Gemilere yapılan kaptan avansı ödemesi işlemlerinde dikkat edilecek diğer hususlar

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Sayı :E-44377004-305.20 Konu :Gemilere Para Teslimi Hk 06.06.2023 / 86125918 DAĞITIM YERLERİNE İlgi: a) 10.08.2022 tarihli ve E-46864508-349-00077146437 sayılı yazı. b) 27.02.2023 tarihli ve E-44377004-305.20-00083007158 sayılı yazımız. c) 02.03.2023 tarihli ve 27.1/132 sayılı yazı. ç) 28.03.2023 tarihli ve 2191984 sayılı yazı. Malumları olduğu üzere, İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün ilgi (a)'da kayıtlı yazısında, bazı gemi acenteleri tarafından, gözetim ve denetim altında bulunan limanlara yanaşan yolcu gemilerinin kaptanlarına kaptan avansı adı altında elden döviz teslim edilmek amacıyla taleplerde bulunulduğu belirtilerek, konuyla ilgili uygulanması gereken mevzuat, usul ve esaslara ilişkin bilgi talep edilmesi üzerine, deniz bağlantısı bulunan Bölge Müdürlüklerimiz ilgi (b)'de kayıtlı yazımız ile yapılması gereken işlemler konusunda talimatlandırılmıştır. Bu kez Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneğinden alınan ilgi (c)'de kayıtlı yazıda, gümrük gözetim ve denetimi altında bulunan limanlara yanaşan gemi kaptanlarına gemi acenteleri tarafından "kaptan avansı" adı altında elden döviz teslim edilmesi konusunda kolaylık talep edilmiş ve Genel Müdürlüğümüzce konu görüş ve değerlendirmeleri alınmak üzere Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğüne iletilmiştir. Anılan birimden alınan ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının değerlendirmelerini de içeren ilgi (ç)'de kayıtlı yazı ve eklerinde özetle; kaptan avansı ödemesi işlemlerinin, kaptan avansı ödemesinin yapıldığı geminin yabancı bayraklı olması veya yabancı şirketlerce kiralanmış olması durumunda, yurt içinde yerleşik acente tarafından yurt dışında yerleşiklere yapılan bir ödeme mahiyetinde bulunacağı ve bu sebeple görünmeyen işlemler kapsamında nitelendirileceği dolayısıyla bu kapsamdaki ödemelerin bankalar aracılığıyla yapılması gerektiği bununla birlikte uygulamanın bir takım istisnalar da barındırdığı hususlarına yer verilmiştir. Netice itibariyle, İlgi (b)'de kayıtlı Genel Müdürlüğümüz talimatlarına ilişkin yapılacak işlemler konusunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının görüşlerini içeren ilgi (ç)'de kayıtlı yazı ve eklerinde belirtilen değerlendirmelerin de dikkate alınması hususunda gereğini rica ederim. Hasan Oktay DUYGUN Bakan a. Genel Müdür Yardımcısı Dağıtım: VAPUR DONATANLARI VE ACENTELERİ DERNEĞİ MARITIME ASSOCIATION OF SHIPOWNERS AND AGENTS FOUNDED 1902 İstanbul, 02.03.2023 Our ref.: 27.1/132 Konu :Gemilere Para Teslimi Hk. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü ANKARA İlgi: a)27.02.2023 tarihli 00083007158 sayılı Bölge Müdürlüklerinize dağıtımlı yazınız. b)14.06.2016 tarihli 63601 sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı yazısı. Üyelerimizden gelen taleplerde; "ilgi (a) dağıtımlı yazınızda gözetim ve denetim altında bulunan limanlara yanaşan gemilere gemi acenteleri tarafından elden teslim edilmek üzere kaptan avansı adı altında dövizin gemi kaptanına verilmesi konusunda taleplerde bulunulduğundan bahisle mevzuat açısından uygulanacak usul ve esaslara ilişkin bilgi talep edildiği, Genel Müdürlüğünüzün 2016/1 sayılı genelgesi ile mezkur genelgeye ek 2017/1 sayılı genelge ve 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ve ilgili Mevzuat Kapsamında Uyulması Gereken Hususların belirtildiği ayrıca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 1-M sayılı genelgesinin 21'inci maddesine göre görünmeyen işlemler, mezkur genelgenin 25'inci maddesinde tanımlanmakta olduğu, Buna göre kaptan avansının; I/d: Temsil Masrafları B-5 Transit Nakliyatla İlgili Giderler ile C-5; "Taşıtların Giderleri a) Türk Bayraklı Deniz Taşıtlarının Liman Masrafları (Yakıt. Erzak, Bakım. Sefer Esnasındaki Tamirler. Acil Tamirleri ile Personel ve Benzeri Giderleri) Yabancı sulara sefer yapan Türk bayraklı deniz nakil araçlarının yurt dışında yapacakları liman, yol, personel ve gemiyle (satın alınmasıyla ilgili giderler dahil) ilgili her türlü giderleri (Kati veya avans olarak döviz satışı yapılabilir. " ifadeleri kapsamında değerlendirildiği, Bu itibarla: yukarıda anılan gerekçelerle kaptan avansının acenteler tarafından gemi kaptanlarına yolcu beraberinde verilmesinin uygun olmayacağı; bununla birlikte gemi acentelerinin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'ın 20'nci maddesi kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuruda bulunulabileceği mütalaa edildiği, bu mütalaa sonucunda Bölge Müdürlüklerince Müdürlüklere gönderilen talimatla acentelerin gemilere Kaptan avansı (Cash To Master) veremeyeceklerinin bildirildiği, konunun çözüme kavuşturulması ve mağduriyetlerinin giderilmesi gerektiği talep edilmiştir. Kaptan avansı (Cash To Master) tevsik zorunluluğu ile ilgili IMEAK Deniz Ticaret Odamızca 21.03.2016 tarihli 1129 sayılı yazısı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'na müracaat edilmiştir. İlgi (b) Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nca Odamıza gönderilen 14.06.2016 tarihli 63601 sayılı cevabı yazıda; "Gemi Acentelik Hizmetleri Ücret Tarifesine İlişkin Tebliğin 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının f-4/c bendinde gemi kaptanına verilen nakit avansın donatanı, kiralayanı ve işleticisi tarafından gemi kasasına gönderilen paranın acente tarafından gemiye verilmesi, yapılan masraflara ek olarak gemi sahibi, kaptanı, kiralayanı veya işleticisi tarafından acenteye ekli tarifeye göre ödenen ücreti ifade ettiği, 6'ncı maddesinde ise, Türkiye limanlarına sefer yapan veya Türk Boğazlarından geçen gemilerin acentelik, koruyucu acentelik, komisyon, primaj, gözetim, liman ücretleri ile diğer masrafların tamamının, peşin olarak gemi acenteliği yapan gerçek ve tüzel kişilerin hesabına gelmesinin zorunlu olduğu açıklandığı, bu çerçevede acentelik hizmeti verilen yabancı bayraklı gemilerin Türkiye limanlarına yapacağı sefer veya Türk Boğazlarından geçişi sırasında (transit taşımacılığın kendine özgü kuralları dikkate alındığında) gemi kaptanına yapılan ve 7.000 TL'yi aşan tutardaki ödemelerin; · Bir makbuzla belgelenmesi, · Ayrıca donatanı, kiralayanı ve işleticisi tarafından gemi kaptanına verilmek üzere acentelere aracı finansal kuramlar kanalıyla gönderilen tutarların bu kuramlar kanalıyla gönderildiğini belgeleyen dekont örneğinin düzenlenen makbuz ekinde yer alması, Şartlarıyla söz konusu kurumlarca düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunluluğu kapsamının dışında tutulmasının uygun görüldüğü bildirilmiştir. Yazılan ilgi (a) yazınızın son paragrafında belirtiğiniz üzere gemi acenteleri adına Odamızca Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'ın 20'nci maddesi kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuruda bulunulmuş olup ekte tarafınıza sunulan ilgi (b) Bakanlığımızın yazısı doğrultusunda üyelerimizin mağduriyetlerinin giderilmesi konusunda Bölge Müdürlüklerinin talimatlandırılmasını takdir ve tensiplerinize arz ederiz. Saygılarımızla Recep DÜZGİT Yönetim Kurulu Başkanı T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı Sayı :49459651-105[29/257-166]-E.63601 Konu :Tevsik Zorunluluğu 14.06.2016 DENİZ TİCARET ODASINA İlgi :21.03.2016 tarihli ve 1129 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazınızdan, gemilerde liman masrafları, gemi adamlarına verilen avanslar, seyrüsefer sırasında oluşan nakit ihtiyaçlar ve gümrükleme işlemleri için gidilecek limanlarda banka ya da finansal kurumun olmamasından dolayı sürekli nakit paraya ihtiyaç olduğunu, söz konusu ihtiyaçların giderilmesi için "Cash To Master" adıyla acente ya da amatör firmalar tarafından gemi kaptanına ödemelerin nakit yapıldığı, bu tutarların geminin büyüklüğüne göre aylık 20.000 - 150.000 USD arasında değiştiğini, yabancı bayraklı gemilere bu meblağların Boğaz'dan geçerken verildiği belirtilerek, bu ödemelerin tevsik zorunluluğu kapsamında olup olmadığı hususunda Başkanlığımızdan görüş talep ettiğiniz anlaşılmıştır. Söz konusu yazınızda bahsedilen hususlara ilişkin olarak Mükelleflerin İzahat Taleplerinin Cevaplandırılmasına Dair Yönetmelik uyarınca özelge niteliğinde olmayan Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde Maliye Bakanlığına mükelleflere muameleleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerini bankalar, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri zorunluluğunu getirme ve bu zorunluluğun kapsamını ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslarını belirleme yetkisi verilmiştir. Bu yetkiye istinaden vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayı, belli kurumların kayıt ve belgeleri yardımıyla tespit etmek ve böylece kayıt dışılığı önlemek amacı doğrultusunda tahsilat ve ödemelerde tevsik zorunluluğu getirilmesine ilişkin olarak 459 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayımlanmıştır. Söz konusu Tebliğin (4.1.) bölümünde, tevsik zorunluluğu kapsamında olanların, kendi aralarında ve tevsik zorunluluğu kapsamında olmayanlarla yapacakları, 7.000 TL'yi aşan tutardaki her türlü tahsilat ve ödemelerini aracı finansal kurumlar (bankalar, ödeme kuruluşları, Posta ve Telgraf Teşkilatı AŞ.) kanalıyla yapmalarının ve bu tahsilat ve ödemeleri söz konusu kurumlarca düzenlenen belgeler ile tevsik etmelerinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Diğer taraftan, Gemi Acentelik Hizmetleri Ücret Tarifesine İlişkin Tebliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının f-4/c bendinde gemi kaptanına verilen nakit avansın donatanı, kiralayanı ve işleticisi tarafından gemi kasasına gönderilen paranın acente tarafından gemiye verilmesi, yapılan masraflara ek olarak gemi sahibi, kaptanı, kiralayanı veya işleticisi tarafından acenteye ekli tarifeye göre ödenen ücreti ifade ettiği, 6 ncı maddesinde ise, Türkiye limanlarına sefer yapan veya Türk Boğazlarından geçen gemilerin acentelik, koruyucu acentelik, komisyon, primaj, gözetim, liman ücretleri ile diğer masrafların tamamının, peşin olarak gemi acenteliği yapan gerçek ve tüzel kişilerin hesabına gelmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır. Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde acentelik hizmeti verilen yabancı bayraklı gemilerin Türkiye limanlarına yapacağı sefer veya Türk Boğazlarından geçişi sırasında (transit taşımacılığın kendine özgü kuralları dikkate alındığında) gemi kaptanına yapılan ve 7.000 TL'yi aşan tutardaki ödemelerin; - Bir makbuzla belgelenmesi, - Ayrıca donatanı, kiralayanı ve işleticisi tarafından gemi kaptanına verilmek üzere acentelere aracı finansal kurumlar kanalıyla gönderilen tutarların bu kurumlar kanalıyla gönderildiğini belgeleyen dekont örneğinin düzenlenen makbuz ekinde yer alması, şartlarıyla söz konusu kurumlarca düzenlenen belgelerle tevsik edilmesi zorunluluğu kapsamının dışında tutulması uygun görülmüştür. Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim. Rıza ÇELEN Başkana. Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı HİZMETE ÖZEL T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI FİNANSAL PİYASALAR VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Sayı :E-37518347-045.99-2191984 Konu :Gemilere Para Teslimi Hakkında TİCARET BAKANLIĞINA (Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü) İlgi :13.03.2023 tarihli ve E-44377004-305.20-00083403460 sayılı yazınız. Bakanlığımız kayıtlarına 13.03.2023 tarihinde 3863074 kayıt sayısıyla giren İlgi'de kayıtlı yazınızda özetle; Bakanlığınıza taşra idareleri tarafından iletilen yazılarda gümrük gözetim ve denetimi altında bulunan limanlara yanaşan gemi kaptanlarına gemi acenteleri tarafından "kaptan avansı" adı altında elden döviz teslim edilmesine ilişkin talepler bulunduğundan bahisle, "kaptan avansı"nın elden döviz olarak gemi kaptanlarına teslim edilmesinde mevzuat açısından uygulanacak usul ve esaslara ilişkin talimat talep edilmiş olduğu, Bakanlığınızca yapılan değerlendirme sonucu, Bakanlığınızın 27.02.2023 tarihli 83007158 sayılı ve bir örneği ekli yazısıyla; uluslararası nakliyat, bankacılık, sigortacılık, dışarıya yaptırılan hizmetler ve diğer görünmeyen işlemlerle ilgili transfer bedellerinin gümrük çıkış noktalarından çıkarılamayacağı, bu kapsamdaki nakdin ancak bankacılık sistemi vasıtasıyla çıkarılabileceği, anılan gerekçelerle kaptan avansının acenteler tarafından gemi kaptanlarına bankacılık sistemi dışında verilmesinin uygun olmayacağı, konuya ilişkin olarak Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar'ın (32 sayılı Karar) 20 nci maddesi kapsamında Bakanlığımıza başvuruda bulunulabileceği hususlarının Bakanlığınızın ilgili taşra birimlerine iletilmiş olduğu, bununla beraber Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneğinden alınan ve bir örneğine ilişikte yer verilen 02.03.2023 tarihli 132 sayılı yazı ile, kaptan avansı tevsik zorunluluğu ile ilgili olarak Gelir İdaresi Başkanlığının 14.06.2016 tarihli 63601 sayılı yazısı dikkate alınarak mağduriyetlerinin giderilmesinin beklendiğinin iletildiği ifade edilmekte, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) 1-M sayılı Genelgesi'nin 21 inci maddesine göre görünmeyen işlemlerin mezkur Genelge'nin 25 inci maddesinde tanımlanmakta olduğu, buna göre kaptan avansının; bahse konu 25 inci maddenin "B-1/d", "B-5" ve "C-5/a" bölümlerinde hüküm altına alınan ifadeler kapsamında yer aldığının değerlendirilmekte olduğu belirtilerek, kaptan avansının acenteler tarafından gemi kaptanlarına yolcu beraberi elden döviz olarak teslim edilip edilemeyeceğine ilişkin yapılacak işleme esas Bakanlığımız değerlendirmeleri talep edilmektedir. Bilindiği üzere, 32 sayılı Karar'ın 10 uncu maddesi "Uluslararası nakliyat, bankacılık, sigortacılık, dışarıya yaptırılan hizmetler ve diğer görünmeyen işlemlerle ilgili olarak yurt dışına Türk parası transferleri ile döviz tahsis ve transferleri ve efektif satışları Merkez Bankası'nca belirlenecek usul, esas ve limitler çerçevesinde bankalar (...) yapılır." hükmünü, TCMB'nin 1-M sayılı Genelgesi'nin 22 nci maddesi "25 inci Maddede belirtilen gider kalemlerine göre farklılık göstermekle birlikte kıyasen benzerliği kabul edilebilecek talepleri Merkez Bankası değerlendirir ve sonuçlandırır." hükmünü ve TCMB'nin Görünmeyen İşlemlere İlişkin 13 Ocak 2000 tarih ve 2000/YB-4 sayılı Genelgesi'nin İkinci Bölümü altındaki "D) YORUM YETKİSİ (22. MADDE)" başlıklı maddesi "Görünmeyen İşlemlerle ilgili olarak ÜÇÜNCÜ BÖLÜMDE belirtilen kalemlere göre farklılık göstermekle birlikte kıyasen benzerliği kabul edilebilecek talepler Merkez Bankası İdare Merkezince değerlendirilir." hükmünü amirdir. Diğer taraftan, 10.03.2008 tarihli 26812 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Gemi Acentelik Hizmetleri Ücret Tarifesine İlişkin Tebliğ (İTG:2008/1)"in "Tanımlar" başlıklı 4 üncü maddesinin "4) Diğer Hizmetler Ücretleri (İstanbul ve/veya Çanakkale Boğazından geçen gemiler için)" bölümü altında, gemi ; donatanı, kiralayanı ve işleticisi tarafından gemi kaptanına verilen nakit avansın kasasına gönderilen paranın acente tarafından gemiye verilmesi, yapılan masraflara ek olarak gemi sahibi, kaptanı, kiralayanı veya işleticisi tarafından acenteye ekli tarifeye göre ödenen ücreti ifade edeceği hükme bağlanmış olup, 6 ncı maddesinin birinci fıkrası "Türkiye limanlarına sefer yapan veya Türk Boğazlarından geçen gemilerin acentelik, koruyucu acentelik, komisyon, primaj, gözetim, liman ücretleri ile diğer masrafların tamamının, peşin olarak gemi acenteliği yapan gerçek ve tüzel kişilerin hesabına gelmesi zorunludur. Türk limanlarına tarifeli veya düzenli sefer yapan gemilerin liman masraflarının ödenmesi işlemlerinde, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki Kanun ile Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar uyarınca yayımlanan "Görünmeyen Muameleler Tebliği" hükümleri uygulanır." hükmünü amirdir. Ayrıca, bahse konu Tebliğ'in "TARİFE NO:8 DİĞER HİZMET ÜCRETLERİ" bölümünde kaptan avansının, "verilen para miktarı üzerinden %1, minimum 50 Avro (Masraflara ilaveten)" şeklinde tarifelendirildiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, ilgili deniz taşıtının Türk Bayraklı olup olmaması hususu da dikkate alınmak suretiyle; kaptan avansı adı altında yapılan ödemelerin görünmeyen işlemler kapsamında olup olmadığına, kaptan avansı ödemeleri eğer görünmeyen işlemler kapsamına giriyorsa ödemelerin acenteye yapılmasının ve acente tarafından da bankacılık sistemi dışında gemiye/kaptana elden teslim edilmesinin uygunluğuna ve ayrıca, anılan talep konusu ödeme işlemlerinin 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ve ilgili alt mevzuatı kapsamında ödeme hizmeti/işlemi olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkin Bankaları değerlendirmelerinin Bakanlığımıza iletilmesi talebiyle konu 17.03.2023 tarihli bir yazımızla TCMB'ye intikal ettirilmiştir. Bu çerçevede, TCMB'den alınan bir örneği ekli yazıda özetle; yukarıda zikredilen Tebliğ'deki "gemi kaptanına verilen nakit avans" tanımı ve gemicilik teamülleri dikkate alındığında, kaptan avansının geminin yolculuğu sırasında geminin çeşitli ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla gemi acentesi tarafından gemi kaptanına verilen nakit parayı ifade ettiğinin anlaşıldığı belirtilerek, Bankalarının Görünmeyen İşlemlere İlişkin 13 Ocak 2000 tarih ve 2000/YB-4 sayılı Genelgesi'nin "C-1 Deniz Taşımacılığı" maddesinin "a) Navlun" başlıklı fıkrasının ilk paragrafındaki hüküm ve anılan Genelge'deki "Hizmet İthali" tanımından bahisle, 17.03.2023 tarihli yazımızda bahsi geçen kaptan avansı ödemesi işleminin; a) Yurt içinde yerleşik acente tarafından yurt dışında yerleşiklere yapılan bir ödeme mahiyetinde bulunduğu ve bu sebeple görünmeyen işlemler kapsamında nitelendirilmesi gerektiği, b) Diğer taraftan kaptan avansı ödemesinin yapıldığı geminin Türk bayraklı olması ve yabancı şirketlerce kiralanmamış olması durumunda yapılan ödemenin yurt içinde yerleşikler arasında gerçekleştirildiği ve dolayısıyla görünmeyen işlemler kapsamında mütalaa edilemeyeceği, bu çerçevede bu ödemelerin Bakanlığımızın 2008-32/34 sayılı Tebliğinin (Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar'a İlişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ) 8 inci maddesi hükümlerine tabi olacağının, değerlendirildiği, bu çerçevede, görünmeyen işlemler kapsamındaki ödemelerin bankalar aracılığıyla yapılması gerektiğinin düşünüldüğü ifade edilmektedir. Söz konusu yazıda ayrıca; 6493 sayılı Kanun'un "Ödeme Hizmeti" başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde, "ödeme işleminin, gönderen ya da alıcı namına mal veya hizmet pazarlığına ya da alım satımına yetkili olan ticari temsilci aracılığıyla yapılması"nın ödeme hizmeti olarak değerlendirilmeyeceğinin hükme bağlanmış olduğu, bu kapsamda, gümrük denetim ve gözetimi altında bulunan limanlara yanaşan gemilerin kaptanlarına gemi acenteleri tarafından "kaptan avansı" adı altında elden döviz teslim edilerek yapılan ödemelerin, ödemelerin acenteye yapılması ve acente tarafından da bankacılık sistemi dışında gemiye/kaptana elden teslim edilmesi suretiyle gerçekleştirilmesinin, gemi acentesinin sadece ilgili yazıda belirtilen hususlarla sınırlı faaliyetleri gerçekleştirecek şekilde ödemenin alıcısı ya da ödemeyi gönderenin adına yetkili ticari temsilci olarak hareket etmesi ve imzalanacak sözleşmelerde ticari temsilcilik kapsamının 6493 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Ödeme işleminin, gönderen ya da alıcı namına mal veya hizmet pazarlığına ya da " hükmünü açıkça içerecek alım satımına yetkili olan ticari temsilci aracılığıyla yapılması şekilde kaleme alınması şartıyla, sunulan iş modelinin 6493 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde hükme bağlanan istisna kapsamında olacağının değerlendirildiği ifade edilmektedir. Bu çerçevede, TCMB'nin bir örneği ekli yazısındaki değerlendirmeler dikkate alınmak suretiyle, İlgi'de kayıtlı yazınız konusu kaptan avansı ödemesi işlemlerinin; kaptan avansı ödemesinin yapıldığı geminin yabancı bayraklı olması veya yabancı şirketlerce kiralanmış olması durumunda yurt içinde yerleşik acente tarafından yurt dışında yerleşiklere yapılan bir ödeme mahiyetinde bulunacağı ve bu sebeple görünmeyen işlemler kapsamında nitelendirileceği değerlendirilmekte olup, bu kapsamdaki ödemelerin bankalar aracılığıyla yapılması gerekmektedir. Bilgileri ile gereğini arz ederim. İsmail HALICI Bakan a. Genel Müdür Yardımcısı V. Ek :TCMB'nin 28.03.2023 tarihli E-TCMB.77894148-622.03-873 sayılı yazısı. (3 Sayfa)