Yurt dışından gelen Cenazelerde yapılacak işlemler (Cenaze Nakil Belgesi, Tabut )
T.C.
GÜMRÜK VE TİCARET
BAKANLIĞI
Gümrükler Genel
Müdürlüğü
Sayı :18723479-153.99
Konu :Cenaze İşlemleri
18.03.2020
/ 53333661 yazi
ile Covid-19 uygulaması yayımlanmıştır
24.05.2022 / 74903688 yazi ile Covid-19 uygulamasının sona
erdiği bildirilmiştir
13.01.2016
/ 13069339
DAĞITIM
YERLERİNE
Sağlık
Bakanlığı'ndan alınan ve bir örneğine ilişikte yer verilen 05.01.2016 tarihli
ve 17026955 sayılı yazida, yurda getirilen cenazelerle ilgili işlemlere ilişkin
olarak bilgi verilmektedir.
Bilgi
edinilmesini rica ederim.
Kamile AKBAŞ
Bakan a.
Daire Başkanı
EK:
1- Yazı örneği
DAĞITIM:
Tüm Gümrük Ve Ticaret Bölge Müdürlükleri
TC.
SAĞLIK BAKANLIĞI
Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü
Sayı :82274029/479.99
Konu : Cenazelerin Yurda Giriş İşlemleri
GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI
İlgi:
30/11/2015 tarihli ve 4852 sayılı yazi (İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel
Müdürlüğü Yabancılar Dairesi Başkanlığının yazisı)
İlgi
sayılı yazi ile özetle, yurtdışından ülkemize getirilen cenazelerin yurda
girişi için İçişleri Bakanlığınca herhangi bir işlem yapılmadığı, işlemlerin
Gümrük ve Sağlık mevzuatı doğrultusunda gerçekleştirildiği dolayısıyla
ilgilisinin Gümrük ve Sağlık Birimleri olduğu belirtilerek, söz konusu
cenazelerin yurda girişinde bu birimlere bildirimde bulunulması gerekliliği
ifade edilmiştir.
Ancak,
son zamanlarda yurt dışındaki temsilciliklerimizden ve cenaze yakınlarından Genel
Müdürlüğümüze yapılan çok sayıdaki sözlü ve yazilı başvurudan cenazelerin yurda
girişi ile ilgili Genel Müdürlüğümüz uygulamalarının açıklanmasına ihtiyaç
olduğu değerlendirilmiştir.
Yurtdışından
gelen cenazelerin ülkemize girişinde sağlık açısından değerlendirilerek yurda girişine
izin verilmesi işlemleri "Yurtdışından Getirilen Cenaze İşlemleri
yonergesi" kapsamında yürütülmektedir. Söz konusu mevzuatta belirtilen hususlar şunlardır:
a)
Söz konusu mevzuat çerçevesinde, cenazelerin geldiği ülkeler halk sağlığı riski
açısından "Riskli ve Risksiz Ülkeler" olarak iki gruba ayrılmış olup
bu ülkeler isim listesi ilgili yönerge ekinde belirtilmiştir.
b)
"Yurtdışından Getirilen Cenaze İşlemleri yonergesi" 5. Maddesinde belirtilen "Genel
Müdürlükçe halk sağlığı açısından risksiz olarak değerlendirilen ülkelerden
gelen uluslararası nakil şartlarına haiz cenazelere, hudut kapılarında sağlık
açısından hiçbir işlem yapılmaz. Bu cenazeler, kargo olarak değerlendirilip
ilgili gümrük birimince giriş işlemleri yapılır." hükmü gereğince, risksiz olarak değerlendirilen ülkelerden gelen
cenazelere, ülkemize girişlerinde sağlık açısından herhangi bir işlem
yapılmamaktadır.
c)
Riskli ülkelerden gelen cenazelerin girişinde ise Genel Müdürlüğümüz bağlı
birimlerince söz konusu yönergenin 7. Maddesi doğrultusunda, belirtilen
"Cenaze işlemlerinde istenen belgeler tam ise; ... cenazeye
"Cenazeler İçin Düzenlenen Yurda Giriş İzin Belgesi" düzenlenir. Ancak
Genel Müdürlüğümüzün cenazelerin defin izni ile ilgili herhangi bir görevi
bulunmamaktadır.
d)
Gelen cenaze bulaşıcı hastalık nedeniyle ölmüş ise; Cenazeye "Yurda Giriş
İzin Belgesi" düzenlenir ve cenaze, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereklerine
uygun şekilde gömülmek üzere defin izni verecek olan makama resmi yazi
yazilarak cenaze sahiplerine teslim edilir.
e)
Riskli ülkelerden gelen cenazelerin girişinde ise söz konusu yönergenin 6.
Maddesi kapsamında hazırlanması istenen belgeler;
■
Cenazeler İçin Geçiş İzin Belgesi (Cenaze Nakil Belgesi)
■
Tahnit ve Mühürleme Belgesi,
■
Hava yoluyla gelen cenazelerde Uçak Kargo belgesidir.
f)
Cenazeler İçin Geçiş İzin Belgesi (Cenaze Nakil Belgesi ) cenazelerin uluslar
arası naklinde bulunması gereken en temel belge olup, bu belge 06/08/1975
tarihli ve 15318 sayılı Cenazelerin Nakli Anlaşması'nın
3. Maddesinde belirtilen "Geçiş izni, en aşağı bu anlaşmaya ekli modelde
yer alan bilgileri ihtiva etmeli ve düzenlendiği ülkenin resmi dili ya da resmi
dillerinden biri ile Avrupa Konseyi resmi dillerinden birinde yazilmış
olmalıdır." hükümleri doğrultusunda düzenlenmelidir.
Belirtilen nedenlerle;
1.
Genel Müdürlüğümüzce ülkemize gelen cenazelerin milliyetlerine bakılmaksızın yukarıda
bahsedilen mevzuat maddelerince halk sağlığı riski açısından değerlendirildiği,
dolayısıyla yabancı uyruklulara ait cenazelerin yurda girişi ile ilgili ilave
bir uygulamamızın bulunmadığı,
2.
Ülkemize gelen cenazeler ile birlikte mevzuat gereği bulunması gereken
belgelerden, konsolosluklarca mühürlü ve ıslak imzalı olarak düzenlenmesi gereken
cenaze nakil belgesinin bazı cenazeler için düzenlenmediği görülmekte olup,
cenazelerin uluslararası nakli anlaşması gereği cenaze nakil belgesinin
eksiksiz ve mevzuata uygun olarak düzenlenmesinin sağlanması ve cenaze ile
birlikte iletilmesi gerektiği,
3.
Genel Müdürlüğümüzün cenazelerin ülkemizde defin iş ve işlemleri ile ilgili
herhangi bir görevi bulunmadığından cenazelerin defin izni ile ilgili
taleplerin kurumumuza yapılmaması gerektiği, defin ile ilgili işlemlerin
19.01.2010 tarihli ve 27467 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
"Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmelik" hükümleri
doğrultusunda
yürütüldüğü,
4.
Uyruğuna bakılmaksızın ülkemize defnedilmek üzere gelen cenazelerin yurda
girişi öncesinde Genel Müdürlüğümüzden ilave bir görüş veya onay alınmasına
gerek bulunmadığı,
konulara
dair dış temsilciliklerimizin bilgilendirilmesi hususunda, bilgilerinizi ve gereğini
arz/rica ederim
Uzm.Dr.Hüsem HATİPOĞLU
Genel Müdür
EKLER:
1- Yurtdışından Getirilen Cenaze İşlemleri yonergesi
2- İçişleri Bakanlığı Cenaze Yazısı
Dağıtım
Gereği: Bilgi:
Konsolosluk İşleri Genel Müdürlüğü İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel
Müdürlüğü
Gümrük
Ve Ticaret Bakanlığı
Türkiye Halk Sağlığı
Kurum Başkanlığı
Hukuk Müşavirliği
İç Denetim Birimi
Havalimanları
Baştabipliği
Akdeniz Bölge
Baştabipliği
Ege Bölge Baştabipliği
Marmara Bölge
Baştabipliği
Türk Boğazları
Baştabipliği
Karadeniz Bölge
Baştabipliği
Kara Hudut Kapıları
Baştabipliği
YURTDIŞINDAN GETİRİLEN CENAZE İŞLEMLERİ
YÖNERGESİ
(21 ARALIK 2011 tarih ve B. 10.1.HSS.0.61.00.00/16)
(18.03.2020 / 53333661 yazi
ekinde 18.12.2017 tarihli yonerge
Yayımlanmıştır)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 - (1) Bu yonergenin amacı; uluslararası giriş noktalarından
ülkemize giren cenazelerle gelebilecek halk sağlığı risklerine karşı yapılacak
iş ve işlemlerin usul ve esaslarını belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2 - (1) Bu yonerge, 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı
Umumi Hıfzıssıhha Kanununa, 27/ 2/1972 talihli ve 7/5578 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan Uluslararası Sağlık Tüzüğüne, 6/8/1975 tarihli ve
15318 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uluslararası Cenazelerin Nakli Anlaşması
ile; 17.09.2011 tarihli ve 28057 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hudut
Kapılarında Uygulanacak Sağlık İşlemleri Hakkında Yönetmeliğinin 9 uncu
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 - (1) Bu yonergenin uygulanmasında;
a)
Baklan: Sağlık Bakanını,
b)
Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
c)
Bulaşıcı hastalık: Etkenin bulaşma yoluna göre gerekli koruyucu önlemler
alınmadığı takdirde kişi ve bulaşabilen, mikroorganizmaların ve/veya
ürünlerinin neden olduğu enfeksiyon hastalıklarını,
ç)
Cenaze: Tıbben beyin ve kalp ölümü gerçekleşen kişiyi,
d)
Cenazeler İçin Geçiş İzin Belgesi: Yurtdışından gelen cenazenin geldiği yerin
yetkili makamı veya ilgili konsolosluk tarafından verilmiş, düzenlendiği ülkenin
resmi dili ya da resmi dillerinden biri ile Avrupa Konseyi resmi dillerinden
birinde yazilmış, cenazenin; kimlik bilgileri, doğum yeri ve tarihi, ölüm tarihi
ve yeri, ölüm sebebi, otopsi yapılıp yapılmadığı ile cenazenin çıkış yeri,
güzergahı, varış yeri ve nakil aracı bilgilerini ihtiva eden belgeyi,
e)
DSÖ: Dünya Sağlık Örgütünü,
f)
Genel Müdür: Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürünü,
g)
Genel Müdürlük: Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünü,
ğ)
Merkez: Genel Müdürlüğün havaalanı, liman ve gerektiğinde bazı kara hudut
kapılarında da bulunan sağlık denetleme merkezini,
h)
Sağlık Denetmeni: Hava ve kara ve deniz hudut kapılarında sağlık denetimine
ilişkin iş ve işlemler konusunda yetkili sağlık personelini,
ı)
Ulusararası Önemi Haiz Halk Sağlığı Acil Durumu: Bir hastalığın, uluslararası
yayılma yoluyla diğer devletler için halk sağlığı riski oluşturduğu, eşgüdüm
içinde uluslararası yanıtta bulunulmasını potansiyel olarak gerekli kıldığı
tespit edilen olağandışı olayı,
i)
Yurda Giriş İzin Belgesi: Bir cenazenin yurda sokulmasında halk sağlığı
yönünden sakınca olmadığını bildiren belgeyi, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Cenazelerin Girişine İlişkin Esaslar
Cenaze girişinde risklerin belirlenmesi
MADDE 4 - (1) Uluslararası giriş noktalarından ülkemize giren
cenazeler için Cenazelerin Nakli Antlaşması ve ulusal mevzuat hükümlerinin gerekleri
uygulanır. Dışişleri Bakanlığı görüşleri de alınarak, Genel Müdürlükçe halk
sağlığı açısından risksiz olduğu değerlendirilen ülkeler veya bölgeler
belirlenir. "Cenaze Girişince Risksiz Ülkeler Listesi" hudut giriş
kapılarındaki mülki idare amirliklerine bildirilir.
(2)
Diğer ülkelerden gelen cenazeler ise halk sağlığı riski açısından
değerlendirilir.
Cenazelerin girişi
MADDE 5 - (1) Genel Müdürlükçe halk sağlığı açısından risksiz
olarak değerlendirilen ülkelerden gelen uluslararası nakil şartlarına haiz
cenazelere, hudut kapılarında sağlık açısından hiçbir işlem yapılmaz. Bu cenazeler,
kargo olarak değerlendirilip ilgili gümrük birimince giriş işlemleri yapılır.
(2)
Risksiz ülkelerden gelmiş ve bulaşıcı hastalık nedeniyle vefat etmiş
cenazelerin gömülme işlemleri, cenazenin defnedileceği mahallin görevli tıbbi
makamları tarafından değerlendirilir. Bu cenazelerin tabutları, yerel tıbbi makamlarca
defin onayı verilene kadar açılamaz.
(3)
Halk sağlığı yönünden riskli kabul edilen ülkelerden gelen cenazelerin ülkemize
giriş işlemleri, merkezlerde görevli veya yetkilendirilmiş tabiplerin bilgisi
doğrultusunda sağlık denetmenlerince yapılır. Merkezi bulunmayan hudut giriş
noktalarında cenaze giriş işlemleri, ilgili Halk Sağlığı İl Müdürlüğü / İl Sağlık
Müdürlüğünce bildirilerek, Genel Müdürlükçe yetkilendirilen hekimler tarafından
yürütülür.
(4)
Uluslararası nakil şartlarına haiz cenazelerin, hudut kapılarından yurtdışına
çıkışında her hangi bir sağlık işlemi yapılmaz.
(5)
Türk Boğazlarından transit geçen gemi kaptanı tarafından cenaze tahliyesi talep
edilmesi durumunda ilgili Cumhuriyet Savcılığına durum bildirilir ve cenazenin
tahliyesi gerçekleştirilir.
Riskli ülkelerden gelen cenazelerin
belgeleri
Tasarruflu yazilar 1
MADDE 6 - (1) Riskli ülkelerden gelen cenazelerin ülkeye giriş
işlemleri için aşağıdaki belgelerin ibraz edilmesi zorunludur.
a)
Cenazeler İçin Geçiş İzin Belgesi (Cenaze Nakil Belgesi): Cenazenin geldiği
ülkenin yetkili makamı veya ilgili konsolosluk tarafından düzenlenmiş ve düzenlendiği
ülkenin resmi dili ya da resmi dillerinden biri ile Avrupa Konseyi resmi
dillerinden birinde hazırlanmış olmalıdır. Cenazeler İçin Geçiş İzin Belgesi,
ölenin kimlik bilgileri, doğum yeri ve tarihi, ölüm tarihi ve yeri, ölüm
sebebi, otopsi yapılıp yapılmadığı ile cenazenin çıkış yeri, güzergahı, varış
yeri ve nakil aracı bilgilerini içermelidir.
b)
Cenaze naklinin tıbbi ve kanuni açıdan hiçbir sakınca doğurmadığını ve
cenazenin usulüne uygun olarak tabutlandığını gösterir Tahnit ve Mühürleme Belgesi,
c)
Hava yoluyla gelen cenazelerde Uçak Kargo belgesi,
(2)
Belirtilen belgelerin eksikliği durumunda cenaze sahipleri ve ilgili
konsoloslukla temasa geçilerek eksik bilgi ve belgelerin ivedilikle
tamamlatılması yoluna gidilir.
Riskli ülkelerden gelen cenazelerin
girişi
MADDE 7 - (1) Riskli ülkelerden gelen cenazelerin ülkeye giriş
işlemleri şöyledir;
a)
Cenaze işlemlerinde istenen belgeler tam ise; yetkili tabibin bilgisi
doğrultusunda sağlık den etmenince cenazeye "Cenazeler İçin Düzenlenen Yurda
Giriş İzin Belgesi" düzenlenir.
b)
Gelen cenaze bulaşıcı hastalık nedeniyle ölmüş ise; Cenazeye "Yurda Giriş
İzin Belgesi" düzenlenir ve cenaze, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereklerine
uygun şekilde gömülmek üzere defin izni verecek olan makama resmi yazi yazilarak
cenaze sahiplerine teslim edilir.
c)
Riskli ülkelerden gelerek yurda giriş işlemi yapılan cenazeler yetkili tabip
tarafından Hudut ve Sahiller Sağlık Bilgi Sistemine kayıt edilir. Merkezi
bulunmayan kara hudut kapıları için ilgili Halk Sağlığı İl Müdürlüğü / İl
Sağlık Müdürlüğünce Genel Müdürlüğe bildirilen ve Genel Müdürlükçe
yetkilendirilen tabiplere HSSBS giriş izni verilir. Yetkilendirilen tabipler
yapılan cenaze girişlerini HSSBS ne kaydeder.
ç)
Riskli ülke ya da bölgelerden gelen cenazelerin yurda girişine dair evraklar
Hudut Ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü Arşiv hizmetleri yönergesi
doğrultusunda işlemi yapan birim tarafından arşivlenerek saklanır.
Adli cenazeler
MADDE 8- (1) Cenazelerin adli yanı varsa yapılacak işlemler
şöyledir;
a)
Risksiz ülkelerden gelen cenazelerin otopsi raporu var ise cenazenin giriş
işlemleri ilgili gümrük birimi tarafından yapılır. Otopsi raporu yoksa durum
ilgili gümrük birimi tarafından emniyete bildirilir.
b)
Riskli ülkelerden gelen cenazeler ilgili gümrük birimi tarafından hudut giriş
noktasındaki sağlık otoritesine bildirilir. Sağlık otoritesi, otopsi raporu
olan cenazeleri değerlendirir ve uygun gördüklerine "Yırda Giriş İzin
Belgesi" düzenler. Otopsi raporu olmayan ve halk sağlığı açısından risksiz
olarak değerlendirilen cenazelere sağlık otoritesi tarafından "Yurda Giriş
İzin Belgesi" düzenlenir ve durum emniyet birimine bildirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 - (1) Dayanak Yönetmelik gereğince, uluslararası giriş
noktalarında görevli paydaş kurum ve kuruluşların, cenazelere ilişkin
yürütecekleri iş ve işlemler hakkında bölge koordinatör tabipliklerince eğitim
ve bilgilendirme yapılacaktır. En geç 01/03/2012 tarihine kadar tamamlanacak
olan adaptasyon ve koordinasyonun sağlanması sürecine kadar cenaze işlemleri
merkezler tarafından yürütülür.
Yürürlük
MADDE 9 - (1) Bu yonerge, 01/01/2012 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 10 - (1) Bu yonerge hükümlerini Genel Müdür yürütür.
Ek- 2 RİSKLİ ÜLKELERDEN GELEN CENAZELER
İÇİN DÜZENLENEN YURDA GİRİŞ İZİN
BELGESİ
SAĞLIK BAKANLIĞI
Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü
…………………Sağlık Denetleme Merkezi Tabipliği
RİSKLİ ÜLKELERDEN GELEN CENAZELER İCİN DÜZENLENEN
YURDA GİRİŞ İZİN
BELGESİ
CEVAZE BİLGİLERİ
Cenazenin Adı Soyadı :
T.C Kimlik No :
Doğum Tarihi ve Yeri :
Ölüm Tarihi ve Yeri :
Ölüm Türü :
Ölüm Nedeni :
Gideceği Yer :
Açıklama :
CENAZEYİ TAŞIYAN ARAÇ BİLGİLERİ
Araç Cinsi ve Adı :
Araç No :
Uyruğu :
Geldiği Yer :
Geliş Tarihi :
Geliş Şekli :
Yük Senedi No :
Yukarıda kimlik
bilgileri ve ölümü hakkında gerekli bilgiler verilmiş olan cenazenin, yurda
girişinde hail sağlığı yönünden bir sakınca olmadığını bildirir belgedir.
Not: Otopsi
yapılmıştır/ yapılmamıştır.
Geliş Tarihi: Tabip
/ Sağlık Denetmeni
İmza-Mühür
Ek-1 CENAZELERİN ÜLKEMİZE GİRİŞİNDE HALK
SAĞLIĞI BAKIMINDAN RİSKSİZ OL İRAK DEĞERLENDİRİLEN ÜLKELER LİSTESİ
AVRUPA
KONSEYİNE ÜYE VE GÖZLEMCİ OLAN ÜLKELER
a) Üye Ülkeler
1. Arnavutluk
2. Ancorra
3. Ermenisten
4. Avusturya
5. Azerbaycan
6. Belçika
7. Bosna Hersek
8. Bulgaristan
9. Hırvatistan
10. Güney Kıbrıs Rum
Cumhuriyeti
11. Çek Cumhuriyeti
12. Danimarka
13. Estonya
14. Finlandiya
15. Fransa
16. Gürcistan
17. Almanya
18. Yunanistan
19. Macaristan
20. İzlanda
21. İrlanda
22. İtalya
23. Letonya
24. Lihenştayn
25. Litvanya
26. Lüksemburg
27. Malta
28. Moldova
29. Monako
30. Karadağ
31. Hollanda
32. Norveç
33. Polonya
34. Portekiz
35. Romanya
36. Rusya
37. San Marino
38. Sırbistan
39. Slovakya
40. Slovenya
41. İspanya
42. İsveç
43. İsviçre
44. Makedonya
45. Ukrayna
46. İngiltere
b) Gözlemci Ülkeler
1. Karada
2. Vatikan
3. İsrail
4. Japonya
5. Meksika
6. Amerika Birleşik
Devletleri