Kaçak ambarında bekleme ücretinin kimce ödeneceği RF
T.C.
BAŞBAKANLIK
GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı :B.01.GÜM.O.06.00.08.224-38
Konu :
Uyuşmazlık Mahkemesi Kararı E.2006/111'de
atıf yapılmıştır.
10.04.2002 / 07618
GÜMRÜKLER BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE
Müsteşarlığımıza intikal
eden olaylardan kaçak olduğu gerekçesiyle el konulan eşya ve araçların Devlete
ait muhafaza yerleri bulunmaması halinde mahallinde bulunan yeddieminlere
verilmesi durumunda, yeddieminlik masraf ve ücretlerinin Müsteşarlığımız
tarafından karşılanıp karşılanmayacağı hususunda Gümrük İdarelerinde
tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. Bu tereddütlere ilişkin olarak
Müsteşarlığımız Hukuk Müşavirliğinden alınan 30.04.2001 tarihli 782 sayılı
yazıda;
1918 sayılı Kaçakçılığın Men
ve Takibine Dair Kanunun 23.
maddesinin 2. fıkrasının 3.bendi "Satılması
veya kullanılması yasak olmayan kaçak maddeler ait olduğu en yakın gümrük veya
tekel idaresine, bulunmayan yerlerde mal memurluğuna belge karşılığı teslim
olunur" hükmüne amir bulunmakta olup, 1918 sayılı Kanunun kaçağa tahsis
edilen aracın zoralımını düzenleyen 47. maddesinde de; kaçakçılığa tahsis
edilen nakil aracına soruşturma aşamasında ileride zoralımını sağlamak amacıyla
el konularak en yakın gümrük ya da tekel idaresine teslim edileceği hükme
bağlanmıştır.
Diğer taraftan, uygulamaya
yönelik olarak çıkarılan ve ardiye ücretleri hakkındaki 08.07.1977 gün ve
1977/134 sayılı Genelge ile de "Kaçak zannı ile el konulup Gümrük ve Tekel
İdarelerine ait ambarlarda yer olmaması nedeniyle Denizcilik Bankası, TCDD
Yolları İşletmeleri, Özel Sundurmalara teslim edilen eşya ve vasıtalarının
kesin olarak kaçak olmama nedeniyle sahibine iadesine veya müsaderesine karar
verilmesi halinde; olaya kaçakçılık nedeniyle el konulduğu tarih ile kesinleşmiş
kararın ilgilisine veya mükellefine tebliğ edildiği tarihe kadar tahakkuk
edecek ardiye ücreti Bakanlıkça ödenecek, diğer durumda ilgilisince
ödenecektir, kuralı getirilmiştir.
Bu yasal düzenlemelerden,
ister hakim kararı ile ister mülki amirler veya jandarma tarafından olsun,
kaçak olduğu gerekçesi ile el konulan eşya ve kaçakçılığa tahsis edilen nakil
aracının, soruşturma aşamasında, zoralımını sağlamak amacıyla gümrük idaresine,
gümrük idaresi yoksa mahalli idaresine "Malmüdürlüğü, Defterdarlık, Milli Emlak
Müdürlüğü" teslim edilmesinin zorunlu olduğu ancak devlete ait muhafaza
yerlerinin olmaması halinde ise bu eşya ve nakil aracının mahallinde bulunan
yeddieminliğe verilmesinin söz konusu olabileceği ve bu durumda 134 sayılı
Genelge uyarınca ardiye ücretinin ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Gerek belirtilen hukuki
durum gerekse Maliye Bakanlığı Tasfiye İşleri Döner Sermaye İşletmeleri Genel
Müdürlüğünün 25.01.2001 tarihli, 481 sayılı yazılarından Tasfiye İdaresinin
haberi olmadan yeddiemine verilecek canlı hayvan ve eşyalar için
Bakanlıklarınca herhangi bir ücret ödenmeyeceğinin bildirilmiş olması
karşısında, Gümrük İdaresinin bilgisi olmadan özel sundurmalara teslim edilen
eşya ve araçlara ait yeddieminlik masraf ve ücretlerin mezkur yönetmelik hükümlerine
dayanarak ödenmesinin mümkün olmadığı, ancak bu konuda doğabilecek
uyuşmazlıkların, davaya intikal ettirilmesi halinde, dava sonucunda verilecek
ilama dayanarak veya 4353 sayılı yasanın 31.
maddesi çerçevesinde sulh yoluyla çözümlenmelerinin mümkün olabileceği
düşünülmektedir.
Denilmektedir.
Bilgi ve gereği ile Hukuk
Müşavirliği görüşleri doğrultusunda işlem tesis edilmesini rica ederim.