Akaryakıt kaçakçılığı yöntemleri ve alınabilecek önlemleri hakkında inceleme raporu

T.C GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü Sayı : B.02.1.GÜM-0-07-00-06-(05)/133-/356 Konu : Akaryakıt Kaçakçılığı Yöntemleri 01.02.2005 / 00774 yazıda ilgi tutulmuştur. 13.01.2005 / 00356 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Gümrük Muhafaza Başkontrolörü Oğuz Sekant AKIN tarafından düzenlenen 06.10.2004 tarih ve 6/61 sayılı İnceleme Raporunda akaryakıt kaçakçılığına ilişkin yöntemler ve alınabilecek önlemler sıralanmıştır. Söz konusu raporda sayılan akaryakıt kaçakçılığı yöntemleri ve alınabilecek önlemlerle birlikte Genel Müdürlüğümüz Kaçakçılık Şube Müdürlüğünce tespit edilen akaryakıt kaçakçılığı yöntemleri ve alınabilecek yöntemler ilişikte gönderilmektedir. Tespit edilen akaryakıt kaçakçılığı yöntemleri ve alınabilecek önlemlerin ilgili personele duyurulması ile varsa Başmüdürlüğünüzce ilave edilebilecek akaryakıt kaçakçılığı yöntemleri, ve alınabilecek önlemlerin. Genel Müdürlüğümüze bildirilmesi hususunda gereğini rica ederim. EK : Yöntemler ve önlemler (3 Sayfa) DAĞITIM : Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerine AKARYAKIT KAÇAKÇILIĞI YÖNTEMLERİ Akaryakıt kaçakçılığı önemle üzerinde durulması gereken bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bilindiği üzere, gerek ithal vergi ve resimlerinden gerekse, ithale yönelik izin, kota ve sınırlamalardan kaçırma şeklinde haksız kazanç sağlamaya yönelik akaryakıt kaçakçılığı ülkemiz açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü birimlerince gerçekleştirilen yakalamalar sonucu tespit edilen akaryakıt kaçakçılığı yöntemleri şunlardır; 1- Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde çalışan kamyon ve TIR'ların sınır ticareti kapsamında yurda giriş çıkışlarda orijinal depolarını söktürüp, yerine yapılan büyük hacimli depolarla getirmiş oldukları akaryakıtın ülke içinde satılması, 2- Sınır ticareti kapsamında ülkemize getirilen akaryakıtın bölge illeri dışına çıkarılması, 3- Serbest bölgelerden veya gümrükten yüklenen transit akaryakıtın yurt içinde boşaltılarak satılması, 4- Çıkış yapan araçların boş tartım esnasında boş ağırlıklarını gerçeğinden fazla göstermek amacıyla yol boyunca tankerlerin içine 1 ila 2 ton su basmak veya araçlarının gizli yerlerine taş,kum, çakıl ve benzeri ağırlık yapacak türden şeyler yükledikleri, dönüşte eksik dolum yapılan kısımlarına akaryakıt alınması, 5- Karadeniz ve Marmara denizlerinde balıkçı teknesi görünümlü teknelerinin orjinal depoları dışında kaçakçılık için extra depo yaptırarak uluslararası sularda yabancı yada Türk bayraklı gemilerle temasa geçerek aldıkları akaryakıtın ülke içinde satılması, 6- Yabancı gemiler ile yabancı limanlara sefer yapan Türk bayraklı gemilere verilmek üzere ihrakiye olarak alınan transit akaryakıtın açık denizde küçük teknelere verilmek suretiyle ülke içine sokulması, 7- Dahili kabotaj beyannamesiyle sevk edilen yakıtlarda, yakıtın son varış limanına boşaltılmak yerine, bu limana gelmeden boşaltılması ve son varış limanına uluslararası sulardan millileşmemiş yakıt alınarak bu yakıtın boşaltılması, 8- Kabotaj beyannamesi kapsamında millileşmiş yakıt alan deniz tankerlerinin aldıkları yakıtın aslında beyannamede gösterilen miktardan az olması ve eksik kısmını da vergilendirilmemiş (kaçak olarak temin edilmiş) olan yakıt ile telafi ederek iç piyasaya sürmeleri, 9- Türk ve yabancı bayraklı gemilerin yabancı limanlardan başka yabancı limanlara götürmek üzere aldıkları akaryakıtın 30-40 mil açıkta Türk bayraklı deniz vasıtalarına yasadışı olarak verilmesi suretiyle ülke içine kaçak olarak sokulması, 10- Bulgaristan, Romanya, Rusya'dan akaryakıt getiren gemilerin manifestolarında beyan ettiklerinden fazla olarak almış olduğu akaryakıtın ülke içine kaçak olarak sokulması, 11- Kimya ve sanayi alanında kullanılmak üzere getirilen Kalyak, Baz Yağı, Solvent ve VVhıte Spirit gibi petrol türevlerinin benzin ve motorin içine katılarak ülke içinde satılması, 12- Transit aktarma beyannamesi ile akaryakıtı alan tankerlerin daha sonra gizli düzenek ile vanalarla ön ve arka bölmedeki akaryakıtı (motorini) boşalttığı ve yerine aynı ağırlıkta su koyarak sevk gümrüğüne gittiği, düzeneğin bulunduğu orta bölümün ise akaryakıt dolu olarak kaldığı haricen yapılan kontrollerde sadece ortadaki tek bir vananın görüldüğü, diğer vanaların ise çok dikkatli ve kanal araması sonucunda görülebildiği ve her seferinde 3-4 ton akaryakıtın kaçak olarak yurt içinde bırakılması, 13- Habur'dan İskenderun'a transit olarak sevkedilen Ham petrol yükünü taşıyan tankerlerin, yükün bir kısmını yolda boşaltarak, eksik miktarla boşaltım noktasına varılması, 14- Dişli Rediektör yağı veya Asfalt Zifti olarak ithali yapılan petrol türevi ürünlerin amacı dışında kullanıldığı ve akaryakıt ürünlerine karıştırılarak piyasaya sürülmesi şeklinde akaryakıt kaçakçılığı yapıldığı düşünülmektedir. AKARYAKIT KAÇAKÇILIĞI İLE MÜCADELEDE ALINABİLECEK ÖNLEMLER 1. Yakalanan kaçak akaryakıt ve naklinde kullanılan araçların süratle teslimi için yer ve idare belirlenmesi. 2. Uzmanlardan kurulu araştırma-inceleme ve operasyon amaçlı heyet oluşturulması. 3. Kaçakçılık yapmış, kaçakçılığa karışmış firmalar, kişiler, kara ve deniz vasıtalarının belirlenerek takibe alınması. 4. Akaryakıt dağıtım şirketlerinin ithalatlarının denetim ve kontrol altına alınması. Gerekirse heyetler halinde incelenmesi. 5. Yurt dışı fatura bilgileri teyit yazışmalarının yapılması. 6. Uluslar arası sularda faaliyet halinde olan deniz vasıtalarının havadan ve denizden belirlenerek, bilahare müdahale edilmesi. 7. Transit akaryakıt tesliminde alıcı dış hata sefer yapan gemi ile acente arasındaki işlemin titiz denetimi. 8. Denizlerimizde faaliyet gösteren balıkçı motorları kaçak akaryakıtın en büyük tüketicilerindendir. Bu motorların akaryakıt temin edebilmeleri devletin kontrolünde olursa bu piyasaya akaryakıt verilemez. 9. Balıkçı motoru ve acente motoru görünümlü irili ufaklı deniz vasıtalarının bazıları akaryakıt kaçakçılığı yapmak amacı ile normal depoları dışında büyük 30 ton - 100 ton arası depolar yapmakta. Balıkçı kamufulajı ile kaçakçılık yapmaktadırlar. Bu motorların belirlenerek denizden men edilmesi. 10. Kimyevi madde olarak ithalatı yapılan petrol türevlerinin (White sprit, gaz oil, benzol, hekzan, tolien v.s.) amacı dışında, kaçak akaryakıta dönüşüm amaçlı kullanımının önüne geçilmesine yönelik denetim sağlanması. 11. Yakalayan mücadeleci birimlerin teşvik amacı ile ikramiye sisteminin benimsenmesi. 12. Yakalanan kaçak akaryakıtın, mücadeleci birimlerce kaçakçılıkla mücadele amaçlı vasıtalarda kullanılması. 13. Yurt içi istasyonların sattıkları malların denetimi. 14. Mücadele için gerekli personel ve teknik imkanın sağlanması 15. Yurt içi istasyonların standart dışı depo sahibi olmalarının önlenmesi. 16. Transit yakıt ile yerli yakıt arasındaki renk arklılaşması hususunun vatandaşı bilinçlendirecek şekilde görsel ve yazılı basında gündeme getirilmesi, halkın bu konuda bilinçlendirilmesi, böylece kaçak akaryakıt alımının önüne geçilerek millileştirilmiş yakıtın alınmasının özendirilmesi. 17. Mümkün olduğunca riskli taşımalara memur refakatinin yapılabilmesi. 18. Kaçak akaryakıtın sevkiyat yerlerinin tespitine yönelik çalışmalar yapılması ve bu noktaların özellikle takibe alınması. 19. İstihbarata özel önlem verilmesi, diğer mücadeleci kuruluşlarla daha yakın işbirliği. 20. Akaryakıt türevlerinin tamamının riskli olarak değerlendirilmesi. 21. Petrol üreticisi ülkelerden doğrudan yada bağlantılı olarak gelen gemilerin kontrolünün daha dikkatli yapılması ve gözetim tedbirlerinin artırılması.