Rafinelerin Antrepo niteliği ve vergilerden muafiyet halleri

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRLIK MÜŞTEŞARLIGI Gümrükler Genel Müdürlüğü SAYI : B.O2.1.GUM.O.O6.OO.17521-5312 05.09.2001 23120 GUMRÜKLER BAŞMÜDURLÜĞUNE İLGİ: a) 30.04.1998 tarih ve 13526 sayılı yazırnız. b) 04.05.1998 tarih ve 13914 sayılı yazımız. c) 05.05.1998 tarih ve 14076 sayılı yazımız. İlgide kayıtlı Ankara, Istanbul, Iskenderun, Izmir, Izmit ve Mersin Gümrükleri Başmüdürlüklerine dağıtımlı yazılarda, Petrol Kanununun 112/5 inci maddesi hükmü uyarınca rafineri çıkışında gümrük vergisine tabi olan petrol ürünlerinin yürürlükte bulunan İthalat rejimi Kararı kapsamında muaf olarak ithal edilen ham petrolden elde edilmesi, millileşmiş sayılan ham petrolden elde edilen bahse konu ürünlerin yerli ürün mahiyetinde Olması nedeniyle, 03.05.1998 tarih ve 23331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 98110959 sayılı kararın 01.05.1998 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği de dikkate alınarak rafineri çıkışında alınmakta olan gümrük vergisi uygulamasına son verilmesi gerektiği bildirilmiştir. Ancak, muhtelif petrol şirketleri tarafından Müsteşarlığımıza ulaşan dilekçelerde ithalat Rejimi Kararı uyarınca muafen ithal edilen ham petrolden elde edilen petrol ürünlerinin kendilerine teslimi sırasında tahsil edilen Akaryakıt Tüketim Vergisi, Katma Değer Vergisi ile Akaryakıt İstikrar Fonu'nun Önemli bir mali külfet teşkil ettiği, bunun da rekabeti olumsuz etkilediğinden bahisle, yurtdışına sefer yapan uçak ve gemilere verilecek akaryakıt ile bunun dışında rafinerilerden transit statüde satın alınmak istenilen tüm ürünler için transit rejimi hükümlerinin uygulanması, bu ürünlerden alınan vergiler ile fonun alınmaması talep edilmektedir. Konuya ilişkin olarak Devlet Bakanlığı Makamı'ndan alman 20.05.1998 tarihli 1998/86 sayılı Onay ile Müsteşarlık Makamından alınan 18.06.1998 tarihli, 1998/386 sayılı Onayın birer örneği ilişikte gönderilmiştir. Bilgi ve gereğini rica ederim, Ek-1: 2 adet Onay fotk. T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı : B.02.1.GÜM.0.06..00.17.521-5312 DEVLET BAKANLIĞI MAKAMINA Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) Genel Müdürlüğü'nden alınan 13.01.1998 tarihli 770 sayılı yazıda; TÜPRAŞ' bağlı rafinerilerde işlenen ham petrolün yaklaşık %86'sını üçüncü ülke menşeli ham petrolün oluşturduğu, ham petrolün ithalatı Petrol Kanunu'nun 112/2 maddesi gereğince, gümrük ve diğer ithal vergi ve resimlerden muaf olarak yapılmakta olduğu, üretilen ürünlerin aynı kanunun 112/5 inci maddesine göre yürürlükte bulunan Gümrük Kanunu ve tarife cetvellerindeki hüküm ve şartlar dahilinde gümrük ve diğer ithal vergi ve resimlerine tabi tutulduğu, ancak, 31.12.1995 tarihinde yürürlüğe giren Gümrük Birliği Anlaşmasından (Türkiye ile Avrupa Topluluğu Ortaklık Konseyi Kararları) sonra anlaşma hükümleri ve 1615 sayılı Gümrük Kanunu'nun "Eşya Menşeinin tayin ve tespiti" ile ilgili 67 nci maddesi gereğince rafinerilerde üretilen ürünlerin yerli sayılması gerektiği, buna rağmen Ortak Gümrük Tarifesi (OGT) oranında gümrük vergisi alınması uygulamasına devam edildiği; bu durumun, bir yandan sınır kapılarından giren ve herhangi bir kayda tabi olmayan akaryakıtın diğer yandan ithalatın yarattığı haksız rekabet nedeniyle rafinerilerin üretim ve satışlarının olumsuz etkilendiği, halen yürürlükte olan rafineri satış fiyatları ile uluslar arası piyasadaki fiyatlar karşılaştırıldığında gümrük vergisi farkından dolayı ithalatın üretime göre benzinlerde 10$/ton ve motorinde 5$/ton daha avantajlı olduğu, bu nedenle birçok dağıtım şirketinin bu avantajı kullanarak ithalata yönelmesi sonucunda rafinerilerin benzin ve motorin satışlarının büyük miktarda düştüğü ve stoklar nedeniyle üretimin aksamaya başladığı; açıklanan nedenlerle, Anayasamızın 90 ıncı maddesine göre "Kanun Hükmünde" olan uluslar arası anlaşmaların vaaz ettiği hükümlere uygun olarak tatbikatın bir an önce başlatılması talep edilmektedir. Bunun üzerine, Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü'ne muhatap 30.03.1998 tarihli 10059 sayılı yazımızla; 6326 sayılı Petrol Kanununun 112/2 nci maddesinin, petrol hakkı sahibinin hakkı yürürlükte bulunduğu müddetçe kendi petrol ameliyesi için lüzumlu olan ve yerli kaynaklardan temini mümkün olmayan ham petrolün piyasa fiyatı üzerinden gümrük ve diğer ithal vergi ve resimlerinden muaf olarak ithal edilebileceği, 112/5 inci maddesinin ise, 2 nci fıkra mucibince ithal olunan petrolden imal edilen petrol mahsullerinin doğrudan doğruya veya petrol ameliyesi sayılmayan bir faaliyet yoluyla, Türkiye dahilinde kullanılmak veya satılmak üzere devredilmesi durumunda devir tarihinde yürürlükte bulunan Gümrük Kanunu ve tarife cetvelindeki hüküm ve şartlar dahilinde gümrük ve diğer ithal vergi ve resimlerine tabi tutulacağı hükmüne amir olduğu, Petrol Kanunu 112/2 nci maddesinde ".. Muaf olarak ithal edilebilir" denildiğinden maddenin tatbikinin ithalatçının ihtiyarına bırakıldığı, mükellefin, bu maddeye istinaden muafiyet tatbikini isteyebileceği gibi istememe hakkını da kullanabileceği, anılan kanun maddesinin tatbikinin istenilmediği durumda ithali talep edilen ham petrolün yürürlükte bulunan Gümrük Giriş Tarife Cetvelindeki vergi nispeti uygulanarak millileştirilebileceği, bu çerçevede, millileşen ham petrolden elde edilen ürünlere Petrol Kanununun 112/5 inci maddesinin tatbik edilmesine gerek bulunmadığı, Diğer taraftan, hampetrolün Gümrük Giriş Tarife Cetvelindeki vergi nispetinin, yürürlükte bulunan İthalat Rejim Kararı ile gerek AT ve EFTA ülkelerinden gerekse diğer ülkelerden gelenler için muaf olarak belirlendiği, Petrol Kanununun 112/5 nci maddesinin uygulanmaması nedeniyle vazgeçilecek gümrük vergisi tutarlarının telafisini mümkün kılacak yeni Akaryakıt Tüketim Vergisi oranlarına ilişkin Kararnamenin yürürlüğe gireceği tarih itibariyle işlemlerin yukarıda açıklanan şekilde uygulanmaya başlanılmasının uygun olacağı ifade edilmiştir. Söz konusu yazımıza cevaben anılan Bakanlıktan alınan 29.04.1998 tarih 15555 sayılı yazıda; Petrol Kanununun 112/5 inci maddesi hükmü gereğince rafineri çıkışında gümrük vergisine tabi olan petrol ürünlerinin, mer'i İthalat Rejimi Kararı kapsamında muaf olarak ithal edilen ham petrolden elde edilmesi, millileşmiş sayılan ham petrolden elde edilen bahse konu ürünlerin yerli ürün mahiyetinde olması nedeniyle gümrük vergisine tabi tutulmamasının Bakanlıklarınca da uygun bulunduğu, ancak rafineri çıkışında petrol ürünlerinden alınmayacak olan gümrük vergisi dolayısıyla ortaya çıkacak gelir kaybını karşılamak amacıyla Akaryakıt Tüketim Vergisi oranlarını yükselten bir Bakanlar Kurulu Karar Taslağı hazırlanarak 29.04.1998 tarihli ve 15547 sayılı yazılarıyla Başbakanlığa intikal ettirildiği, 01.05.1998 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek mezkur Kararın dikkate alınarak, anılan tarih itibariyle petrol ürünlerinden rafineri çıkışında alınmakta olan gümrük vergisi uygulamasına son verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Anılan Bakanlığın söz konusu yazısı üzerine; Ankara, İstanbul, İskenderun,İzmir,İzmit ve Mersin Gümrükleri Başmüdürlüklerine dağıtımlı 30.04.1998 tarihli 13526 sayılı yazımızla yeni uygulama hakkında gerekli talimat verilmiştir. 01.05.1998 tarihinden itibaren başlayan uygulama ile, daha önce Petrol Kanunu'nun 112/5 inci maddesine göre rafineri çıkışında gümrük vergisine tabi olan petrol ürünleri, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı kapsamında ham petrolün millileştirilmesine bağlı olarak yerli ürün sayılmakta ve gümrük vergisine tabi tutulmamaktadır. Ürünlerin yerli sayılmasından dolayı Rafineri şirketlerince yapılacak direkt ihracat haricinde dahili vergiler (A.T.V. , K.D.V. ,A.F.İ.F.) alınmadan Rafinerilerin satış yapma imkanı ortadan kalkmış bulunmaktadır. Rafinerilerin ihrakiye satışlarını da dahili satış gibi yürürlükteki vergi ve fonları tahsil ederek yapmak zorunda kalmaları doğrudan ithal edilecek ürünlerle rekabet edememeleri ve üretim kaybına uğramaları sonucunu verecektir. Uluslar arası sefer yapan uçak ve gemilerin yakıt (ihrakiye) ikmalinde bir aksama olmaması ve seferlerin olumsuz etkilenmemesi için, Rafinerilerden İhrakiye alan dağıtım kuruluşu ve şirketlerin aldıkları yakıtın aynı zamanda vergi mükellefi olmalarını sağlayacak düzenlemeye geçilmesi, dağıtım kuruluşu ve/veya şirketlerin yurtdışına sefer yapan her türlü nakil aracı için alacakları yakıtın A.T.V.,K.D.V. ve A.F.İ.F 'ten muaf teslim edilmesi ile birlikte vergi mükellefiyetini ve bununla ilgili ........... ve taahhütlerini düzenleyen bir kararın yürürlüğe girmesi zorunlu görülmektedir Bu düzenleme yürürlüğe girinceye kadar, uygulamanın eskiden olduğu biçimde yürütülmesinin, yani Rafineri şirketlerinin uluslar arası sefer yapan uçak ve gemilerin yakıt (ihrakiye) ikmaline yönelik olarak satacağı ürünlerin yabancı ürün statüsünde kabul edilmesinin ve bunlar için talep halinde transit/ aktarma rejimi hükümlerinin uygulanabilmesine imkan verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir. Takdir ve tensiplerine arz ederim. Ramazan ULUDAĞ Müsteşar T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI GÜMRÜKLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Sayı : B.02.1.GÜM.0.06.00.17.521/5312 ANKARA Konu : ONAY NO : 1998 /386 MÜSTEŞARLIK MAKAMINA İLGİ : 20.05.1998 günlü 1998/86 sayılı onay. İlgide kayıtlı onayda Devlet Bakanlığı Makamına da arz edildiği üzere, TÜPRAŞ'ın talebi ve Maliye, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı ile varılan mutabakat sonucunda 01.05.1998 tarihinden itibaren başlayan uygulama ile daha önce Petrol Kanunu'nun 112/5 inci maddesine göre rafineri çıkışında gümrük vergisine tabi olan petrol ürünleri, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı kapsamında hampetrolün millileştirilmesine bağlı olarak yerli ürün sayılmakta ve gümrük vergisine tabi tutulmaktadır. Bu uygulamaya paralel olarak Gümrük Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle rafineri tesisleri antrepo statüsünden çıkarılmıştır. Uygulamanın başlaması Avrupa Birliği ülkelerinden yapılan ürün ithalatının rafineriler aleyhinde yarattığı haksız rekabetin önlenmesi bakımından çok önemli bir gelişme sayılmasından dolayı, rafineri şirketlerince yapılacak doğrudan ihracat haricinde dahili vergiler (Akaryakıt Tüketim Vergisi, Katma Değer Vergisi ve Akaryakıt Fiyat İstikrar Fonu) alınmadan rafinerilerin satış yapma imkanı ortadan kalkmış bulunmaktadır. Uluslar arası sefer yapan uçak ve gemilerin yakıt (ihrakiye) ikmalinde bir aksama olmaması ve seferlerin olumsuz etkilenmemesi için, rafinerilerden ihrakiye olan dağıtım kuruluşu ve şirketlerin aldıkları yakıtın aynı zamanda vergi mükellefi olmalarını sağlayacak düzenlemeye geçilmesi, dağıtım kuruluşu ve/veya şirketlerin yurtdışına sefer yapan her türlü nakil aracı için alacakları yakıtın ATV,KDV ve AFİF'tan muaf teslim edilmesi ile birlikte vergi mükellefiyetini ve bununla ilgili beyan konudaki görüşleriniz 12.06.1998 günlü 18818 ve 18819 sayılı yazılarımızla Maliye ve Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı'na aktarılmıştır. Böyle bir düzenleme yürürlüğe girinceye kadar, uygulamanın eskiden olduğu biçimde yürütülmesi, yani rafineri şirketlerinin uluslar arası sefer yapan uçak ve gemilerin yakıt (ihrakiye) ikmaline yönelik olarak satacağı ürünlerin yabancı ürün statüsünde kabu edilmesinin ve bunlar için talep halinde transit/aktarma rejimi hükümlerinin uygulanabilmesine imkan verlimesi Devlet Bakanlığı Makamının ilgide kayıtlı Onayları ile uygun bulunmuştur. İlgi de kayıtlı onayımız ihrakiye ikmaline dair sorunu çözmüş olmakla birlikte, Müsteşarlığımıza yapılan başvurular, uygulamanın daha önce transit/aktarma rejimine tabi kılınan tüm ürünleri kapsayacak biçimde genişletilmesi ve rafineri tesislerinin yeniden antrepo olarak kabul edilmesi yolundadır. Sorun rafinerilerin sattığı ürünün dahilde tabi olduğu vergilerin sorumluluğunu almak istememesinden, bunlar transite yönelik olsa da ilgili vergileri tahsil etmeden satış yapmamasından, yine bu kuruluşların ürün ithalinde problemler yaşamasından kaynaklanmaktadır. Sözkonusu vergiler dahili vergiler olmakla birlikte Müsteşarlığımızın sorumluluk üstlenmesinin, rafinerilerden transit statüde satın alınmak istenilen tüm ürünler için transit/aktarma rejimi hükümlerinin uygulanmasının, bu bağlamda rafineri tesislerinin yeniden antrepo statüsünde kabul edilmelerinin yerinde olacağı mütalaa edilmektedir. Takdir ve tensiplerine arz ederim. Fethi Şahin HOROZ Gümrükler Genel Müdürü