DİR geri ödeme sistemi kapsamında şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde yapılan ithalatta D5 D5A DIIG DIIGA muafiyet kodlarının kullanılmasının gerektiği

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-52707093-132.99-00121892468 Konu :Dahilde İşleme Rejimi - Geri Ödeme Sistemi 07.05.2026 / 121892468 DAĞITIM YERLERİNE İlgi :21.10.2025 tarihli ve 114854734 sayılı yazinız. İlgide kayıtlı yazinız incelenmiştir. 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği'nin 11 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, geri ödeme sistemi altında düzenlenen dahilde işleme izin belgesi (DİİB) / dahilde işleme izni (Dİİ) kapsamında serbest dolaşıma giren hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşya, ambalaj ve işletme malzemesi için ithalat vergilerinin ödenmesi gerekmekte olup bu kapsamda ithal edilen eşya için gümrük idaresince, ticaret politikası önlemlerinin uygulanması ve eşyanın ithali için öngörülen dış ticarette teknik düzenlemeler ve standardizasyon mevzuatı dahil diğer işlemlerin tamamlanması şartı aranmaktadır. Bu çerçevede ithal edilen eşya için 41-- rejim kodu ile gümrük beyannamesi tescil edilmesi gerekmekte ve söz konusu mevzuat hükmü kapsamında DİİB ile gerçekleştirilen ithalat için D5 (DİR Geri Ödeme Sistemi), Dİİ ile gerçekleştirilen ithalat için ise DIIG (2006/12 sayılı Tebliğin 14. maddesi kapsamında Geri Ödeme Sistemi çerçevesinde gümrük idaresince verilen izin) muafiyet kodları kullanılmaktadır. Öte yandan, söz konusu Tebliğ maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca, DİİB/Dİİ kapsamında A.TR dolaşım belgesi ve menşe ispat belgeleri eşliğinde ilgili ülkelere ihraç edilecek işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılacak hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşyanın gümrük vergisi ile varsa toplu konut fonunun tahsil edilmesi ve bu vergilerin haricindeki vergilerin teminata bağlanması suretiyle ithalatına izin verilmesi mümkündür. Bu kapsamda yapılacak ithalat esnasında ilgili gümrük idarelerince, sadece şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde yapılan ithalatta aranan bilgi ve belgeler aranmakta olup anılan Tebliğ'in ilgili hükümleri kapsamında geri ödeme sistemi altında düzenlenen DİİB için D5A (DİR-Geri Öd. Sis.-2008/14162 sayılı BKK Tic. Pol. Önlemleri Uygulanmaz), Dİİ için ise DIIGA (DİR Tebliği 14. madde Geri Öd. Sistemi Kapsamı İzin - 2008/14162 sayılı BKK Tic. Pol. Önlemleri Uygulanmaz) muafiyet kodları kullanılmaktadır. Ayrıca, gümrük beyannamesi üzerinde beyan edilebilecek rejim kodlarına ve açıklamalarına; https://ticaret.gov.tr/gumruk-islemleri/dijital-gumruk-uygulamalari/edi-xml-referans-mesajlari/rejim-kodlari üzerinden, muafiyet kodlarına ve açıklamalarına ise; https://ticaret.gov.tr/gumruk-islemleri/dijital-gumruk-uygulamalari/edi-xml-referans-mesajlari/muafiyet-kodlari üzerinden ulaşılması mümkün bulunmaktadır. İlaveten, 41XX rejim kodlarında BİLGE Sistemince eşyanın gümrük vergisi 10 vergi kodunda hesaplanmakta olup 61 nolu vergi kodlu telafi edici vergi kullanılmamaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. Hüseyin YAREN Bakan a. Daire Başkam Dağıtım: Ankara Gümrük Müşavirler Derneğine Bursa Gümrük Müşavirler Derneğine İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneğine İzmir Gümrük Müşavirleri Derneğine Mersin Gümrük Müşavirleri Derneğine Ankara, Bursa, İstanbul, İzmir, Mersin Gümrük Müşavirleri Derneği Tarih: 21/10/2025 Kayıt: 114854734 Konu :D1 Kodlu Dahilde İşleme İzin Belgeleri Kapsamında Geri Ödeme Sistemine İlişkin Uygulamalar Hk. T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü'ne İlgi :09.08.2005 tarihli, B.02.1.GÜM.0.06.00.46.1471-139/020358 sayılı yaziları İhracat Genel Müdürlüğünüzce firmalar adına DYS sistemi üzerinden Dahilde İşleme Rejimi Geri Ödeme Sistemi kapsamında düzenlenen D1 kodlu Dahilde İşleme İzin Belgeleri çerçevesinde gerçekleştirilecek ithalat ve ihracat işlemlerine ilişkin olarak ilgide kayıtlı yazilarında, geri ödeme sistemi kapsamında rejim kullanımı ve muafiyet kodu D5 ile ilgili açıklamalar yapılmış olmakla birlikte, İhracat Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen belgelerin D1 kodlu ve geri ödeme sistemi kapsamında olması nedeniyle üyelerimizden yapılan bildirimlerde uygulamalarda yeknesaklık sağlanamadığı, farklı yorum ve uygulamaların ortaya çıktığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, Dahilde İşleme Geri Ödeme Sistemi çerçevesinde düzenlenecek gümrük beyannamelerinde kullanılacak: • İthalat rejim kodları: 51.00 - 41.00 • İhracat rejim kodları: 31.51 - 31.41 • Muafiyet (istisna) kodları: D1A - D1B - D5 - D5A • Vergi kodları: 10-61 Hususlarında gerek işlemlerin yürütüldüğü gümrük idareleri, gerekse belge kapatma aşamasında yetkili Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri tarafından farklı yönlendirme ve uygulamalarla karşılaşılmakta olup, bu durum firmalar nezdinde tereddüt yaratmaktadır. Bu çerçevede, D1 kodlu Dahilde İşleme İzin Belgesi (Geri Ödeme Sistemi) kapsamında; • Kullanılması gereken gümrük rejim kodlarının, • Uygulanması gereken muafiyet (istisna) kodlarının, • İthalat beyannamesi üzerinde yer alması gereken vergi kodunun 10 olması gerektiği değerlendirilmekle birlikte sistemin telafi edici vergi kodu olan 61'i kullanmaya uygun olmasının yarattığı tereddütlerin Giderilmesi ve varsa diğer teknik detayların gümrük mevzuatına uygun şekilde üyelerimizle paylaşılmak üzere tarafımıza bildirilmesini arz ederiz. Saygılarımızla, Atilla ŞAHİN Orhan KATTAŞ Ankara Gümrük Müşavirleri Derneği Bursa Gümrük Müşavirleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yönetim Kurulu Başkanı Serdar KESKİN Taşkın DALAY İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği İzmir Gümrük Müşavirleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yönetim Kurulu Başkanı Cebrail ORMAN Mersin Gümrük Müşavirleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı E.E.