Para cezası uygulaması ile kaçakçılık mevzuatının paralel uygulanabilmesi

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü SAYI : B.02.1.GÜM.0.06.00.08.233.1999 KONU : 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu Konuyla ilgili (2009/37) Sayılı Genelge Yayımlanmıştır. 07.04.2004 / 09632 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Müsteşarlığımıza intikal eden olaylardan, 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun (KMK) yürürlüğe girmesinden önce işlenen suçlar hakkında gümrük idareleri tarafından yapılan suç duyurusu ve takip işlemlerinde mülga 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun ya da 4926 sayılı KMK hükümlerinden hangisinin dayanak teşkil edeceği ile Gümrük Kanununun 238 inci maddesine göre cezanın tahsili ve emanet hesabına alınmasına ilişkin işlemler yürütülürken aynı anda kaçakçılık takibatına başlanılmasının uygun olup olmayacağı konularında tereddüt edildiği anlaşılmıştır. Bilindiği üzere Türk Ceza Kanunu'nun 2. maddesi, "İşlendiği zamanın kanununa göre cürüm veya kabahat sayılmayan fiilden dolayı kimseye ceza verilemez. İşlendikten sonra yapılan kanuna göre cürüm veya kabahat sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz. Eğer böyle bir ceza hüküm olunmuşsa icrası ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar. Bir cürüm veya kabahatin işlendiği zamanın kanunu ile sonradan neşir olunan kanunun hükümleri birbirinden farklı ise failin lehinde olan kanun tatbik ve infaz olunur." Hükmüne amirdir. Söz konusu maddede belirtilen sanığın yargılamasında eski ve yeni Kanun hükümlerinden sanık lehine olanın uygulanacağı ilkesinin esaslarının belirlenmesi ile suça konu fiilin hukuki tasnifinin yapılması işlemi yargı mercilerinin görev alanına girdiğinden, gümrük idaresinin bu konuda bir değerlendirme yapması mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce işlenen suçlar hakkında gümrük idareleri tarafından yapılan suç duyurusu ve takip işlemlerinde 4926 sayılı Kanun'un yürürlüğe giriş tarihi de belirtilmek suretiyle hem 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun, hem de 4926 sayılı Kanun hükümlerine yer verilmesi, hangi Kanun hükmünün uygulanacağının belirlenmesi hususunun adli mercilerin takdirine bırakılması gerekmektedir. Diğer taraftan, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 231'inci maddesinin 3'üncü fıkrasında "Bu Kısım hükümlerine göre ceza tayin edilen eylemler hakkında kaçakçılık ve diğer ceza koyan Kanunlara göre takibat yapılıp, bu kısımda tayin edilen cezalardan daha ağır bir ceza ile kesin olarak mahkum edilenler hakkında ayrıca bu kısımdaki maddelere göre ceza verilmez" denilmektedir. Yine Gümrük Yönetmeliğinin 722. maddesinin 1, 3, 4 ve 5. fıkralarında da Gümrük Kanunu'nun anılan maddesine paralel bir düzenlemeye yer verilmiştir. Buna göre Gümrük Kanununun 238. maddesine göre cezanın tahsili ve emanet hesabına alınmasına ilişkin işlemler yürütülürken aynı anda olayın kaçakçılık mevzuatını da ilgilendirdiğinin tespiti halinde anılan mevzuat hükümleri açısından takibat yapılmasına engel herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bilgi ve gereğini rica ederim. DAĞITIM: Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine