Yabancı taşıtların ülkemiz sınırları içerisindeki iki nokta arasında yapılan yasal olmayan taşımaların etkin denetlenmesi
T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı :E-96603261-166.99[GGM-11]
Konu :Yabancı Plakalı
Taşıtların Denetimi
10.10.2023
/ 89761594
DAĞITIM
YERLERİNE
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme
Genel Müdürlüğünden alınan 02.10.2023 günlü ve E-23331001-225.01.02-1426096 sayılı yabancı plakalı taşıtlar tarafından ülkemiz sınırları
içerisindeki iki nokta arasında yapılan yasal olmayan taşımaların etkin
denetlenmesine yönelik yazı ilişikte gönderilmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Burak Serkan YAŞAR
Bakan a.
Genel Müdür Yardımcısı
Ek. 1 adet yazı
DAĞITIM:
Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine
T.C.
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI
Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü
Sayı :E-23331001-225.01.02-1426096
Konu :Yabancı Plakalı
Taşıtların Denetimi
DAĞITIM
YERLERİNE
Bilindiği üzere, 4925
sayılı Karayolu Taşıma Kanununun "Taşıma Yetkisi" başlıklı 13
üncü maddesi ile Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde
uluslararası taşımalar ile ilgili olarak ülkemiz ile diğer ülkeler hükümler
bulunmakta olup, buna ilave olarak arasında karayolu taşımacılığı konusunda
anlaşmalar imzalanmaktadır. Ayrıca, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun
" Taşıma yetkisi" başlıklı 13 üncü maddesinin beşinci fıkrası "Yabancı
plâkalı taşıtlar, Türkiye sınırları dahilindeki iki nokta arasında taşıma
yapamazlar." hükmüne amir olup, bu kapsamda ülkemiz sınırları içerisinde
iki nokta arasında taşıma yapan (kabotaj) yapancı plakalı taşıtlara veya bu
taşıtların sürücülerine, Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ğ)
bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanması gerekmektedir.
Bu durum itibarıyla, yabancı plakalı taşıtlar ile ülkemiz
sınırları içerisinde iki nokta arasında yapılacak (kabotaj) korsan taşımaların
etkin denetlenmesi ve denetimlerde yeknesaklığın sağlanması amacıyla, ilgili
paydaş kurum ve kuruluşlar ile yapılan seri toplantılar sonucunda aşağıdaki
hususlara dikkat edilmesinin önem arz ettiğine ilişkin ortak bir kanaata
varılmıştır.
1) Üzerinde gümrük mührü bulunan; ülkemizden transit
geçen yabancı plakalı taşıtların, ülkemizden diğer ülkelere taşıma yapan
yabancı plakalı taşıtların ve diğer ülkelerden ülkemize taşıma yapan yabancı
plakalı taşıtların ülkemiz sınırları içerisinde kabotaj taşımacılığı
yapabilmeleri mümkün görülmediğinden, bu neviden taşıtlara diğer Kanuni
düzenlemelerden gelen yetkiler saklı kalmak kaydıyla, kabotaj taşımacılığı
yapılıp yapılmadığı yönünde denetimin yapılmasının gerekli olmadığı
değerlendirilmektedir.
Buna ilave olarak, diğer ülkelerden ülkemize taşıma yapan yabancı
plakalı taşıt üzerinden gümrük işlemleri sırasında yükleme/boşaltma yapılmamış
ise, yükün varış/teslim noktasına kadar yabancı plakalı taşıt gümrük idaresince
takılan mührü kullanmak zorunda olduğundan, bu neviden taşıtlara diğer Kanuni
düzenlemelerden gelen yetkiler saklı kalmak kaydıyla, kabotaj taşımacılığı
yapılıp yapılmadığı yönünde denetimin yapılmasının gerekli olmadığı
değerlendirilmektedir.
Ancak, takılı bulunan gümrük mührüne ilişkin tahrifat, sahtecilik
v.b. tespiti veya şüphesi olması durumunda ise, diğer Kanuni düzenlemelerden
gelen yetkiler saklı kalmak kaydıyla, gümrük mevzuatı uyarınca işlem yapılmak
üzere, en yakın gümrük idaresi ivedilikle bilgilendirilmesi gerekmektedir.
2) Yabancı plakalı taşıtlarca gümrük mührü olmaksızın boş
seyir yapılması gereken durumlarda, (ülkemize boş giriş veya ülkemizden
boş çıkışlar, ithalat yükünün teslimi ve ihracat yükünün alınması aralığında),
boş seyir yapmamak için yük bulma yolunun tercih edilmesi ve 4925 sayılı Kanuna
aykırı olarak ülkemiz sınırları içerisinde iki nokta arasında (kabotaj
taşımacılığı) korsan taşımacılık yapıldığına ilişkin şikayetler zaman zaman
Bakanlığımıza ulaşmaktadır.
Bununla birlikte, ihraç yüklerde gümrükleme işlemi gümrük
mevzuatına göre yurt içinde istenilen herhangi bir Gümrük Müdürlüğünde
yapılabildiğinden, bu kolaylığın, uluslararası bir taşıma yapılıyormuş gibi
görünerek, 4925 sayılı Kanuna aykırı olarak ülkemiz sınırları içerisinde iki
nokta arasında (kabotaj taşımacılığı) korsan taşımacılık yapılmak üzere
istismar edildiği müşahade edilmektedir.
Bu durumlarda, taşımanın uluslararası bir taşıma olup olmadığının
tespit edilebilmesi için, taşıtın alıcı bilgisi, varış noktası taşıma
evrakları, ihracat faturası ve sevk irsaliyesi üzerinden ( bilgisi v.b.)
denetim yapılması gerekmekte olup, taşımacı tarafından taşıma evrakları ve
ihracat faturası beyan edilmediği durumlarda ise, sevk irsaliyesi üzerinden
denetim yapılması gerekmektedir.
Ayrıca, gümrük mührü bulunmayan yabancı plakalı taşıtlarda beyan
edilen irsaliye/e-irsaliye ile ibraz edilen diğer belgeler üzerinde veya ibraz
edilen belgeler ile taşınan yük arasında uyum olmaması durumunda ise,
taşımacıdan ilave bilgi ve belgelerin talep edilmesinin yapılan taşımanın
ilgili mevzuata uygunluğunun tespitinde yararlı olacağı değerlendirilmektedir.
Bu itibarla, yukarıda tespit edilen hususların dikkate alınmak
kaydıyla, yabancı plakalı araçlar ile yapılan taşımalarda aşağıda belirtilen
hallerde işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
A) Beyan edilen belgeler üzerinden taşımanın uluslararası bir
taşıma olmadığının anlaşılması halinde ise, (uluslararası taşımaya
ilişkin belgeler, alıcı bilgisi, varış noktası bilgisi v.b.) 4925 sayılı
Karayolu Taşıma Kanununun "Taşıma yetkisi" başlıklı 13 üncü
maddesinin beşinci fıkrasına aykırılıktan, ülkemiz sınırları içerisinde iki
nokta arasında taşıma yapan (kabotaj) yapancı plakalı taşıtlara veya bu
taşıtların sürücülerine Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ğ)
bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır.
B) Ayrıca bu neviden taşımalara yönelik yapılan denetimlerde, sevk
irsaliyesi dahil herhangi belge beyan edilmez ise, 4925 sayılı
Karayolu Taşıma Kanununun "Taşıma yetkisi" başlıklı 13 üncü
maddesinin beşinci fıkrasına aykırılıktan ülkemiz sınırları içerisinde iki
nokta arasında taşıma yapan (kabotaj) yapancı plakalı taşıtlara veya bu
taşıtların sürücülerine, Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ğ)
bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır.
Gereğinin buna göre ifasını arz / rica ederim.
Murat BAŞTOR
Bakan a.
Genel Müdür
Dağıtım:
Gereği: Bilgi:
İçişleri Bakanlığına Hazine
ve Maliye Bakanlığına
(Emniyet Genel Müdürlüğü) (Gelir
İdaresi Başkanlığı)
İçişleri Bakanlığına Ticaret
Bakanlığına
(Jandarma Genel Komutanlığı) (Gümrükler
Genel Müdürlüğü)
Karayolları Genel Müdürlüğüne Ticaret
Bakanlığına
Bakanlık Bölge Müdürlüklerine (İhracat
Genel Müdürlüğü)