sözleşmesi"nin 50 nci maddesinin üçüncü fıkrasında konsolosluk memurlarına ve bunların kendileriyle birlikte yaşayan aile efradına ait şahsi bagajların gümrük muayenesinden muaf olduğu, bu kişilerin, bu tür eşya dışında kalan eşya veya kabul eden Devletin kanun ve düzenlemeleriyle ithali veya ihracı yasaklanmış veya karantina kanun ve düzenlemelerine tabi eşya ihtiva ettiği hususunda ciddi nedenlerin varlığı halinde gümrük muayenesine tabi tutulabileceği, bu muayenenin ise ancak konsolosluk memurunun veya ailesinin ilgili bir ferdinin huzurunda yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede; uygulamada yaşanabilecek sorunların bertaraf edilmesini teminen ihbar veya herhangi bir şüpheli durumda konunun önce Dışişleri Bakanlığına intikal ettirilmesi ve alınan onaydan sonra diplomatik muaflıktan yararlanacak kişilere ait eşya ve taşıtların tarama sisteminden geçirilmesi, alınan görüntünün incelenmesi neticesinde şüpheli durum tespit edilerek eşya ve/veya taşıtın fiziki aramaya tabi tutulmasının gerektiği durumlarda bu aramanın ilgili kişinin veya yetkili temsilcisinin huzurunda gerçekleştirilmesi hususunda gereğini rica ederim. Deniz Okan SAVAŞ Bakan a. Daire Başkanı Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri E.E.