Geçici ithal taşıtın gümrük kıymetinin belirlenmesi ile ek mali yükümlülük hakkında açıklama, öte yandan hak sahibince kabul edilmesi halinde doğrudan komisyon tarafından belirlenen kıymetin esas alınabileceği
T.C.
TİCARET BAKANLIĞI
Gümrükler Genel Müdürlüğü
Sayı :E-72093537-225.99-00118947054
Konu :Rejim İhlaline Konu Taşıtların Gümrük Kıymeti -
Ek Mali Yükümlülük
13.02.2026 / 118947054
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi :a) 14.04.2022 tarihli ve 72136406 sayılı
yazımız.
b) 15.12.2025 tarihli ve 116665442 sayılı
yazımız.
Geçici ithal edilen taşıtlara
ilişkin olarak son dönemde Bölge Müdürlüklerinden Bakanlığımıza iletilen
muhtelif yazılarda özetle;
- 22.09.2025 tarihli, 33025 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 10436 sayılı
Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan düzenleme sonrasında kara taşıtlarının ithali
için Ek Mali Yükümlülük (EMY) getirildiği belirtilerek, geçici ithal edilen
yabancı plakalı taşıtlara ilişkin rejim ihlallerinde Gümrük Kanunu'nun
238/1-b maddesinin
tatbikinde EMY uygulanıp uygulanmayacağı, uygulanması halinde ise rejim
ihlalinin gerçekleştiği tarihin mi, yoksa taşıtın Türkiye'ye giriş tarihinin mi
esas alınacağı hususlarında tereddüt hasıl olduğu,
- Ayrıca, rejim ihlaline konu taşıtların gümrük kıymetinin tespit
edilmesinde taşıtların Türkiye'deki distribütör firmaları ile yazışma
yapılmasına rağmen çoğu zaman bu firmalardan yazılı olarak cevap alınamadığı
veya cevapların çok geldiği, buna bağlı olarak da kıymet tespit edilmesi sürecinin
uzadığı, özellikle sınır kapılarından taşıtların çıkış yaptığı durumlarda
kıymet tespit edilmesi işlemlerinin uzaması nedeniyle yükümlü sızlanmalarına ve
şikayetlerine neden olduğu,
- İşlemlerin daha hızlı ve yükümlülerin sızlanma ve şikayetlerine neden
olmadan yerine getirilmesini teminen araç kıymetinin belirlenmesi aşamasında
ilgililerden yazılı başvuru ve taahhütname alınarak söz konusu kıymetin gümrük
idaresince oluşturulacak komisyon marifetiyle belirlenmesinin yararlı
olacağının düşünüldüğü,
hususlarına yer verilmiştir.
Bilindiği üzere, 4458
Sayılı Gümrük Kanununun 238/1-b
maddesinde tam muafiyet suretiyle geçici olarak ithal edilen özel kullanıma
mahsus taşıtlara ilişkin rejim ihlallerinde, gümrük vergileri tutarının dörtte
biri tutarında idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır. Gümrük
Kanununun 3 üncü maddesinde ise, gümrük vergileri deyiminin, ilgili mevzuat
uyarınca eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin
tümünü; ithalat vergileri deyiminin ise, eşyanın ithalinde ödenecek gümrük
vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri ifade ettiği hüküm altına
alınmıştır.
Yukarıda belirtilen Kanun hükümleri uyarınca; geçici ithal edilen taşıtlara
ilişkin rejim ihlallerinde Kanunun 238/1-b maddesinin tatbikinde, rejim
ihlalinin gerçekleştiği tarihte taşıtın serbest dolaşıma girmiş olması halinde
alınacak EMY'nin de ceza tutarının hesaplanmasında dikkate alınması gerekmektedir.
Diğer taraftan, geçici ithal edilen taşıtların rejim ihlaline konu edildiği
durumlarda gümrük kıymetinin nasıl tespit edileceğine ilişkin ilgi (b)'de
kayıtlı yazımızda; 2025/6
sayılı Genelgeye uygun olarak rejim ihlaline konu taşıtın kıymetinin
Türkiye'deki distribütöründen sorulması, gümrük kıymetinin bu şekilde
belirlenememesi durumunda ise ilgili gümrük müdürünün veya görevlendireceği bir
müdür yardımcısının başkanlığında gümrük muayene memurunun bulunduğu en az üç
kişilik bir komisyon tarafından, daha önce ithali yapılan aynı veya benzer eşya
için tespit edilen fiyatlar da dikkate alınmak suretiyle taşıtın kıymetinin
tespit edilmesi gerektiği bildirilmişti.
Öte yandan, işlemlerin daha hızlı gerçekleştirilebilmesini teminen; rejim
hak sahibince bu durumun kabul edildiğinin beyan edilmesi halinde, taşıtın
gümrük kıymetinin distribütöre sorulmadan ilgi (b)'de yazımızda belirtilen
hususlar çerçevesinde oluşturulacak üç kişilik komisyon tarafından tespit edilmesi
mümkün bulunmaktadır.
Bilgi ve buna göre gereğini rica ederim.
Mustafa GÜMÜŞ
Bakan a.
Genel Müdür
Ek: 1 adet tablo
Dağıtım:
Tüm Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri
E.E.