TIR Uygulama Yönetmeliği hakkında (Mülga)

T.C. BAŞBAKANLIK GUMRUK MÜSTEŞARLI(31 Gümrükler Kontrol genel Müdürlüğü SAYI : B.02.LGUM.O.O8.00.13/ 1424 ANKARA KONU: 07 Mayıs 2002 / 12.05.2004 - 4523 sayılı yazı ile YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞTIR GÜMRUKLER BAŞMUDURLUĞUNE İLGİ : 23.1.2002 tarihli 24649 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan TIR Uygulama Tebliği. Genel Müdürlüğümüze intikal eden olaylardan, TIR Uygulama Tebliği'nin aşağıda belirtilen hükümlerinin gereği gibi uygulanmadığı tespit edilmiştir. 1-TIR Uygulama Tebliği'nin 4 ncü maddesinin C/2 alt bendinde; "Giriş veya Hareket Gümrük idarelerinden sevk edilecek taşıtlar için, gideceği gümrüğe göre mevcut güzergahlarda birden fazla belirlenmiş (alternatif) yol sözkonusu ise; normal şartlarda ulaşımı kolaylaştırıcı olanı belir1enir." deni1mektedir. Hareket ve Giriş Gümrük idareleri; taşıyıcı veya sürücünün talebi doğrultusunda TIR güzergah haritasında ve 4 üncü maddesinde gösterilen mevcut güzergahlardan en uygun olanını vermesi ile bu güzergahın takibinin zorunlu olduğu yönünde taşıyıcının uyarılması koşuluyla talepleri karşılaması gerekmektedir. 2-Tebliğin 27 nci maddesinde; "TIR karnesindeki yaprak sayısı TIR işlemini tamamlamak için yeterli sayıda olmadığı takdirde; TIR karnesinin işlemi sona erdirilir, aynı gümrük idaresince usulüne uygun olarak doldurulmuş yeni bir TIR karnesi kabul edilerek taşımacılığın geri kalan bölümü için kullandırılır. Bu durum her iki TIR karnesinin üzerine TIR karnesinin bittiğine dair meşruhat düşülerek belirtilmelidir. Yeni açılan TIR karnesinde de taşıt ve eşyaya ilişkin bütün bilgilerin tanı ve eksiksiz olarak doldurulması halinde kabul edilir." denilmekte olup, maddede belirtilen işlemin yapılması sırasında cezayı gerektirecek başka bir durum sözkonusu değilse, sadece bu işlem için usulsüzlük cezası uygulanmasına gerek bulunmamaktadır. 3-Tebliğin 19 ncu maddesinin (a) ve (b) bentlerinde; "TIR karnesinin 22 no.lu bölümüne; taşımacının talebi üzerine ve eşyaya ait yükleme listesi, CMR, Çeki listesi ve Fatura gibi belgelere bakılarak saptanan güzergah ve eşyanın gönderilmesi gereken yarış veya çıkış gümrük idaresinin açık isminin kaydedileceği" hükümleri bulunmasına rağmen taşımacıların bu doğrultudaki taleplerinin karşılanmadığı tespit edilmiştir. Bu yönde oluşacak taşıyıcı taleplerinin karşılanması gerekmektedir. 4-Tebliğin 41 nci maddesinde; "Çıkış veya Varış Gümrük idarelerinin Değiştirilmesi Halinde Yapılacak İşlemler" düzenlenmiş olmakla birlikte bazı gümrük idarelerinde madde metnine aykırı işlemler yapıldığı ve usulsüzlük cezası uygulandığı, özelliklede (e) fıkrasında; "Bir akit ülke hareket gümrük idaresinden TIR karnesinin 12 nolu bölümünde belirlenen Türkiye'deki yarış gümrük idarelerinin sırasının değiştirilmek istenilmesine ilişkin sürücünün talebi giriş gümrük idaresince kabul edilir. TIR karnesinin 22 no.lu bölümünde ilk yarış gümrüğü ve buna ilişkin güzergah belirlenir. Bu değişiklik sebebiyle bir usulsüzlük cezası uygulanmaz."hükmü bulunmaktadır. TIR karnesinin 12 no.lu bölümünde bir Gümrük İdaresi belirlenmemiş olması halinde ise Giriş Gümrük idareleri (Örneğin; Kapıkule TIR veya Haydarpaşa Gümrük Müdürlükleri)'nce yine taşımacının talebi doğrultusunda eşyaya ait yükleme listesi, CMR, Çeki Listesi ve Fatura gibi belgelere bakılarak eşyanın talep edilen gümrük idaresine sevk edilmek üzere, (Örneğin; Erenköy Gümrük Müdürlüğü) TIR karnesinin 22 no.lu bölümüne, güzergahın belirtilmesi suretiyle yarış gümrüğün belirlenmesi halinde herhangi bir usulsiizli5k cezası uygulanmadan işlem yapılması gerekmektedir. Bu maddede hangi hallerde usulsüzlük cezası uygulanacağı ve hangi hallerde ceza uygulanmayacağı açık ve anlaşılır bit şekilde yer aldığı halde, madde metninde belirtilen hükümlere aykırı uygulamaların yapıldığı görülmüştür. 5-Tebliğin 10'uncu maddesine göre Başmüdürlüklerin yetkilendireceği Gümrük Müdürlüklerince verilen Karayolu Taşıtı Onay Belgelerinin Tebliğ'in 12 nci maddesinde; "Bir nüshasının ilgili firmaya, bir nüshasının firmanın dilekçesinde belirttiği odaya gönderileceği, bir nüshasının da gümrük idaresinde ilgili firma adına açılan dosyada saklanacağı ve bağlı bulunduğu Başmüdürlüğe de bilgi verileceğ" hususları yer almıştır. Sözkonusu Tebliğ'de yer almadığı halde bu bilgilerin liste halinde diğer Başmüdürlüklere gönderildiği anlaşılmış olup, tanzim olunan Onay Belgeleri ile ilgili olarak sadece bağlı bulunulan- Başmüdürlüğe bilgi verilmesi gerekmekte, diğer Başmüdürlüklere bilgi verilmesine gerek bulunmamaktadır. 6-Uluslararası TIR Sözleşmesinin 15 nci maddesinde; "TIR karnesi himayesinde eşya taşıyan karayolu taşıtları, taşıt dizileri veya konteynerlerin geçici kabullerinde hiçbir özel belge istenmez, hiçbir teminat aranmaz." (Triptik. Gümrüklerden Geçiş Karnesi, Taşıt Giriş-Çıkış formu gibi) hükmü yer almaktadır. Sözleşmenin sözkonusu madde hükmü bugüne kadar Tebliğ ve Genelgelerimizde defalarca hatırlatılmasına ve muhtelif dağıtımlı yazılarımızla da gerekli uyarı yapılmış olmasına rağmen hala bazı gümrük idarelerimizde TIR karnesi yanında ayrıca yukarıdaki belgelerinde taşıyıcıdan istenilmeye devam edildiği görülmüştür. Madde metnine uygun olarak söz konusu belgelerin taşıyıcıdan istenilmesine gerek bulunmamaktadır. 23.1.2002 tarih ve 24649 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "TIR Uygulama Tebliği"nin 51'inci maddesinde; "Giriş veya hareket gümrük idaresinde TIR karnesi ibraz eden taşıyıcılardan TIR Sözleşmesi gereğince yabancı taşıt ve römorklar için herhangi bir özel belge ve teminat alınamayacağından bu taşımacılıkta Volet- 1 ve Volet-2 (giriş ve çıkış) yapraklarının arka yüzüne Ek: 8'deki kaşe basılır. Ayrıca muayene sonucu tespit edilen hususlar eksiksiz olarak yazıldıktan sonra muayene kaşesi vurularak imzalanır. Eşyanın tümü boşaltıldıktan sonra boş olarak sevk edilecek yabancı plakalı taşıtlara bu Tebliğin 25 inci maddenin son alt bendindeki işlem uygulanır." hükmü olmasına rağmen, TIR Sözleşmesi ve Tebliğ hükümlerine aykırı olarak Gümrük idarelerince TIR karnesi himayesinde yapılan taşımacılıkta TIR karnesi ile birlikte Triptik, Gümrüklerden Geçiş Karnesi (Carnette de Passage en Dauane) veya Taşıt Giriş-Çıkış Formu istenilmesi uygulamasına son verilmesi gerekmektedir. Bilgi alınmasını, TIR karnesi himayesinde eşya taşımacılığı konusundaki tüm işlemleri kapsayacak şekilde hazırlanan; TIR Uygulama Tebliği hükümlerinin doğru ve eksiksiz şekilde uygulanması hususunda bağlantınız gümrük idarelerinin uyarılmasını, Tebliğ'de belirtilen işlemler dışında bir işlem yapılmamasını önemle rica ederim.