İkramiyelirin hangi hallerde peşin ödenebileceği

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Hukuk Müşavirliği SAYI : B.02.1.GÜM.0.61.00.00. 710/422 KONU: 10.06.1999 - 001061 GÜMRÜKLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NE İLGİ: 1.6.1999 gün ve 15252 sayılı yazınız. Müsteşarlık Makamından alınan 29.5.1999 gün ve 99/299 sayılı onayda; 1918 sayılı Yasanın 27 nci maddesi uyarınca açılan kamu davalarında aynı Yasanın 60 ncı maddesi uyarınca dağıtılacak ikramiyelerin hangi hallerde peşin ödenebileceği, hangi hallerde kararın kesinleşmesinin beklenmesi gerektiği hususunda görüşümüz istenmektedir. 1918 sayılı Yasanın 60 ncı maddesinde muhbir ve müsadirlere ikramiye ödenmesinin usul ve esasları düzenlenmiştir. 60 ncı maddenin 6 ncı bendinin 3 no1u alt bendine göre 20 rıci maddeye göre yakalanan eşyanın müsadereye konu oları miktarı üzerinden hükmün kesinleşmesini takip eden üç ay içinde ikramiye ödenmesi gerektiği be1irti1mektedir. 1918 sayılı Yasanın sistematiğinde kaçakçılık fiilleri tek madde başlığı altında toplanmamıştır. Kaçakçılık fiillerinin maddi unsur tanımlamaları yasanın çeşitli maddelerine dağılmıştır. (1918/1,14,20,25,34,45 vs.) Bir fiilin, kaçakçılık suçunun maddi ve kanuni unsurlarını taşıyıp taşımadığının tespiti yapıldıktan sonra kamu davası açılmaktadır. 1918 sayılı Yasanın 27 nci maddesinde ise başlı başına kaçakçılık suçunun maddi unsur tanımlaması yapılmamakta, suçun teşekkül vücuda getirilerek işlenmesi halini ağırlaştırıcı bir neden kabul etmektedir. Bu itibarla suçun maddi unsurları dikkate alınarak hangi madde kapsamına girdiği tayin edildiğinde Yasanın 20 nci maddesinde tanımını bulan bir kaçakçılık fiilinden dolayı bu madde delaletiyle 27 nci maddeye istinaden kamu davası açılması halinde peşin ödemede bulunulmayıp hükmün kesinleşmesini müteakip üç ay içinde ikramiye ödenmesi gerekecektir. 20 nci madde tanımlamasına girmeyen bir kaçakçılık fiilinin sözkonusu olması halinde diğer şartlar da mevcutsa davanın açılmasını veya müsadere kararının kesinleşmesini veyahut 6136 sayılı Yasaya muhalefet halinde eşyanın Milli Savunma Bakanlığınca teslim alınmasını müteakip ikramiyenin yarısı peşin ödenebilecektir. Bu açıklamaların ışığı altında, 1- Yargıya intikal etmiş bulunan bir kaçakçılık fiilinin maddi unsurlarına bakılarak davanın 20 nci maddede tanımlamasını bulan bir fiil nedeniyle ve bu madde delaletiyle aynı Yasanın 27 nci maddesine göre açılması halinde peşin ödemede bulunmaması gerekecektir. 2- Davanın 20 nci maddeye giren bir kaçakçılık fiili nedeniyle ancak ağırlaştırıcı halin bulunmasından dolayı 27 nci veya 33 ncü maddesine istinaden açılmasından ve iddianamede açıkça 20 nci maddeye atıf yapılmamasından dolayı muhbir ve müsadirlere ikramiyenin yarısının peşin ödenmesi halinde idarenin hatası sonucu işlem yapıldığının kabulü ile dava sonucunun beklenmesi, hükmün kesinleşmesini müteakip ödeme yapılması gereken miktardan önceden yapılan ödeme tutarının düşülmesi, dava sonucuna göre ikramiye hakkının doğmaması durumunda sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre rızaen veya hükmen tahsili yoluna gidilmesinin uygun olacağı, 3- Davaya konu kaçakçılık fiilinin hukuki tanımını ve kanuni tavsifini yapmak görevi yargı organına ait olmakla birlikte idarece maddi olay ve fiilin unsurlarının doğru ve zamanında tespit edilerek müdahale müzekkeresinde belirtilmesinin yerinde olacağı düşünülmektedir. Bilgilerine arz ederim.