Kaçak eşya taşımasında kullanılan taşıtların Alıkonulma fiili elkoyma kararı mahkemece alınacağı ile Tasfiye İşlemleri

T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sayı :30157710-380.01 Konu :Alıkoyma ve Tasfiye İşlemleri Hk. 09.03.2017 / 23171303 DAĞITIM YERLERİNE İpekyolu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünden alınan 09.11.2016 tarihli ve 20052643 sayılı yazıda, elkonulan araçlar için alıkoyma şartları oluştuğunda alıkoyma kararının mahkemelerden alınması hususunda sorunlar yaşandığı, Diyarbakır Kaçakçılık Suçları Soruşturma Bürosu Savcısı ve Sulh Ceza Hâkimi ile yapılan şifahi görüşmede 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda alıkoyma kararı diye bir tabir bulunmadığı, 5271 sayılı Kanunun 127 nci ve 128 inci maddelerinde sadece elkoyma kararından bahsedildiği, alıkoyma işleminin idari işlem niteliğinde olduğu, bu maddelere göre verilen elkoyma kararlarının alıkoymayı da kapsadığı, ayrıca alıkoyma kararı diye bir kararın verilmesinin mümkün olmadığının bir görüş olarak belirtildiği; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda alıkoyma teriminin kullanıldığı, bunun Hâkimlikten veya Mahkemeden alınacak bir karar marifetiyle mi olacağı yoksa elkoyma kararının fiili icra ediliş şekli olarak düşünülmek suretiyle Hâkim veya Mahkemeden karar almaya gerek kalmaksızın 5607 saylı Kanunda belirtilen idari işlemlere devam mı edileceği hususunda tereddüt oluştuğu, yapılacak iş veya işlemlere esas olmak üzere Bölge Müdürlüklerinin talimatlandırılmasının talep edildiği görülmüştür. Diğer taraftan, Gümrük ve Ticaret Başmüfettişleri Hulusi SARUCAN ve Aydın ŞAHİN tarafından düzenlenen 25.04.2016 tarihli 150-B/03 sayılı İnceleme Raporundan bahisle Adalet Bakanlığı'na muhatap 06.09.2016 tarihli 18581654 sayılı yazımızla, 5271 sayılı Kanunun 128 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre, elkoyma kararlarının araçların kayıtlı bulunduğu sicile şerh verilmek suretiyle icra edilmesi gerekirken cumhuriyet savcılıklarının talimatıyla yedieminlere teslim edilerek diğer bir ifadeyle alıkonularak icra edildiği, 5607 sayılı Kanunun 10/2. maddesine göre sahiplerine teminatla araçlarını almaları için tanınan 30 günün dolmasından sonra araçların tasfiye edilmesi gerekirken alıkoyma şartlarını taşımadıkları için bu maddeye göre tasfiyelerinin gerçekleştirilemediği, alıkoyma kararlarının gönderilmesine ilişkin Gümrük Müdürlüğünün talep yazılarına ilgili mahkemelerce ya cevap verilmediği ya da alıkoyma kararları olmadığından elkoyma kararlarının gönderildiği belirtilerek Bakanlıkları görüşlerinin bildirilmesi istenilmiştir. Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünden alınan 25.10.2016 tarihli 65973 sayılı ekli yazıda özetle, 5607 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen özel durumlardan birinin mevcut olması halinde kaçak eşya taşımasında bilerek kullanılan veya kullanılmaya teşebbüs edilen araç için kanuni tabirle alıkonulma" tedbiri, bir başka deyişle "fiili el koyma" koruma tedbiri verileceği, anılan maddede "alıkonulma" tedbirine kimin karar vereceği belirtilmemişse de söz konusu tedbirin de esasen "fiili elkoyma" niteliği taşıdığı ve dolayısıyla 5271 sayılı Kanunun 127 nci maddesinde belirtilen elkoyma kararı vermeye yetkili merciler tarafından verilmesi gerektiği hususunda herhangi bir tereddütün bulunmadığı, alıkonulma şeklinde bir karar alınmadan fiili alıkonulma şeklinde uygulama yapılması durumunda kamu zararı doğabileceği gibi hukuka aykırı koruma tedbirinin uygulanması nedeniyle devletin sorumluluğunu da doğurabileceği hususularına yer verilmiştir. Hukuk Müşavirliğinden alınan 10.01.2017 tarihli 21732654 sayılı yazıda ise özetle 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında zikredilen özel durumlardan birinin mevcut olması halinde, kaçak eşya naklinde kullanılan taşıtın alıkonulmasına esas olmak üzere el konulmasına, 5607 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında "alıkonulma" koruma tedbirine kimin karar vereceği belirtilmemekle birlikte 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 127 nci maddesinde belirtilen el koyma kararı vermeye yetkili merciler tarafından karar verilmesinin uygun olacağının mütalaa edildiği belirtilmiştir. Bu itibarla, mezkur Kanun hükümleri uyarınca alıkoyma şartlarının oluşması halinde ilgili mahkemeden alıkoyma kararı verilmesinin istenilmesi gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Harun USLU Bakan a. Genel Müdür DAĞITIM: Tüm Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerine