Bakü Tiflis Ceyhan Petrol boru hattı proje iştirakçileri ve bunlara tanının muafiyetler

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü SAYI:B.02.1.Güm.0.06.00.26-783-3907 KONU 20.06.2001 / 16651 yazıda da benzer konu işlenmiştir. GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş'den alınan 17.12.2004 tarihli 019931 sayılı yazısının bir örneği ilişikte gönderilmiştir. Söz konusu yazının incelenmesinden de görüleceği üzere. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 02.07.2001 tarih ve 1761 sayılı yazısıyla. 233 sayılı KHK'ın 58/3 maddesi uyarınca 96/8293 sayılı Kararname ile Jersey/Kanal Adalarında kurulu BOT AŞ İnternational Limited (BİL) Atanmış İşletmeci olarak görevlendirildiği ve bu görevi ile ilgili faaliyetlerde bulunabilmesi için Ankara'da bir şube açtığı belirtilerek. BİL'in proje kapsamında Atanmış İşletmeci olarak görevlendirilmiş olması sebebiyle proje iştirakçisi arasında yer aldığı ve HGA Madde 15 dahilinde her türlü gümrük vergisi, resim, harç ve kısıtlamalardan yararlanabilmesi talep edilmektedir. Bilindiği üzere Bakü-Tiflis_Ceyhan (BTC) Ham Petrol Boru Hattı Projesine ilişkin olarak Azerbaycan. Gürcistan ve Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanan ""Hükümetlerarasi Anlaşma'nın yürürlüğe girmesini müteakip projeye ilişkin diğer anlaşmalardan Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye Ev Sahibi Ülke Anlaşmaları ile Anahtar Teslimi Müteahhitlik Anlaşması ve Türk Hükümeti Garanti Belgesi de 19 Ekim 2000 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girmesinden sonra proje iştirakçilerinin ithal edecekleri eşya ile ilgili talepleri şirketleri tarafından doğrudan gümrük idarelerine, araç ile ilgili taleplerin ise Müsteşarlığımıza intikal ettirilmesini müteakip sonuçlandırılmaktadır. Bu itibarla BİL şirketine ait ithalat işlemlerinin de diğer proje iştirakçilerine yapılan uygulama kapsamında yürütülmesi gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim. EKLER 1 Yazı örneği (6 adet) DAĞITIM Tüm Gümrük ve Muhafaza Baş.md'ne BOTAŞ - BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş. SERVİSİ :B.15.2.BOT. 17/12/2004 REF. NO :LET-BOT-GEN-019931 KONU : BIL-GÜMRÜK MUAFİYETİ T.C BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Bilindiği üzere, Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Projesi (Proje); 18 Kasım 1999 tarihinde İstanbul'da AGİT zirvesinde Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları tarafından imzalanan Hükümetlerarası Anlaşma'nın taraf ülkeler parlamentolarında onaylanarak 10 Eylül 2000 tarihinde yürürlüğe girmesini müteakip, Proje'ye ilişkin diğer anlaşmalardan Azerbaycan ve Gürcistan Ev Sahibi Hükümet Anlaşmaları Baku ve Tiflis'te, Türkiye Ev Sahibi Hükümet Anlaşması (HGA), Anahtar Teslimi Müteahhitlik Anlaşması (TKA) ve Türk Hükümeti Garanti Belgesi de 19 Ekim 2000 tarihinde Ankara'da yapılan bir törenle imzalanarak yürürlüğe girmiştir. Böylece Proje'ye ilişkin hukuki, mali, idari ve sair şartları belirleyen çerçeve tamamlanmış bulunmaktadır. Proje Anlaşmaları arasında yer alan Ev Sahibi Ülke Anlaşması (Anlaşma)'nın 2.4 maddesinde. Tesislerin işletimi ile ilgili olarak; işletme Döneminin başlamasının planlandığı tarihten en geç iki yıl önce; Hükümetin, Tesislerin işletim görevini yürütmek için uygun vasıflarda ve gerekli tecrübe ve kapasiteye sahip bir Devlet makamını yetkilendirdiğini ve tayin ettiğini MEP iştirakçilerine bildireceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 02.07.2001 tarih ve 1761 sayılı yazısıyla, 233 sayılı KHK/nıt 58/3 maddesi uyarınca 96/8293 sayılı Kararname ile Jersey/Kanal Adalarında kurulu BOTAŞ International Limited (BİL) Atanmış İşletmeci olarak görevlendirilmiş )ve bu görevi ile ilgili faaliyetlerde bulunabilmesi için Türkiye - Ankara'da bir şube açmıştık. BİL ile Proje İşvereni durumundaki MEP İştirakçileri arasında, boru hattının Türkiye kesiminin bakım ve işletmeciliği için Anlaşmanın 2.4 maddesi gereği, 25.10.2002 tarihinde işletme Anlaşması imzalanmıştır. BİL, Bakü-Tıflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı'nın Türkiye kesiminin işletmeciliğini yürütmek üzere. Atanmış işletmeci olarak tayin edildiği için, istisnai İşletme Şirketi statüsüne sahip bin Proje İştirakçisidir. Proje'nin işvereni durumundaki muhtelif şirketlerden oluşan konsorsiyum; Ana İhraç Boru Hattı iştirakçileri (MEP İştirakçileri) ile Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında imzalanan HGA, esas itibariyle, Türkiye Cumhuriyeti Devleti adına Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından MEP İştirakçileri'ne tanınan bir takım bağışıklık, ayrıcalık, taahhüt ve garantileri içeren uluslararası hukuka tabi bir belge niteliğindedir. Diğer yandan, TBMM tarafından uygun bulunarak onaylanmış ve usulüne göre yayımlanmış olmakla iç hukuk bakımından kanun niteliğini kazanmıştır. Yukarıdaki açıklamalar kapsamında HGA'nın "İthalat ve ihracat" başlıklı 15'nci maddesinde (EK 1) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından Proje İştirakçileri'ne bir takım haklar tanınmaktadır. Buna göre HGA Madde 15.1 dahilinde Proje İştirakçileri her türlü vergi ve kısıtlamalardan ari olarak Proje ile ilgili her türlü teçhizat, malzeme, makina, alet, araç, gereç, yedek parça, ve her türlü malı kendi adına veya kendi hesabına ithal, ihraç ve geri-ihraç hakkını haiz bulunmaktadır. HGA Madde 15.2'e göre, Proje İştirakçilerinin yabancı personeli, müteahhiti ve onların aile fertleri kendi kullanımları veya kişisel tüketimleri için tüm mal, iş, hizmet ve teknolojiyi; vergi ve kısıtlamalardan muaf olarak Ülkeye ithal, Ülkeden ihraç veya tekrar ihraç hakkına sahip olacaktır. HGA Madde 15.3'e göre, taşınacak Petrol, gümrük mevzuatı açısından transit mal olarak kabul edilecek ve tüm vergilerden muaf olacaktır ve MEP İştirakçileri ve her bir Taşıtıcı bu Petrolü vergi ve kısıtlamalardan muaf olarak ithal ve ihraç edebileceklerdir. HGA Madde 15.4'e göre, Proje ile bağlantılı olarak Ülkeden yapılan tüm ithalat ve ihracat (Madde 15.3'te belirtilenler hariç), yürürlükteki gümrük yasa ve yönetmeliklerince gerekli usûl ve dokümantasyona tabi olacaktır. Fakat bu tabiyet Madde 9 ye 14 ve Bölüm, 15.1. 15.2 ve 15.3 de belirtilen vergi muafiyetlerini kapsamamaktadır. Bu çerçevede, MEP iştirakçisi gümrük hizmet/evrakları için, nominal ve bu tür hizmetler için yürürlükteki ücretlerle mütenasip olduğu ölçüde ve hiçbir surette Maddede belirtilen rakamları aşmayacak şekilde ödeme yapacaktır.' HGA Madde 15.5'e göre, her bir Proje iştirakçisi menşe veya varış ülkesinin belirlenmesine ilişkin veya ithalat veya ihracatı yasaklayıcı, kısıtlayıcı veya sınırlayıcı olanlar dahil Proje veya Tesislerdeki Petrol ile ilişkili yapılan tüm mal, işler, hizmetler ve teknoloji ile ilgili olarak Devlet makamlarının tüm dış ticaret mevzuatlarındaki hükümlerinden muaftır. HGA'nın "Belirli Tanımlar" başlıklı 1 no.lu Eki'ne göre: "MEP Sistemi", herhangi bir zamanda (Sangachal terminal tesislerinde başlayan) Baku -Tiflis - Ceyhan Boru Hattı sistemleri ve Ülke içinde bulunan Tesisler de dahil olmak üzere bütün ilgili müştemilat ve Ülke dışında bulunan bütün diğer ilgili Tesisler anlamındadır. "Proje İştirakçileri", MEP İştirakçileri'nin, Menfaat Sahipleri'nin, İsletme Şirketleri'nin. Müteahhitlerin, Yükletenler'in, Kredi Verenlerin ve Sigortacıların herhangi biri ya da tümü anlamındadır. "MEP İştirakçileri", Devlet Makamları dışında, işbu Anlaşma'nın (Proje Anlaşmaları uyarınca MEP iştirakçisi olarak yenileme ve/veya sonradan katılma dahil) bir, birden fazla veya tüm Tarafları ve bunların halefleri ve izin verilen devralanları olup; TPAO Bağlı Kuruluşu (ve onun halefleri ve izin verilen devralanları), Devlet Kuruluşu olup olmadığına (veya daha önce böyle olup olmadığına) bakılmaksızın bir MEP İştirakçisi sayılacaktır. "Devlet Makamları", (i) TC. Hükümeti, (ii) Tüm Devlet Kuruluşları ve herhangi bir Devlet Kuruluşu, (iü) Tüm Mahalli idareler ve herhangi bir Mahalli idare ve (iv) bunlar adına hareket eden herhangi bir Şahıs, bunların halefleri ve yetkili atanmış kuruluşları, şeklinde tanımlanmıştır. "Anahtar Teslimi Müteahhit", Anahtar Teslimi Müteahhitlik Anlaşması'na uygun olarak müteahhit olarak belirtilen taraf demektir. "Müteahhit", doğrudan ya da dolaylı olarak, MEP iştirakçileri'nin veya Bağlı Kuruluşlan'nın tamamına veya herhangi birinin faydasına MEP sistemiyle ilgili mal, iş, hizmet ya da teknoloji sağlayan herhangi bir kişi ve bu kişinin halefleri ve izin verilen devralanları anlamındadır. Kavram, böyle mal, iş, hizmet ya da teknoloji sağlayan bir Menfaat Sahibi'ni, MEP Iştirakçisi'nin Bağlı Kuruluşu'nu, Taşıyıcı'yı veya işletme Şirketi'ni de içerir, fakat MEP iştirakçisi'ni içermez. Kavram, başka bir Kişi'nin çalışanı olarak rol oynayan bir gerçek kişiyi içermez. "İlk Kademe Alt-Müteahhit", tüm MEP iştirakçileri veya herhangi bir MEP İştirakçisi, bir işletme Şirketi veya Bire Bir Müteahhit ile bir sözleşme veya anlaşma çerçevesinde MEP Faaliyetleri'ne ilişkin mallar, işler, hizmetler veya teknoloji tedarik eden (Bire Bir Müteahhit dışında) herhangi bir inşaat Müteahhidi demektir. "Yükletenler", (MEP İştirakçileri dahil) Tesisler yoluyla Petrol'ün taşınması hizmetlerini yürüten ve sözleşmesini yapan ve Ülke içinde ve dışında MEP Sistemi yoluyla transit geçişi için Petrol'ü taşıma hakkına sahip olan Kişiler ve onların ilgili halefleri ve izin verilen devralanları anlamındadır. "Taşıtıcılar", (MEP iştirakçileri dahil) Tesisler yoluyla Petrolün taşınması hizmetlerini yürüten ve sözleşmesini yapan ve Ülke içinde ve dışında MEP Sistemi yoluyla transit geçişi için Petrolü taşıma hakkına sahip olan Kişiler ve onların ilgili halefleri ve izin verilen devralanları anlamındadır. "İşletme Şirketi", MEP iştirakçileri veya bunların Bağlı Kuruluşları tarafından MEP İştirakçileri veya bunların Bağlı Kuruluşları için veya bunlar adına, MEP Sisteminin tümü veya belirli kısmı için işletmeci olarak hizmet görmek üzere, günlük MEP Faaliyetlerinin tümü veya bir kısmının uygulanması, yönetilmesi, eşgüdümü ve/veya yürütülmesi için tayin edilen veya seçilen bir veya daha çok Kişi, ve bu tür Kişilerin halefleri veya izin verilen devralanları demektir. "Genel İşletme Şirketi", MEP iştirakçileri veya bunların Bağlı Kuruluşları tarafından, MEP iştirakçileri veya bunların Bağlı Kuruluşları için bir temsilci veya bağımsız müteahhit olarak, tüm MEP Sisteminin işletmecisi olarak görev yapması için tayin edilen veya seçilen bir Kuruluş demektir. "İstisnai İşletme Şirketi", (i) İstisnai İşletme Şirketi ve (ii) eğer bir Devlet Makamı bir işletme Şirketi ise Tesislerle ilgili bir tek işletme Şirketidir. Buna göre BİL, Proje kapsamında 25.10.2002 tarihli anlaşma uyarınca Atanmış işletmeci olarak görevlendirilmiş olması sebebiyle, Proje iştirakçileri arasında yer almaktadır ve HGA Madde 15 dahilinde yukarıda belirtilen her türlü gümrük vergisi, resim, harç ve kısıtlamalardan ari olarak, kendi adına veya kendi hesabına ithal, ihraç ve geri-ihraç hakkını haiz bulunmakta ve bu maddede belirtilen diğer tüm haklar ve muafiyetlerden de yararlanabilmektedir Bu çerçevede, Proje Faaliyetlerimin gereği gibi yürütülebilmesi için HGA Madde 15'in Gümrük Müsteşarlığı tarafından da değerlendirilmesi ve netice itibariyle; BIL'in Projeye ilişkin ithalat, ihraç ve geri-ihraç işlemlerinde gümrük mevzuatına göre muaf olacağı ve maddenin uygulamasına yönelik yöntemin Gümrük Müsteşarlığınca tarafımıza bildirilmesi, ayrıca tatbikata ilişkin olarak Gümrük Müsteşarlığının bu konu ile ilgili teşkilatlarının bilgilendirilmesi ve/veya talimatlandırılması hususunda gereğini takdirlerinize arz ederiz. Saygılarımızla, EKLER 1) Ev Sahibi Hükümet Anlaşması Madde 15