Etil Alkol ve Tarımsal Kökenli Etil Alkol ithalatında kontrol ve tahlil işlemleri ile denatürasyon şekilleri - Analiz için gönderilecek laboratuarlar (Tübitak) ve muayene memurunun dikkat edeceği hususlar

T.C. BAŞBAKANLIK Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü Sayı :B.02.1.GÜM.0.06.00.51.1626-209 Konu : 109/1 13.04.2006 / 09313 GÜMRÜK VE MUHAFAZA BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan alınan 15.02.2006 tarihli 1009 sayılı yazı ile ekleri ilişikte gönderilmiştir. Bilgi edinilmesini rica ederim. Remzi AKÇİN Genel Müdür Yrd. EK: 1 Adet yazı fot. Ve ekleri DAĞITIM: Tüm Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü T.C. TÜTÜN, TÜTÜN MAMULLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLER PİYASASI DÜZENLEME KURUMU Alkollü İçkiler Piyasası Dairesi Başkanlığı Sayı :B.62.0.TDK.0.08.00.01.320.00/1009 15.02.2006 Konu :İthalatta Etil Alkol Kontrolleri BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞALIĞI (Gümrükler Genel Müdürlüğü) İlgi : a) 20.01.2004 tarih ve 174 sayılı yazımız, b) 17.06.2005 tarih ve 4286 sayılı yazımız 4250 sayılı Kanunda değişiklik yapan 4619 sayılı Kanun ile etil alkol üzerindeki devlet monopolünün kaldırıldığı, 2003 yılında Kurumumuzca yayımlanan 'Alkol ve Alkollü İçkilerin İç ve Dış Ticaretine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik' ve Müsteşarlığınızca yayımlanan İthalat Rejimleri çerçevesinde, ülkemize yıllık 38 milyon litre mA civarında etil alkol ithal edilmekte olduğu, 2005 yılında Kurumumuzca yayımlanan 'Etil Alkolün Piyasaya Arzı Hakkında Tebliğ' ile etil alkol piyasası konusunda pek çok yeni düzenleme yapıldığı, Bu düzenleme sonrası, 'Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi' kapsamında çalışmaya başlayan 2 denatürasyon tesisi kurulduğu ve yeni denatürasyon tesislerinin kurulmasının beklendiği, 2005 yılının Ağustos ayında Müsteşarlığınızca görevlendirilen 88 personelinize, etil alkol piyasası, etil alkolün miktar olarak takibi ve alkol derecesi tayin edilmesi hakkında eğitim verildiği ve bu ölçümlere ilişkin düzeltme faktörlerini içeren 'Alkol Tabloları' başlıklı 370 adet yayının ilgili birimlerimize gönderildiği, Malumlarınızdır. Etil alkol ithalatı aşamasında ilgili gümrük birimlerince kurumumuzdan talep edilen bilgi ve görüşler üzerine, etil alkol ithalinde yapılacak kontroller konusunda, bazı hususların açıklanmasına yardımcı olmak amacıyla hazırlanan metin yazımız ekinde sunulmuştur. Ayrıca, Serbest Bölgelerde yürütülmekte olan denatürasyon işlemlerinin belli sorunlar taşımakta olduğu; özellikle kolonya üretimlerinde büyük sorunlar olduğu konusunda Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Sağlık Bakanlığına Yazılan Yazılarımızın birer örneği ekte sunulmuştur. Bahsi geçen konularda gereğini müsaadelerinize arz ederim. H.Niyazi ADALI Başkan EK: 1) Etil Alkol İthalatı Kontrolleri (7 Sayfa) 2) yazı Örnekleri (4 Sayfa) ETİL ALKOL İTHALATI KONTROLLERİ A) Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) tarafından düzenlenen Etil Alkol İthalata Uygunluk Belgeleri'nin Uygunluk Onayı kısmına konulan 'Her parti analiz edilecektir.' ibaresi ile ilgili olarak en az aşağıdaki işlemler yapılacaktır. 1- Belgelerdeki 'Her parti analiz edilecektir.' İbaresi ile; a) 2207.20.00.10.13; 2207.20.00.10.14; 2207.20.00.90.13; 2207.20.00.90.14 GTİP numaralı mallar için; İthalata uygunluk belgesinde 'Alkol Miktarı (% Hacmen)' karşısında kayıtlı bulunan alkol derecesi ile 'Denatürasyon Şekli' karşısında kayıtlı bulunan denatüran madde miktarının, 21 Ekim 2004 tarih ve 25620 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve Ek-1'de sunulan 'Etil Alkolün Piyasaya Arzı Hakkında Tebliğ'in Alkol Denatürasyon İşlemleri ve Bu Amaçla Tesis Kurulmasına İlişkin Usul ve Esaslar başlıklı 6 ncı maddesine uygun olup olmadığının tespiti, b) 2207.10.00.10.11; 2207.10.00.10.12 GTİP numaralı mallar için; Türk Gıda Kodeksinde tanımlanan ve Ek-2'de sunulan 'Tarımsal Kökenli Etil Alkolün Özellikleri'ne uygun olup olmadığının tespiti, İstenmektedir. 2- Bu tespitlere yönelik olarak Ek-3'de açıklanan yöntem ile alınan örnekler, analiz edilmek üzere, 'Gümrük Laboratuarları'na veya Kurumumuzun yaptığı çalışmalar neticesinde bu analizleri yapabileceğini belirten 'Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Alkollü İçkiler Laboratuarı'na (T tipi denatürasyon hariç) 'Vitsan Gözetim Mümessillik ve Tic. A.Ş.'ye veya Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma kurumu Marmara Araştırma Merkezi Kimya ve Çevre Enstitüzü'ne (TÜBİTAK) gönderilecektir. Gümrük Muayene Memurlarınca analize gönderilmek üzere alınan etil alkol numunesinin yanı sıra 'mevcut ise' söz konusu etil alkolün denatürasyonunda kullanılan denatüran maddelerden de numune alınarak etil alkolün beraberinde gönderilecektir. 3- Analiz sonuçları gümrük yetkililerince yukarıda belirtilen şekilde değerlendirilecektir. 4- Eksik denatürasyon durumunda denaturan madde miktarları firmasına tebliğ hükümlerine uygun olacak şekilde tamamlattırılacaktır. Eksik denatüran madde miktarının gümrük görevlileri gözetiminde tamamlatılması halinde tekrar analiz yapılmayabilir. 5- Yukarıda açıklananlar dışında tereddüte düşülen her konu için TAPDK ile temasa geçilecektir. B) Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) tarafından düzenlenen ve belgenin sağ-üst köşesindeki 'Geçerlilik Miktarı' bölümünde 'litre mA' miktarı kayıtlı olan Etil Alkol İthalata Uygunluk Belgelerinin Uygunluk onayı kısmında belirtilen 'Çekilen miktar (litre mA)/ Kalan miktar (litre mA)' kaydı için en az aşağıdaki işlemler yapılacaktır. 1- Akol derecesinin tespitinde, etil alkolün alkol derecesinin 20oC'de hacmen % 80 veya altında (veya üstünde) alkol derecesinde olmasının kontrolüyle yetinilmeyecek, ithal parti miktarı mutlaka mutlak alkol (% 100'lük alkol) üzerinden belirlenerek kaydedilecektir. 2- Mutlak alkol ()% 100 alkol) alkol üzerinden miktar belirtilmesi için alkol örneğinin analizi aşamasında belirlenen 'alkol %'si ile ithal alkolün litre miktarı çarpılacak' ve bulunan sonuç Çekilen Miktar (Litre mA) bölümüne kaydedilecektir. 3- Kalan Miktar (Litre mA) bölümüne ise ilgili 'Etil Alkol İthalatta uygunluk belgesi' ile yapılan ilk parti ithalatında, belgenin sağ-üst köşesinde kayıtlı olan 'Geçerlilik Miktarı litre mA)' miktarından 'Çekilen Miktar (Litre mA)' miktarı düşülerek kaydedilecektir. Sonraki partilerde ise bir önceki partiden kalan miktar üzerinden düşüm yapılarak kaydedilecektir. EKLER: 1) Denatürasyon Şekilleri (1 Sayfa) 2) Tarımsal Kökenli Etil Alkolün Özellikleri (1 Sayfa) 3) Örnek Alma Yöntemleri (3 Sayfa) ETİL ALKOL DENATÜRASYON ŞEKİLLERİ Denatürasyon, kullanım amaçlarına göre aşağıdaki şekillerde yapılır. a) Genel amaçlı kullanıma sunulacak etil alkoller için, yapılacak tam denatürasyonda - 125 gram tiyofen - 0,8 gram denatonyum benzoat - 3 gram CI (Colour Index) Reaktif Kırmızı 24 (Ağırlık olarak %25 sulu çözelti) - 2 litre metil etil keton Dan oluşan denatüranlar en az %90 derecede etil alkolün mutlak alkol miktarı üzerinden 100 litresine birlikte ilave edilir. b) Kolonya dahil kozmetik sanayinde kullanılacak etil alkoller için, etil alkolün mutlak alkol üzerinden 100 litresine, aşağıdaki denatüran gruplarından biri seçilerek ilave edilir. K-1 tipi denatürasyonda: 0.8 gram denatonyum benzoat ve 78.0 gram tersiyer butanol veya K-2 tipi denatürasyonda: 0.5 kg dietilfitalat ve 78.0 gram tersiyer butanol c) Tıbbi amaçlı kullanılan etil alkol için yapılacak T tipi denatürasyonda, etil alkolün mutlak alkol miktarı üzerinden 100 litresine, 1.0 litre petrol eter ilave edilir. d) Diğer sanayi girdisi kullanımlar için yapılacak D tipi denatürasyonda, etil alkolün mutlak alkol miktarı üzerinden 100 litresine, 5,0 kg isopropanol ve 78,0 gram tersiyer butanol ilave edilir. e) ihracatta alıcı ülke talebine bağlı özel durum uygulamaları ile dünya mevzuatında karşılığı bulunan değişik denatürasyon uygulamaları, ülke ve sektör koşulları değerlendirilerek Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme kurumu (TAPDK) tarafından düzenlenir. Yukarıda denatürasyon tipine göre belirtilen miktarlar asgari miktarları ifade etmekte olup, bunlarda en fazla % 10 tolerans uygulanır. Gıda Sektöründe Kullanılacak Tarımsal Etil Alkolün Özellikleri Özellikler Duyusal Özellikler Hammaddesine özgü olandan Başka koku ve tat bulunmamalı Alkol miktarı (hacmen %) en az 96,0 Toplam asitlik ( 100 lük alkolde asetik asit en fazla 1,5 Cinsinden gram/hektolitre) Esterler ( 100 lük alkolde etilasetat en fazla 1,3 Cinsinden gram/hektolitre) Aldehitler (% 100 lük alkolde asetaldehit en fazla 0,5 Cinsinden gram/hektolitre) Yüksek alkoller (% 100 lük alkolde metil-2 propanal 1 en fazla 0,5 Cinsinden gram/hektolitre) Metanol (% 100 lük alkolde gram/hektolitre) en fazla 50 Buharlaşma kalıntısı (% 100 lük alkolde gram/hektolitre) en fazla 1,5 Uçucu azotlu bazlar (% 100 lük alkolde azot cinsinden en fazla 0,1 gram/hektolitre) Furfural bulunmamalı Örneklerin her biri naylon poşet içerisine konulur, ambalajın ağız kısmı poşet üzerinden iple boğularak bağlanır ve mühürlenir. Örneklerin Teslimi: Hazırlanan takım örneğin 1 adedi 'Analiz Örneği' 1 adedi 'Şahit Örnek' olarak analizin yapılacağı laboratuara gönderilir. Geriye kalan 1 adedi ise 'Şahit Örnek' olarak ilgili Gümrük Birimince serin ve karanlık bir yerde saklanır. PİYASAYA ARZ AMBALAJINDA ÜRÜN ÖRNEKLEME VE ÖRNEK ALMA YÖNTEMİ Örnekleme: Ürünlerin, nitel ve nicel özelliklerinin tespitine yönelik işlemlerin birlikte yürütülmesi uygun veya üretim hattının herhangi bir aşamasında aynı işlemi birlikte gören ürün topluluklarına (parti) ayrılması işlemidir. Parti: Marka, ambalaj hacmi, üretim tarihi, ithalat veya üretim bilgisi, ithalatçı veya üretici firma bilgisi aynı olan ürünler topluluğudur. Örnek: Örnekleme işlemi sonucunda belirlenen partiden, ölçme, test ve analizlerde kullanılmak üzere alınan ve partiyi temsil eden en az 70 cl (700 ml) hacminde birimdir. Örnek Alma: Örnekleme amacıyla belirlenmiş her bir partiden, aşağıdaki çizelgeye göre, o partiyi meydana getiren ambalaj sayısına ve ambalaj hacmine uygun miktarda ve uygun yöntemle örneğin ayrılması işlemidir. Çizelge: Partideki Ambalaj Sayısına Göre Alınması Gereken Örnek Sayısı Partideki Ambalaj Sayısı (N) Alınacak Örnek Sayısı (n) (*) 25'kadar 2 26-90 3 91-280 5 281-1200 8 1200'den fazla 13 Örnek Alma Yöntemi: Yukarıdaki çizelgeye göre, her bir partiyi meydana getiren ürünler 1'den başlayarak, 1, 2, 3, …., N şeklinde numaralanır. Alınacak örnek sayısı (n) olmak üzere ( N / n = r ) sayısı hesaplanarak bulunur. Hesaplama sonucu çıkan sayı tam sayı değil ise, virgülden sonraki rakamlar tam sayıya tamamlanır. Bu şekilde bulunan ( r ) tam sayısı esas alınarak (r'inci), (2r'inci), (nr'inci) örnek ayrılarak, örnek alma işlemi, örnek alma çizelgesine göre ayrılması gereken örnek sayısına erişilinceye kadar sürdürülür. [Örneğin; 91 / 5 = r = 18,2 (tam sayı olarak 18 ) olsun. 1 inci örnekten sayılmaya başlanır. r'inci tam sayı 18 olduğuna göre, 18 inci örnek sayılarak alınır. Saymaya devam edilir; 2r = 36, 3r = 54, 4r = 72, 5r = 90'dır. Bu 4 adet örnek de ayrılarak alınır. Sonuçta; 91 adet ambalajlı üründen oluşan partiden, n = 5 adet örnek alınmış olur.] (n)= 2 olduğunda; örneklerin 1 adedi 'Analiz Örneği' ve 1 adedi 'Şahit Örnek'. (n)= 3 olduğunda; örneklerin 1 adedi 'Analiz Örneği' ve 2 adedi 'Şahit Örnek'. (n)= 5, 8, 13 olduğunda ise; bu sayıda örnek içerisinden 3 adedi rasgele seçilerek, örneklerin 1 adedi 'Analiz Örneği' ve 2 adedi 'Şahit Örnek' olarak belirlenir. (*) : Partideki örneklerin ambalaj hacminin 70 cl (700 ml) 'den daha az olması durumunda, 'Alınacak Örnek Sayısı (n)' ; 2 (iki) 3 (üç), 4 (dört) veya 5 (beş) katı kadar arttırılır. 2 x (n), 3 x (n), 4 x (n), 5 x (n) sayıda örnek alınır. Örneğin Etiketlenmesi ve mühürlenmesi; Örnek olarak alınan ürünlerin her birinin üzerine, yafta şeklinde örneği tanıtıcı bilgiler içeren ve aşağıda belirtilen başlıklara uygun olarak düzenlenen bir etiket bağlanır. DEPOLAMA TANKLARI, TANKER KAMYON VE TANKER VAGONLARDAN DÖKME ÜRÜN ÖRNEKLEM VE ÖRNEK ALMA YÖNTEMİ Örnekleme: Ürünlerin, nitel ve nicel özelliklerinin tespitine yönelik işlemlerin birlikte yürütülmesi uygun olan veya üretim hattının herhangi bir aşamasında aynı işlemi birlikte gören ürün topluluklarına (parti) ayrılması işlemidir. Parti: Üretim tarihi, ithalat veya üretim bilgisi, ithalatçı veya üretici firma bilgisi aynı olan ürünlerin bulunduğu kaplar topluluğudur. Bu kaplar, ürünün özelliklerine uygun malzemeden üretilmiş, depolama amaçlı tank veya nakliye amaçlı tanker gibi birimlerdir. Örnek: Örnekleme işlemi sonucunda belirlenen partiden, ölçme, test ve analizlerde kullanılmak üzere alınan ve partiyi temsil eden en az 70 cl (700 ml) hacminde birimdir. Örnek Alma: Örnekleme amacıyla belirlenmiş her bir partiden, aşağıdaki çizelgeye göre, o partiyi meydana getiren kap sayısına uygun miktarda ve uygun yöntemle örneğin ayrılması işlemidir. Çizelge: Partiler ve Numune Alınmak üzere Ayrılacak Kap Sayıları Partideki Toplam Kap Sayısı Numune Alınmak Üzere Ayrılacak kap Sayısı (En az) 1-2 Tümü 3-8 2 9-25 3 26-100 5 101-500 8 501-1000 13 1001-3000 20 3001-10000 32 10001 - ve daha çok 50 Örnek Alma Yöntemi: Yukarıdaki çizelgeye göre, ayrılan tank, tanker gibi kaplardan, 'Örnek Alma Şişesi' ile 'Bütün Seviyeler Örneği' alınır ve alınan örnek 'Örnek Kabı'na konur. Kap sayısına göre birden fazla bütün seviyeler örneği alınması gerekiyorsa, önce her bir kaptan eşit miktarda bütün seviyeler örneği alınır, sonra bunlar 'Örnek Toplama ve hazırlama Kabına' boşaltılır. Bu kapta karıştırılmak suretiyle hazırlanan örnekten alınan örnek, 'örnek kabı'na konur. Örnek Alma Şişesi; Metal veya camdan üretilmiş, uygun bir tabası ve bu tabaya bağlı halde zinciri (veya ipi) bulunan litrelik şişedir. Bu şişe bir spora monte edilmiş veya üzerine ağırlık eklenmiş olabilir. Bu şekilde, şişenin sıvı içerisinde istenilen noktaya kadar indirilmesi sağlanır. Bütün Seviyeler Örneği; Örnek; ürünün bulunduğu kap, varsa boşaltma vanası düzeyi, yoksa tabanına kadar olan bölümünü aşağıdan yukarıya veya yukarıdan aşağıya taranarak alınır. Örnek alma şişesi ağzı kapalı olarak istenilen seviyeye kadar indirildikten sonra ağzı açılır ve uygun sabit bir hızla yukarı doğru çekilirken hacminin %75-85'inin dolması sağlanır. Bu miktar örnek, analize gönderilecek 'Örnek kabı'na boşaltılır. Örnek Kabı; Cam malzemeden üretilmiş, renksiz, sızdırmaz kapalı, ısıya ve darbelere dayanıklı, içerisine konulacak sıvı ile bulaşma/karışmaya sebebiyet vermeyecek temizlikte ve en az 70 cl (700 ml) hacminde bir şişedir. Örnek Toplama ve hazırlama kabı; Örnek alma şişeleri ile alınan örnekleri toplamak ve karıştırmak suretiyle hazırlamak için kullanılan kaptır. Bu kap, yaklaşık 5 litrelik hacimde, cam veya paslanmaz çelik malzemeden üretilmiş kolay temizlenebilir ve sızdırmaz kapaklı olmalıdır. Örneğin Etiketlenmesi ve Mühürlenmesi; Örnek kaplarının (şişelerinin) her birinin kapağı sıkıca kapatılır, üzerine etiketi yapıştırılır, naylon poşet içerisine konulur ve şişenin ağız kısmı poşet üzerinden iple boğularak bağlandıktan sonra mühürlenir. Örneklerin Teslimi; Hazırlanan takım örneğin 1 adedi 'Analiz örneği' 1 adedi 'Şahit örnek' olarak analizin yapılacağı laboratuara gönderilir. Geriye kalan 1 adedi ise 'Şahit Örnek' olarak ilgili Gümrük birimince serin ve karanlık bir yerde saklanır. Özel Durum Örnek Alma Yöntemi; Gerektiğinde ve belirtilir ise; 'Karıştırılmış Ürün Örneği' veya örneklemenin birden çok noktada yapılması halinde 'Birleşik nokta Örneği' hazırlanır. Örneğin analize hazırlanması süreci bütün seviyeler örneği ile eşdeğerdir. Karıştırılmış Ürün Örneği; Örnekleme yapılacak ürünün, bulunduğu kabın içinde yeterince karıştırılmasından sonra herhangi bir noktadan alınan örnektir. Birleşik nokta Örneği; Aynı kaptan alınmış olan iki veya daha çok nokta örneğinin, eşit miktarlarının birbiri ile karıştırılmasıyla elde edilen örnektir.