GDO bulaşanına karşı dış elleçlemeye izin verilmemesi ve antrepoda yapılan elleçlemede yapılacaklar

T.C. TİCARET BAKANLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :E-40216608-116[GGM-5]-00110179079 Konu :GDO Bulaşanı (Özel İşleme Tabi Tutma) 11.06.2025 / 110179079 DAĞITIM YERLERİNE Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünden alınan ve Genel Müdürlüğümüz kayıtlarına 109290423 sayı ile giren "GDO Bulaşanı" konulu, 14.05.2025 tarihli ve 19204655 sayılı yazı konusu husus kapsamında verilecek elleçleme izinlerinde; -Dış elleçleme şeklinde başvuru olması halinde kabul edilmemesi, -Söz konusu eşyaya ilişkin olarak antrepo alanı içerisinde elleçleme yapılması esnasında antrepoda başka eşya bulunup bulunmadığı, eşyanın bulunması durumunda diğer eşya açısından risk unsurunun bulunup bulunmadığı, elleçleme yapılacak eşya için elleçleme başvurusundan sonra antrepoya aynı cins eşya girişine izin verilmemesi, gümrük gözetim ve denetimini zaafa uğratabilecek, rejimin uygulamasını olumsuz etkileyecek ya da suistimallere yol açabilecek durumlara karşı ilgili denetleyici gümrük idaresince, elleçleme münderecatı eşya, yapılacak elleçleme faaliyetinin niteliği ve yeri her bir olay bazında ayrıca değerlendirilerek, gümrük gözetimi ve denetiminin sağlanması noktasında gerekli her türlü önlem ve tedbirin alınmasının yanısıra İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından elleçleme konusu mezkur eşyaya özel işlem izinin verilip verilmediği, elleçleme işleminin ilgili mevzuat çerçevesinde anılan il müdürlüğü personeli kontrolünde yapılıp yapılmayacağı hususlarının da göz önünde bulundurulması, -Ayrıca, Tarım ve Orman Bakanlığından konuya ilişkin eğitim talep edileceği ve söz konusu Bakanlığının ilgili birimlerine de elleçleme işlemlerine ilişkin eğitim verileceği de dikkate alınarak bu süreçlerin takip edilmesi, - Aynı zamanda, münferit olarak elleçleme izni verildikten sonraki aşamada özel işlem süreçlerine ilişkin olarak görüş ihtiyacı oluşursa sadece Genel Müdürlüğümüz aracılığıyla Tarım ve Orman Bakanlığından görüş alınması, Meyanında söz konusu elleçleme izin taleplerinin değerlendirilerek işlemlerin ifası ve tekemmülü uygun bulunmuştur. Bilgi ve gereğini rica ederim. Mustafa GÜMÜŞ Bakan a. Genel Müdür Dağıtım: Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIGI Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı :E-21817801-407-19204655 Konu :GDO Bulaşanı (Özel İşleme Tabi Tutma) DAĞITIM YERLERİNE Bilindiği üzere ; -13.06.2010 tarih ve 27610 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun verdiği yetki çerçevesinde, gıda maddelerinin yurtiçi, ithalat ve ihracat aşamalarındaki hayvan ve bitki sağlığı ile gıda ve yem güvenliği kontrolleri, -26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu, Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik, Biyogüvenlik Kurulu /Bakanlık Kararları kapsamında GDO kontrolleri, Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: Yıl/5) kapsamında İthalat aşamasında Bakanlığımızca resmi kontrollere tabi tutulacak ürünler ürünün cinsi veya kullanılacağı alana göre hayvan ve bitki sağlığı ile gıda ve yem güvenliği ile GDO kontrollerine tabi tutularak Kanunlara uygunluğu tespit edilen ürünler için Gümrük Müdürlüğüne hitaben Tek Pencere Sistemi numarası düzenlenmektedir. Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmeliğin Genel Hükümler başlıklı 5 inci maddesi üçüncü fıkrası "Araştırma ve geliştirme amacıyla ithal edilmek istenen GDO ve ürünleri dışında bu Yönetmelik kapsamındaki ürünler için gümrük idarelerince GDO'ya ilişkin ek bir belge aranmaz." hükmüne amir olup ithal edilecek piyasaya arz edilecek ürünlerle ilgili Gümrük İdarilerine sorumluluk yüklenmemiştir. Dolayısıyla Gümrük İdarileri tarafından sadece ürünlerin yurda girişinin uygun olduğunu belirten Uygunluk Yazısı (Tek Pencere Sistemi Numarası)'nın aranması gerekmektedir. Biyogüvenlik Kurulu/Bakanlık Kararları kapsamında 15 adet Genetik Yapısı Değiştirilmiş Soya, 21 adet Genetik Yapısı Değiştirilmiş Mısır'ın sadece "Yem olarak kullanılmak üzere" onay verilmiş olup gıda amacıyla kullanımına izin verilen GDO bulunmamaktadır. Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelikte GDO Bulaşanı : " Genetik modifikasyon teknolojisi uygulanan veya uygulanmayan bir üründe, birincil üretim aşaması dahil üretim, imalat, işleme, hazırlama, işleme tabi tutma, ambalajlama, paketleme, nakliye veya muhafaza sırasında yada çevresel faktörler ile teknik olarak engellenemeyen, önlenemeyen veya tesadüfi olarak bulaşan GDO'ları ifade eder." şeklinde tanımlanmıştır. Biyogüvenlik Kurulu 11 Nisan 2015 tarihli 2. Dönem 10'uncu toplantısında "Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmeliğin 23. Madde 4. Fıkrasında tanımlanan bulaşıklığa sahip ürünlerde bir başka ürüne ait gen tespit edildiğinde, 5996 sayılı yasanın 34. Maddesi kapsamında işlem tesis edilebileceğinin Bakanlık'a önerilmesi" kararlaştırılmıştır. 2015 yılında Biyogüvenlik Kurulu tarafından alınan ve Ek-1'de bir örneği gönderilen 2. Dönem 10. Toplantı Kararı kapsamında Biyogüvenlik Mevzuatı Uygulama Talimatı (Ek-2) kapsamında özel işleme dair prosedür uygulamaya aktarılmış olup 10 yıldır özel işlem taleplerine izin verilmektedir. Bu kapsamda; tek bileşenden oluşan ürünlerde yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülen resmi kontrollerde başka bir türe ait GDO varlığının tespit edilmesi durumunda Ek-2'de bir örneği tarafınıza gönderilen Talimat'ın 14 üncü maddesi ile EK-4'ünde yer alan "GDO Bulaşanı Tespit Edilen Ürünlere Uygulanacak Özel İşlem Prosedürü" hükümlerine göre ürünün özel işleme tabi tutulmasına izin verilmekte olup özel işlemin tüm aşamaları Bakanlığımızca takip edilmekle birlikte özel işlem sonucunda üründen yeniden numune alınarak GDO kontrolleri yapılmakta olup üründe GDO varlığı tespit edilmemesi durumunda yurda girişinin uygun olduğuna dair Tek Pencere Sistemi numarası düzenlenmektedir. Ayrıca "Biyogüvenlik Kanunu ve Uygulamaları" konularında Bakanlığınızın ilgili birimlerine bilgi paylaşımında bulunulabileceği mütalaa edilmektedir. Bilgilerinize arz ederim. Dr. Ersin DİLBER Bakan a. Genel Müdür Ek: 1 - Biyogüvenlik Kurulu 2. Dönem 10. Toplantı Kararı (2 Sayfa) 2 - Biyogüvenlik Mevzuatı Uygulama Talimatı (33 Sayfa) Dağıtım: Ticaret Bakanlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü) Ticaret Bakanlığına (Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü) E.E.