Sahte evrak veya yanıltıcı belge ile kıymet kaçakçılığı ve ceza kanunlarına göre zamanaşımı dikkate alınarak tahsilatın yapılması (Mülga)

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı: B.02.1.GÜM.0.08.00.21/1553-178-287-26323 Konu: Kıymet Tespiti- Gelir Eksiği 2009/24 Sayılı Genelge ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR. 06.09.2007 / 17741 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Genel Müdürlüğümüze son dönemde intikal eden bir takım olaylarda, serbest dolaşıma sokulan eşyaya ilişkin olarak yapılan muayene ve denetlemeler sonucunda sahte veya yanıltıcı belgelere rastlanması sonucunda gümrük idarelerince noksan beyan edilen kıymetin tespiti amacıyla 4458 sayılı Gümrük Kanununun 23 ila 31'inci maddelerinde belirtilen sürecin izlenerek Son Yönteme kadar gelindiği, bahse konu eşyanın niteliğine göre yapılan araştırmalara rağmen ilgili yerlerden herhangi bir cevap alınamaması ve dolayısıyla kıymet tespitine esas teşkil edecek herhangi bir veriye ulaşılamaması sebebiyle kıymet tespitinin yapılamadığı, diğer taraftan konunun 4926 sayılı Kanun kapsamında mahkemeye intikal ettirilmiş olması gerekçe gösterilerek, kıymet tespitinin ve ortaya çıkması beklenen kıymet farkından doğacak vergilere ve cezalara ilişkin ek tahakkukun ve tahsilâtın yapılması için davanın sonuçlanmasının beklendiği anlaşılmıştır. Bilindiği üzere Gümrük Yönetmeliğinin "Gümrük Kıymetinin Tespiti" başlıklı 36. maddesinde, eşyanın gümrük kıymetinin, mezkûr yönetmeliğin 37 ila 42. maddelerinde yer alan yöntemlerin sırasıyla uygulanması yoluyla tayin ve tespit olunan kıymet olduğu, bir yönteme göre belirlenemeyen kıymet için sıra dâhilinde olmak üzere izleyen yönteme geçileceği belirtilmektedir. Son Yöntemin uygulanması ile ilgili olarak, 25.02.1995 tarihli ve 22213 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma'nın "Yedinci Maddeye İlişkin Not" bölümü şu şekildedir: "1. 7 inci Madde hükümlerine göre gümrük kıymetinin belirlenmesinde büyük ölçüde, daha önce belirlenmiş gümrük kıymetlerinin esas alınması gerekir. 2. 7 inci Maddeye göre kullanılacak kıymetin belirlenmesine ilişkin yöntemler 1 ila 6 ncı maddelerde belirtilenleri kapsar. Ancak bu yöntemler 7 inci madde hükümleri ve amaçlarına uygun olarak, makul bir esneklikte uygulanır. 3. Makul bir esnekliğe ilişkin bazı örnekler şunlardır: (a) Aynı eşya: Aynı eşyanın aynı veya yakın tarihlerde ihraç edilmesi koşulu esnek bir şekilde değerlendirilebilir; kıymeti belirlenecek eşyanın ihraç ülkesinin dışındaki bir ülkede üretilmiş aynı ithal eşyası, gümrük kıymetinin belirlenmesinde esas alınabilir: aynı eşyanın daha önce 5 ve 6 ncı maddeler hükümlerine göre belirlenmiş olan gümrük kıymeti kullanılabilir. (b) Benzer eşya: Benzer eşyanın, aynı veya yakın tarihlerde ihraç edilmesi koşulu esnek bir şeklide değerlendirilebilir; kıymeti belirlenecek eşyanın ihraç ülkesi dışındaki bir ülkede üretilmiş benzer ithal eşyası, gümrük kıymetinin belirlenmesinde esas alınabilir; benzer eşyanın daha önce 5 ve 6 ncı maddeler hükümlerine göre belirlenmiş olan gümrük kıymeti kullanılabilir. (c) İndirim Yöntemi: 5 inci Maddede yer alan eşyanın ithal edildiği "hal ve durumda" satılması koşulu esnek bir biçimde değerlendirilebilir; "90 gün" koşulu esnek bir şekilde uygulanabilir." Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere, son yönteme göre kıymetin belirlenmesine ilişkin yöntemler önceki yöntemleri kapsamakta, ancak son yöntemin amaçlarına uygun olarak makul bir esneklikle uygulanmaktadır. Diğer taraftan, 4458 sayılı Gümrük Kanunun 197/4. maddesi "Gümrük vergileri alacakları, ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve suçun zamanaşımının daha uzun bulunması halinde, bu alacaklar Türk Ceza Kanunundaki dava ve ceza zamanaşımı süreleri içerisinde kovuşturulup tahsil edilir." hükmünden söz konusu vergi alacaklarının açılmış olan ceza davalarının sonucuna göre takip ve tahsil edileceği anlamı çıkarılmamalıdır. Dolayısıyla, öncelikle yukarıdaki açıklamalara göre eşya kıymetinin Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği hükümlerine uygun biçimde (zamanaşımı hükümleri de göz önünde bulundurularak) belirlenmesi, daha sonra açılmış olan ceza davalarının sonuçlanması beklenmeden ve konunun mahkemeye intikal etmesiyle ortaya çıkan ve ilgili kanunlarda belirlenmiş olan yeni zamanaşımı süreleri içerisinde takip ve tahsilâtının gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Haydar GÖÇER Genel Müdür DAĞITIM: Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine