Transit işlemlerde BİLGE sisteminde uygulama

T.C. BAŞBAKANLIK GÜMRÜK MÜSTEŞARLIĞI Gümrükler Genel Müdürlüğü SAYI : B.02.1.GÜM.0.06.00.44.1417-1/2194 KONU : 19.03.2003 / 06488 yazıda ilgi tutulmuştur. 12.10.2004 / 28181 yazıda atıf yapılmıştır. 12.11.2004 / 31150 yazıda ilgi tutulmuştur. 13.01.2005 / 01014 yazıda ilgi tutulmuştur. 18.01.2007 / 01639 yazıda ilgi tutulmuştur. 15.01.2008 / 01138 yazıda ilgi tutulmuştur. Konuyla ilgili olarak 2009/62 Sayılı Genelge Yayımlanmıştır. 13.11.2002 / 25739 GÜMRÜKLER BAŞMÜDÜRLÜĞÜNE Bilindiği gibi, 31.05.2002 tarih ve 24771 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği'nin 249 uncu maddesinin birinci fıkrasında "Kara, deniz veya hava yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine getirilerek geçici depolama yeri, antrepo veya gümrükçe izin verilen yerlere konulduktan sonra yabancı veya bir Türk limanına transit edilecek eşya, transiti yapacak deniz aracına veya eşyayı o araca götürecek diğer bir araca yüklenmeden önce, acente veya taşıyıcı ya da mal sahibi tarafından gümrüğe transit beyannamesi verilir." beşinci fıkrasında "Demiryolları dışındaki kara taşıtlarıyla transit rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesinde taşınan eşya, sahipleri, taşıyıcıları veya mümessilleri tarafından tanzim edilecek transit beyannamesi ile beyan edilir." şeklinde bir düzenleme yapılmıştır. Müsteşarlığımıza intikal eden olaylardan, bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde transit rejimi beyanında bulunmak için düzenlenecek transit beyannamelerinin BİLGE programının hangi modülü kullanılarak tescil edileceği hususunda tereddüt oluştuğu, bazı gümrük idarelerinde, acente, taşıyıcı ya da mal sahiplerinden, transit beyannamelerini detaylı beyan modülünü (TCGB) kullanarak düzenlemelerinin istendiği öğrenilmiştir. BİLGE programında hem detaylı beyan modülü (TRIM / TREX) hem de özet beyan modülü (ÖZBY TRNSİT) kullanılarak transit beyannamesi düzenlenmesi mümkündür. Her iki halde de tescil edilen transit beyannamelerinin dökümü tek idari belge üzerine alınmaktadır. Uygulamada yeknesaklığın sağlanması için bilgisayar sistemi bulunan gümrük idarelerinde transit işlemlerinin ekteki "Açıklama"ya göre yapılması gerekmektedir. Bilgi edinilmesi ve bağlantınız idareler ile ticaret erbabına duyurulması hususunda gereğini rica ederim. Müsteşar a. EKLER: EK 1- 1 adet Açıklama DAĞITIM Tüm Gümrükler Başmüdürlüklerine BİLGİSAYAR SİSTEMİ BULUNAN GÜMRÜK İDARELERİNDE TRANSİT İŞLEMLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMA I. İhracat eşyasının transit işlemleri a) İhracat eşyasının bir gümrük idaresinden bir veya birden fazla araç ile gönderilerek, bir sınır gümrüğünden karayolu ile ihraç edilmesi: 1) Hareket Gümrük İdaresi: Yükümlü ihracatın gerçekleştirileceği gümrük idaresinde ilgili rejim kodu ile ihracat beyannamesi tescil eder. Gümrük onayı ve muayene memuru işlemleri ilgili memurlar tarafından yerine getirilir. Muayene memuru tarafından blokaj kaldırılır ve eşya "çıkabilir" statüsüne getirilir. Eşyanın kara taşıtlarına yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından her bir araç için Özet Beyan Modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı, eşya TIR karnesi kapsamında gönderiliyorsa Özet Beyan Modülünden "TIR İhracat" (TIRİHR) özet beyanı düzenlenir. Ayrıca TIR Karnesine ilişkin bilgiler BİLGE sistemi dışı ayrı bir yazılım olan "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girilir. "Transit" (TRNSİT) özet beyanının "Rejim" kutucuğuna "E" kodu yazılır ve "Taşıma senetleri" bölümünün "İhracat için ilgili beyanname" kısmına ilgili ihracat beyannameleri kaydolunur. İhracatın birden çok araç ile gerçekleşmesi durumunda, "Parçalı" bölümüne en son araca kadar "EVET" girilir; son araçta ise "HAYIR" ibaresi seçilir. Tek araç söz konusu ise "Parçalı" bölümüne "HAYIR" girilir. Yükleme sonrasında beyana göre herhangi bir farklılık tespit olunması halinde, ilgili muayene memuru tarafından beyanname "çıkabilir" statüsünden "onaylanmış" statüye getirilir ve redrese ile gerekli değişiklikler yapılarak beyanname tekrar "çıkabilir" konumuna getirilir. 2) Varış Gümrük İdaresi: Eşya sınır kapısı gümrüğüne geldiğinde, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesinin kağıt nüshasını veya TIR karnesini gümrüğe ibraz eder. TIR Karnesi ve Transit beyannamesi bilgileri gümrük memuru tarafından "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girilir. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi bu belgeler üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri bu belgeler üzerinden yapılır. b) İhracat eşyasının bir gümrük idaresinden bir veya birden fazla araç ile başka bir gümrük idaresine sevk edilip burada araç değiştirerek yurtdışı edilmesi: 1)Hareket Gümrük İdaresi: Yükümlü ihracatın gerçekleştirileceği gümrük idaresinde ilgili rejim kodu ile ihracat beyannamesi tescil eder. Gümrük onayı ve muayene işlemleri ilgili memurlar tarafından yerine getirilir. Daha sonra muayene memuru blokajı kaldırır ve beyannameyi "çıkabilir" statüye getirir. Eşyanın taşıtlara yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından her bir araç için Özet Beyan Modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı düzenlenir. Bu özet beyanların "Rejim" kutucuğuna "E" kodu yazılır ve "Taşıma senetleri" bölümünün "İhracat için ilgili beyanname" kısmına ilgili ihracat beyannamesi kaydolunur. Taşımanın birden çok araç ile yapılması halinde, yükümlü, "Parçalı" bölümüne en son araca kadar "EVET"; son araçta ise "HAYIR" girer. Tek araç söz konusu ise "Parçalı" bölümüne "HAYIR" girilir. Yükleme sonrasında beyana göre herhangi bir farklılık tespit olunması halinde, ilgili muayene memuru tarafından beyanname "çıkabilir" statüsünden "onaylanmış" statüye getirilir ve redrese ile gerekli değişiklikler yapılarak beyanname tekrar "çıkabilir" konumuna getirilir. 2) Varış Gümrük İdaresi: Eşya, yurtdışı edileceği gümrük idaresine geldiğinde hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesi gümrük idaresine ibraz edilir. İlgili gümrük memuru bu belge üzerindeki bilgileri "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girer. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi transit beyannamesi üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesi nüshası üzerinden yapılır. Eşyanın yurtdışı edileceği taşıta yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından Özet Beyan Modülünden taşıt cinsine göre ilgili olan özet beyan düzenlenir ve bu özet beyanın "Taşıma senetleri" bölümünün "İhracat için ilgili beyanname" kısmına "Tipi" olarak "Diğer" seçilerek TIR/TRANSİT Takip Programından alınan tescil numarası kaydolunur. Eşya bir havaalanı gümrük idaresinden başka bir havaalanı gümrük idaresine uçak ile sevk olunarak buradan yurtdışı edilecekse, hareket gümrük idaresinde ayrıca transit özet beyanı düzenlenmez. İhracat beyannamesi bilgileri beyannamenin 4, 5 ve 7 no.lu nüshalarına da bastırılır ve transit işleminde bunlar kullanılır. Varış gümrüğünde yukarıda belirtildiği gibi işlem yapılır. II. Serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın transit işlemleri a) Yurtdışından deniz limanı veya havaalanı gümrük idaresi ile bir iç kara gümrük idaresine gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın, tek araç ile başka bir sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilmek veya işlemi başka bir gümrük idaresinde yapılmak üzere sevk edilmesi: 1) Hareket Gümrük İdaresi: Gümrük idaresine gelen eşya için burada yükümlü tarafından taşıt cinsine göre ilgili özet beyan düzenlenir. Daha sonra yükümlü, transit göndereceği eşya için Özet Beyan Modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı düzenler. "Rejim" kutucuğuna "I" yazar ve Teminat ekranına teminatla ilgili hususları kaydeder. Muayene memurunca gerekli işlemler yerine getirilir ve gümrük onayından sonra bu beyannameye dayanılarak araç yüklenir ve eşya sınır kapısı gümrüğüne veya işlemi yapılmak üzere başka bir gümrük idaresine sevk edilir. Taşıma TIR karnesi himayesinde yapılıyorsa, eşyaya ilişkin bilgiler "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girilir ve ayrıca transit beyannamesi düzenlenmez. 2) Varış Gümrük İdaresi: Eşya sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilecekse, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesinin kağıt nüshasını veya TIR karnesini gümrüğe ibraz eder. TIR Karnesi ve Transit beyannamesi bilgileri gümrük memuru tarafından "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girilir. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi bu belgeler üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri bu belgeler üzerinden yapılır. Eşya, işlemi yapılmak üzere başka bir gümrük idaresine sevk edilmiş ise, varış gümrüğünde taşıyıcı veya temsilcisi tarafından taşımanın TIR Karnesi kapsamında olması halinde Özet Beyan Modülünden "TIR İthalat" (TIRİTH), diğer hallerde ise "Teslim Alma" ( TESLİM) özet beyanı verilir ve işlemlere devam edilir. Yurtdışından bir gümrük idaresine gelen ve Detaylı Beyan Modülünden düzenlenen antrepo beyannamesi ile antrepoya alınan eşyanın daha sonra başka bir gümrük idaresine sevk edilmesi veya yurtdışı edilmek istenmesi halinde, Detaylı beyan Modülünden, "Rejim Kodu" olarak, yurtdışı edilecekse "TREX", diğer durumlarda "TRIM" seçilerek transit beyannamesi düzenlenir. Söz konusu eşyanın TIR karnesi himayesinde başka bir gümrük idaresine sevk edilmesi veya yurtdışı edilmek istenmesi halinde, eşyaya ilişkin bilgiler "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girilir, ayrıca transit beyannamesi düzenlenmez ve antrepo beyannamesine ilişkin kayıtlar "TCGB" modülü kullanılarak düzenlenecek "Antrepo ve Diğer Ekonomik Etkili Rejimler Tutanağı" düzenlenerek kapatılır. Tutanağın "Açıklama" alanına "TIR/TRANSİT Takip Programı" tarafından verilen tescil numarası kaydedilir. b) Yurtdışından deniz limanı veya havaalanı gümrük idaresi ile bir iç kara gümrük idaresine gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın birden fazla araç ve karayolu ile bir kapı gümrüğünden yurtdışı edilmek veya işlemi başka bir gümrükte yapılmak üzere gönderilmesi: 1) Hareket Gümrük İdaresi: Gümrük idaresine gelen eşya için burada yükümlü tarafından taşıt cinsine göre ilgili özet beyan düzenlenir. Daha sonra yükümlü, bütün eşya için Detaylı Beyan Modülünden, "Rejim Kodu" olarak eşya yurtdışı edilecekse "TREX", başka bir gümrüğe işlemi orada yapılmak üzere sevk olunacaksa "TRIM" seçerek bir ana transit beyannamesi düzenler. Muayene memuru tarafından bilgisayar ortamında gerekli işlemler yerine getirilir. Bu ana transit beyannamesine dayanılarak yükleme yapılır ve taşıyıcı firma tarafından her bir araç için Özet Beyan Modülünden "Transit" (TRANSİT) özet beyanı düzenlenir; "Rejim" kutucuğundan "E" seçilir. Taşıma senedi bölümünün "İhracat için ilgili beyanname" kısmına "Tipi" alanına "Diğer" yazılarak Detaylı Beyan Modülünde oluşturulan transit beyannamesinin tescil numarası kaydedilir. İşlemin birden fazla araçla gerçekleşmesi nedeniyle ekranın "PARÇALI" bölümüne son araca kadar "EVET"; son araç için ise "HAYIR" ibaresi seçilerek işlem tamamlanır. 2) Varış Gümrük İdaresi: Eşya sınır kapısı gümrüğüne geldiğinde, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamelerinin kağıt nüshasını gümrüğe ibraz eder. Beyanname bilgileri gümrük memuru tarafından "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girilir. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi transit beyannameleri üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri bu belgeler üzerinden yapılır. Eşya, işlemi yapılmak üzere başka bir gümrük idaresine sevk edilmiş ise, varış gümrüğünde taşıyıcı veya temsilcisi tarafından her araç için Özet Beyan Modülünden "Teslim Alma" (TESLİM) özet beyanı verilir ve işlemlere devam edilir. c- TIR karnesi himayesinde taşınmayan ve serbest dolaşımda olmayan eşyanın bir sınır kapısı gümrüğünden transit beyannamesi ile deniz veya hava gümrük idaresine veya diğer bir sınır kapısına buradan yurtdışı edilmek üzere sevk edilmesi: 1) Hareket Gümrük İdaresi: TIR karnesi himayesinde taşınmayan eşya sınır kapısı gümrüğüne geldiğinde özet beyan modülünden "Transit" (TRNSİT) özet beyanı düzenlenir ve "Rejim" kutucuğundan "I" seçilir. 2) Varış Gümrük İdaresi: Eşya, yurtdışı edileceği gümrük idaresine geldiğinde hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesi gümrük idaresine ibraz edilir. İlgili gümrük memuru bu belge üzerindeki bilgileri "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girer. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi transit beyannamesi üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesi nüshası üzerinden yapılır. Eşyanın yurtdışı edileceği taşıta yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından Özet Beyan Modülünden taşıt cinsine göre ilgili olan özet beyan düzenlenir ve bu özet beyanın "Taşıma senetleri" bölümünün "İhracat için ilgili beyanname" kısmına "Tipi" olarak "Diğer" seçilerek TIR/TRANSİT Takip Programından alınan tescil numarası kaydolunur. Eşya sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilecek ise, taşıyıcı veya temsilcisi hareket gümrük idaresinde düzenlenen transit beyannamesinin kağıt nüshasını gümrüğe ibraz eder. Transit beyannamesi bilgileri gümrük memuru tarafından "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girilir. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi transit beyannamesi üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri bu belge üzerinden yapılır. d) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın TIR Karnesi himayesinde bir sınır kapısı gümrüğünden deniz veya hava gümrük idaresine veya diğer bir sınır kapısı gümrüğüne yurtdışı edilmek üzere sevk edilmesi: 1) Hareket Gümrük İdaresi: Sınır kapısı gümrüğünde BİLGE sistemi dışında ayrı bir yazılım olan "TIR/TRANSİT Takip Programı" ndan aracın yurda girişine ilişkin bilgiler kaydedilir. 2) Varış Gümrük İdaresi: Eşya, yurtdışı edileceği gümrük idaresine geldiğinde TIR Karnesi gümrük idaresine ibraz edilir. İlgili gümrük memuru bu belge üzerindeki bilgileri "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girer. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi TIR Karnesi üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri TIR Karnesi üzerinden yapılır. Eşya deniz ve hava limanı gümrük idaresinden yurtdışı edilecek ise, eşyanın yurtdışı edileceği taşıta yüklenmesinden sonra taşıyıcı veya temsilcisi tarafından düzenlenecek özet beyanın "Taşıma senetleri" bölümünün "İhracat için ilgili beyanname" kısmına "Tipi" olarak "Diğer" seçilerek TIR/TRANSİT Takip Programından alınan tescil numarası kaydolunur. Eşya sınır kapısı gümrüğünden yurtdışı edilecek ise, TIR Karnesi gümrük idaresine ibraz edilir. İlgili gümrük memuru bu belge üzerindeki bilgileri "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girer. Bu programın verdiği tescil numarası ile atadığı muayene memurunun ismi TIR Karnesi üzerine kaydedilir. Eşyanın muayene tespit ve yurtdışı işlemleri TIR Karnesi üzerinden yapılır. e) Serbest Dolaşımda Olmayan Eşyanın Havayolu ile Transit İşlemleri (13.10.2005 - 26315 yazı ile değişik)[1] Yurtdışından havayolu ile gelen eşyaların iç gümrük idaresine veya yurtdışına geçici depolama yeri ya da antrepoya alınmaksızın aprondan 24 saat içerisinde hava taşıtına yüklenmek suretiyle gönderilmesi; Eşyanın bir iç gümrük idaresi ya da yurtdışına sevkinde, özet beyan modülünden taşıma şekli kutucuğunda "Havayolu Ulaşımı", rejim kutucusunda "I" kodu seçilmek suretiyle bu özet beyan kapsamı eşya için ilk gelişinde verilecek "Hava İthalat" özet beyanının "Ambar harici" işlem görmüş ilgili taşıma senedi üzerinden açma yapılarak Transit özet beyanı tescil edilmesi ve bu özet beyanın iç gümrük idaresine sevki halinde varış gümrük idaresi tarafından "uzaktan teyit", yurtdışına sevk edilmesi durumunda ise hareket gümrük idaresi tarafından "yerel teyit" yöntemiyle kapatılması gerekmektedir. f) Mahrecine İade İşlemleri: Geçici depolama yerindeki eşyanın giriş beyannamesi tescil edilmeden önce ya da giriş beyannamesi tescil edilmekle beraber işlemler tamamlanmadan mahrecine iade edilmek istenmesi ve talebin mevzuat çerçevesinde gümrük idaresince uygun bulunması halinde, yükümlü tarafından Detaylı Beyan Modülünden TREX rejim kodlu transit beyannamesi düzenlenerek işlem yapılır. Mahrecine iade edilecek eşya TIR karnesi himayesinde taşınacaksa, mahrecine iade talebinin mevzuat çerçevesinde gümrük idaresince uygun bulunması halinde, eşyaya ilişkin bilgiler "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girilir, ayrıca transit beyannamesi düzenlenmez ve özet beyan kayıtları "Kapatma Tutanağı" düzenlenerek kapatılır. Tutanağın "Açıklama" alanına "TIR/TRANSİT Takip Programı" tarafından verilen tescil numarası kaydedilir. Antrepo rejimi hükümlerine göre beyannamesi tescil edilmiş ve detaylı beyan modülünden antrepo beyannamesi düzenlenerek antrepoya alınmış eşyanın mahrece iadesinde, mahrecine iade talebinin mevzuat çerçevesinde gümrük idaresince uygun bulunması halinde, yükümlü tarafından Detaylı Beyan Modülünden TREX rejim kodlu transit beyannamesi düzenlenerek işlem yapılır. Mahrecine iade edilecek eşya TIR karnesi himayesinde taşınacaksa, mahrecine iade talebinin mevzuat çerçevesinde gümrük idaresince uygun bulunması halinde, eşyaya ilişkin bilgiler "TIR/TRANSİT Takip Programı"na girilir, ayrıca transit beyannamesi düzenlenmez ve antrepo beyannamesine ilişkin kayıtlar "TCGB" modülü kullanılarak düzenlenecek "Antrepo ve Diğer Ekonomik Etkili Rejimler Tutanağı" düzenlenerek kapatılır. Tutanağın "Açıklama" alanına "TIR/TRANSİT Takip Programı" tarafından verilen tescil numarası kaydedilir. III. Transit işlemlerinin sonuçlandırılması: Yukarıdaki maddelerde belirtilen şekilde işlem görerek, yurtdışı edileceği deniz limanı, havaalanı veya sınır kapısı gümrük idaresine getirilen eşya yurtdışına sevk edildikten sonra, BİLGE'de üretilen transit beyannamesinin veya "TIR/TRANSİT Takip Programı"nda üretilen TIR karnesinin onaylanmasından sonra "Gümrük Geniş Alan Ağı"na bağlı hareket gümrüğüne elektronik ortamda teyit gönderilir. Hareket gümrük idaresi, onaylanmış kağıt nüsha transit beyannamesini veya TIR karnesi voletini beklemeksizin transit işlemlerini sonuçlandırır. Manuel işlem yapan veya "Gümrük Geniş Alan Ağı"na bağlı olmayan gümrük idarelerinde, transit işlemleri onaylanmış kağıt nüsha transit beyannameleri veya TIR karnesi voletleri ile tamamlanır. [1] DEĞİŞMEDEN ÖNCEKİ HALİ; e) Yabancı Bir Ülkeden Havayolu İle Gelen Serbest Dolaşımda Olmayan Eşyanın Geçici Depolama Yeri ya da Antrepoya Alınmaksızın Aprondaki Bir Hava Taşıtına Yüklenmek Suretiyle Yabancı Bir Ülkeye Gönderilmesi: Yabancı bir ülkeden havayolu ile gelen serbest dolaşımda olmayan eşyanın geçici depolama yeri ya da antrepoya alınmaksızın 24 saat içerisinde aprondaki bir hava taşıtına yüklenmek suretiyle yabancı bir ülkeye gönderilmesinde, Gümrük Yönetmeliği'nin 236 ncı maddesi çerçevesinde gümrük idaresinden izin almak şartıyla, BİLGE programı kullanılarak herhangi bir beyanname ya da özet beyan düzenlenmez.