İdari İtiraz aşamasındaki Avukatların ve Gümrük Müşavirlerinin Yetki alabilme şartları

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü SAYI :B.02.1.GÜM.0.06.00.52.1656/3 KONU :İdari itiraz aşamasındaki vergi ihtilafları 16.02.2004 / 03816 yazıda ilgi tutulmuştur. 05.12.2005 / 31090 yazıda ilgi tutulmuştur. 05/05/2003-11116 GÜMRÜKLERİ BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Bursa Gümrükleri Başmüdürlüğünün, 19.06.2002 günlü, 12415 sayılı yazısında; 4458 sayılı Gümrük Kanununun ve Gümrük Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde gümrük idarelerinde iş takibinin temsilci aracılığıyla yürütülmesine ilişkin hükümlerin düzenlendiği, temsil belgesini haiz olmayan avukatlarca henüz yargıya intikal etmemiş bulunan idari itiraz aşamasındaki vergi ihtilaflarına ilişkin işlemlerin takibi amacıyla vekaleten itiraz ve düzeltme talebinde bulunulduğu, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ile 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve 7201 Tebligat Kanununda yer alan hükümler karşısında temsil belgesini haiz olmayan avukatların vekaletname ibraz etmek suretiyle idari itiraz aşamasındaki vergi ihtilaflarına ilişkin işlemlerin takibi amacıyla itiraz ve düzeltme talebinde bulunup bulunamayacağı hususunda tereddüt hasıl olduğu belirtilmiştir. Konuya ilişkin olarak Müsteşarlığımız Hukuk Müşavirliğinin görüşü sorulmuş, cevaben alınan yazıda; 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 2. maddesinin avukatlığın amacını açıklayan ilk iki fıkrasına göre; Avukatlığın amacının, hukuki ilişkilerin düzenlenmesine, her türlü hukuksal sorun ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesine ve genellikle hukuk kurallarının tam olarak uygulanması hususunda yargı organları ve hakemlerle, resmi ve özel kurul ve kurumlara yardım etmek olduğu, Anılan kanunun 35. maddesinde de kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermenin, mahkeme hakem veya yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmanın, adli işlemleri takip etmenin, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemenin yalnız Baroda yazılı avukatlara ait olduğu, Baroda yazılı avukatların birinci fıkradakiler dışında kalan resmi dairelerdeki bütün işleri de takip edebileceklerinin düzenlenmiş olduğu, son fıkrasında da Hukuk ve Ceza Muhakemeleri Usulleri kanunları ile diğer kanun hükümlerinin saklı olduğunun hükme bağlandığı, Anılan maddenin birinci fıkrasında yalnız Baroda yazılı avukatların yapabileceği işlerin açıklandığı ve son fıkrasında da istisnalarının neler olduğunun belirtilmiş bulunduğu, Her ne kadar anılan maddede "... baroda yazılı avukatlar birinci fıkradakiler dışında kalan resmi dairelerdeki bütün işleri de takip edebilirler." Hükmü yer almakta ise de bu hükmün diğer kanunlardaki hükümlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiği, Kişilerin gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere kimleri temsilci tayin edecekleri ve doğrudan temsil ile dolaylı temsilin kimler tarafından nasıl olacağının 4458 sayılı Gümrük Kanununun 5. maddesinde belirtilmiş olduğu, aynı kanunun 225/1 inci maddesine göre de "eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetlerin 5 inci madde hükümleri çerçevesinde, sahipleri ile bunlar adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edileceği ve sonuçlandırılacağının hükme bağlandığı, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 242. ve 243. maddeleri ile de mükelleflere idareye itiraz hakkı tanındığı 242/1 madde metninde ise yükümlülerin kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri için tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ilgili gümrük idaresine verecekleri bir dilekçe ile düzeltme talebinde bulunacakları, 3/11 inci maddeye göre de; "yükümlü" deyiminin, gümrük yükümlülüklerini yerine getirmekle sorumlu bütün kişileri ifade ettiği, Gümrük Kanununun 181/3 ve 188/3 maddelerine göre ihracat ve ithalat vergilerinde yükümlünün, beyan sahibi olduğu, dolaylı temsil durumunda ise, hesabına beyanda bulunulan kişinin de yükümlü bulunduğu, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile eşya sahiplerini dolaylı temsil yoluyla temsil etmek suretiyle gümrük idarelerinde iş takibini sağlamak amacıyla yeterli bilgi ve beceri düzeyine gelmeleri ve gerekli koşulları taşımaları da gözetilmek suretiyle, gümrük müşavirliği ünvanı altında bir meslek grubu ihdas edildiği, etkin gümrük denetiminin sağlanması yönünde gümrük müşavirlerine mali ve cezai sorumluluklar da verildiği, Tüm bu düzenlemelerden, her türlü gümrük işlemlerini dolaylı temsil yoluyla takip ederek sonuçlandırma yetkisinin sadece gümrük müşavirlerine ait olduğunun görüldüğü, İtiraz yolunun amacının ise, dava açmaya gerek kalmaksızın ilgilinin durumu kendi lehine çevirebilme ve idarenin de konuyu bir kez daha gözden geçirme imkanını sağlamak olduğundan, avukatların vergi ihtilaflarına ilişkin işlemlerin takibi için vekaletname ibraz etmek suretiyle, itiraz ve düzeltme talebinde bulunmalarının 4458 sayılı Gümrük Kanununun düzenlemelerine aykırı olacağı düşünülebilirse de; yine aynı Kanun uyarınca gümrük vergileri için yapılan tahakkuklara karşı dava açılabilmesi, tebliğinden itibaren onbeş gün içinde idareye itiraz etmek ön şartına bağlanmış olduğundan, itirazın aynı zamanda ihtilaf yaratma anlamına da geldiği, İhtilaf yaratılmadan yargı yoluna gidilmesinin de mümkün bulunmadığı, bu halin ise idari merci tecavüzü sayılacağından, vergilere karşı düzeltme ve itiraz talebiyle sınırlı kalmak ve vekaletnamelerinde beyanname tarihi ve numarası ile düzeltme ve itiraz talebinde bulunmaya ilişkin özel yetki bulunması kaydıyla avukatların, vekaleten düzeltme talebi ve itirazda bulunmalarının mümkün bulunduğu belirtilmiştir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Müsteşar DAĞITIM : Tüm Gümrükler Başmüdürlüklerine