Haciz yoluyla tahsil edilen amme alacaklarında eşya takyidatları ve haczedilen eşyada rüçhan hakkı

T.C GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı :33047545-45.02/364 Konu :…..Tic.Ltd.Şti. 10.03.2014 / 01433 ULUDAĞ GÜMRÜK VE TİCARET BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE İlgi: a) 19/04/2012 tarihli ve 2853 sayılı yazımız. b) 23/05/2012 tarihli ve 6393 sayılı yazınız. c) 17/07/2012 tarihli ve 4497 sayılı yazımız. d) 06/03/2012 tarihli ve 1604 sayılı yazımız. e) 14/01/2014 tarihli ve 418 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazılar konusu; bağlantınız Gemlik Gümrük Müdürlüğü Muayene Tahakkuk Servisinin teftişi neticesinde, Gümrük Başmüfettişi Ramazan METİN ve Gümrük Müfettiş Yardımcısı İbrahim DEMİR tarafından düzenlenen, 01.08.2008 tarihli ve 2 sayılı Cevaplı Raporda tenkit edilen … Tic.Ltd.Şti. adına onaylı 25.01.2007/IM002828 ve 07.02.2007/IM004552 tarih/sayılı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannameleri kapsamı eşyadan kaynaklanan ek tahakkukun tahsiline yönelik olarak yapılan takibat sonucunda, Bursa Tasfiye İşletme Müdürlüğünce satılan firma adına kayıtlı 16 … 304 ve 16 … 681 plakalı araçların satışından elde edilen tutarın taksimine ilişkin olarak 19/11/2012 tarihli 6578 sayılı yazımızla Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan görüş istenilmiş olup, adı geçen Başkanlıktan alınan 24/02/2014 tarihli 21148 sayılı cevabi yazı ve eki ilişikte gönderilmiştir. Bilgi ve gereğini rica ederim. Sultan KİBRİTOĞLU Bakan a. Daire Başkanı V. EKLER: 1 yazı ve eki örneği T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı Sayı :87893753-110[3660-31119]- Konu :Amme alacaklarında rüçhan hakkı 24.02.2014 / 21148 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞINA (Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü) İlgi: a) 19.11.2012 tarihli ve B.21.0.RKG.0.09.00.00-45.02-370/ 6578 sayılı yazınız b) 05.02.2014 tarihli ve 33047545-45.02-720 sayılı yazınız. İlgi (a) 'da kayıtlı yazınız ve eklerinin incelemesinden; - … Tic. Ltd. Şti.'nin serbest dolaşıma giriş beyannameleri kapsamı eşyalardan kaynaklanan amme alacağının tahsiline yönelik olarak yapılan takibat sonucunda firma adına kayıtlı 16 … 304 ve 16 … 68l plakaları araçlara haciz tatbik edildiği, ayrıca söz konusu araçlar üzerinde takyidatlar bulunduğu, - bahse konu araçların Bursa Tasfiye İşletme Müdürlüğünce 40.500,00 TL'ye satıldığı. mezkur araçların aynından doğan 2.368,54 TL MTV ve 491,79 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 2.860,33 TL vergi borcunun Yeşil Vergi Dairesi hesabına aktarıldığı, - söz konusu araçların satış bedelinden yukarıda belirtilen amme alacakları düştükten sonra kalan 37.639.67 TL'nin anılan İşletme Müdürlüğünün emanet hesabında tutulduğu, - …. A.Ş. tarafından Gemlik Gümrük Müdürlüğüne yazılan 28.03.2012 tarihli yazıyla adı geçen şirketin bankaları olan borçları nedeniyle 16 … 681 plakalı aracın üzerindeki rehinlerinin devam ettiği ve alacaklarının 10.200,00 TL olduğu, 16 … 304 plakalı araç üzerindeki rehinlerinin ise kaldırıldığının bildirildiği, - 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 21 inci maddesinde yer alan hüküm gereğince, 16 … 681 plakalı aracın satışından elde edilen tutardan rehinle güvence altına alınmış olan alacağın ayrılmasını müteakiben kalan tutardan amme alacağına yetecek tutarın amme borcuna mahsup edilebileceği, 16 … 304 plakalı araç üzerindeki ilk rehnin kaldırıldığından amme alacağının ikinci sırada bulunan rehinli alacaklının haczine iştirak edeceği ve rehinli alacaklının alacağının ödenmesini müteakiben pay alabileceği ve bu kapsamda söz konusu araçlar üzerindeki rehinlere ilişkin güncel alacak tutarlarının ilgili alacakları nezdinde tespit edilerek satış tutarından alacakların taksim edilmesini müteakip kalan tutarın amme alacağı için ayrılabileceğinin değerlendirildiği, belirtilerek amme alacaklarında rüçhan hakkı ve amme alacaklarının üçüncü şahısların haczine iştiraki konularında gümrük müdürlüklerinde farklı uygulamalara sebebiyet vermemek ve uygulama birliğin sağlanması açısından gümrük vergileri, para cezası ve gecikme zammından kaynaklanan amme alacağının hacze iştiraki ve rüçhan hakkı konularında Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, 6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde "Üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar paraya çevrilmeden evvel o mal üzerine amme alacağı için de haciz konulursa bu alacak da hacze iştirak eder ve aralarında satış bedeli garameten taksim olunur. Genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim, harç ile vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve faizler için tatbik edilen hacizlerde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 268 inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi hükmü uygulanmaz. Rehinli alacaklıların hakları mahfuzdur. Ancak, gümrük resmi, bina ve arazi vergisi gibi eşya ve gayrimenkulün aynından doğan amme alacakları ü eşya ve gayrimenkul bedelinden tahsilinde rehinli alacaklardan evvel gelir. Borçlunun iflası, mirasın reddi ve terekenin resmi tasfiyeye tabi tutulması hallerinde amme alacakları imtiyazlı alacak olarak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 206 ncı maddesinin üçüncü sırasında, bu sıranın önceliğini alan alacaklar da dahil olmak üzere tüm imtiyazlı alacaklar ile birlikte işleme tabi tutulur." hükmü yer almaktadır. Madde hükümleri ile üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar paraya çevrilmeden önce o mal üzerine amme alacağı için de haciz konulduğunda satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağına ilişkin düzenlemeler yapılmış, borçlunun iflası, mirasın reddi ve terekenin resmi tasfiyeye tabi tutulması hallerinde amme alacağının sırası belirlenmiş ayrıca üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar paraya çevrilmeden önce o mal üzerine amme alacağı için de haciz konulduğunda satış bedeli alacaklılar arasında garameten taksim edileceği, satış bedelinin dağıtımında, amme alacaklarından önce tesis edilmiş olan rehinli alacakların hakları saklı tutulmuş, ancak, eşya ve gayrimenkulün aynından doğan amme alacaklarına rehinli alacaklardan önce tahsil edileceğine yönelik öncelik hakkı verilmiştir. Diğer taraftan, 6183 sayılı Kanunun 21 inci maddesine ilişkin açılamalara Seri:A Sıra No: 1 Tahsilat Genel Tebliğinin Birinci Kısmının İkinci Bölümünün "IV. Amme Alacaklarında Rüçhan Hakkı'' alt başlıklı kısmında yer verilmiştir. Öte yandan, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 140 ıncı maddesinde satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmemesi durumunda icra dairesince alacaklılar için bir sıra cetveli yapılacağı, 141 inci maddesinde de bu sıra cetvelinin tüm alacaklılara tebliğ edilerek kesinleşmesinin gerektiği, 142 nci maddesinde de sıra cetveline itiraz süresinin 7 gün olduğu ve bu süre içerisinde sıra cetvelinin yetkili icra mahkemesi nezdinde dava konusu yapılabileceği hususları düzenlenmiştir. Buna göre, alacaklı kişinin alacağını tahsil etmek amacıyla borçlunun üçüncü kişi nezdinde bulunan mal, hak ve alacaklarının satışı neticesinde satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen karşılamaya yetmemesi durumunda, sıra cetveli yapmakla görevli olan ilk haczi koyan icra dairesince bir sıra cetveli yapılması ve bu sıra cetvelinin tüm alacaklılara tebliğ edilmesi gerekmekte olup, alacaklının söz konusu sıra cetvelindeki sırası hakkında sıra cetvelinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde yetkili icra mahkemesinde dava açabilecektir. Diğer taraftan 2007/4 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesinde Başkanlığımıza bağlı vergi dairelerince takip ve tahsil edilmesi gereken amme alacaklarından dolayı tatbik edilen vergi dairesi haczinden önce üçüncü şahıslar tarafından konulmuş bir haciz veya tesis edilmiş bir rehin bulunması durumunda vergi dairelerince tatbik edilen hacizlerin durumuna ilişkin olarak ilk haczi koyan icra dairelerince oluşturulacak sıra cetvelleri ve bunlar üzerine yapılacak işlemlere yönelik örneklere yer verilmiştir. Bu itibarla, yazınıza konu olayda, tahsil dairenizin haczinin ilk sırada yer almaması nedeniyle satış tutarından tahsil dairenizce takip edilen amme alacaklarına karşılık bir pay ayrılmadan, takip giderleri ve satışı yapılan malın aynından doğan amme alacakları düştükten sonra kalan tutarın, sıra cetveli oluşturulmak suretiyle alacaklılar arasında dağıtımının yapılması amacıyla ilk haczi koyan icra müdürlüğüne gönderilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, tahsil dairelerinizce takip edilen amme alacakları hakkında yetkili icra müdürlüğünce oluşturulacak sıra cetvelinin mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı hususunun yazımız ekinde yer alan 2007/4 Seri No.lu Tahsilat İç Genelgesinde yer alan örnekler ve açıklamalar çerçevesinde takip ve tahsile yetkili tahsil dairelerinizce değerlendirilmesinin daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Bilgi edinilmesini ve gereğini arz ederim. Zekayi ÇENGE Bakan a. Gelir İdaresi Daire Başkanı EK: Tahsilat İç Genelgesi Seri No: 2007/4