Kaçak akaryakıt teslimlerinin çevre ve şehircilik bakanlığına bağlı Milli Emlak Genel Müdürlüğü taşra birimine yapılacağı

T.C. HAZİNE ve MALİYE BAKANLIĞI Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü Sayı :57053043-045.02[131127]-E.241600 10.04.2020 Konu :Kaçak Akaryakıt DESTEK HİZMETLERİ DAİRESİ BAŞKANLIĞINA İlgi: a) 20.03.2020 tarihli ve 42929010-813.99-E.213581 sayılı yazınız. b) 10.04.2020 tarihli ve 42929010-813.99-E.240579 sayılı yazınız Kaçak akaryakıt işlemlerinin yürütülmesi ile ilgili olarak Hatay, İzmir, Kocaeli, Manisa, Mardin ve Sakarya Defterdarlıklarının görüş talebine istinaden anılan Defterdarlıklara; "Konunun Bakanlığımızca değerlendirilmesi neticesinde; 1- Bilindiği üzere; daha evvel Bakanlığımız bünyesinde 5607 sayılı Kanundan kaynaklanan tasfiye işlemlerini yerine getiren Milli Emlak Genel Müdürlüğü ve taşra birimleri 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı bir birim haline gelmiştir. Mezkûr Kararnamenin Milli Emlak Genel Müdürlüğünün görevlerini tanımlayan 101 inci maddesinin (c) bendinde "Devlete intikali gereken taşınır ve taşınmazlarla hakların Hazineye maledilmesi işlemlerini yürütmek, taşınmazların tescilini, taşınır malların tasfiyesini sağlamak," Milli Emlak Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Diğer yandan, 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 216 ncı maddesinde yer alan düzenleme ile aynı doğrultudaki 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 798 inci maddesinin (b) bendinde Milli Emlak Genel Müdürlüğünün görevleriyle ilgili hususlarda mevzuatta yapılan atıfların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve personeline yapılmış kabul edileceği hüküm altına alınmıştır. II- Çevre ve Şehircilik Bakanlığının (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) 02.03.2020 tarihli ve 54049 sayılı yazısı İncelendiğinde; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa Göre Elkonulan Akaryakıtın Teslimi, Muhafazası, Tasfiyesi ve Yapılan Masraflara İlişkin Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Resmi Gazetenin 28.02.2020 tarihli ve 31053 sayılı nüshasında yayımlandığı, yapılan bu değişiklik sonrasında analiz sonucunda rafineri üretim süreçlerine zarar vereceği kanıtlanan kaçak akaryakıtın bertaraf ettirilmek üzere çevre ve şehircilik il müdürlüklerine gönderilmesi gerektiği, diğer yandan muhafazası gereken kaçak akaryakıtın ise Defterdarlıklara tesliminin sağlanması hususunda tali verildiği, Bahse konu yazıda açıkça ifade edilmemekle birlikte İdareniz tarafından muhafaza edilen …" denilmek suretiyle 5607 sayılı Kanun kapsamındaki kaçak akaryakıtın muhafaza işlemlerinin Bakanlığımız taşra birimlerince yapılacağı düşüncesinden hareketle talimat verildiği,| Bu düşünceye dayanak alındığı düşünülen mezkûr Kanunun ve bu Kanunda son yapılan değişikliğin incelenmesinde ise; 5607 sayılı Kanunda yürürlüğe konulduğu döneme uygun olarak Bakanlığımıza ve taşra birimlerimize yer verildiği, 18/01/2019 tarih ve 30659 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7161 sayılı Kanunun 45 inci maddesi ile Kanunun 16/A maddesinde yapılan son değişiklikte maddenin değişiklik öncesi halinde de mevcut olan "Defterdarlık" ibaresinin değişiklikle ortadan kaldırılmamasının yasa koyucunun iradesinin bu doğrultuda olduğu yorumuna dayalı olarak bir görüş ve talimat oluşturulduğu, Bu yorumun Kanunun amacına ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin getirdiği düzenlemelere aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki; yasa koyucunun yapılan düzenlemede maddenin mevcut halinde varolan "Defterdarlık'' ifadesine dokunmamasının Kanunun sistematiğini bozmadan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesindeki düzenlemeler uyarınca işlem yapılacağı kabulünden hareketle yapıldığı daha doğru bir değerlendirme olacaktır. III- 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa Göre Elkonulan Akaryakıtın Teslimi, Muhafazası, Tasfiyesi ve Yapılan Masraflara İlişkin Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikte yapılan değişikliklerin karşılaştırılması sonucunda ise; Değişiklik öncesi Yönetmeliğin 18 inci maddesinin birinci fıkrasının "Numune analiz sonuçları teknik düzenlemelere uygun olmayan kaçak akaryakıt, il özel idaresi veya defterdarlık tarafından en yakın rafineriçiye satılır. Rafinerici, bu ürünleri almakla yükümlüdür. Bu satışta ürünlerin satış bedeli, benzin, motorin türleri, gaz yağı, jet yakıtı ile nafta ve solvent türlerinde rafineride bir önceki ay sonunda oluşan ham petrol/devir maliyet fiyatından, diğer ürünlerde ise yüzde altmışından az olamaz." şeklinde olduğu; Değişiklik sonrasında ise "Numune analiz sonuçları teknik düzenlemelere uygun olmayan kaçak akaryakıt, il özel idaresi veya defterdarlık tarafından en yakın rafinericiye satılır. (Ek cümle:RG-28/2/2020-31053) Bu kapsamdaki kaçak akaryakıt, numune analiz raporu ile birlikte rafinericiye teslim edilir. Rafinerici, bu ürünleri almakla yükümlüdür. Bu satışta ürünlerin satış bedeli, benzin, motorin türleri, gaz yağı, jet yakıtı ile nafta ve solvent türlerinde rafineride bir önceki ay sonunda oluşan ham petrol/devir maliyet fiyatından, diğer ürünlerde ise yüzde altmışından az olamaz." şeklinde tek bir cümlenin Yönetmeliğe eklendiği, Yönetmeliğin aynı maddesine eklenen dört ve beşinci fıkralarında ise; "(4)(Ek:RG-28/2/2020-31053) Rafinericiler, numune analiz sonuçları teknik düzenlemelere uygun olmayan kaçak akaryakıtın, belirlenen kriterlerin üzerinde yabancı madde içerip içermediği ve rafineri üretim süreçlerine zarar verip vermeyeceğini tespit etmeye yönelik analizleri, uluslararası kabul görmüş deney yöntemlerine göre yapar veya yaptırır. Bu analizleri gerçekleştirecek laboratuvarların akreditasyon sertifikasına sahip laboratuvar olması gerekir. Analiz giderleri rafinericiler tarafından karşılanır. Analiz sonucunda, üretim süreçlerine zarar vermeyeceği kanıtlanan kaçak akaryakıtı rafinericiler teslim almakla yükümlüdür. (5)(Ek:RG-28/2/2020-31053) Yapılan veya yaptırılan analiz sonucunda rafineri üretim süreçlerine zarar vereceği kanıtlanan kaçak akaryakıt, dördüncü fıkrada belirtilen akredite laboratuvarın analiz raporu ile birlikte bertaraf ve/veya enerji geri kazanımı amacıyla Geçici Faaliyet Belgesi ve/veya Çevre Lisansı almış olan atık yakma ve beraber yakma tesislerinde bertaraf ettirilmek üzere il özel idarelerine veya çevre ve şehircilik il müdürlüklerine gönderilir. Söz konusu kurumlar, bu kapsamdaki akaryakıt … beyan işleminden ve atığın mevzuata uygun şekilde geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmesinden sorumludur." Şeklinde düzenlemeye yer verildiği, Yapılan bu ekleme ile çevre ve şehircilik il müdürlüklerine konuya ilişkin açıkça görev verildiği anlaşılmaktadır. Getirilen değişikliklerin bahse konu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yazısında; analiz sonucunda rafineri üretim süreçlerine zarar vereceği kanıtlanan kaçak akaryakıtın bertaraf ettirilmek üzere çevre ve şehircilik il müdürlüklerine gönderilmesi gerektiği, diğer yandan muhafaza edilmesi gereken kaçak akaryakıtın ise muhafazası görevinin defterdarlıklarda olduğu yorumuna tabi tutulduğu anlaşılmaktadır. Bu yöndeki bir değerlendirmenin 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 216 ncı maddesinde yer alan "Kanun ve Kanun hükmünde kararnamelerle bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan atıflar Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde bunlara karşılık olarak belirtilen ve düzenlenen bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarına yapılmış sayılır" hükmü ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 798 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan Milli Emlak Genel Müdürlüğünün görevleriyle ilgili olarak Maliye Bakanlığına veya birimlerine yapılmış olan atıflar Çevre ve Şehircilik Bakanlığına veya birimlerine yapılmış sayılacağı yönündeki düzenlemeye uygun olmayacağı, zira söz konusu düzenlemeler uyarınca; hem Kanun hem de ilgili Yönetmelikte "defterdarlık"lara yapılan atıfların "çevre ve şehircilik il müdürlükleri"ne yapılmış sayılacağı tartışmasızdır. Buna göre, Bakanlığımız merkez veya taşra birimlerinin Devlete intikali gereken taşınır ve taşınmazlarla hakların Hazineye maledilmesi işlemlerini yürütmek, taşınmazların tescilini, taşınır malların tasfiyesini sağlama görevi bulunmadığı, bu görevlerin yukarıda izah edildiği üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı Milli Emlak Genel Müdürlüğü ve taşra birimlerine ait olduğu, konunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yeniden değerlendirilerek taşra teşkilatının yeniden talimatlandırılmasına ihtiyaç bulunduğu, bu aşamada kaçak akaryakıtın muhafazası işlemlerinin Defterdarlığınızca yerine getirilmesinin açıklanan mevzuat uyarınca mümkün olamayacağı, bu nedenle teslim alınması istenen emvalin teslim alınmayarak konunun belirttiğimiz gerekçelerle Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne bildirilmesinin gerektiği..." hususunda görüş bildirilmiştir. Bahse konu doğrultuda ilgi yazılarınız ekinde gönderilen ve Başkanlığınıza muhatap yazışma yapan Defterdarlıkların Başkanlığınızca bilgilendirilmesine ilişkin bilgi ve gereğini rica ederim. Hakan GÜZEL Başhukuk Müşaviri ve Muhakemat Genel Müdürü V.